장음표시 사용
111쪽
roo LIB. II. SECT. I. CAR XIII. qui perquam frigida adhibere balinea eonsueverunt, plane semper improbavimus .
praestire con- : . que circiter , optime constitutus , ad tempera
si1 declaraitivi. mentum ea lΦdum, humidumque , sive Lan3uineum
vergens facultatibus florens,, lacertosus , sortis , ae vegetus , opipare vesci solitus - ac vino plurimum indulgens , nubilem puellam postquam amore diutino jperdite non minus , quam plane incassum prosequutus, est , desperans omnino , sub exitum aestivi, temporist semani acus evadit. Is quippe delirans, ac plane seren mhac .illac vel nudus subdio per Urbem inverecundu evagatur . Quostunque , qui sibi obvii occumunt, rodive intuetur , eosque pugnis, & calcibus aggreditur Pervigil, diu noctuque neutiquam quiestit. Vociferatur , inclamat, conqueritur , sese hinc inde variis in modis exagitans. A sebre tamen prorsus immunis optime se habet in reliquis . Non respuit oblata . Alvum
de more exonerat. Urinas Opportune excernit. Ex quibus Omnibus maniacum ex nimio amore factum
fuisse Lucium abunde conjicientes , ut maniaoum illum tractare cepimus . Compedi bus igitur adstrictus jac verbera reformidans adstantibus morem gerere tan dem edidicit. Dies, erat ab initio morb: septima , ubi Lucium ita insanientem curare aggressi, alVo prius , ea, ut insequitur A , ratione , blande solutat, atque hirudinibus recto intestino admotis P ut suffciens sanguinis quantitas proflueret, ad libras nimirum eirciter duas, sivimus . Inde, ut aquam gelidam diluculo jejunis faucibus, ad libras octo per vices ex intervallo ad dies plures, quotidie hauriret , constitui naus, quam
112쪽
eommode, eitoque per alvum, atque in urinam egesisti. Balneis interim hora ante prandium, & ante coenam aquae dulcis modice tepentibus utebatur . A vino prorsus sese abstinuit. Vini vice aquam gelidam cum succo, & corticibus citri non insuaviter paratam, prout ei liberet, quam sepissime sorbebat. Cucurbita, quam vulgo hisRanam vocant,. soliis acetose, gros filaria , ac vitello , item et albo insimul quassatis Ov rum liquore , vescebatur. Victus tenuis licet se non tenuissimus erat; etenim inediam, uti ante jam innuimus, citra virium languorem diu quamvis perserant maniaci , eorum tamen furor ,& ferocia humoribus per inediam magis magisque in cerebro extenuatis, veluti per gradus, in dies exasperantur. Praeter id in ea Lucii adeo perdite insanientis potius , quam amantis vesania, niliis aliud fecimus . Nihilosecius paullatim se binde semper in melius res processerunt, ac diebus aeurationis primordiis quindecim vix. exactis, plane
ANIMADVERSIONES PATHOLOGICAE .
V Eteres praeserrim ex Galeno maniam extare Opi
nabantur a ealida cerebri intemperie ; quae pe- maniam Res eos, utpote eoncitata modo a bile fax lassata, m 'dis a sanguine immodice effervescente k praestare pO sest , ut maniaci vel seroces evadant, vel hisana lati N ia quasi iure edi praetermodum esserantur o Flavo bi
113쪽
roa LIB. II. SE T. IL CAP. XIII.
Iis affata, quae in cerebrum ex eorum mente assiurgit, feritatem in maniacis facit. Sanguis nimium in eodem cerebro excandescens exuberantem hilaritatem producit. In cerebro dicunt, ratione febris , quae in m niaeis haud percipitur; nam si servor sanguinis adeo vehemens ex cerebro per universas corporis humani regiones effunderetur, fieri minime posset, quin et in eorum sententia febris succenderetur ardentissima . Id autem , quibus motus sanguinis circularis deinceps innotuit, non ex facili suaserunt.
ALIAE ANIMADVERSIONES PATHOLOGICH.
Quid sit tabies v Nier maniacos connumerandi veniunt quoque
abium' Ebrilia. JL qui in surorem acti, eam pessimam, quam ex modisu canis rabidi sibi contraxerint rabiem, exercent in V. ' ' ' Hi vultd Medicorum misophobi nuncupantur; by drophobia tametsi symptoma , quod ex eo delirii genere suscitatur, denotet potius, quam delirium πιπι sum , si ve rabiem maniacam, unde suscitatur. Etenim tum canes rabidi , tum quilibet alii , quos rabidi
canes momorderint,aquam ipsam, quam quandoquestientes vehementer appetunt, abhorrent, & reformidant . Hydrophobiam quippe dicere idem est , pene
ac si dicas, aquae metum. Canes non modo, Verum
etiam et reliqua omnia animalia, vel homo , talem sibi ex rabie aut ingenitam , aut ab aliis nactam labem, aliis mordendo impertiri valent. Quomodo autem eam impertiantur, id perquam difficile semper fuit exponere. Nihilominus iis nobis assentiri placuit, qui non secus ac viperat venenum, animalis rabidi virulentam , insectamque salivam, inflicto per morsum vulnere, humoribus infundi , eosique coinquinare , at que universum nervorum gemis , aut mox , aut profice liu
114쪽
eessu temporis laedere arbitrantur . Num autem ex rabidorum recrementis, ex lolio praecipue , ac saliva rabie faedatis , quam plurima venenosa suscitentur ani malcula, quae per cute m dentibus laceram intus it vasa traducta, universam in rabidis perniciem moliantur ; id licet a pluribus, tunI Ueteribus,tum RecentiOribus proferatur, nondum abunde liquet. Liquet tamen , rabiei ex morsu contra iue semini una ad menses ,& annos plures, prius quam excitetur , veluti conQ-pitum in visceribus latitare. Quamobrem, ut pramo statur , num quis ex morsu animalis rabidi, rabiem intus exceperit , advertendum est , an animal, quod momordit, rabidum revera fuerit, quae res cognituperquam facilis est: ex nausea nimirum, qua canis prae sertim tum exculenta, tum potulenta plane adversia tur: ex glutinosa, spumeaque quadam, quae ab Ore , & naribus assi uenter profluit, materia: ex moerorC,& surore quodam insueto , quo canes rabidi moesti , macilenti, irrequieti procul ab Oirmi lege debacchantur , torVe intuentur , & quemcunque si ve notum, si
ve ignotum , vel ipsos similiares , & domesticos , qui obviam sibi occurrunt, impingunt, & laedunt. Quum rabies in laesi, inceperit, plurima sese proserunt indicia ex eo , quod qui a cane rabido ictus pridem suit,
citra causam manifestam irascitur, Ianguet, torpet,sbi, atque aliis molestum evadit, varia Obmurmurat solus, lucem abhorret &c. At,quum rabies invaluerit,&, ut ita dicam, adoleverit, tum ad haec accedunt convulsiones, phrenitis, mania, hydrophobia, & reliqua, quibus quandoque ferarum , quae eos iniecerunt , im manitatem aemulantur . Raro admodum a cane rabido demorsiis, quum labem virulentam jam exceperit, evadit, multoque minus,quum excepta labes intus diu delituerit ἱ neutiquam vero tum, quum vulnus morsiu
115쪽
xo4 LIB. II. SECT. L. CAP. XIII.
inflictum, prius quam venenum una cum sanguine uberrimo profluente penitus emiserit, cicatricem induxerit . Triduo, aut quatriduo,postquam hydrom hia corripuerit, decedere utplurimum Iet; interdum ardentissime sebriens, interdum contractionibuΕ spasmodicis accedentibus, a febre licet prorsus immunis . Quamobrem, ut vulnus recens labem omnem extrudat , enixe curandum; in quem finem partibus proximis apposite devinctis, & crebro , ac alte scarificatis,cueurbitulae, quae contagionem quantocius educant, apponendae; saliva interim per morsum cuti ex rabido inhaerens , illico abluenda . Vulneri sunt qui postmodum, neque perperam, ut vel ipse opinor , aut theriacam, aut mithridatum, aut caepas, aut allium, aut rutam hortensem contusam per modum cataplasiuatis imponunt, aut sonchium , aut flores hyperici, vincae toxicum, gentianam , & reliqua ejus di, quibus vim alexi pharmacam adscribunt, cum vino generosis , aut spiritu vini, aut balsamis &c. In quo tamen caute incedendum, ne ulcere rebus praefatis balsaminis immature superimpositis exiccato , virus immissum intus coherceatur; quod, quum semel humores insecerit, tametsi praesidia omnia , etiam validiora , quae hisce in cas-hus propinari solent , ingerantur , perquam aegre discutitur. Caeterum quicquid pro febribus malignis resel vendis ante proposuimus, & hic tum intus, tum soris propemodum conveniunt; praeter sinapismata, Vescantia, quae tamena tum, quum aeger diu consopitus lenioribus excitari haud possit,partibus infernis apponere non erit inconveniens . Hisce in casibus praecaeteris ad expugnandam perniciem intus illatam optimo cum successii usi suimus oleo tum communi, tum amygdalarum dulcium recenti, quod copiose ter, quater, item et quinquies in die propinavimus; quis,
116쪽
do rabiem, verum etiam et labem a vipetae , actarantulae morsu intus exceptam, prorsus e Xtenuatam non
emel vidimus. Haud iniquo sinimus animo , ut ex improviso in aquam frigidam submergatur hydr phobus ; fieri quippe potest , ut metu suffocationis incusso, atque uni versiis organorem facultatibus ob talem metum Perturbatis, una cum tanta rerum eversione, et virulenta pravitas eversa , ex visceribus tandenta expungatur . Sunt qui et serro insuper candenti partem laceram inurunt, id pro priesenti , atque aureo remedio praedicantes; quod tum potissimum , quum tradiu temporis immineat gangmena, non improbandum ducimus. Ne tamen statim fiat, antequam videlicet abuMde ex vulnere sanguis effluxerit, mone
De Melancholis. N Ihil aliud esse videtur melancholia , quam deurium, sise potius de sientia quaedam tristis, di tino , O contumax, a furore , aequὰ se a febre prorsus
immunis. Melancholia dicta est , non , ut vulgo creditur , a moerore , quem affert, sed ab humore melancholico , unde ortum ducere olim credebatur . Eam cum Ueteribus non perperam fortasse describere consueverunt nonnulli, delirium eqse affirmantesprocedens a phantasmatibus melancholicis , quo , qui detinetur, marsis inhaerens eogitationibus, nesve furent , neque febriens, in maerore aut continuo, aut grνὰ continuo mersatur . Qui tali morbo tentantur , vivunt utplurimum Tom. II. O iner-
117쪽
inertes , moesti, & procul ab omni vera causa prope modum semper meticulosi. Quinimmo terrificis , imientisque cogitationibus serό semper infixi.& adeo quandoque vitam ipsam pertassi, ut vivere diutilis taedio habere videantur, solitudine gaudentes, quam subinde abhorrent. In lacrymas persaepe sese funden tes , quidnam sibi mali unquam acciderit et ipsi ignorant. Interdum vero ridendo, canendoque maximam
mentis incostantiam in rebus ostendunt. Plerique insomnes sunt, moerentes , inquieti &c. Ex pravis animi affectibus , quos melancholia i ducere consuevit, inferre debemus, eam ab humoribus quibusdam acribus, item et crassis , atque, ut ita diacam , vappescentibus exoriri; qui, una cum succo ner Vm , nervorum principium stimulent, & spiritus animales intus in cerebro irretire adeo valeant, ut aegrotantes desides, eosque torpidos , irrequietos , morosi,s, sibique metipsis exotos, insessosque, amentes , desipientes , necnon etiam in metum , atque moerorem pronos efficiant . Quo non procu I a Veteribus dista re videmur, melancholiam fieri sibi suadentibus ab intemperie cerebri frigida, & sicca, sive potius a vaporibus in vasis meseraicis elicitis ab atrabile, atque in modum nebulae, si ve caliginis ad cerebrum
provectis, atque exaltatis. Inter morbos chronicos pervicacissimos non injuria recensetur melancholia, quae curationem haei nus vix admittere quivit ullam: qui aimmo et cura do ea plerunque exulceratur. Hinc Medicorum B gellum , atque opprobrium non immerito passim V
citatur. In epilepsiam quandoque transi, apopI xiam , S paralysin. Qui meIancholia assiciuntur, maniaci passim evadunt;quod vere, atque autumno prae cipue contingit . Aer
118쪽
Aer lucidus temperatus , Zephyro , aliisque ven-Cvr x φtis salubribus perflatus; victus humidus , optimi succi,
concOUtuque facilis , exiguus , non tamen perexiguus, melancholicis convenit, quum aeque ac maxima reple tio , diutina iis noxam inferat inedia . Tum quies, tum motus, tum etiam senarius , & vigiliae cum moderamine alternentur. Lubrica servetur alvus. Hilaritas aegroto , quantum fieri possit, comparetur, & Qveatur . Purgationes leniores quantumvis , nisi necessitas id requirat , plurimum semper nocebunt. Tum, quum materia peccans ex alimentorum recrementis in int stinis congesta chylum coinquinet , ac per venas la eteas una cum chylo in finguinem immissa , cerebrum turbet, clysteres humectantes , eluentesque, quam irritantes, potius contulisse pene semper cognovimus. Quibus melancholia sanguinis Opportune per loca con
sueta excernendi suppressiones insequuta est , sanguis statim educendus. Caeterum melancholicis , quum id fieri possit, non mederi, satius, quam mederi expe
nis , nostris saltem temporibus, affectio adeo sam iniris , ac pene dicam, sistemnis facta esse videtur, ut ex adultis, qui ab ea immunes prorsus evaserint in Urbe maxime, perpauci nobis innotuerint. Hypochon-driaea dicitur ab hypochondriis , hysterica ab utero : a regionibus nimirum , in quibus 'ejusimodi aegritudinis secum , & somitem subesse Majores opinabantur. De iis tamen ideo in hac sectione agere inclinat animus,
119쪽
quia vitio peculiari , aut cerebri ipsius, aut spirituum animalium, succique nervet, eas quoque exoriri potissimum credidimus. De affectione autem hysterica, de qua, quoniam sese alibi deinceps dicturi sumus, pauca perfunctorie duntaxat hie attingam . De hypochon-driaca ex professo loqmi aggrediar. Affectio hyp chondriaca, .morbus dicitur quoque fistulentus, id nominis ducens a flatibus , quos ex regionibus, prae cipue hypochondriorum, suscitare consuevit. Eam de
scri bere placet , sensum esse eripem , ae permolestam
tum animi, tum mentis, excitatum in organis a Diri-ιibus animalibus, vel o sueeo nerveo nonnihil aori , qui
. temere hac illac excurrens mordiost, ae Ledit memθr ias tum cerebxi, tum caelcrorum uberram , eorum
praesertim, qui in hapschon iis deluescunt. Nil mirum igitur, s variis quandoque speciebuS inter mortales affectio hypochondriaca praeludens se aegrotantes non modo, sed et clinicos ipsos , saltem in exordio, fallere potuerit; eo quippe morbo detenti de
ventriculi gravitate , postquam, comederint , modo conqueruntur, modo salivam plurimam expuuntia Cibos mox avide Appetunt,& nonni li quid iis in resectionem denuo propinetur, viribus plane dejectis, ac nite πlatus afficiuntur . Interdum evomunt, atque eructant Fatibus hypochondria hinc inde obmurmurando pe vagantibus quam cepi sit me laeduntur: unde ventris rugitus, inflationes , tensiones , angustiar&c. Motibus non raro convulsi VIS torquentur. Capite laborant,vertiginibus obnoxii.Tinniunt identidem au res. oculorum aciei tenebrae offunduntur. Valde sem per timent &c
Ab exposita definitione liquet , causam, quae as sectiones hypochondriacas proxime induciet, sitam esse in labe quadam; quae spiritus animales , aut succum nerveum in cerebro praecipue afficit, quaeque prome
120쪽
rea, spiritibus ita assectis , assicere debet quoque nervorum principium , una et senQrium commune ; quod adeo immutat , ut pravis elicitis cogitationibus, angatur animus , & organa laedantur. Hinc est profecto, ni fallor , quod vel in vigore paroxysinus hypochon-driacus confestim omnino quandoque resblvatur , tum quum aliis solicitudinibus mχjoribus aeger improvide
pressius , mentis intentionem aliorsum inopinato con vertere cogatur . Talis affectio impense adeo in te dum invaluit, ut a vera melancholia vix distinxeris . . . Tardae nimium, solutionis , ac pene in Elubilis, quamvis pleruaque sine periculo, experientia teste,
ejusmodi aegritudo esse solet& si quandoque cesset ,
ex facili recidivam patitur ia Quum altas egerit radi ces , diuque sine intermissione sese protraxerit , quum organa praetermodum Leserit, in maniam , melanch Iiam , hydropem , hecticam, paralytin , epilepsiam, apoplex iam, aliasque nonnullas hypochondriacis longe pejores affectiones convertitur. Hypochondriam in Veteratam , ac, pene dicam, a vitam fluxu ex hamaoz rhoidibus superveniente plane extenuatam suisse M
Et iam fi prassiata affectio valde contumax sit, pr λviribus tamen curandum, ut aut resilvatur , aut sabiem mitigetur. Aer iccirco sit temperatus, serenus , purus, tenuis , apertus . Victus confert optimi succi,
qui facile in stomacho, aeque ac in intestinis subigatur, blande volatilis, hume stans, & diluens . Motus hypochondriae subducendae longe satius, quam quies, conduxisse semper visus est . Hi ne non immerito hypochondriacis suademus, ut, vel in venationibus , Ve,3n palaestra quotidie sese exerceant, ut equitent, ut vel itinera in exteras regiones peregrinando suscipiant; quae res solae humorem peccantem , qui bypo