장음표시 사용
71쪽
manica et Latina vis test, saepe haud prope a esset a stilo poetico. Caetera in scribendo et
dicendo, paullum obscurus fuit, tam ob longiores verborum circuitus, . tum ob sententias minus perspicue traditas,' tum, quod in the Iogicis praecipue recitationibus in nimias parti culas omnia dissecaret et diuideret, quae vitia etiam ex lectione atque imitatione librorum sorte Baumgartentanorum, uti alii quoque homines fama conspicui, traxit. Μulti enim seis tum demum virum quemdam, qui in magna est aestimatione, vere imitari arbitrantur, dum, quae in illo singularia, quin parum iucunda et grata videantur, exprimant. Idem propter contortas sententias, longum Periodorum ambitum, Praeterea quum in eo non esset vigor ille et hauitas oris ac vocis, quae propter infirmita-eem laterum pressa fuit et temulenta, nec flumen illud verborum et volubilitas, in qua muruli et eruditionem et eloquentiam ponunt, inauditorum segnium animis igniculos et semina iacere non potuit. Qui vero doctoris externa, motum corporis, qui in Hesimanis multum ha-huie vasti atque agrestis, os et vocem non Cis
rarunt, ii ex scholis illius incredibilem percipere Potuerunt utilitatem. Fons quasi et origo omnis sapientiae videbatur. Omnia enim solide et quantum fieri poterat, plane et dilucide, ii terdum iusto copiosius tradidit, raro ad aliena transiit, atque a locis, quibus multi doctore
72쪽
vi in heneuolentiam auditorum insinuent, seu vitarem rei quasi condire gestiunt, et auditorea leues ac proletarii mirum in modum delecta tur, quam maxime abstinuit. Nihil autem pra termittere se debere arbitratus est, quod ad MIustrationem, amplificationem, et materiam ex hauriendam faceret. Hinc autem incidit, ux, Praecipue quum in morbum frequenter inela xet, lectiones suas iusto et praescripto tempore non finiret atque absolueret. Philosophiae et eheologiae fuit studiosissimus, ita tamen ut ne
minem'unum sequererer auctorem; et quam maxime ab humili seruiendi genere abhorreret, In sacra tamen doctrina tradenda, quamquam Cautus fuit atque prudens. tamen a norma est regulis nostrae ecclesiae discessit, et liberius in terdum cogitauit, quam is alii custodes et statores nostrae religionis aequa mente possent ferre et tolerare. Iam quum in Scriptiuocula quadam publica opiniones a cultu nostro sanis ictiori alienas palam faceret, post mortem nin
. est aduersarium; qui Binthius, Prolatar Upsiensis, esse dicitur. Equidem mitiummum,
quem propter frequentem consuetudinem mis3 mitius noueram, arbitror, nec consulto:nec st dis nouitatis aberrasse a communi veraque d
Crina . sed sedula anglicorum librorum lectione . deceptum salsa pro veris, umbram pro Iunone amplexum fuisse. Atque etiam confido, Helia mannum, si aetate progrediente et confirmata,
73쪽
seruore 48geuii praeproperi, paradienti temti, mitigat ,rrestius ista Pe se coepisset, . ad se rediises, pristinis erroribu abiecit , id quud etiam illis Plitteras in histuriae litteraria Gottingetisa, iud
'rum ι, tissimum Anglorum, Me supra iam dixi,
eorumque 1 qui iidem fuere philosophi, liquam. santiquorum, frequentius legebat, et quoniam valde abhorrebat a consuetuditast eorum, qui, cdum ossicit .munerisque causa aliquid in lucem 'edere debent, nihil agunt, nisi ut strinia aliu- . rum compileut ' nihil se ingenio m addant, immensamque ad rum, qui iam diu chordaseade errarunt, cateruam in medium pro ferunt. Quare dei iis ilibellis antiquariis, in quibus praeter verba aliorum, nullis cogitatis istitentiolisque interspersis, nihil proprii conficiebatur, non, admodum bene, quamquam
Critiem suit sobrius, noti temerarius, non. Sudax, neque in monimentis humani ingenii,
multo minus ita librio diuinis suo indulgere in-
74쪽
genso, i/hre et se e rasus est,' quamquam in his 4nterpretandis, more' vulga ii em triuiali, Teqlicto, lex linguis aseatis . i praecipue Arabicamistum peteret Praesidii. Arabicarum enimiliteratum infrimis cuprdu, et sciens erat, nota admi Mi ationem ad verum illarum .vium ιItque ultimis vitae Φ.nnia omne fere tempus, histribuit, quas iam i atini. Prisivso Benedicta Michaelis praeceptore usus, didicerae r Lexicon etiam Arabicum seribvre volint, aeque operia iam cdepti specimina quaedam reliquita Praeis t8 res historiae, cum primis litterariae serquein elesiasticae, incredibili incensus fuit studio; an que si heato viro in v tuis esse diutius licuisseE.jus temporis et operae in posteriori collocasset reonsueuetat enim, .sngulas litterarum et doctrMharum partes alim post aliam solertius se, dilia
gentius tractare et expolire, non, nimia et per uersa commixtione quasi strangulare. ' . V fla
De aliorum moribus et libri;modeste et v recunde, raro liberius, iudicabat atque vel in iis criticis, qui laureolam in mustaceo quaerere, et in minutiis, litterulisque et cumulandis variis lectionibus omnem operam perdere Potiusquam ponere solent, industriam et .sedulitatem Iaudabat et i admirabatur, quam 'ipse in his arte emunctae esset tiaris, ut supra diximus, et vltra plebeculam criticorum saperet. Nimio litterarum uiuere abreptus , amicorum coli in . quiis
75쪽
quiis aut deambulatione parum se mereabat a Mitus tamen ad eum nemini litterarum cultori non patebat, et frequentes longosque serere s Iebae sermones, si de vera sibi comparanda ermiditione aut de libris linguisque disserere potuit. Erga quemlibee vero er/t humanus, pacificus ac dubito an cum ullo homine, certe cum colle gis suis, umquam in gratiam redierit; in usu v xecundiu et sublimidus in victu maxime frugalis et modicus, aberat tamen a vitio sordium, cuius vitii eum quidam inuidia fastuque elati incusare voluerunt. Mihi enim ipse dixerat, se a multo carnis esu, quod infirmitati valet dinis timeret, non propter sordidam auaritian abstinere. Atqui si sordium illarum reus fuisset. sane se non adeo liberalem praebuisset erga egenos litterarum cultores, qui veniam facillime
impetrarunt, ut, quin iustum soluerent hono rarium, uti in academiis dicere mos est, eius interessent scholis, nec adeo indulsisset libidini librorum, in omni litterarum genere emendorum, quos et permultos habuit, et undique magnis cum sumtibus sibi comparauit e vitio enim βιβλιομανιας laborare videbatur. Paucis: Religione aduersus deum nemini cedebat, b Inanitate, verecundia, modestia pacisque et concordiae studio multos superabat, litterarum copia, industria, diligentia, animi intentionum perspicacia tantum aberat, ut multos haberet
76쪽
ua esset respublica litteraria, si plures exist rent μιιma-3. Ecquis est enim mortalium, qui omni careat vitio p is nondum natus est, nec in hae humanae naturae imbecillitate forsan
S. S. Παι. D. et P. P. O. Id. Gmnas a eadem. C hurgens Director et Scholae Senator. Inspemctor. Confidiarius saeri concilii d
erra Coburgensis quam sertilis fueris vir
rum tam ullo tempore quam vel mostra aetate de bonis artibus promeritorum: ex his storia litterarum patet; atque in priori iam v lumine duo exempla habuimus praeclara, quia hus merito adiungimus 'ommannum, in iis pra sertim litteris, quae ab Oriente nomen habent, probe versatum. Natus autem est mesen Idae. in agro Coburgensi d. VIII. Nov. ann. XXII. n stri saeeuli. patre Samueis Haremanno Fron manno, tum praecone verbi diuini Wiesenset.
densi, postea Grubensi ; qui Grubae itidem
ditionis Coburgensis, anno Clo I OCE LIX. placide decedens , filium laude florentem adhue vidre, senectutis suae solatium matre aurem It Ana Dororbes, Andreae Erommonui, Diacone Cobur.
77쪽
Coburgensis fili, unica. A quo vitam habuit
naturalem y ab eo Gam prima religionis et litis
terarum acceptu elementa. I 'Pater fuero, quom
niam sibi non, is est esse videbat, ad ingenium filioli poliendum ; misit eum Coburgum in patrium ludum, ac primum quidemn Paedagogeo, quod coetum ciuium inferiorem constituit, per tres annos litteras ram fideliter idicie, ν t. iis exactis, aptus videretur , qui lectionibus interesset publicis pia Casmiriano, quod Gymnasium academicum nomen habes ab .elus condiatore, Casmiro, duce SaXoniae, ubi Meuschenio, Seseruaretio, Giel rixto P BergMo,. Albrecheio , Tresevreutero, GreMerge Schubarto, Lim Aio via in littetis Latinis, Graecis atque Hebrai xis, in Phistoria castiolica et sacra, item quo Sin arripiendis praecφptis plutoisphicis aς theolo gicis usus est praeceptoribus. Meushenii et Schisaretii, qui littexas orientis et humanitatis summa cum fama doceb*nt, illustribus exenis piis potissimum qxcitatus est, ut niρ , tantis viris ducibus, pr.ecipua cum diligentia colere
paremque laudem adspirarςt.: Videmus vero, quantum et litteras et publicam utilitatem iuuare possit, fides atque eruditio doctoris . scito is Iastici, qui artes philologiae recte tradix. Namque non solum adolescentes praeceptoris auct ritate eriguntur, atque ad industriam acuuntur, sed in animis quoque illorum relinquuntur ac
ici, ad litteras bonas semper amandas et cum s
78쪽
ueriorBus ad insignem utilitatem seliciter con iungendas: sordidus contra indoctus atque igna
nus doctor scholassicus, aut qui philosophastri
nomine tantummodo venit, retardat et depr-mit vel optima ingenia, quae nisi in academia quadam peritis se doctoribus expoliedda train aut aut plane hebescunt, aut, propter seruo in rem animi ingeniique magnitudinem, principi eum in omni scientia ignari in aliis litteris noua moliti turbas in multate litterata mouent. NO- siri vero pectus, ut ad illum redeam. bena Praeparatum atque munitum fuit doctrina atque memplis suorum praeceptorum; illarumque amor linguarum, de quibus supra diximus, po
quam an, xLI. in academiam Alrorfinam se contulir, tantum abluit, ut more plμrimorum iuuenum, qui elegantiores videri velint, sepe inmur exstinguereturue, ut potius magis excitatus inflammaretur, nouis magnis exemplis CF. G Sum νzii et Nagelii, quorum. ille nostrum artem inaltariam et historiam ; hic vero Rabbinicas, reliquasque orientales litteras docuit e
BerisOdia quoque, in Homeri carmen acroasi pus interfuit. in philosophicis et mathematicis sectatus est Diestam. His praesdiis instructus. ad perdiscendam sacram doctrinam se accinxit. Quare ne ineuterum, hospitem suum, praemmatura autem morte vivis ereptum, sit ra sacris religionis nostrae praeceptis. arte effata s. s. rite interpretandi et pro rostris iactis apte
79쪽
berieque 'ofam'si super Atti coetu seinmaniuet antiquitate hebraica disserentem ;- Boreum doctrinam de nioribus sacratii tradentem, et Iistoriarh Festitutae et purgatae per Lutherum Christianae religionis emeralitem: iterum Bera holdum, epistolam Paulli ad Ebraeos interpreritantem, artemque aduerserios verae religionis conuellendi docentem, sedulo audivit. i linium denique adiit, ut, ii ecclesiasticum per disceret. Tam larga meme eollecta non potuit fieri, quin fructus perciperet ubet imos, laeιtaque diligentiae adipisceretur praemia ; quo rum primum flait laurea 'philosophica, quam post examina consueta et habitam disputationem inauguralem, die Petri et Paulli sthinoriis saero, quo in academia Altorfina et fasces academici nouo Rectori ,raduntur; multaeque aliae soli mnitates publicae peraguntur, in sollemni inlit
Eodem anno disputatibnε pro neu tate do eendi, more in academiis consueto, ventilat , aliis litterarum cupidis sui copiam sacere, Vscho. Jasque.tam philologicas quam philoisphicas habere coepit. Media tamen sere aestate anni sequentis, oblata commoda 'oecanone, in Au striam et Hungariam iter fecit: 3 et quo tempore Viennae versabatur, non otiosus dedebat spem tor luiliis atque splendoris et v mis et aulae, sed in amplissima Caesarea bibliotheea quotidie dein litescere, eamque ili suos usus conuertere st
80쪽
dulti, mee sute eius voluptas; hae deliciae, quae stultum sugiunt, sapientem assiciunt. Iaillis terris ad finem anni commoratus postquam Aliorsum rediit, iuuentuti academicae et dispuitando et docendo,,ut coeperat, inseruire. idemque filios Tresenreuteri, eo ipso anno defuncti, quod per triennium iam fecer3t. litteris instia
tuere, perrexit. Triennio vero in erudiendis c, uibus academicis nondum finito, factum est, veprouida Dei cura eum ad munus sacrum Oheu num aismoueret: iussu enim Serenissimi princispis sui Francisci Iosiae, Duςis Saxoniae, ad cO Iites nunc tra lati, quum a Synedrio ecclisia stico Coburgensi in patriam ad colloquium the Iogicum, et cum duobus aliis, more in hac temra solito, quando in munere sacro, praesule suo orbato .esii, arus debet constitui, Orationem stis Cram δοκιμ-nniv in templo Mauritiano Coburgi habendam vocaretur. oris suauitas atque eruditio, cuius fama in patria iam antea percrebuit, Proceribus nunc ita probatae ruerunt, ute, ver-hi diuini munus inalburi demandaretur t ubi quum sex annos vixisIer, Gamstadium , vicum itidem in agro Coburgens, ad ιdem munus administrandum iussis Principis sim, rerum suarum sedem transtulit, atque a. 7 a. in matrim nium dux e Rosinam Mariam, b. Brumhardi, Ienensis olim diaconi, filiam virginem natu misnorem. His vero ossiciis functuri morem non