장음표시 사용
61쪽
virtumni, quarum cognitigne iudicium seu ru tur, eXpOhretur ingenium, humanitati que in ὀ nimis ignieuli quasi et semini iacerentur, potissimum habuerit rationem. Ita vero nostr hie sitis commode viventi, famaeque scholae eε ore et scriptis sedulo fersieritii euenit; ut praea er opinionem triplex ofDrreeur conditio, eaquου liberalissima: φ Theologiienim et Halenses, ee Helmstadienses et Ghttingehses in suum illum cooptare edi legium' decreummis, voluntates Detiamnuno hunianissime significata. Auctoriatate tam eii academiae G6t ingeniis eiusque'sti toris e duratoris, perillustris MUncthusehii doma motus est; ve no diu incertus es haestans, quamaeademiani, inphnii sui thegirum esse , estet. GUttingam Heligeret, I eamque urbem hunOribus doctoris Theologia Rintelli a pristino suo
praeceptore Seblvaretio antea ornatus, a. veniret. ' Neque tamen supremo numini vii uni
est, milmannum huic ossicio, in quo admini. strando quam dextre et diligenter versatus u rit, postea videbimus, diu praeesse, quum nimia litterarum cognoscendarum libidine quaa, dam correptus interitum, er academiae et liti ris praematurum atque acerbum, sibi parares, morte beata d. aa. Febri l76 . extinctus. 'i' Sui tamen ' memoriam reliquit posteritati gratam et hei tectaque viuendo, et apte do cendo et consciendo libros eruditionis atque
humanitatis plenissimos, quamuis in defenden-
62쪽
dis veritatibus christianis a via regia interdum aberrasse eoque famae suae labem quamdam, epmaculam adspersisse videretux. Atque ut monimenta eius ingenii noscamus, indicem age leorum subiiciamus. Hatae Saxonum dum comis moratus est, u praetra : memorata. Censuras et vetitones edidita , I. Specimen obseruationum qu undam ad mlasrationem Ab: T. ex PMofanis Hre,emium Halae I 748. quo Ve MumgVtinio nataleminem gratulatus est. tu oti .Q - a. Conam latio de doctis e*zra patriam υι-
sophicos olim liqvones gratulabaturv. .lω6. De Gangetid Matthaei opud Barnabam MFerro. IT S I. ven. Basemartent iratum. .. 7. Ditari. Consecrationem Dinorum πώ Pontificios usitatam ad ἀποθεωσεις veterum Roma-- M. Hiis P . II. D norum
63쪽
norum essΗum ostendens. Praes Bati arten. habita. 17S Hamelii atque Osina brugi ad munus scholas iacum admotus publici iuris fecite ι 8. De svotis priscorum Chrsianorum theolo meis. Progr. quo Rectoris Hameliae munus adiit, Rintelli i7s4. 4. Antiquissimis temporibus scho-Iae theologicae publicae non erant, sed qui do- ctrinae salutari suam operam addicere volu runt, ab rire et praeceptis Apostolorum, et sequenti tempore a praeceptis Episcoporum, quin
amo Presbyterorum, ae interdum aliorum eru- Qitione theologica excellentium, ad quos eo Buxerunt litterarum cupidi, ad rei sacrae a
spicia prom0ti sunt. Romae finie seculum VI, teste offiodoro, nondum fuerant doctores, qui, acceptis annuis salariis, adolestentes formarent, futuros reipublicae sacrae antistites et statores, quamquam in Graecia caeterisque orientis plagis scholae publicae citius erant institutae, sed a modum raro, quas autor multis additis obser. rationibus recenset. Ab urbibus quibusdam sacrarum disciplinarum doctoribus annua pecunia fuit decreta. . .. .
9. De florente litterarum satu et habitu a νeligionis Chrisianae initia. Rintelli ITIS. 4.uuum auctor ab initio docte dissereret de florente litterarum statu, diuina religione orbem collustrante, et de sentiendi atque philosophandi libertate, eleganter docet, quantum inde
64쪽
ceperit utilitatis, roboris, atque ornamenti do ctrina Apostolorum. Io. Degustatu in prima maxime aetate etscbolarum spatiis conformando, commentatio philos Phico - practica. Osnabrugi I7 6. 4. Heilma
nus in bac commentatione egit personam nori. .
solum 4cuti et venusti philosophi, sed etiam
prudentis et sagacis doctoris scholastici, ita vevel ex his, munus suum quam perite obierit, coniici posset. Pro antiquis quoque auctoribus eorumque in scholis lectione breuiter et mod rate et adcurate dixit. Omnibus autem iuue num moderatoribus haec disputatiuncula commendanda lectuque dignissima videtur. II. Iacob Emanueι Roques Sehula des cir sun. Aus dem Franetos Abersetat und mit ei
haonius, Rector scholae Magdeburgensis, Herodoti historias an. I7s6. in linguam patriam translatas edidit; 'Hesimannus igitur in hac ele gantissima commentatione multis exemplis inuorum tamen exiguum hic prolatum esse numerum Da aiebat .
65쪽
sebat ostendit, illum ab vero sensit, ab et
gantia sermonis, ab recto particularum et aliorum' vocabulorum usu, ossicioque intenti peri-
Η'ue 'inherpretis saepissime aberrantem, limation satis adhibita i auctorem suum' praematurelia lucem proludisse; quae vitia quo clarius monstrer; ab initio munus honi interpretis yada huta e descripsit', et de dicendi genere, quo
Herodotus, eiusque naturali pulcritu adine 'et suavitate diligenter estit. . Ga -' is vitisue Geranken von dem GHacter unis
charactere Thucydihist adcura sim tulit iudia ciuili, er quibusdam obscuris locis aut male intellectis mahum adtulit medicaim, specimen ex hibere voluit versionis suae, et quid inde sperare . fas esset, copiam fecit lectoribus. Hem anni autem de hoc grauissimo scriptore iudi- Cium comparare cum eo, quod cel. Reis ius ulit in praefatione versioni suae orationum Thucydida earum praemissa, lectorem, cui otium 3nimusque patiens est, non pigebit. Antea vero quam hanc absolueret versonem, Gottingam Bumatus, linimum ad tempus adplicuit ad conseribendam disputationem, qua Rintelli ventilata I s 8. surimos in theologia capesseret ho-hores, quae huius est sententiae I6. Dispur. theologica flviendae usae sacra menti notioni. Omnibus igitur Ostabrugi se - - cinis
66쪽
.cinis collectis quum Gottingae statuisset domicilium, . . versionem adi umbilicum. perductam pullici fecit iuris, hae in ictaptione: . IT. Teumebe inbersetuet des ThueFindes. Lemgo 8. Dissicillimum hune auctoremita transtulit in iermonem patrium, ut, si ab ali quot locis discesseris , atque . dicendi formulis, inferiori Sqxomae propriis, et lectori in Sa- Annia superiori nato subobscuris, ad perfectiosum parum deesset, . quod etiam cel. Motetissi a censura huius libri in ephemerid. Lipsiensi. obseruauit. In notis sat luculentis iisque haud
Pausis, aut mentem elegantiamue auctoris, aut . suam thterpretationem explicuit, aut more criticorum ioca corrupta emendauit suoque restia tuit merari, aut a temeraria et iniqua aliorum eme atione yindicauit.:,m I S. Compendium theologiae Dogmaticae. Gotta
8. Haci compendium in bibliothec U. U. E si theologica Vol 3. Pari I. laudatur propter
brevitatem, ordine n et latinitatem, quae tamen. interdum nimium o nata, contorta atque artia
sciola nimiumque figur/ta est.ii Abest vero ab eorum opinionibus, qui uniuersam theologiam ex. primis humanae cognitionis principiis demonstraturi. Setin more phy sicorum, qui ex multis experimentis atque obseruationibus istor de cvmparati se corpus postea fingunt et . constitiaμι ita in tradendis doctrinis sacris versandum arbitratur, ut ex codice sacro ope
67쪽
theologiae exegeticae effata de deo rebusque diuinis et de hominibus inter se componamus, deinde nexum, quem veritates habeant, oste damus viresque ingenii et sapientiae humanae adhibeamus in subsidium. Qui ita versatur, is veritates diuinas solide demonstrata diei po est. Boumgarte nil , doctoris siri, mentem, n
tiones, methodum atque opiniones potissimum exprimit et sectatur: in nonnullis tamen ab eo discedit. Soteros nostri descensum ad inferi res praetermittit. Sedem autem beatorum hominum , post hanc vitam in planeta quodam aut alio quodam corpore coelesti collocat. Lo giores interdum subtexuit obseruationes, in quibus non tritas exposuis opiniunculas, ne crambem bis terue coctam adposuit, sed eas saepe res tractauit, quae iis, qui ultra compendiariam sapiunt eruditionem, lectu viderentur dignissima. I9. Dre prediger und Dine Zuhorre is, ibγemetvabren Verbal nisi betrarater. Eine Abhand-
Iung, Womit die theologisthe Facultae die Eeneuerung des unter threr Aumcht stehendenHomitetisthen Seminarii Uffenilich anaeiget. Minora scripta Gottingensia sunt a 'sto. Progr. De eo quod interes intre disinas notitias theologi et ebriinanti IT 8. 2I. Oratio aditialis de eommodis ex fore rum litterarum studio ad pHUophiam redund-
68쪽
e , II. Progr. Pasta. de antiquo baptismi P Abalis solemni. IT 9. 23. Progr. de sensu, quem dicunt, moyali eius quo in morum doctrina vero pretio. I7s 9. 24. Diis ratione , quam inter se habent mani geueris iactura et reparatis Rom. U. Ia a S. Progr. Penti quo Iosepbi Halleti contra inuisitarem Spiritus S. molimina refutantur.376 26. Progr. Pascae de ratione, qua Iesus fua ex mortuis ἀνασατει Μusias demonstratus est. 1763. 27. Die sun rante Nachriche von dem unere aere thredui hen Goliat Augmbis benden Gotringiseben ina exhause vom I. Dec. VIKa bis δε- Mn I70 mir einer Vorrede von elare offenu
Paucis adhuc describemus vitae et litterarum rationem HeAmanni, quo nihil umrius, nihil simplicius, nihil candidius, nihil mdelius noui. Tanta enim ei fuit sanctitas, gramuitas, atque auctoritas, tam multae variaeque litterae, ut vel consiammatissimos et in litteris canescentes viros possit virtutibus illis prouocare. Atque iam in adolescentulo fulgebat indoles virtutis, magna celeritas et docilitas ingenii, quos igniculos boni animi institutio sed laque optimorum librorum lectio quam maxime excitarunt. Postea vero amore litterarum ita captus est, ut iis nunquam satiari potuerit, sed
69쪽
plerumque ad imit tam noctem lectioni librorum et meditationibus, quibus paene immortuus fuit, i vacaret. ab ii que neque imbecillitate valetudinis quacum ultimo aetatis tempore semper conflictatus est, neque consiliis medicorun, neque ipso vitae periculo retraheretur: parcissiamus fuit temporis atque intemperans in v n legendi voluptatem. Immani vero hac sua dia ligentia effecit, ut abundaret doctrina et qua, dam incredibili varietate rerum atque copia, somnibusque iis artibus, quae sunt libero dignae, esset perpolitus. Quaecunque enim veneranω da antiquitatis monimenta ab iniquitate et iniu- tria temporis seruata ad nos peruenerine, ea . somnia cognouit omnibusque praesidiis ad illa irecte apteque intelligenda fuit instructus. Plin inam enim atque adcuratam habuit notitiam:an. l. liquitatis, artis veterum numariae, inscriptio- inis, temporis locorumque descriptionis. In - , ' inimis amauit Graecas litteras, quarum fuit pe- iritissimus, ita ut post 'Gefnrei obitum, i donec ii in eius locum nouus graecarum litterarum d l tior sufficeretur , iussu superiorum. in Gottingensi litterarum uniuerstate Platonis dialogos et Homeri Iliada interpretaretur. Atqui cel Reis ius, aemulus ille Heum ni in Thucydide e Planando, in praefatione sua ad versionem germanicam orationum Thucydidaearum, Lips.1761. 8. de cogitatis criticis in hunc autorem
supra laudatis ita iudieate 'Ita extaniate an i en
70쪽
Unternehniungen au inagen. Inchoauit etiam iuuenis magnum opus, aet quod graecarum tris
terarum studiis perutile fuisset, nisi posthae
perficiendae i rei consitum abiecisset. Ince perat enim ex Eustathio et, ut ex eo accepi. ex reliquis scholiastis, ea excerpere, quae has litteras inprimis iuuarent; in Glossaria antiqua, quorum magnum habuid adparatum valde ama bat, eorum usum mirum in modum comme dabat, ad eaque, in interpretando potissimum Homeeo. i. er confugiebat. Impense prae terea amauit poetas, a et quum a natura ing Dium nactus .esset, amoenum, sacile, acutum, quod res i arripiat celeriter, et earum pulcrutudine moueatur, et quoties velit, imaginem illarum possit repetere, non magis Veneres poe- . earum et suavitates sentire poterat, quam. de aliis hene commodeque iudicare. Quos enim praeclaros poetas non solum Graecia olim et
Latium, sed etiam Anglia, Italia, Francia et
Germania protulit et aluit, eos paene omnes curiose cognouit. Hinc autem factum est, vein verbis et sententiis haud raro imitaretur poe-