Pratum, lacus, arundinetum

51쪽

Rustici comeolam vocant.quanq & Manamdus & Leonicenus id negent. Hanc herbam infectores nostri quamoptime norunt, qua utuntur ad inficiendos viridi colore panos: eamque caeruleo colori ab Isatide herba iam conciliato stiperinducunt, ita fit color viri,dis. Lytron Dioscorides & post eum Plinius appellauit:quod pro liberatione praemiu ims portet, sedataeq; discordiae munus postulet. Vitruvius,luteum maluit appellare, unde &qui tinctores non possunt inresocella , prospter raritatem uti,herba quae luteum appeti Iatur caeruleum inficere selen atq; ita colos re uti viridissimo. Cauliculos emittit cubita. les,aut eo paulo maiores,fruticosos,pendenιtibus geniculatim folijs,mollibus, tenuibus, salicis figura, gustu astringentibus,ssore ruse

vel aureo:quae si coburantur,acrem eructant fumum,naribus offensilm,ac mordacem. .

Persicaria vulgo dicta, haud parum a L smachia disserie videtur:ssintq; qui alteram Iro altera facile sumant,nisi ad florem,&λia paulo altius aduertant animum, sed hoc praeterea est discriminis, quod Lysimachia,

duorum aut trium annorum caule perpetuo assiirgat:persicaria,singulis annis renascatur. Caeterum utram geniculata est, caule sebrus bro,ex cuius internodiis sella prodeant.Pediscaria, minor est, neq; ita alte assurgit, ius

Glia, & floris color, persicae sitnt arboris:etsi florem album quibusdam pratii ostende

52쪽

videatur,plerunq; tamen subruber est,ac spiscaceus:medio folio,apparet macula nigra, e .luti plumbago quaedam fusca, unde quidam

existimarunt maiorem persicariam,esse mos .

lybdaenam, quam plumbagine vocant:quod Commanducata, atq; Oculis deligata, plumo bu,quod est vitii genus,au ferat. Verum mos lybdsna,est folio lapathi,crassa radice atque h1spida. Persicaria autem,radicem habet numerosam, utem geniculatum,nodosum, l5gum, rubetem:semen exile,lente rufum. Porro ea litura quae maculae modo Coscripta est in medio persicariae folio, primis quide die, bus,herba adhuc paruula, VIX apparet: Cum autem ad florem accedit,quem s state media profert, tum corniculatis lunae imaginem referre videtur:Cratarogonon quidam esse pustarunt, quod omnes, persicariae maioris nodiae illi suffragari videantur. Quod autem ad saporem attinet:multo quide lenior est per si riae quam crataeogoni: praeterea natalisbus dissidet. Quod vero hydropiperi, Vulgus Vocat, Furrige, quiddam esse videamus cum Persicaria simile : non est tamen propterea affirmandum, persicariam dici debere:minoribus est enim folijs, gustu omnino dissimilisbus.Verum de hoc in fonticulo ia diximus. De fungis ac boletis nuc dicendu est, ques admodum in sylva eramus polliciti: vel ea ratione, quod Horatius diXerit optima sun gis pratensibus esse naturam.

53쪽

Vngos graeci mycetas vocant, nec distingunt a boletis. Verom Latmi fungorum & boletorum differentias latius patenteS,hOC solo discemunt,quod boleti caspestres aut pratenses sint a bolo dicti ut M. Vergilius autumatb ex spuma terrae nati aCConcreti,septerim ad silmmum dies perdus rent: unde illud Caleni & Pauli Aeginetae,

omnium minus noceres fungos bolitas esse, ita enim appellarunt quos nostrates Campis niones dixere. Fungorum enim naturam ait Plinius lentiorem esse,ex arborum veluti pistulta quadam concretam, magis perennem, fago,robore,cupresso,fi ferula & gummiseris nascentem. Horu sunt quidem numerossa genera.Omnia autem cortice,medulla ena,neruo Caren pediculo admodum aequali: Origo prima elimo est, & acescente succo madentis terrae, aut radicis fermε glandifestae.Initio spuma lentior: dein corpus mebras nae simile,mox parturi

Peeticae fungi appellati, quasi sessilis, qui busdam alietae, propterea quod nec pediculunec radicem habent.

Amanitie dicti fungi, post boletos secum

Aegiritae vero,industriae fermeto in popu= ili nigrae trunco aqua diluto protinus coalo

54쪽

scunt. Proinde venenatos fungos solos eos esse Nicander refert in Georgicis, q in olea, granato,ilice,& quercu nascuntur. Tertium genus solis acommodatum venenis:quis incoquendo duriores fiunt. Tutissimi qui ruo bent callo ait Plinius minus diluto quam boletis rubore,mox candidi, velut apice flarminis , insignibus pediculis. Plurimos huius generis Fluentini solent edere, colligunturq; ac sentire apud eos proponuntur deliciarugratia. Nostris tantum in viis boleti pratensies, quos una nocte veluti rore quodam naς

Fungorum diuersa nomina, quae apud res Centiores Italos peculiaria sunt, ita resere Barbarus: uatos,si oui similitudine: Sponsgiolos,a spogiae figura : Digitellos,a digitis: porriginosos i porrigine. Laciniae priuatim diculure castanea agnitudine spectabiles, ut singuli sitfficiant.

Prunulas, & spinulas ac cardeolo2 vocant fungos,qui e rubis carduisis nascuntur,quos etiam omnium innocentissimos esse volunt quidam. Agaricum in arboribus natatur inquit Plinius fungi similitudine. Hoc autem veneni vim habere ait Dioscorides:praesertim quod nigrum est, atque regione Sarmatarum,quae luestris dicitur: unde nomen traxit, nam Agarum & urbem & amne in Sarmatia vos

cari tradit Ptolemaeui. Est igitur Maricum,

55쪽

fungi genus , in flammis arboribus nascenstis, praesertim magnis & glandiferis Gal.

liae,qui noctibus quidem relucet,& candidus est,quapropter In tenebris decerpendus.F sminam & mare nostrae officinae constitusiti foemina, recto est venarum discursu, pectis natim digesto laeuis admodum. Mas rotunsdus,conuolutior,& concretu spissior. Vtrimvis cathartica, hoc est vehementius purgas,& vomitoria. unde nihil mirum esse debet, siquidem inter venenatos fungos connumes rari debeat:cum nulla alia ratione nobis prossit,quam quod naturae sit inimicum,eiq; nesgotium facessat.

Oritur e saxo id est lapide Lyncurio siue lyncaeo inquit Theophrastus fungus admisrabili natura. Praeciditur hic in esum, &alisus stibnascitur anno toto. Pediculi pars relis eha,duratur in silicem, atque ita semper cresscit lapis,restibili tacunditate. . Sunt & igniarii fungi, quos tamen qui

dam malunt inter lignI recrementa Connus

merare, quam inter fungoru genera.Sunt &alij, quibus strigilum vice tonstrinae Italicae Utuntur. . Quinetiam vulgus nostrum vessas lupinas appellariungorum quoddam gesnus amplum,coloris subrum,membrana contortum, sub qua ater quidam puluis contisneatur, interdum etiam muscae numerosissis me delitescant.

Perniciosissimus fungorum.cibus, praeser

56쪽

CVS.: tim eorum qui in arboribus nascuntur. Fas milias hi nuper interemere ait Plinius & tota conuiuia : Anneum Serenum praefectum . Neronis vigilum,& tribunos,& centurionest quosq;: tanta voluptas ancipitis cibi. Atque

l narc de fungis stant satis. Ad lacus descriptio

nem properandum. .

A C V S appellatione, non selum defluetere montibus aquas in

unum collectus intelligimus:veluti sunt hodie lacus Leman & Benacus dicuntur, quos circu,licet prasi ra atq; adeo praepinguia arua sata esse Eleat, tamen latiore quadam significatione, ad eas: etiamnum aquas lacum extendemus, quae ex varijs fontibus in unum locum defluant, perpetumq; & vivam aquam contineant,

Io nomine cinquit Vlpianuo a stagno diL

:rre potest lacus, qudd remporalem aquami Capia quae cum hyeme colligi solea aestate pleruns exsiccatur. Tun etiam lacus normine intelligere cum Varrone, vastum que dam locum,in quem aqua contineatur, qua

57쪽

Iis Romae fuit is quem a Curtio lacum

curtium appellarunt,qui erat tum locus paslustris in foro , antequam cloacae aedificari coepissent. IHoc loco describemus eas plantas quae nosolum circa lacus ac stagna,verumetiam Graca paludes atq; adeo flumina crescere solent.

siquidem palus ob id dicitur,quod paululum aquae in latitudinem diffusae contineat: flus uius item,aut flumen,quod in ijs aqua fluat. Ne igitur,di fluuius, & palus, ac stagnum, a nobis temere repetenda sint, solo hoc lacu contenti omnia coplectemur quae & ad palludes & ad numina pertinebur: fonticulum tantum praeterm1ttentes, quem cum arbus sto iam descripsimus.

Ncipiendum ab ea herba quae lacubus Sc reliquis aquis stagnantibus plerunque supernatare soslet. Nympham ob id vocarunt Graeci quod aquis gaudeat easq; peramare Videatur. PliniuS tame a nympha, , deductum ait esse nomen, quae zelotypia ersga Herculem mortua fuerit,& in eam herba conuersa. vulgus seplasiarioru Nenuphar appellant, voce barbara & Arabica, potius qnostra.Duplex est ea herba,radice ac flore tarum dissidem . Est enim altera, nobis satis

58쪽

frequens,solis orbiculato, linii. crasso, hersbaceo, amplo, pingui, in stagnantibus aquis

supernatante: nunq aquam continente, aut ea commadestente, quatumuis immergatur profundius:flore Candido, aestate media prossiliente illo simili,& quum defloruerit,papaueris caput referente, in quo semen latum, amarum , pingue. Scapus gracilis est, & laesuis:radix nigra & ampla,dulcis, nodosa, clasuae formam referenS.. Alterum genus nymphpe simillimum est iupradictae, sed radicem albam gerit,aspera, florem item luteum,nitidum,rois similitus dine. Est & alia Plinio quam ait in Thessallia plurimam reperiri amne Peneo,radice alba,capite luteo,rosiae magnitudine. Farranum,sive farfugiu Plinio,herba nymphaeae non absimilis,propter flumina nastes,

populi folio, sed ampliore, unde populago

nectarijs dicta: flore tum luteo, tum Candis do:Graecis chamaeleucem vocari Plinius tradit: farseram dici Diostorides testis est, forstasse a Fartaro amne, que Virgilius Fabarim appellat in Sabinis. Iuxta pratorum uliginos serum aquas riguas,inuenitur herba,folio feare nymphear,breuiore tamen, sed pingui, Mcrata, nunquam aqua madido , flore lureo, nitente, roiam quodammodo ementienter quem pratensem bacinum vulgus nostru Voscat. Ea fortassis herba inter nymphaearu ge uera connumeranda fuerit.

59쪽

LACUS.

Potamogeton,herbam fluuialem graeci appellarunt, a loco in quo nasti frequenter sos ieci nostri a foliorum similitudine,beta aquaticam, quod betae folia gerat: fontalem Pli,nius vocavit. Ea in vadis fluminum freques emicat, betae foliis,sed minoribus hirstitiori busque,per aquam expansis. Cum nymphaea plurima prouenire selet. . Potamios stratiores,hoc est militaris fluuiatilis appellata,quod aquis supernatet,& vulsnera militu ex oleo imposita cito petianet. Ea est radice pauca, aut nulla, similis aletoo, nisi maiora haberet folia:mirum in modum a Graecis celebratur, nascitarque tantum in Aegypto, ac Nili inundationibus, authore Plinio. Poterion inaquosis collibus nascitur,lamefruticas, spinis retorrida, lanugine spissa slijs paruis,rotundis,ramulis longis,mollibus, lentis, tenuibus, flore longo, herbacei colouris,gustu acuto & odorato.radices habet dubas,binum cubitorum altitudiniS , neruosas, candidas, firmas.ea quid sit apud nos,nondusatis constat.

Lentem palustrem antiqui vocarunt, qua vulgus nostrum lenticulam aquatica:ea flos re tanru conspicua est,in lacubus & statibus aquis:sine radice, sine foliis:flos autem albus est,numerosus,stellatus Quidam aliud gen' faciunt lenticular non quidem in aquis, seduliginosis locis dilutist nascentis, agriam

60쪽

phaceam hoc est,syluatica lente appellates. Siler,non nisi aquosis proueni quasi pumi la sali molle siler a poeta dictum.frutex est,

qui nonunq arborescit,ut baculos rustici ex eo faciant ad serpentes abigendos,que aiunt mirum in modum refugere. inter salicis gesnera annumerari creditur . Seseli officinarunon estinam hoc in montibus crescit. Siler aquaticum vulgus seplasiariorum nominatist a seseli montano distinguat herba in riguis frequentem, ac palustribus, api, fortio,sed aliquato maiore:caule cubitali, Omoso,superne muscario floribus luteolis,aut cas 'dicantibus:radice crassa,sublutea,Capillamentis maioribus quam seseli fibrata. fuerit serstasse phellandrion Dioscoridis, quanqua po tius esse autumet quidam, eam herbam,qua filipendulam officing nominat.Verum huius rei te copiosius admonebit Ruellius. Saledrago Plinius ex Xenocrate describit, herbam leucacantho simile,palustrem,S spisnosam: aule ferulaceo,sto,cui fiammo in Capite inhaereat quidda ouo simile,in quo pros 'cedente aetate vermiculos nasci tradui,quas propter genus esse dipsaci crediderunt nons nulli,quod eius caput ouata specie conspiciatu quo arescente ac dissecto, vermiculi resperiuntur.

Malacocissos , mollis hedera Democrito, 'herba est virens,hederae simillima , in riguis nastens enta ac mollis,mule flexili,sese quis D.ij.