Pratum, lacus, arundinetum

61쪽

buscunq; vel frutetis vel arbustis inuoluens te. Ea est quam vulgus nostrum sigillum beastae Mariae nominat, quam in Luteto desstripsimus.

Phleon, herba spinosa, dicta quod copios

se nascatur , praesertim Orchomenio lacu,& in Aethiopia Arabiae aduersa,numine prssertim quod cinnamo semina disterminat ait Strabo nonnulli eam herba inquit Plisnius 8c Theophrastus stoeben vocant, quae quidem non solum caule est aculeato, sed &folio quoq; hispido : iuxta cuius spinas,ac

Ieos etiam condit, radice non usqueadeo in profundum acta.

Phlion a phleo longe dissidere ait Them

phrastus.In insulis fluitatibus proueni cuius lanugine,ad lixivium mulieres utuntur iaste & placentaceum est,colore subrubido. Foeminam in eo accipi tradit,quae sit sterilis, adnexus idoneam,marem procliis inutilem:partem huius herbae ab radice pueris cibo grastam esse: radicem ipsam, pecudum pabulo velli., Sphondylion,olim herba rutinalis Romas nis dicta,in palustribus& uligine comadentis bus locisnascitur, iiijs est platani diuisura, caetero similitudine panacis,caulibus magnis tudine cubiti vel eo etiam amplioribus, foes niculaceis:semen gerit in cacuminibus, solis

emgie,sed duplex & latius, didu,paleostr graveolens, flore candido vel pallente,radice

62쪽

Inuenitur in torretium ripis botrys,fruti cosa herba,tota colore luteo laguens,multis stolonibus fissa, semine circa totos ramulos crestente, lio intubi .Immensum odore spi rat,ob id vestimentis ac linteis,curiose a matronis nostris interponitur,deferturq; Septes bri venalis per urbem, Vulgo pimentum res gale clamitant. Plantaginem aquaticam a foliorum similitudine nostri vocant herba eam quam Alisma & Damasonion graeci nominarunt:recestiores fistulam pastorale, quod singulari sca po,rudis fistuis, & longitudinem dc effigiem

quadam videatur imitari. Caeterum folio estarnoglossi,in cuius fastigio viride alabastriculum ait Ruellius in calicem Concoloris flo ris dehiscit:radicibus crebris,tenuibus,ut hellebori nigri,acribus,pinguibusq;: flore tenui, in candidum pallescente . Lacus, fluuios,&aquoses tractus amat.

Tribulus Plinio, non nisi in palustribus &residibus aquis nascitur, dira res alibi: iuxta Nilum & Simmone amnes excipitur in Cis bis, inclinatus in vadum, folio ad effigiem Vimi super aquas extante:pediculo longoaeapitulis lub aqua mersis inaule per summa crassiore,inferne graciliore,capillamenta quaedaspicaeea gerente,postea autem semen duru, nucis fere magnitudine , retusis aculeis alis quot cinctum,cuius nucleo accolae no secus

63쪽

LACVS

ac castaneis vescuntur,quo etiam in farinam permolito, annonae inopia, panes interdum fiunt.Apud nos frequens est in stagnis & fluminibus:huiusq; nuces,castaneas aquatilesvocant,nonnulli saligos.Aliqui in stagnantibus aquis nascentes tantum cortice nigro fruas, a triangulari figura trusias nominare

malunt.

Tribulos terrestres statuit Theophrastus, quorum uni cicerculae folium, alteri aculeas tum tribuere videtur: vere germinant,serius tamen:cui in folijs sunt aculei, magis hoc circa septa villarum erumpit, semen habens rotundius,nigrius in siliqua. Eum tribulum quidam esse putant,qua vulgo Vocamus Cesscitrapam, quod sit siliqua spinaru vallo musricata. Hippocrates genus tribuli maritimurefert, idem cum terrestri, quod minus est

aquati . L

Epimedion Plinio,in humidis nascitur,caule non usqueadeo procero ac magno, lis desrae folin, denis ac duodenis,nunq florenhras dice tenui,nigra, aut odore. Ocimum aquaticu vocat Vulgus ea herba quae graecis erinos, Galeno echinos , aliquisbus ocimoides dicitur, secus amnes fontes

nascitur,ocimi similitudine, sed solijs minorribus,& stipeme diuisis.Palmo alta est herba assurgit cauliculis qnis senisve, flore cadido, semine nigro,acerbo, huius etia caulis & se,

lium, madet laete multo, unde a quibusdam

64쪽

ex vulgo,iactaria dicta est. Peristereon quam columbariam vel eos lumbina quiuis nominare poterit, in aquosinastitur, Romani cristam gallinacea Sc trixιalidem aut exuperam vocant.Herba est altis tudinis palmi, aliquanto maioris, sella gerit incisa,sebalbida, exuperantia a caule, qui ei unicus,quemadmodum de radix la inest. Sida frutex est Iacustris' Orchomenio lacu frequens cait Theophrastus specie papauerisimilis,late etenim caput gerit nisi quod amplius est:roseo flore, iijs herbestentibus:va, stulo mali amplitudine,candidis membranis obducto,semine intus rubro, gustu triticum aemulante . Caput Sc selia super undas emisCant, mox quum defloruit, inclinatur in va dum semenq; spargit. Cibo idonea est Sida, eiusq; Blia oviu pabulo grata, germina sutisto pecori,fructus hominibus estur. Nuc describenda sent iuncoru genera,quorum stagnantes& lacustres aquae plurimum abundare selent.

IUNCI PALUSTRES.

Vncum Graeci sthoenon vocfici quod eo ad funes antiqui uteres tur Cave autem schinon dicas, nam lentiscum significat. Husitis plura sent genera. Est enim palustris iuncut , quem graeci, hoc est

65쪽

LACUS.

Imrem vocant,siue schoenon helion,in aquis sponte nascens, rassitudine Sc magnitudine fungosaq; medulla insignis, omnium mari mus & mollissimus. Theophrasto mariscus Vocat',a magnitudine,Vt Barbar' autumar, gradicis holosthoenos,Galeno oligoschoenos. hic ad vitilia praefertur.Videtur aute ait Pli. musa Iuncus palustris,idem cum scirpo esse, ex quo prouerbium sit natum,Nodu in scirspo quaeris. Est enim hic iuncus aut scirpus, fragilis,ac laeuis,admodum proceruS, enodiS,& sine fronde ait Festusoad tegetes & vitilia utilissimus,quoniam mollis Carnosusq; estiuς etiam detracto cortice, candelae luminisbus & funeribus seruiunt. Hic tamen nec in Veprium cauliumve,nec in herbarum aliove ullo Q suo genere numerari potest.

Alter iucus acutus a nostris,a graecis OV schoenos. nominatur:eum esse autumat BarabaruS , quem Iuncum marinum appellamus: etsi iucum marinum et tomarinum, Vulgus

nostru appellare soleat fruticis genuS,In mostibus & apricis nascens , quo sepes tam Visuas q structales stipant. Neq; desunt qui gesnus aliud fruticis in litoribus maris satis fre, quens iuncum marinum appellant,eumque eme cotendat,qui Dioscoridi & reliquis traugOS Vocetur. Caeterum acutus hic iuncus doe. quo sermo est,sterilis esse existimatur,ide I; maS:qui se quotannis regenetare possit, cumine in terram detao,ex quo cepitia radiae

66쪽

L A c' s. rdenuo pullulet. 'Tertium genus melancranida vocant quasi iuncum atricipitem, melancraena dicis tur Straboni.frugifer & atrifera nigro semisne Theophrasto. Fructum is gerit uvarum hqrentium modo, in quibus cuspidatum semen clauditur . hoc nihil in uliginosis ocs Currit frequetius. Proinde is in callum de res gulari serculo intumescit, mox veluti oua parit:circundantes enim spicatim geniculos iunco lineari affixos initio gerit:quoru silmsmitatibus paululo latiores orbes vastuloruleuiter histentes inducit. His semen exiguueffigie cuspidis sagittarum gerit, nigrum,no absimile semini herbae inbuinalis, veru pausto exilius,radice longa adhaeret,multoq; Crassiore u acutus. Ea omnibus annis moritur,

dein altera. rursus a iunci cacumine defigi,

tur: quod vel ipsis visu percipi facila potest,

quippe aliae radices siccae,aliae virides ac desmista cernuntur. Caput huic iunco caepis &getuis est simile, utpote quod in unum ex plumus conglobarum praelatcmq; inferius tegumentisque iubrubris inreetiam constet. duncum odoratum, graeci insigni appellastione schoenon, nullo alio addito appellare

consueuerunt: quod Scribonius adhuc retianuit:Hippocrates tamen,schoenon myrepsis con,id est odoratu,& schoenon hedyosmon, id est sumem vocavit:Celses,iuncum rotunt

dum appellare maluit, ut ab angulari distin,

67쪽

ueret, quem cyperum vocamus. Prouenitic iuncus odoratus in Arabia, Syria, arque

Africa. Quanu & in Campania inueniri qui dam dixerint, sed minus pollentem:eum vis nota esse mordacitatis ipse gustu perhiber,

floremq; confricatum rota odorem emittes rer Caeterum Viridem , pauci aut nullius esse odoris,siccatum,peroptimi.In Aphrica autequi nascitur,sine odore est, omniu pessimus. Proinde iuncus is,teres est,scapo exili, bens

re,fragmentis in purpuram vergentibus, flos re copioso,quem Hippocrates,& post eu Galenus,sinoenu anthon vocarui etsi squinans tum nostrae officinae iuncu ipstim appellent vulgus pastum camelorum. Iuncus triangulus graecis cyperus dictus:

Plinio iuncus angulosus, in palustribus emiscat, cubitali & amplius proceritate,ab imo candicas,fastigio niger, mosiisq;:Blijs poram exilioribus, selidioribus, dorse aliquantus

tum cultellato,paniculis in caulis cacumine de dentibus,inter quas seme occulituristidipibus tum longis,tum rotundis, in olivas inster se connexas extuberantibus, atq; inuice perplexis,nigris,strauiter oletibus, gustu subs

amaris: Sochetum rura nostra appellat, ius radicem quae odorata est, Iunio mese emur,

digeruntque stipites in manuales fasticulos quos prius insolatos, aceti imbre cospergur, siccatosq; frustatim tundunt, ut sua ocioris gratia vestes interpositi commedent. Celsus,

68쪽

L AC V S.

3 nulla ratione hunc iuncum quadrangulum appellat, quemadmodum & vulgus 1eplasias riorum, iuncum quadratum. Sunt praeterea qui gladiolum pseudo perum Vocent.

Cyperidis lio in palustribus, & circa sta,

gnantes aquas erumpit,quae graecis typha discitur,albido caule,alto,ia ui,plano,enodi,cusius cacumen densia florum congerie stipatur,& veluti spissa quadam lanugine capitatur, quae in pappos tande evanestat, rura nostra inquit Ruellius massas apposite Vocauerui, quod sceptra regu, massas vulgo dictas perspolitus caulis,lanosa floccoru desitate,HImsmatim fastigatus aemuletur. Caeterum de cesreali typha,in agro dicemus. Gladiolus Plinio, Cyperus est muIti enim non distingunt a cypero, vicinitate nominis fallente.is tamen est radice bulbola, & dulci: quae decocta,panem gratiorem faciat, ut imquit Theophrastus.sparganion aliqui, & xisphidion vocarunt, quod lia habeat gladii

cuiusda rma,veru arctiore, inclinatioress. Iucum cabacinum vulgus nostrum Vocat,

fruticem palustrem in Orchomeno lacu plurimu,qui butomus Diostoridi appellatur,abeo quod tam viridis herba q coditiuum TCeγnum,boues pascat,eiusq; sectivo victitent pabulo. Caule est inoffensissimo, peculiari quOdam laeuore, folio arundinis cinquit Tneos phrastus angulari, fructu nigro, mali amp/i'tudine, sexu duplici:mas foecundus, DemIna

69쪽

ad vitilium nexus utilis. Pars ab radice tesnera manditur, puerorum cibo grata. Proins de cabacinum iuncum vocarunt nostri, ob

hoc praesertim, quod eius selijs , tegetes &sportulae sicut 3c sparto texantur ait Rueblius. nam corbulas quibus ficus & passas re. Condunt, nostri corbas, vel potius cabasQι lent appellare. Iuncos lapideos apud mare rubrum vocastum in Arabia paulo a Copto stiperius prouenire refert Theophrastus: quos nemo visit averis potuerit discernere. Atq; haec de iunco ru differentijs. De arundinibus dicendu est.

NTER aquaticos seutices principatum tenent arundines, belli pacns experimentis necessaris,atq; etiam in delicijs gratae cin quit Plinius quapros pler ab antiquis plurrimo artificio circa fluminum ripas, humes iisq; locis excolebatur, quae arundineta aps pellabant,ex quibus ad rusticanas domos Cotegendas, Septentrionales populi materiam expetebant:Romani vero perticas,aut palos,

leti

70쪽

ARVNDI NETVΜ. 3Iad vites sustinendas ac fulciendas: unde illis in Cosuetudine positu erat,vel ex Catonis de

Creto,Vt iuXta vineta etiam arundineta consererent: in ternos pedes arundinum oculis

dispositis: solo prius bipalio,minus tamen ab te,pastinato: ita enim faciendu Varro & Co, Iumella docent. Arudinu natura aquatilis est,tignosior atq; robustior , Ut quibus orientales populi non apud nos modo,Verumetiam apud antiquos bella conficere soleat. unde etiam hodie vis demus, ex India,atq; insulis nouissime reperstis,tela Calamis arundinaceis cofecta,quibus in bello utuntur eius regionis populi: quod satis accedere videtur ad id,quod de calamis qui in Rheno, Bononiesi amne, atq; adeo in Creta crescut vi refert Plini ',qbus nullos sagittis aptiores ait nasci,Vnde sagittarias arus dines Creticas vocat Theophrastus , quanqhis prsferantur Indicar,quibuν ait Plinius ars boream inesse amplitudinem, ut nauigioruusiim praestare possint, hastariimq; vice pretes bere,additis cuspidibus. Calamis ite orientia populi spicula addebant, irrevocabili hamo noxia:sic enim refert Plinius. Quod ut obister interpretemur adolescentulorum Causarreperiemus,id ferrum proprie appellari spiculum , quod tremo telo additur,ad vulnus infligendum . At vero quod ait eosdem pospulos morte accelerare pinna Calamis addis

thid aliud fuisse existimare no possum, q eae