장음표시 사용
251쪽
stant easque hau l laro suppleat. Col. I s Carmen in mem itain sectoruin dierum. Purim elegantissmium subiecit, ut col. I 46 iniscellanea quaedam eontra Christianorum fidein & ex. plicationem quorundain sacri Codicis locorum militantia ; de col. 2s I Kalendarium Iudaicum nil nisi malitiam & calumniandi studium spirans, quod Cl. Maius bene ostendit col. 3Go. Et talia multo plura hic inserta legi possunt. . Sic in Graecis Parte II col. 48 l Io. Geometrae duo earmina laera de AEgupti nun submersone&Oda B. Mariae Virginis ;& col. 49 I insigne
specimen cum signorima Muscorum, tum hymnorum ecclesiae Graecae n statorum; α col. 98 Liturgia S. Basilii ab edita diversa inserta sunt. Col. vero s 39 Codicis, qui cerimonias in aula &ecclesia Constantinop ,litana, nec non in expeditionibus bellicis di ludis publicis observandas sistit, qui sorte in octe v. nieus est, capita omnia enarravit: quod ante eum partim secit iv. C. Jo. Λlb. Fabricius Vol. v I Biblioth. Graec p. 623,citi trans miserat excerpta Cl. Ussen chim. Sed col. 6s integrum eo- dicem eum versione& notis sese editurum memorat Cl. M ius. Col. s 89 tres Orationes Hinterii Sophistae. quarum stagmenta servavit Photius, integrae exhibentur. dccol. 6ss incerti Autoris Historia Trojana. Nec minoris pretii sunt, qui reliquis partibus recensentur: ut Parte IV col. 3s Martyrologium quoddam iminensae magnitudinis; col. Eusebii Caesariensis Historia taetesiastica ex versione Rustini: eol. 63 Codex cha
taeeus See. XIV scriptus, qui comprehendit vetera Iura Germaniae. cujus praestantia vel ex hoc loco subministratis excerptis satis apparet; col. I 33 Martini Poloni Chronicon optimae notae, ex quo Petrina & celerae editiones innitum emendari possunt, ut asserit Generosissiimis Possessor; col. 2 9 Codex, mititulus Sebasezabel h. e. Ludus Scaechorum. Continet vere
sub hujus Ludi regulis varias parabolas. Historias ae praecepta Politico-Moralia, e libello Latioo Jacobi de Thessalia ab an nymo desumta ae rhythmis Leetis germanicis descripta seeitili decimi quarti initio. parte V inter Theologica D. Lutheri. P.Melanchthonis alioriamque coaevorum Epistolae aliaque opusula memorantur, ibi quibus uitam col. 27s Δ Hecyra Terentia
252쪽
judicium Lutheii. Col. 33o Casp. Ilarthii Corona animae eonversae ex flosculis gratiosae gratiae divinae r 627 scripta . co sans LIII meditationibus sacris piis admodum ac elegantibus. ipsiusque Autoris Autographum esse videtur; ut & aliorum qu rundam celebriorum Virorum Meditationes, Epistolae,Sarmones saecl&quae sint alia. Parte VF plurima laudantur Jura sta. tutaria. generalia, quae vocant, consuetudines; item consulta. tiones&responsa, ut & libri quidam JCtorum ia, ἔκδοI, ct similia: quae etiam de reliquis partibus, pro suis quibusque argumentis di sta sunto. Plura enim addere nune quidem supervacuuin foret, cum vel hunc librum plane exscribere, vel, si id fieri non posset, talia enumerare deberemus, quae imperfectione & sterilitate sua ipsi huic libro detraherent. Et fatendum est, id nobis accidisse, quod, quibus dubiae apponuntur epulae, accidere solet; uti varietate nauseabundus stoinachus duin alterum semper prae altero placet, nihil magnopere eligit, nihil tamen rejicit; ita in tanta multitudine voluminum cum omnes arrideant aliaque alio modo blandiantur, paucos, uti debemus, praealtis laudare tantum non impossibile videtur.
rationu n Philologico-Theologicarum a electos quosdam textus Novi Testamenti. Roterodami, apud Nicolaum Topyn, 172I, Alph. 4 pl. I9. EN novum sietum ingenii uberrimi Cl. Atiniuri Esegeta Baistavi toties jam in his fietis laudati. Vid. A. IIII p. 6 cΑ. I i p. IS9. Pos remum ipsius opus exegeticum. quod A. 37 I p. 399 recensuimus, hune praeserebat titulum: Sulla Di nationum Philologi - Theologicarum ad meritis quosdam temu/Mel. Test. Exhibet igitur nunc Vir Cl. ad Novum Test. Syllogen eadem usus methodo, quae in ceteris ipsius scriptis ei placuit, quamque jam Λ. ITII p. 6 I deser,rsimus. Exercitario I contemplati; Matth. II, asi M. Scitieet sal
253쪽
ino Tillius. Autoris nuper Collega, edita Dissertatione par
doxa theologico - chromi'sica, quam vocavit, contenderat, se tandem reperisse verum nativitatis Christi tempus . assignans
id diei hi octobris anni Iuliani 42. Supponit enim, iter AEgyptiaeum Josephi cum Christo& Maria absolutum esse ante finitos dies XL purifieationis Mariae ab ipso partu numerandos: adeoque die XLI sacra Hierosolymis a Maria peracta esse, Christumque ibi a Simeone agnitum , post Herodis mortem. Porro supponit, Herodis mortem incidisse in diem a s Novembris ejusdem anni Iuliani. Marchius igitur omnia producit Tillii argumenta, sed copiose deinde ostendit . ea nee.firmoniti sundamento,& manilesto refelli posse ex historia Matthas.
Exercitatio II versatur circa Matth. g, ty. Quo ex loco, ubi liis terae fota fit mentio,cum concluserint nonnulli, hodiernam ibterarum Hebraicarum formam antiquitate sua ad ipsivn Mosis aevum accedere, Cl. Autor negat, recte sic concludi, quippe eum Christus eo loco videatur Graecumjota, non Hebraicum. respexisse, quemadmodum Graecum respexit alphabetum, se in Apocalypsi nominans a& οὐ. Ceterum hae occasione illa de antiquitate literarum Hebraiearum quaestio uberius excutitur. allatis utrorumque argumentis, di eorum, qui pro ultima literarum Hebrai earum antiquitate propugnant, ct eorum , qui multo recentiorem iis tribuunt originem , quos inter sere s miliam dueit Hieronymus Noster eum Light oto sentit,omni no literas hodiernas Hebraicas esse easdem . quibus usus sit inseribendo Moses. Exercitatio III ejusdem loci occasione disputat de antiquitate vocalium & accentuum Hebraicorum. Di ligenter & hic recensentur utriusque partis argumenta , quae Autor adeo speciosa esse satetur, ut, utrilhi sententiam amplexeris repudiesve, vix dignosci queat. Ipse probabile censet,non quidem hodiernam punctationem totam esse ultimae antiquitatis , sed tamen non nihil vocalium jam olim addi in sitisse literis, deinceps vero sensim adjecta fuisse accentualia puncta.
itemque recentiores aliquot vocalium notas, per quas tamen lectio olim recepta neutiquain sit mutata. Unde tandem con-cthdit, ab hodierna lectione non temere esse recedendum, nee
254쪽
- tamen nimis superstitiose damnandam esse in liniversum omnem punetationis mutationem, exigente necessitate a viris sobrie doelis nonnunquam factam. Exercit. IV ad Matth.Xm. 3sa initio exponit Autor naturam parabolarum,docetque,quibus eausis permotus Christias iis fuerit usus, saetum id potitamum esse putans ex lutio judicio in auditores reprobos ct ii duratos. Hi ne septe in isto rapite propositas fabulas luculenter illustrat. Λd ultimum examinat Coccejanorum rationem, septem has parabolas ita interpretantium, ut successiva sata Ee. etesiae Christianae prophetice ibi deseribi censeant. At Noster pluribus ostendit, illud interpretationis genus nihil solidi sundamenti habere, sed meros esse lusus ingeniorum. Exercit. Vad Matth. XVJ, is de clavibus regni caelorum disseritur, Λutore docente, non solis Apostolis, nec toti Ecclesiae, sed omnibus Ecelesiae verae pastoribus Christum iis verbis potestatem dedisse saeramenta administrandi, verbum praedicandi, ecclesiam gubernandi, impios ex Ecclesia ejiciendi. Exere. VI ad mlib. XVIII.ις, ιδ ex mandato Christi, od frater Ecclesiam non audiens pro ethnico sit & publicano habendus, firmat Cl. Autor& vindieat jus censurae ecclesiasticae. Ostendit igitur, persum hoc loco intelligi ecclesiam particularem, ejusque praepositos , sive senatuim erclesiasticum ecclesiam repraesentantem. Docet etiam, habere aliquem pro abnuo esse aliquem e eludere e fraterna communione. Maxime contraErasium disputat, ecclesiasticam excommunicationem ex hoc loco probari posse negantem. Alios denique etiam refellit, locum hunc ita interpretatus, ut potestas senatus ecclesiastici imminuatur. Exere. VII ad mlib. XXIV, a1 more suo recitat, quotquot re perire potuit explicationes, easque expendit : hine suam proponit atque confirmat interpretationem, qua statuit, per carioier describi impios homines in peccatis mortuos, per aquil
rum congregationem significari severissimum DEI judietum, quo impii perdentur sve in hae sive in funira vita . adhibitis
aptis instrumentis, qualia maxime erunt angeli mali. Exercit.
VIII ad mlth. XXVI, 3 δδ agit de lacryinis Christi ae sudore languineo, quem sensu proprio accipit, de acerbissimis Chrib
255쪽
m querelis & anxiis precibus, deque ejus corroboratione per angelum. Disquirit hinc de causa horum dolorum, refutatis. que iis, qui putant, tantos Christi dolores Ortos esse ex intuitu peccatorum ab hominibus commissorum, & simul ex intuitu poenarum impiis subeundarum; item iis, qui eos inde ortos credunt, quod Christus ob oculos haberet peccata populi sui, maxime discipulorum suorum aufugientium, ipsumque abneganti unas porro iis quoque, qui statuunt, inde eos esse orto , quod Christus eoi templaretur propria mala imminentia. una cum morte dolorisca oc ignominiosa; denique Light Aoto resutato, qui putabat. Diabolum Christo tum apparuisse informa terribili, eique multum negotii facessivisse; ipi e rectius derivari docet eos dolores aeonsideratione malorum tuorum tam quam pinnae per peccata electoruin omnium promeritae: item
eae eo, quod Satanas non tantum per homines impios Christi corpus afflixerit. sed S per phantasiain interiorem Christi mentem vexarit gravi itine: genique ex sensu irae divinae flagrantissimae. Exercit. ΙΥ ad Matth. IX, LI'- 4 breviter illustrat supplicationes Christi Gethsemanitana .Exercit.a ad Matth. XXVII. agit de exclamatione Christi a cruce pendentis. Exercit. XI
ad Lue e XyIIL34 expendit deprecationem Christi pi o hostibiis ipsum crucifigentibus. Exercit. XII ad Joan. III, 3 - ιο illustrem illum de aqua 1Ipiritu locum considerat, quid per aquam ibi intelligatur . non satis certo , saltim non perspicue desiniens. Exercit. XIII ad Joan. VIILLI disterit de scriptione Christi iii
terra. Hic curiose recensentur variae interpretum opiniones.
Ipse Cl. Autor putat Christum lineam simplicem duxisse digito.& quidem vel obliquamWtortuosam, per quam notaretur accusantium insidiosa malitia: vel rectam itis: signaret legis Mosai. cae regulam ab accusatoribus adultera sequendam; vel trans versum . quae sigi ificaret necessariam adulterae separationem ;vel circularem. intra quam concludenda a lapidanda adultera. Exere. XII adJoav. LV occalione verborum horum expendit
Ednardi Potiteri. Episcopi in Anglia Claudi estriensis, nuper singulari libro defensam sentitiam de praeextilentia animae Christi. Proseruntur hic Episcopi argumenta , suntiique sententia Dissiliaco by GOrale
256쪽
tentia illa quae&antea Henrici Mori suit. qui tamen praeter
praeexi steat iam animae Christi statuit omnium animarum humauarum praeexistentiam,) refellitur partim ex Sacrae Scripturae silentio. partim aliis rationibus, inter quas sexta urget Aria-cismum hae via reduet in Ecclesiam. Exercit. XV ad Actor. - P,tr coutra Socinianos contendit. per τους εκώνους hic loci non ethnicos conversos respici, sed patres Eet. Testamenti. Exercit. XVI ad Actor. XV. ti ostendit. Mosis libros iam ab antiquiusimis inde temporibus lectos fuisse in synagogis sngulis sab. balliis. simulque satisfacit objectionibus. Exercit. XVIIad Rom. V. ι Aq. disserit Cl. Autor de typis praesignificativis, tum legalibus, tum propheticis. tum historicis, ostendens, non quide ivxejiciendos esse typos in universum. attamen prudentiam his adhibendam, ne quis typos ex ingenio multiplicet, α cum vana speeie subtilioris sapientiae Seripturam sacram ludibrio exponati negleelis si 'idioribus theologici studii partibus. Exere. XVIII ad Rom. O v-aa disputat de creaturae vanitati subjectae
ποκαραδοκία. Cl. Autor, adductis atque expensis plurium sententiis diversis, per creaturam statuit intelligi totam mundi visibilis. superioris di inferioris, machinam, in oppositione ad ho mines, quae a servitute praesenti olim liberanda sit, non per an, nihil alionem. quippe quae esse non queat objectum spei ct amdentis exspectationis. sed per eonditionis suae laetissim ain mutationem atque innovationem. Exercit. XIX ad I Corinth. V. sexplicat, quid sit tradere aliquem Satanae. Doeet Cl. Autor. agi hic de excommunicatione ecclesiastica, ad ordinarium ministerium spectanti. Refutat etiam eos, qui intellectum hic πω lant iudicium apostolicum ex raordinarium re miraculo surru Exercit. XX ad 3 Corinth. XV, 1 disputat contra Harduinum, contenditque, per Cepham non alium qiram Petrum Apostolum, designari. Dercit. XII ad t Corinth. XV, Ι expenditur vilio Paulo tacta ἰσπερει τω in Maseis. Cl. Autor hic pluribus exponit quinque modos, quibus Christus in humana sua natura videri a Paulo potuerit. Cumque vulgata sit sententia. Paulum hie loei seinet ipsum vocare Noster novam proponit conjecturam. Hi sensus sit, Paulum vidisse Christiun velut in Hii ab r-
257쪽
abortu, dum hoc modo hostilia sua eonsilia in Christi eeelefiam, quae conceperat & quasi impraegnatus secum gestabat, per persecutionem ea enixurus, perdiderit eodem modo, quo terrificus conspectus solet a mulieribus gravidis scelum expellere pecabortum. Exercit. XIII ad i. Corinth. XV,sa agit de Pauli. Permulti eam exponentes metaphorico sensu capiunt de pugna Pauli cum hominibus belluina feritate ipsum aggressis. Sed Cl. Autor propriam defendit Apostoli cum bestiis comeertationem, & objec tionibus aliter sentientium studiose cona. tur satis Leere. Exercit. XXIII ad ι Corinth. VI, aa exponitur anathema Maranatha ex lingua Syriaca, illudque verosimillime ad ultimum Christi adventum referri monstratur.Exercit. XXIV ad a Corintb. XII, r-ε de raptu Pauli in coelum tertium copiosect erudite disputatur. Tandem Exercit. XXV ad Galat. IV Asde allegoria Pauli agitur. Adducuntur cum ii, qui rati sint. Apostolum ex ingenio suo secisse hanc accommodationem, tum ii, quibus a Deo ct Mose ipso latenta fuisse typiea illa prae. significatio visa est. Utri parti accedat, non satis dilucide exinponit Cl. Autor, ostendit tamen, salii eos, qui hoc textu utuntur ad defendendas luxuriantis ingenii sui allegoricas quasvis Veteris Testamenti interpretationes.
esala di solide ser trois dentre les principaux potnis en dispute de I' Eeriture Satnte &α hoc est
PERSPICUA ET SOLIDA CONSIDERATIO
irium di illorum locorum Scripturae S. maxime controversorum, utpote I de origine Iobi G veritate ipsius his rimi IIae so annis, Act.XIII, 2o commemoratis III MelchisedecRGen. XIV Mit. Epistolo de visione Ezech. IX, .
Hagae Com. apud Matth. Roguet, IDO, 3
258쪽
Mn adeo absolutum est sacrarem literarum studium , ut nee nova subinde, praesertim in locis difficilioribus, i,
terpretatio rite sinitantibus in mentem Veniat, nec recepta &eonfirmata satis sententia ab insulsis male sanorum. & dictis Seripturae ad opiniones suas erroneas confirmandas abutentium. objectionibus indies sit vindicanda. Quapropter operam suam non male collocant, qui veritates nonnullas, singulari di 'ii fili one iustituta. tenebris, quibus vel hactenus oppressae fuerunt, vel denuo immiscentur . non minus sortiter quam ingeniose eri-Pere conantur. Quo nomine etiam celebrari meretur A utor harum Dissertationum epistolicarum eruditissimus, qui duobus Scripturae locis, ab interpretibus. eo quod ipsorum oculi ab umbris paganisini nondum satis liberati fuerint, disputationibus
suis magis obscuratis quam illustratis, novam lucem accende. re; in duobus vero aliis locis antiquam acceptamque sententiam vindieare voluit, α sere debuit. interno ct tantum non di. vino motu impulsus. Nos vero argumentum harum Dissertationum pro more nostro breviter & perspicue tantum recenis sibimus. ut peritis rerum sacrarum censoribus evidenter conia et , quid de ipso rerum in controversiain adductarum ino.
mento sit judicandum. Et nima quidem Dissertati lii floriain Iobi, quam Span. hemius, Serpilius, Isuddeus aliique. diversis eruditorum opinionibus in re admodum incerta sollicite congestis, iam
composuerunt, nova nec contemnenda ratione illustrat. Etenim eoriun sententias, qui Jobum vel ex familia Naelioris, fratris Abrahami. vel ab ipso Abrahamo per Elavum originem suam traxisse opinantur, Cl. Autor primum solide refellit, eo quod Nachoris, qui cum Abrahamo non exiit ex Ur Chaldaeo rum, filium natu maximum V cujus Gen. XXII, 2 I mentio fit. sedem natalem cum peregrina commutasse, nullo argumento probari possit: ab Esavo Vero qui Iobum deducunt. Genes XXXVI. 18 obiter tantum inspexisse, nec attendisse videantur, genealogiam Euvi tantum V. I9, Versu 29 sqq. autem ge-ue.logiam seiri Horitae describi, cujus neptem ex quarto filio
259쪽
risino filio Disan Vet appellatus suit. v. 28. Cum itaque Io.um. licet in terra is habitaverit, ab V2 quintam descendisse probari nequeat, alia via Cl. Autor Iobi familiam indagandam, eumque in finem tria potissimum loca probe consideranda duxit, Hiob. I. 3, Gen. XXV, 6 x XV, I 8. Nempe ut summaiudictorum in nervuna contrahamus . omnis argumenti vis huc
redit, per filios Orienti, in sacris literis solos intelligi polleros Abrahami ex Agar& Kethura, per totam illam regionem inter fluvium AEgvpti Sihor Jos Xlli, 3 & Euphratem litam dc Dbrahaino Gen. XV, i 8 promissam dispersos. Quod assertuiti Autorct ab ob'istionibus, quae ex Gen. XXIX. I & Iiid. VI. 3
formari posse videntur, vindicat, Rex Es. XI. I 4. Erech. XX 8, 9. Io, Jer. XLlX, 28 ulterius probat. Cuin ergo Iobus dicatur potintissmus Irientalium, nullus dubitat, quin ex Abrahar progenie sit: utrum vero ad Ilinae litarum, an Midianitarum vel aliorum Rethuratorum fanuliam sit reserendus. in dubio re- Iinquit. Ceterum Iobum ipsum, atque adeo nec Regem Salom nem, nec Prophetam Eliam. libri Iobo inscripti autorem esse, ex eo potissimum probat, quod nemo tantos corporis animaeque dolores tam apte tamque significanter exprimere potuerit,
nisi qui eos ipse sustinuerit; quodque Iobus, qui tanto suo ma Io defunctu, I4o annos adhuc superstes fuit. summa usus pro speritate, tentationes constanti firmoque animo superatas , in divinae benignitatis Iargiter sibi praestitae gIoriam, procul dubio memoriae prodiderit ; id quod cap. XIX, 23 impense e optavit. Quod si tamen alius quispiam historiam Jobi in ea. ua ad nos pervenit, lingua conscripsisse dicendua ; hane Ia
em Mosi vindieandam esse censet, sive Iobum ipsum adhue superstitem in exilio suo convenerit, sive per Iethronem, qui ejusdem cum Iobo gentis suit, scripta Iobi, paulo ante mortui, perlinrandi ansam perceperit, dc ipsius historiam , tanquam pretiosissimum ecclesiae thesaurum, in Iinguam Hebraeam M liter transtulerit. In subjuncta vero epistola Cl. Autor tonis essia refellenda anonymi mjusdam quem Harduinum esse suspiramur sententia, qui ex eo, quod Hiob. XL, I 8 Iordanis
260쪽
inentio fiat. librum Iobi longe post Mosis tempora conscriptiun esse conjecit. In altera Dissertatione epistolica dubium chrouologieum, quod interpretes in diversas traxit sententias , aliis a nativita te Isaaei ad Iudices usque annos, aliis ab eritu ex AEgypto ad mortem Samuelis annos 44o numerantibus, α Pantum ΛαXIII. 1ci numero rotundo Aso risum esse contendentibus, nova fellei sidere inventa via, quam Ia Mureus de uverte dicit, eis gregie diluit. α annos 4so, a morte Iosuae . quem terminum a quo scriptor sacer ipse diserte indicat, ad Samuelem usque elapsos, insequenti tabula chronoIogica ad octa Ium demonstrat suraeliis in servitutem redacti fue- l ita libertatem vindicari, pace gavisi
runt i sunt x a Syris Iussi III, 8 annos 8
, sub Abesam in u. et II 4 sub Elore
Quando autem Paulas addit parti Iam ab renester, fieri pintuisse opinatur, ut praeter annos in libro Judierim positos. dies Velinenses aliquot praeterlapsi fuerint, qui iaciIs linum vel ait Tum annum conficere potuerint. In fine epistola notat Auctor, ea, quae Iud. XVI, as, XVIII, I XX, 28 leguntur, non eo, quo facta sint, ordine . ted per ἀνακέαλλωπιν relata esse. Quae iretio loco habetur dissertatio , est particula operis de doctrina Christia ira conscripti, & Mechisedeci non minus, quam Abrahaini. pietatem omnis aevi fidelibux imitandam ex hiis hel: qua occasione simul dispntainr Melebi sedeemn nee enndem eum Semo, nee ipsum Christum, Scriptura, ratione.& ipsis factis matradicentibus, sed ex pagana familia ortum, atque a Deo HI, 3 excitis.