장음표시 사용
271쪽
Λutor noster bene corrigit. Adduxit quaeda in specimina, tuis
ter quae eininet Recapitulatio utriusque Testamensi. ut Fulgea.
iii liber absque literis conscripta: in prima enim distinctione nullum A visitur. in seeunda nullum B, in tertia nullum C. α sic deinceps: pag. 727 ex eadem Aurora Cl. Autor dedit Excerpta quaedam historica, quae a textu inprimis Scripturae S. a, ludere videntur. Pag. 742 & 747 Matthaeum Laudunensem& Ovmum quendam Canonicum Allia orensem primus in
scenam produxit, quia eorum aliquos versus in MS. Aurora invenit: prior tractat de poena apud inferos. aeternane sit an mi. nus, paucissiniis tantum verbis, quae alius quis latius produxit; .
alter de laudibus & utilitate dicti libri Aurora. Pag. 6 δε-xander dictus de villa Dei memoratur, qui scripsit Doctrina. D puerorum, sed eommode p. 768 ex nota quadam MS. Doctri. nati praefixa docetur, Uonem etiam & Rodolphum Anglicum Magistros symbolas luas ad hoc opus contulisse. Pag. 796 imseritur Gerhardi Labyrinthur, in quo officia Paedagogi exponit, simili artis Rhetoricae & Poeticae ideam sistit. Eius Tra.
ctatus tertius instar Notitiae multorum omnis aetatis Poelaminesse potest; secundus vero multum ad intellectum Latinitatis mediae elegantiarumque, quas eo tempore adsectarunt, faciet. Pag. 862 usque ad 978 occupavit Galfridi Poetria Papae Innocentio III dieata, quae οἰνωυμως habetur in Bibliotheca nostra Paullina hoc Indice: Metorica judicialis metrica . & in multis praeterea Bibliothecis occurrit. Cl. Autor edidit eam ex IV MM. qui olim Marqu. Gudii fuerunti Pag. t o I 2 si nus Insulis oriundus locum invenit: cujus Anti . Claudiani V her I hie legitur, ct praeterea ex Planctu Natura metra omnia pag. IO4s, ct p. 1O64 Liber Parabolarum. &p. Io92 Rythmi ejusdem contra Amorem Veneris, qui in editione operum Λla. ni per Carolum de Vista non inveniuntur. Pag. 2oO3 operarum hoe factum incuria. cum esse deberet Iro 89 Arilphi Fabulae de fraudibus mulierum leguntur : horridae illae quidem &mcultae, argumento tamen lectu non injucundae. Pag. 2o93Λnonymi cujusdam Luparius editur, qui fabulam de Lupo
272쪽
to. Sequitur pag. zo99 Anonymi Peregrinus , qui fraudes hospitum publicorum Elegis exponit. Ceterum pag. 2os 7 Supplementa quaedam se daturum innuit Auctor : ct in praefatione enumerat scripta ex media aetate inventu dissiciliora. quorum tamen maximam partem in Bibliotheeis Angliae praesediti in latere putat. Nos quidem, qui hanc Historialia sedulo dicum voluptate perlegimus, non possumus non institutum Cl. Auctoris dehita sua laude celebrare. Cum enim nudus obscurorum nominum positus non omnibus forsan ad palatum fui sit: im in illa illa scripta ingenium lectoris inorantur a. oblectant. Eaque iiiprimia hoc in se boni habent, ut multae ex eis ditionibus vulgatis inde emendari, a numerus Poetarum iu-sgia ter augeri queat. Quod si vero Cl. Leyserus in eis, quas olim superaddenda meditatur, pari cura, & majori circumms ectione seujus causa quaedam a nobis hic notata sunt ver.
labiti ir, habebimus, de quo dc illi & bono publico prolixius
GIBERTI, RECTORIS UNIVERSITATIS
Parisienses es in Collegio Mazarisiano Rhetoris, disia de Scriptoribus Rhetoricis. Tomus II.
Parisiis, apud Steph. Ganeau, ITI 6, 8, Plag. 2I. Opus hoc historico criticum eujus primum ΤOmum A. I 14 p. 78 recensuimus . non immerito vocaveris P I istorem Rhetoricum. Quod enim Moi hosius Polyhis . li. ter. lib. VI cap. I perfunctorie secit, perstringens seriptores de arte rhetorica. de iisque iudicium exponens suum. id susiuq aediligentius praestat Cl. Gibertus. Atque hoe quidem secundo. Tomo quinquaginta sex capitibus quibus tamen notae num rates non sunt interiptete persequitur rhetoricos libros, qui inde a Quintillauo usque ad Λ. I 6 8 prodierunt in lucem.
273쪽
2uintiliani vero primum Vitam describit paucis, ibique in eam propendet sententiam, eum non in Hispania, sed Romae natum esse . nec eum unquam fuisse Consulem Romanum. Hine piosert elogia , quibus eumularunt Quintilianum viri docti simi. ei principatum tribuentes artis rhetoricae. Tum exhibet analysin Insiturimum oratoriarum Quintiliani, eaque Oc- easione addueit, quae quibusdam in Quintiliano reprehendem da visa sunt. Ipse tamen plerisque locis propugnat pro Qui milliano, nisi quod Dod ello assentitur, ejus adulationem, qua Domitianum Imper. prosecutus est, excusari haud posse, quippe viro bono plane indignam. Ipsum iniintiliani opus eousque laudat Autor. ut magis laudare commendareque posse non videatur. Tandem de Rolliniana istius operis editione agit, nee solum id reprehendit, quod Rollinus quartam Quintilia.. nei operis partem resecuit, sed etiam alia nonnulla. Periagit p. adscripta rhetorica minuta. paritin a Pithomedita. Rutilii Lupi, Aquilae Romani. Iulii Rufiniani, Curii Fortunatiani, Marii V DCini, Sulpicii Victoris, Emporii, Geu-δε - Augustini, gulii Severiani. Roni. Prisiani, Ca Od ri, Bedae, Griri. Alcuini, cujus Vitam ct historiam p. lo6sqq. describit, & Cornelii Celse; quae singula pro libellis habet exigui pretii. S. Eugusini vero D. stertationem de arte rhetorica, ipsius libro quarto de Doctrina Chrisiana insertam. Iaudat & recenset, defendens cum eo. non alia esse eloquentiae ecclesiasticae praecepta, quam civilis. Post Aligustinuim transit ad Georgium Tra' utrum . cujus Rhetoricam magna Iaude afficit, eumque Hermogenis vestigiis ita dicit in fissere, ut mereatur appellari Hermogenes Latinus. Exeunte se. culo decimo quinto floruit Antonius Lusius , quem Noster eandem ob causam laudat, quod ab Hermogenis methodo non recesserit; illud vero reprehendit in eo, quod primo niam tum longus sit tu multis argumentis, maxime cirea figuras ; deinde quod totam Scholasticorum doctrinam h llogisticam, i modi quatuor regulas arithmeticas, suae Rhetoricae inisseruerit; denique quod Longini π , librum contemseis sit. Hermolaum burbarum sine centiva dimittit, quippe euius
274쪽
ius quinque libros Rhetoricos vidisse se negat. Domum ob servat Ecclesiasten suuin composuille ad methodum Quintilia.
ni. Nam aeque, inquit, ut Quintilianus. tractat de Oratoris viris tutibus moralibus; pari modo oratorem inde a primis doctibriae rudimentis informat; aeque prolixus est; aeque commendat futuro oratori libros lectu dignissu nos; aeque studet, quae aliunde hausi. e proprio ingenio depromsilli videri. Ceterum laude dignum censet hoc Erasini opus, et it naevis sitis.
quos indicat, haud carens. Stumii libriun de universa ratione elocutionis Criticus noster ait esse amplissimum ci accur tissi,na methodo confectum, summaque reserturn eruditione Commentarium ad Meas Hermogeuis. Sed in ejus ad Ari- 1lotelis Rhetoricam Commentario nihil ipsi placet praeter otia tae ac typorum elegantiam. Nec magni aestimat Sturmii de instauranda dicendi ratione librum. At ejus versonem libri
Hermogeniani de In nrione laudat, una cum ejus com entario, nili quod hic nimis dii susus oc levioribus immorari videtur. Nec illaudatum dimittit Sturmii Commentarium in Ciceronis Partit tonet oratoriar. Progreditur hine ad Io. Lud. Strebaeum . cujus Commentariis ad Ciceronis libros rhetorico
nihil doctius esse ari, tratur. Ejusdem liber de electione πω locatione verborum Critici nostri judicio est exasciatissimus. praecepta habens solida, exempla brevia, facilia & selecta, ut adeo utilissimus sit iis, qui ad elegantiam Latinitatis adspirant in seribendo. Petri Ioannis Nunnesse Rhetorica ex lententia Critici nostri loquimur usque ad finem hujus recensionis, quinque constat libris, in quibus Hermogeniana tam 1ideliter exhibentur; ut, qui Nnnnesium vidit percepitque, ideiu Hermogenem se percepisse gloriari queat. Ludovicus Vives seripsit tres libros Rhetoricae. Multo hi sunt inferiores lauis de Mothosii. Deest iis ix judicium & methodus. nec levis est autoris vanitas, jactantis, se pleraque primum tradere, cum tamen antiquis jamdudum sint memorata. Omer Talon sive Asrim trur Talaeus . quod nomen Paulus Frisius male suspi. eatus est esse fictilivin , sub eoque latitare Petrum Ramum. Petit Rami summus amicus, . in Institutionibus suis oratoriis
275쪽
tantummodo elocutionem trafflat. sed admodum bene. λ-
Lutinus Euthraeus Sturmii discipulus suit, sed magistro ins
rior. Petri circellai Rhetorica A. I ss Gallice edita in dioeribus libris est accensenda. Bartholomai Cavalcant ii,
nobilis Florentini, Rhetorica septem in libros divisa & lin. gua patria conscripta, cujus editio secunda A. Is s 9 prodiit. selectissimum est compendium Rhetoricae Aristotelis, ct exliubet ea quoque, quae ceteri artis dicendi magistri observarunt. Philippus Melanchthon quo aetatis anno scripserit Elementa Rhetorices, disputat Noster. Qi od is tribus causarum generibus quartum adjecit, didascalicum, citra necessitatem factum esse censet. Ceteriun illum Melanchthonis librum merita laude non fraudat. Cornelii Valerii Rhetorica majorem in modum collaudari meretur. Franciscus Robortellus librum emist de artificio dicendi, quem Noster acri censura persequitur, hominisque vanitatem coarguit. Augustat Valerii.
Episcopi Veronensis N Cardinalis, Rhetorica laudanda est. Λdmirabilis et pene incomparabilis est Ludovici Granatensia Rhetorica ecclesiastica. Petrus Ramur cujus Vitam Nosset
praemittit, iuec eruditionem ejus virtutesque magnopere e
tollit, scripsit Scholas rhetoricas , in quibus tamen injusti-sime insectatur veteres dicendi magistros. Laurentia Vistavi. tentii libri III de sermandis sacris concionibus squos tamen mitores quidam gravissimi dicunt ex Hyperio descriptos esse,
sunt egregii, commendarique de ineliore nota debent coneto. natoribus ecclesasticis. Francista Didaci Melia liber de mo do concionandi, excepto sylo. qui non satis nitidus es, optimis libris annumerari meretur. Μatthai Dressiri Rhetoriea quatuor libris constans perdocta est, potius tamen tyronum , quam eruditorum in gratiam conscripta. Francisci Patria eii Novam Rhetoricam Noster non vidit. Μῶbior Iuniuinseripsit Methodum eloquentiae comparandae , . item Rationem animos conciliandi movendi. Prior liber, quo vi t quisquam melius ostendit artem imitandi, plane eximius est, nee posterior non dignus est summa commendatione. Iunius eis vim Stu ii suit discipulus, praeceptoris eloquentiam non ae4t
276쪽
qualis, at in latentia artis rhetoricae magistro superior atque instituendae juventuti aptiori Franciscus Pangarola, cujus Italica lingua exilat Modo di comporre uua Predica , oratorsiit eminentissimus. Scripsit & alios libros rhetoricos eadem Iingua. Erravit tamen, cum nimium statuit discrimen inter eloquentiam Ciceronis celero inque ethnicorum, & eloquentiam ecclesiasticasn sive Cliristianain. Bartholomaei Xec eris manni exstat Systema Rhetoricae ct Rhetorica ecclesia mea. Fuit polygraphus. A inethodi bonitate magis meretur laudari, quam a judicii acrimonia. Plagii etiam literarii reus ell. Ldmundi Ricberii de libro, quem scripsi de si guris oratoriis ct de caulis eloquentiae, Noster approbat judicium Mortio fit. Duoririus Gallice scripsit de eloquent a Gallida, idque opusculum recte comparatur cum inlini iliani dialogo
de care is corruptae eloquentiae , ac refle ostendit viam perveniendi ad eloquentiam. Noster hic refert. summam oratorum inopiam fuisse in Gallia tempsiribus Duvatrii, ut ne iacathedra quidem ecclesiastica quisquam se praebuerit oratoris nomine dignum . cum hodie eo fastigii prosecta sit eloquentia Gallica, ut, quo progrediatur amplius, vix habeat. A Lehioris de la Cerda Campos eloquentia: Noster plane conte: nanit, de is loque libro approbat Morhofii judicium. 9primni Soarii Rhetorica, Aristotelis , Ciceronis α. Quintilia ita incedens vestigiis, brevitatem sectans concinnam, ct ob judicium & ob stylinia commendabilis, optima est pro scholis
omitti tamen debebant regulae de memoria, quippe ' ne pen det a sola natura & exercitatione. Ludovici Cresomi Theatrum rhetoricum vel potius Rhetorum non est rhetorica, sed historia oriscorum Rhetorum literaria. Edidit idem Vacationes autum uales, sive de persecta oratoris a stione librinn, quem laudat Mortiosus. Sed Noster illum librum putat esse inuti. lem. cum allio non e regulis discatur, sed parti in ex pro pria exercitatione, partim ex audiriope optimorum in haς arte Rosciorii . Scalet etiam hic Lber multis indemque longis digressionibus. Paulus Bentur . natione Cretensis, qui lcripsit Coinmentalium in Rhetoricam Aristotelis, cui inseruit
277쪽
plurimas Dissertationes rhetoricas, accuratissime re copiosis. Lme philosophatur de universa arte dicendi. Sed tam aem- rata philosophia non opus est iis . qui student fieri oratore quippe quibus lassiciunt pauca praecepta re magna exercitatio. Merulamius in opere de augmentis scientiarum exponit, quae iure desiderari sibi videutur in Rhetori . Sed Noster iudi eat . ea nullius esse momenti, ostenditque, immerito ea desiderata esse aJerulamio. Caroli a S. Paulo Tabisau de tesoquente conssat deaetn epistolis. in quibus quae traduntur, bona quidem sunt. sed non solida prorsus. Rodrrita de amriua libri tu de Oratore continent praecepta Ciceronis verbo- tenus, redacta tamen in methodum scholastieam. 2Equiparandum hoc opus est Rhetoricae Soarii. imo praeferendum. Nimis tamen longiis in in tractatione Loeorum Topicorum. Iae tertiani operis partem implet. itim in tractatione doguris rhetoricis. Dubitatum autem suit, an vertis Rhetoricas illius autor sit Arriaga. Sed Noster. etsi non negat. subeuse probabiles dabitandi causas, tamen firma affert argumenta. quibus opus illud Arriagae vindicatur. Thomas Campanella, in Rhetorica sua affectat novitatem p raeceptorum. Sed inses, eiter refellit & Aristotelis & Ciceronis doctrinas rhetoricas. Novitates illius nihil habent solidi, stylo utitur taediosissimo, primalitates di id genias monstra alia loquens. Λ. IS 3 Venetiis Λnonymus quidam sub titulo: Degis Autori dei bopartire . edidit opus Italicum octo constans voluminibus iuquarto, ut cum vulgo loquamur. Hoe opus est Collectio librorum de arte grammati ea & rhetorica scriptorum. Priano volumine continentur scripta grammatica Dantis, Fortunii. Bembi, Aearisii, Delminii. Λlumni. Gabrielis. & Cor.
s. Secundo ae tereto volumine itidem scripta eontinentur grammatica, potissimum linguam Italicam illivirantia. Quarto Volumine exhibetur Lipsit liber de arte seribendi epistolas. item Demetrius Graeee ct Latine eum Commentariis Panigar lae. Sexto Volumine exhibetur Hermogenes cum commeristario Casp. Laurentii. Isidori Hispalensis Rhetorica . item Martiam Capellae, Cassi ori, Augustiui ct Cieeronis libri
278쪽
rhetorici. Septimo Rhetorica Aristotelis Italice , Dionusii Halici praecepta de panegyrico, Franc. Patricii Rhetorica, dc hujusmodi alia. Octavo denique Volumine continentur opuscula rhetorica Panigarolae, Bedae, AugustinI. ac Uineentii opus de modo conetonandi. Critico nostro displicet, quod omisiae in hae Collectione sunt Inisi tutiones oratoriae Quintiliani & Cavalcantii. Thonis Farnabit Index rhetoricus reoratorius a Morhosio contemnitur. Verum Noster aliter semtit, & hune librum tironibus perutilem esse exilitinat, simul commendans notas Famabit pluribus autoribus classicis adjun-elas tanquam accuratas ct eruditas. Agmen claudit Simplicium Goo Via ad Eloquentiam Chrissiana in A. I 648 edita. quem librum Gibertus nosser praeponit omnibus recentioris aevi Ecclesiasticae Rhetoricae scriptoribus. Tertium eundemque ultimum Giberti Tomum proxime recensebimus.
LA VI EDE PIERRE ARE ILLAR D cte.
VITA PETRI ABEEL ARDI, ABBATIS y
Gildae in oppido Mis, ordinis Bene diffini ; cI Heloissae, uxoris ous, primae Abbatissae Paracleti. Tumi II.
Paris apud D. Mnsier Franc. Famis, I72 Iz. Alph. I pl. 3-inam hie exhibemus Historiam Maelardi. Theologi puriter ae Philosophi suae aetatis primarii. eam Λutoria praefatione profitetur se hausisse e monumentis fide dignissi. mis. Primo enim ipsius A lardi opera diligenter perlustravit; deinde Aeta Coneiliorum Galliae, Epistolas S. Rernharis di & Petri Cluniacentis. Historiam Ottonis Frisingensis non obiter inspexit; denique e scriptoribus propioris aevi consu-Iuit Amboesii Apologiam 'pro Ahaelardo, Argentrei & Pap. Massonii Mnales, Steph. Paschasii Mimadversiones, Laubi-
279쪽
naei Histo iam Britanniae minoris , Felibieni Historiam A baliae S. Dionysii. Hi vii sua fideliter e priseis illis desunserunt, sic scriptorum secundae classis relationes eo magis fide dignas celasset Anonymus noster, qued, cum partim amici Abaelardi suerint, partim inimici, utrique tamen consentiant prorsus in praecipuis vitae ejus circumstantiis, adeoque simul confirment ea, quae ipse de se rebusque suis memoriae pro .
didit Abat lardus. Divi sit autem Autor opus suum in sex li. bros, quorum primo de Abaelardi patria, familia , praece pioribus, aemulis, magna in philosophiae studio existimatio.
ne , calamitate amorem Heloissae consecuta. copiose accura.
teque exponit; secundo de discessu Abae lardi in monasteri vinS. Dionysii, prosessione Theologiae lumino cum applausu. condemnatione in Concilio Suestionensi ob erroneas de Tri.
nitate doctrinas, cognita paulo post ejus innocentia, contro. versia ejus de S. Dionysio, condito ab eo monasterio Paracleti, denique de evectione ejus ad Abbatiam S. Gildae; tertio αquarto de calamitosis ejus in Abbatia modo dicta satis, demo. nasterio Parael et i Heloissae donato; quinto de controversis ejus cum S. Bernhardo, qui pes4ilent immarum haeretium reum agebat Abae lardum, perficiebatque, ut & in Concilio Senonens & ab ipso Papa eondemnaretur; de reconciliatione ejus cum Berialiardo pariter ac Papa; sexto de Abae lardi secessu in monasterio Cluniacens, de morte ac sepultura ejus, ac de Heloissae obitu aet sepultura. Ceterum hane hinoriam Autor nosset dis invit eruditissimis animadversionibus, lib. I I. Idocens, verum nomen Abae lardi esse Esseisiard , ad quod al. ludens Bernhardus eum Epist. l8O appellavit apem de Dancia. Ibidem ostendit. qua de causa Joannes Sares heri sis Abaelardum vocari t philosophum Palatinum, Iacobique Thomasii de ista appellatione liariolationes refellit. Scilicet M. latii, quod oppidulum est Britanniae minoris, haud procul urbe Nanne tensii situm . natus fuerat Abaelardus. Lib. II g.
9 de Roscellini. qui praeceptor Abaelardi fuit, erroribus agit. f. 24 observat, sententiam Abaelardi, Dionysium Areopagulam esse Gallorum Apos oluin negastis, hodie nondiaberi pro
280쪽
ecronea. idem quippe docentibus firmondo, Latino io, Val. Iesio , aliisque. f. 33 docet, eius Ethicam nondum editam stiperisse in pluribus hibliothecis. Lib. V I, 22 exhibet qua-
mordecim illas theses, ob quas damnatus in Concilio Seno. oeci si fuit Abaelardua, easque copiose examinat, orthodoxiam. 'cie viri in apiiciun producit. Sic ct s. 23 de caeteris erroribus Λbae lardo imputatis agit, ejusque patrocinium suscipit, g. a. 4 ct. 2s expendit processuna illius Concilii adversus Abκ- 1 arcitam, ac docet. eum undiquaque repugnare regulis iustitiae : quod idem superius Mendit de Suessionensi Concilio, ita quo partim inimicos Abaelardi infestissiluos, partim homines Theologicarum rerum maxime riui . iudicium exetcui se ac sententiam condemnatoriam pronuntiasse . satis mani
fenum facit. Recenset quoqire omnia Abaelardi scripta typia cxpressa , singulorumque, ipsarumque adeo epistolariun ct Abae lardi Heloissae. exhibet analysin. Praeterea Heloissae historiam , iteinque historiam inonasterii Paracleti, accurati persequitur. Subinde etiam Dii pinii errores in historia Abae- lardi commissos notat di corrigit. Ubique autem patronum se Praebet vi apologetam Abaelardi, eumque defendit contra Omnes, qui vel doctrinas ejus vel mores reprehenore ausi Iunt. Totum opus concludit Dissertatio Anonymi nostri de T. II p. etsi baptismo vivorum pro mortuis, cui oecastoriem praebuere se- sqq, quentia Abaelardi verba in ejus libro de haeresibus Cap. I et quem quidem l: brum genuinum esse faetum Maelardi. contra Dupinitim contendit lib. IV f. io 3 cxstantia : Habemus in e-m 1 B. Pauli . quod in primitiva Ecclesia discipuli Apostolorum pro mortuis bapti abantur, credentes, cis conferre ad
salutem animarum. Si ergo fides primitiva Faeclesiae erat, quod baptismur vivorum pro mortuis salutem aeternam illis mortuis conferebat. γιd illi non acceperant, s ideo pro i ii bapti bantiar ι quanto magis Meles credere debent, quod e patri. noruDa baptistiti parvuli salistem aeternam V gratiam npiritua. sim in baptismo consequentur. Hic Anonymus noster de sendit Λbaelardi sententiam, censetque. ωmnino ex I Corinth.