장음표시 사용
301쪽
sin ex lubi ὀine . ut ambitioni dc voluptati suae faciat satis . mea cito Pontificis est.videre. ne Respublica Christiana obliqua ratio. ne aliquid detrimenti capiat. De Personis taclesiasticis ita habe. Aut lacra faciunt. dc quae eo pertinent, dc ad Principem illius rei cura non pertinet; aut actiones civiles instituunt, di in his supremum arbitrium est apud Principem.Loca sancta temere violasse non licet. ex causa probabili licet. Au itaque illa Deli. stica libιrtas ad Eecksiae commoda unice spectar. an vero etiam ad Eeclesiasticorum emolumenta' Ecclesiae causa haec ita recepta sunt. cujus unice intererat, sanctissimam propagari fidem, oc, qui eam erant amplexi . nutriri quotidie verbo dc sacramentis. Ut itaque finis hic optimus obtineretur. placuit, personas sacraudum sacri quid faciunt. a nemine impediri. bona ecclesiasti ea. praeter necessitatem. profanis usibus non adhiberi. loca denique iancta praeter rem non violari. Haec autem omnia dc in omnibus saeros, a facere, di maximam Reipublicae partem Principis imperio eripere est manifestum bellum Divino, Naturali&Gen. thim Iuri indicere.Nonne vero Bonorum temporalium possis is j re divino ad Ecelsam pertinet I Minime vero. Christo enim. αΛpollolis, re primis Pontificibus praecipuum ornamentum erat paupertas. Et Iudam proditorem loculos habuisse novimus. Diei forte potest. divitias non dedecere ecclesiam, easdem vero esse necessarias, quis evincet' Quis pauperi illi dc martyrum san. guine madanti coetui nos nostrosque homines comparaverit. aut praetulerit. Ecclesiam divitem Sarpius confert euiti sacello, in quo signa nonnulla militaria.& tota nentarii globi repositi sunt: tantum abest, ut his ornetur di integretur. ut potius iis eiectis, omnia rectius sese habere videantur. Nunc de Rebus publicis agi.tur. quae cum paria sacere soleant cum summis Principibus, non est . ut pluribus dicta repetamus. Id ex doctrina Romanensium notes, personas eXcommunicari, universitates interdicto coerceri. De Decimis uberius videndum est;& quae t Principis summi iura circa vectigalia personis G bonis Ecclesiastiis imponenda δ Inter Principem dc subjectos mutua est obligatio. illius est, ut suos regat dc defendat. horum ut conserant ea, quae comis munis necessitas exigit. Principis est tueri Omnes, etiam illos. Disitirco by c
302쪽
qui inter subjectos sunt Eccles assici,omnium est . etiam Ecclesi. assi eorum, opibus suis Principi ferre opem . meimae datae sunteeeles anteis olim. & illae ab oneribus immunes, seis nostra aetate haec Ecclesiae bona ita creverunt, ut quartas ct tertias faciant. Et quis tolerabit sumtus publicos 3 Laici, inquies. Ita ne laedendae sunt aequitatis. caritatis regulae. Et quid laciendum, si omnia aliquando Ecclesiasticis cedant 7 Respondent illi Huic malo Pontifex indultibus suis medebitur. O miserum Principem l qui id quod inre suo sagitare poterat, olim emendicare mavult. Me. Tito Princeps di ordinaria imponit vectigalia Ecclesiasticis,ct extraordinaria haec, si vult, Ponti fiee salia talo, si necessitas ultima aliud imperet, etiam insalutato. De Principis jurejudicandi Ecclesias cor. immo de omni ejus jure judieandi suos . pro dive sitate caularum pronunciandum est, non pro illa status diversitate . qua alii sunt Cleriei, alii Laici. Si causa est Ecclesiasti ea. Verbum ct sacramenta concernens, ad tribunal Ecclesiae pertinet, sin civilis, Principis est cognitio, nul Io aut per- lenae , aut loci . sed unius caulae habito respectu. De eo, quod dicunt, Pontifidem uo alii, superest quaestio. Rogavi pro te, Perre , inquit Christus, ne es tua desciat. Ubi notes, non dici, ne tu deficias, se ne fides tua. Homo errat vel opinione vel acti. one. Hac saepius & graviter errarunt pontifices. Et satius est
ein non errare, nee tamen necesse est. Opinione ne et rent, hoc
datum Petro ct succestaribus, ut regant Ecclesiam. Qui vero 3 nunquam Pontifices Opinione errarunt 3 ita est. Sed tu disinguas inter legem divinam dc postivam. Illius interpres est Papa non errans. In his de sallit saepius, ct sallitur. Prolixiores suimus in Parte prima, in secunda nobis licebit e se brevioribus . in qua Sarpius iis, quae a curia Romana contra Venetos ea tempessa e allegabantur, respondet. Indignabatur Paulus V, I imperii ieceMasticor Upia loca, quo minus fundos acquirereptimi. Ne nempe Laici aliquando redigantur ad incitas. Licet heredem instituere Ecclesiam, licet libere legare. donare, etiam immobilia. ita tamen, ut intra biennium vendantur , pecunia inde redacta apud argentarios aut privatos aut publieos in serae posteritatis commoda laetiori danda est. II Bo
303쪽
na Eiclesiastica Levia praescriptione amitti, is conduinori per modum empbte seros acquiri. Scilicet Lex est Venetorum; seditem pdrtii g nta annos non repetitam acquiri debitori eatenus ut perpetuas in posterum solvat usuras, di locatorem, non facta per eadem annorum eurricula re locatione, privari dominio. saltim utili, α locationis condiustionis negotium degenerare in
speciem Emphylevsuos Huic legi Senatus bona ecclesiastica sub.jici voluit, ita tamen ut debitori ct conduetori id demum juria intra quadraginta annos in re Ecclesiastica aequiratur, quod iare alia intra triginta. III Ecclesiasticos criminosos iu foroLaico u dicari , causas etiam Ecclesias Doriona civiles ad idem judicium trahi. Satis disputatum est de hoe jure Partis prioris c. 9, dc est mitior justo Re publica Veneta, quod Leseos a flores in causa
civili reosEcelesiast. coram Nuncio convenire patiatur. IV Impediri Episcopor. quo minus in causis mixti Fori in Laicηs, in causis corporis a inivit in eccles animadverterepostat. Verum enim vero cum plurima sint sori mixti, brevi omnis Principi eriperetur potestas, nisi debito modo huic malo iretur obviam. Satius esset. Episcopi munere fungi, quam Principis ossicio. Ille enim haberet Imperii commoda. neseiret onera. Neque ea potestas est Episcoporum iis in locis, quorum etiam proprietas ad Eceleliam Romanam pertinet. Ceterum in criminibus est disserentia, non in personis. quae ea committunt. Si Ecclesiasticum est, cognitio causae ad Tribunal Inqtiisitionis pertinet, si non ecclesias f. de eo Princeps statuit, sive sit ille Laicus,sve Ee-elesiasticus. V Impediri Episcopos in vi tation usXenodochiorum, Iocorum piorum, Confraternitarum, Cy mutium pietatis. Sed cum loea pia a Laicis administrentur. a Laicis etiam, si originem spe fles, proficiscantur, Principis est curam illorum gerere.
Neque enim omne piuin etiam dixeris Ecclesiasticum. ULConcs.lium sibi vindicare causas Musiciarias, quis Rom Myro spexerit, cogi ut renuuciet litoris, quas ab impetratis appellant. Hoc vero eo pertinet, quod unus sit imperans :n re publiea, nezalterius sit, judicare de iis . quae ad suten , ad divin.i non rese runtur. Neque enim Senatuq nominationem ad benefieta sibi se.
mit, leu inter eos, qui nominati sunt, judicat . quis alteri jure Pr, Diuitiam by Coost
304쪽
praeserendus sit, ex quo sua sponte sequitur, renunciandum essea is iis, quae hane statiis autoritatem convellunt. Vii. Exigi ab p. 1 1 3Feclesiasticis vectigalia. Et quidem summo jure. Si curia Romana Venetos ex nihilo aliquid, ex ferro aurum conficere docuerit. huic querelae statim saetent satis. Ecclesiassicus ut videat Solem. oculos aperiat, ut societatis commoda persentiat. Zonam reseret, necesse est. Ulli. Vim inferri Regularium constitutionibus sliberis conciliis . adstringique, ut Pralatos consutuans Venetos. Ipsoriun bono ita constitutum est ut ne habeant Praesulem alium quam Venetum, cui potius quam extero cum suis conveniet. Neque sane Venetorum honores, dignitates. ιχ bona ad alios quam ad Venetos pertinent, neque Romanenses in Antistibus
Venetis id injustum aestimabunt, aut iniquum, quod a S. R. E. Cardinalibus ab Adriani VI temporibus in eligendo Pontifice Romano observatum ess. IX. Lites inter Ecclesiasticos ortas in δε- ro politico intendi , neglecto Tribunali Nuncis Pontificii ecclesiastico. Id vero non culpa Reipublicae . sed voluntate Eccles a. sticorum fit, qui causalia suam sponte ad Laieuin tribunal deserunt; quibus, cuin cives sint, jus denegasse, bonum imperantem non decet. X. Velle Venetos, ut Episco possctonem temporalium a r
Senatu petant. nec admittere alios ad Antistitii dignitutem, nisquos Cardinalis Venetur commendasset. Pol sessionis magna vis est. magna commoda, quae ne aquolibet, salso forte aut nullo titulo gaudente, temere ambiatur. providere. interest rei. publieae . interest Candidatorum; illa vero commendatio per Cardinalem Protectorem fieri solita , est quaedam summorum Principum praerogativa; cum ille reliquis remus Petitorem noverit. Nec est, cur Aula Romana harum cerimoniarum causa
fluctus moveat in simpulo; Princeps in suo suo jure uti potest. nec opus habet, ut soris suffragia colligat, eum ipse domi lino edicto rem conficere possit. XL Pensionibus quoque obirem
ponere Senatum, fribitorei morosos tueri. Et merito. eum ad
temporalia pertineant. Origo Pensionum est. quod ditiores Episeopi olim aliis, qui egebant , de suo aliquid sol verent, quod inde in perpetuum ius verti coepit, dc abutui fenestras aperuit. Fieri enim id solet Romae, ut dodrans aut deunx pensionibus ex-
305쪽
hauriatur, cura omni ct onere Nominato cum exiguo lueello relicto. Interest itaque rei publicae, providere, ne Episcopatuum reditus ultra ses & modum, & infra Antistitis dignitatem diminuantur, & fortunae Venetae obliquo itinere ad indignos, e p. I 86 teros aut ipsos Reipublicae hostes perveniant. X Impediri Omdinarios excommunicatione uri in casibus a Canonibus praeceptis;&Xl V. tolerara Schi atteor, Harericos, Concubinarios. U Usurarios. Ea potestis Ordinario tribui non potest, ne biceps oriatur respublica; in iis nempe eausis,quae sua natura ad Laicum tribunal pertinent. Sed vileamus de hae re magis distinete. Haereticos Inquisitionis Tribunal persequitur . ita tamen ut inendare magis studeat, quam perdere. Schismatici magnam partem ditionis Venetae tenent, quos ab urbe Domina aeternum arceri, esset iniquum, vi ad meliorem sentehtiam adigi, etiam periculosum, cuin satis constet, homines religionis causa omnia experiri. ct experimento didicerimus, G cos homines prae issio Ponti fieis dominatu malle Turcicam servitutem.Concubinarii dc Usurarii pariter legem divinam violant, haec tamen disse. rentia, quod hi proximum etiam laedant. Constitutus itaque est hujus criminis ergo peculiaris Veneriis Magistratus. Illis nec Lex nec Tribunal satis est. Bonis potius moribus coercentur. quam poenis. In tanta criminum tacunditate, ea, quae tranquillitatem publicam non laedunt, divino judicio, certe gra- a Io vissimo, relinquuntur. Xlli. Vota Monasica infringi, proximis cognatis petentibus, esseductionem allegari ; aut si relinquantur Amnasterio, non sequi eor bona. Nihil Senatus sibi in hae te indulget. quam ut grande perieulum avertat, quod ex ejusmodi seductionibus oriri solet honestissimis familiis. Divino nutu. alunt, hoc factum est ; ille vero humanis consiliis se exstingui non patietur. Redeat ille olim, sui juris, suae potestatis, & eo certiorem hominis peculiari ratione ad sacra vocati s rei laudem. Quod autem eos, qui obstinato animo ad pristinum salum redire nolunt, bona non sequan tur lege Veneta, hoc demum est mali remedium, hoc Lapis Lydius,ex quo demum pate bit, num unica animae, an major sortunarum suerit spes atque 2I3 cura. XV. Vim denique inferri liberae r mari disiaticum Navi-ιatient, Diuiligod by Gorali
306쪽
garioni, dum ii qui merces Romandisti navibus advehunt, eerta portoria solvere compelluntur. Idaee cum Dominio Venetorum in Mare Hadriaticum innitantur, docta dissertatione illud explicat Sarpius, ct jure agere Venetos contendit; sed ista quidem prolixiora sunt, quam ut a nobis, dicendo longius jam provectis. paueis diei possint. Nee Bulla Pauli V, in sine operis addita, nos inorabitur. Doctrinam , iudicii acumen, ct dicendi libertatem nemo iure in hoc scripto desiderabit, quamvis forte fatendumst, esse . quae ut tacea in de illis, qui Jura Principum circa sacra ex purioris religionis praeceptis rectius callent) Pontifieii quoque Cis. Alpini in opinionibus Theologi trans Alpes eonfli- tuti, & Germani Iuris publici Consulit, in doctrina Consiliarii
TRACTATUS DE OPERATIONIBUS SPL
Londini, apud Henr. Clemenis, I7 I9,Plag. I9. DEbet hie tractatus origines suas ae nobilissimam sui partem scripto cuidam, quod contra D. Omenuin, Theologum
Angliam, ediderat D. Guil .elmus Clagellus. non sine approbatione virorum cordatorum, qui cum partibus Remonstrantiuininter Anglos in nonnullis capitibus faciunt. Praecisis igitur ii , quae non tam argumentum, quam adversarii personam attine.
bant, quorumque notitia post fata Oveni parum hane nostrain aetatem juvat, tractatum ilhlmita refinxit Autor doctissinua, ut desectum hunc largis additionibus, ad rem ipsam pertinenti. hus, resarciret, quas tamen signis quibusdam ab iis, qiis ipsu. Clautii sint, luculenter distinxit. Ubi adversae partis, Reserismatorum sci licet , sententia proponenda fuit, placuit doctissimo O s et Autori
307쪽
Autori Turretinum imprimis allegare, cujus doctrina recepti R. ma omnium videbatur, cujusque adeo verba ipsa latine apposuit. Λddere quidem antea constituerat Clariis Autor discursum quendam de regeneratione dc fide salvisica; vetum
uit ira ista tuin illum, a praesente argumento paulo diversum, alio
ruod injusti libelli molem jam assurgeret haee opera, visum ipsiuit tradi tempore
Praemittitur ipsi tractationi introductio, in qua statum controversiae ita format Autor doctissinus, ut agendum sibi esse doceat de ordinariis spiritus Sancti in mentibus hominum operati inonibus, quae in Evangelio Christi hominibus quoad omnes Eeclesiae aetates promi sta sunt. & per qnas certae qualitates. e. g. fides, charitas cte. in ipsis in ordine ad salutem sunt producendae. De iis ita agere constituit, ut primum doceat, quidnam sint illi effectus,ad quorum productionem in animis hominum Deus dare vult Spiritum Sanctum in omnibus Ecclesiae aetatibus. Deinde . quid faciat Spiritus Sanctus ad illos effectus produceudos. Tertio, quinam sint illi, ad quos promissio Spiritus s. pertinet. Tandem, quaenam sit indoles ac ratio harum operationum..L I. I Capite igitur primo in genere docetur. quinam ct quale sint illi a Spiritu S. divinitus nobis dato in mentibus hominum producendi effectus: tales nimirum & quidem unice tales, quin necasse est Spiritum Sanctum in nobis producere. Fundamen tum hujus asser lionis ostenditur in bonitate & sapientia Dei, quarum prior non patitur, denegari nobis a Deo necessaria sui Spiritus dona , posterior illis imprimis, prae aliis omnibus, donari g. a. 3 nos jubet. Illustratur hoc amplius ex verbis Christitae. XI v. ς-r3, ubi necessitas de indigentia dandi muneris aut manifeste indicatur. aut evidenter supponitur. Ubi tamen observatur. necessitatein hanc spectari in ordine ad aeternam salutem, quae cum sit filiis principalis novi scedoris, neeessario etiam finis ests barum promissionum, quae in illo foedere continentur. Neque ad ea tantum haec restringenda sunt. quae absolute sunt necessaria. sed ea quo ue hic comprehenduntur, quae proficua nobis Sutilia sunt ad salutem. siquidem Deus hic sub amiel aut patris persona inducitur, qui non ea tantum quae obsolute necessaria sunt
308쪽
fliut, sed ea quoque suppeditat quae iisbus reliquis conveniunt. Verum hoc posterius tantum in genere re citra strictam deterini. I. snationem ad specialia quaevis intelligi debere monetur; quousque enim Deus in dandis iis, quae proficua tantum, nec absolute neeessaria sunt, progredi velit, id sapientiae eius relinquendum, neque ex bonitate ipsius, sed promissionibus particulari. bus dijudicandum. Jam nbi distinistius di specialius ea Capite II explicanda ve-Cap. v. f.
niunt, inquirendum tibi esse animadvertit Autor, cum quae sint ad salutem necessa ria. tum an Spiritus Sancti auxiliis di opera. tionibus ad ea opus habeamus. Quae ad salutem absolute sunt g. x necessaria, quatuor haec esse deprehendit: ib fidem in Chrissum. qua eum credimus esse filium Dei, cujus autoritate tuto niti posisimus, qualescunque nobis divinae voluntatis revelationes patefecerit; a) tantum cognitionis Christianae, quantum necesse est hominibus ad poenitentiam & sanctimoniam addueendis; a Virtutes Chrissianae vitae practicas; 4 Perseverantiam. Quae omnia commode ad duo, fidem scit icet sensu latiori sc obedientiam referri posse dicuntur. Quae ad salutem proficua & utilia a
tantum sunt, ea continentur indi versis gradibus tum cognitio. nis tum sanctimoniae ct immunitatis ab iis naevis, qui peccata infirmitatis vocitatur. Quod vero ad illas qualitates consequendas auxiliis Spicitus Sancti opus habeamus. jam ulterius probatur.
Et quidem l . ratione fidei, ad quam tria pertinere dicuntur, scilieet i ut doctrina Evangelii clare proponatur intellectui. a ut adsit sufficiens evidentia, este eam divinitus revelatam, υ ut mens praeparetur di disportatur ad apprehendendum proposita
ct recipiendos bonos motus, peream evidentiam producendo8.
Existimat vero Noster, priora duo requisita citra hoc ultimum mini R sere momenti esse. Quantacunque enim claritate doctrina Evangelii intellectui proponatur, quantumvis etiam siringant argumenta, quibus divina ejus origo evincitur, non tamen eonvictum iri eos, qui aut non attendunt ad eam omnino.
aut in quibus argumenta illa impedimentis quibusdam sive naturalibus sive aequisitis ab effectit suo suspenduntur. Quum ergo neque immediata inspiratio doctrinae neque immediatum testi- Οὐ 3 monN .
309쪽
monium divinitatis Evangelii hodie sint expectanda. Meesse
saltem esse, ut per Spiritus Sanesii opera corda ad amplectendum Evangelium,evidenter satis propostum, disponantur. Gratiam ,s allam praevenientem probat ex Job. VI, 44, quorum Verborum hunc facit sensum: Non habetis, quod in verbis meis offendamini. Vera est doctrina mea vestraeque incredulitatis causa non est, quod sumet entia convictionis media non habeatis, sed quod propter pertinaciam vestram gratia Dei nondum animos vectros illi rei praeparavit, neque in vobis illam mentis habitudinem aestatum produxit, quosne nullus hominum in me vere credere potest, quem vero quicunque habuerit. discipulus meus siet. 6 Antequam ad reliqua pedem profert, duas praestruit regulas. quarum prima est, quod preces pro re aliqua ejus rei necellita. iena ct indigentiam lupponant: altera, quod preces pro gratiadi virtute quadam ubi nullum deeli mediorum exlemorum. sint. ipsae illae preces pro Spiritu S. Unde sequitur, omnia illa Scripturae loca, ubi aut ipsi scriptores sacri preces fundunt, aut landere Christianos jubent pro communi quadam gratia ac virtute. esse argumenta evidentia, quod ad consequendas illas dotes & gra-7 tias ope Spiritus Sancti nobis opus sit. Cujus proinde necessitatem ratione cognitionis argutini dicta Jae. I, , Col. l. 9, Io, ratione obedientiae Matth. Vt, io, i 3, ubi tamen eu ressa quoques Christi effata habentur, Joh. XV,s, ct cap ill, 3,coli Tit. lli, ,6.9 Rom. VIII, 8, 9, I 3,I4, ratione perseverantiae ct incrementi in bono Eph. lit, I , Is, i Thesslit, I 3, a Thess. ll, I ,r Thessili,
io II, Phil. l, ', Io, I I, Hebr. Xlli, II. Unde tandem insertur, fidem, obedientiam, augmenta cognitionis & sanctimoniae esse eos effectus, ad quorum proditistionem Deus Spiritum sium quoad omnes aetates vult impertiri. Ex quo deducuntur portis I I ta. i) Eum, qui credit in Christum ct mandata ejus sincere servat. habere Spiritum Dei; ab senstra sipponi, Deum irasci nobis quantumvis sani limoniae nudeamus, si interea non habuerimus
Spiritum Dei, quum pilus non possit esse sne posteriori; 3
frustra fidem oc obedientiam nostram ab una, α το habere umram gratiam ab altera parte, dillincta regencrationis sPa
310쪽
Ad alteram traetationis Partem, eamque plurimis disputa. Cap.lss. p.28tionibus obnoxiam, quum prior saltem Pelagianos habeat ad- f. Iversarios, jam pervenit Autor, quid nimirum iaciat Spiritus ad productionem illorum esseehium. In eo scilicet consistere 2 hanc operationem docet, ut induat nos qualitatibus quibusdam moralibus, qtiae necessariae simul & aptae sint hominibus ad fidem & obedientiam addueendis. Necelu: as gratiae hujus p t- paratoriae demonstratur ex parabola de sumine Matth. Xlli, o. itenditurque, qualitates illas morales omnes comprehendi in corde bono ae honesto, Liae.Vlli, i s. illud ergo cor bonum ac ' 3 4 honestum specialius includere dicitur humilem ac docilem spiritum, cons. Matth. XJ,29, Mare. IA,Ioh. X,rs,aejus luin ae- sntiuium vitae aeternae, quoi siliu refert Joli. V, 44, 2 Cor. lV. 4, atque ut probet Alitor, haec duo cor illud bonum ac honestum, a S maiore unice requisitum, absolvere, ostendere aggreditur,illa 6. . rnon saltem necessaria esse ad fidem, obedientiam ct reliqua. sed etiam plene tussicere hominibus ad illa adducendis, adeoqile to- ΙΣtum illud conficere, quod per bonum ac honestum cor intelligitur, unde in productione illarum qualitatum & quae illuc pertinent ac requiruntur, consistere operationem Spiritus Sancti,
non immerito ςredi, colligitur. Quas vero alii praetendunt o- Cap. N , deperationes Spiritus Sancti, quales sunt, i) ut Spiritus Sanctus de. Ubeat doctrinas Evangelii vel omnibus Christianis, vel saltem quibusdam immediata quadam inspiratione revelare a) ut per
immediatum testimonium de divinitate Scripturarum certos nos reddere debeat, esse eas verbum Dei, 33 ut per immediatam inspirationem sensum Scripturae nos doceat & peculiariter quidem , quod ad controversias religionis attinet. 4) ut debeat per immediatam inspirationem vocat e homines ad opus ministerii
Eeelesiastici, s)ut debeat saggerere nobis & verba ct res precinnad Deum susarum, 63 ut dare debeat hominibus absolutam cer-iitudinem de aeterna eorum salute: eas omnes neque necessarias, neque in sacra Scriptura promissas esse, Autor judicat, cui rei tractandae locisque Scripturae, quae in contrarium allegantur,
indicandis, integrum Cap. t V ct V impendit. Tertia sequitur tractationis Pars, quae jam de iis agit, quibus cap VI Spiritus