장음표시 사용
311쪽
Spiritus Sanctus ad producendos illos effectus promittitur eonsertur. Ubi distinguitur gratia in communem & peculia. rem. Communis gratia dari docetur omnibus, quibus Evangelium praedicatur, unde eos omnes, qui audiunt, credere posse concluditur. Specialis vero gratia datur iis . qui prestant conditiones, sub quibus illa promissa est, i. e. si pro ea consequenda humiles preces fuderimus, ac jam accepta rite usi suerimus. Un.
de primo colligitur, quod obedientia possibilis sit omni, qui
eredit, quod ulterius ex justitia& bonitate Dei confirmatur. re- spondeturque objectioni, ex peccato Adami desumtae, quaeresponsio amplius dedueitur ex consideratione bonitatis divinae ct misericordiae, quemadmodum & ex sapientia ct veracitate divi. na ulterius probatur, postibilein esse obedientiam omni eredenti, ' quod argumentum in summam collectum opponitur absoluto reprobationis decreto. Deinde ex eade in doctrina inserti . posse omnes credentes incrementa cognitionis S pietatis capere. . quae tamen regula diversis limitationibus resti icta esse osten.ditur. Ultima restat materiae pertractandae Pars, de indole dc ra. tione harum operationum Spiritus Sancti. Quo de argumento. postquam observavit Autor modeste hac de re agendum esse. quum hic aeque clara Scriptura non definiat ae in praecedentibus; generales quasdam regulas ponit. Prima earum est, esse illas operationes hujusmωdi,ut nihilominus fides,obedientia &e.sint effectus verbo Dei proprii. Altera est, modum harum operationum naturae lilimanae conVenientem esse. lil. per illas no-sram curam & diligentiam non excludi, aut inutilem di non necessariam reddi. IV. operationes Spiritus habere suos gradus &proportionem ad praesentem statum spiritualem. V. esse eas
lasensibiles S percipi non posse. id quod ipsas distinguit ab immediata revelatione. Exin jana insertur illa maximi momenti conclusio, operationem Spiritus Sancti irrefissibilem non e , quae materia pro sua dignitate solide satis re prolixe per residua hujus operis capita pertractatur. Formato statu quaestionis. qui huc redit: an positi, omnibus gratiae operationibus, quibus ad conversionem in nobis essiciendam Deus utitur, maneat tamen ita
312쪽
ita converso in potestate hominis, ut possit se convertere & non
convertere' adjectis insuper nonnullis Observationibus, expostaque do strina adversarioria in specialius, ostenditur, sententiam, quae irressibilem gratiam flatuit, prioribus quatuor re gulis generalibus superiore capite expolitis e diametro adversari. Ubi, ad secundam regulam quod attjnet, ii confutantur, qui ir- resisti bilem gratiam cum libertate hominis conciliare student. Idem jam dogma impugnatur porro ex inpii latis, eΣhortationi. Cap. lX.bus. proinistionibus & comminationibus Scripturae generalibus, ostenditurque, do strinain adversariorum, & conciliationes cum illis rebus aut falsas aut a quaestione alienas esse, Deuntque hypocris eos &malae dissimulationis postulare. Unde tandem infertur, postibilem esse conversionem, sine tali operatione,quae non- conversionem inapossibile in reddat. Quae doctrina a Pelagianismi nota liberatur, ct eonfirmatur ulterius ex evidentibus seri Capturae S. oraculis, quae manifeste supponunt, posse divinae operationi resisti. Specialius nunc ea considerantur, quae pro afferenda gratia irretistibili solent allegari, sive illa de lunata sint ex natu & conditione hominis ante lui conversionem, sive ex dictis Seripturae S. in hune sensum detortis. sive demum ex consequentiis, quae ex doetrina illa, qua gratiae divinae resisti posse natuit uti deduci solent, tandemque etiam fieri posse demonstratur, ut homines jam convel si gratia denuo excidant. Quae distinctius prosequi non patitur ratio instituti noliri: ea vero, quae indicavimus, sinsicere arbitramur, ut lectoribus saliva moveatur, ipsum opus curatius perlustrandi. Universa vero doctrina ad practitas quasdam illationes ca
pite ultimo applieatur, omnesque malos ine ceu labiles esse Us en
ditur. per doctrinam illam de operationibus Spiritus Sancti,pi o- ut hactenus fuit exposita. Neque enim ut efficacissina sint illa ad virtutem a pietatem incitamenta, amplius quicquam requirit, sive respicias ad finem, cujus gratia promittitur Spiritus S. sve ad eos attendas, quibus promittitur, sive tandem modum dc
indolem operationum ejus consideres. Doctrina vero, quod O
mnes virtutes adhue sint verbi divini effectus, valde ad diligent bam excitat ; doctrina, quod Spiritus Sammis illos effectus, non
313쪽
producat simni & semel, remedium est adversum praesumtio. nem ex una&desperationem ex altera parte. Doctrina . quod insensibilis sit operatio Seiritus Sancti. munit nos contra delusiones sanaticas. Viaque ordinaria, qua ille operatur, eo tendit, ut media gratiae externae efficaciam in nos suam consequantur.
GIBERTI IUDICIA DE SCRIPTORIBUS
Parisiis, apud Pet. Alex. Martinum, I7 I9,8.Λlpb. I. EN tertium eundemque postremum huius operis Tomum,
quo ad nostram usque aetatem secundum ordinem annorum
recensentur, qui supererant, libri Rhetorum. Principem hielocum tenet rosur, qui quatuor opera rhetorica reliquit, iaquibus judice Nostro elucet summa eruditio, varia Iectio, studiis uni iuvandi literas, c accuratum judicium. Illud solum reprehendit, quod nimium sit dissisus, quodque plurimas inseruerit digressiones, quas ipsi copiosa sua eruditio suppeditarit. Sequi. tur Alsertus de Albertis. Iesulta, cujus Actionem in eloquentia corruptores Mortiosus conteirmit, at Jesultae Trevoltienses magnopere laudant. Noster Criticus primo methodum carpit Λlberti, deinde totum ejus librum ait esse declamationem frigidam atque puerilem. De Nic. Cavsui opere de eloquentia saeras profana plurium elogia magnifica postquam protulit Nocter. ipse judieat. Causinum neet satis accuratum esse nec satis methois dicum. Hoc pluribus persequitur, & alia quoque vitia Causiniani operis notat, maxime crebras easque inutiles digressiones. Imo plane contemnit hoc opus. eituque lictionem diiseadet elo. quentiae studiosis. Pelleterii. Jesultae, Regina palatium eloquempiae amplum est opus. sed cloquimur e sententia Critici. cujus resequentes sun t -κίσεις, non nostrae, non minus Oflenta tionis. quam Diuiligod by Cooste
314쪽
quam eruditionis. habens. Jacobi Masinii Palaestra oratoria. ejusdemque Palaestra nil Romani. ineptissimis reserta est digressionibus. Materiam tamen de assectibus per ne tractavit. Martini δε Cagne. Iesultae. Rhetorica Nostro satissaeit ex omni parte. Bailii Sapientia foris pradicans est liber laude dignus.
Repensentur in eo clari oratores ecclesiastici, eorum vita perstringitur. ac de eorum eloquentia judicium sertur. Guerrui liberita inscriptus: taetretiens δειν ι' eloquente de la chaires ta Bam reau . non quidem solide elaboratus, attamen ingeniosus lectuque dignus est. mi hiui I serius loripsit Considerationes eis. qtaentiae Gallieae, it que Rhetoricam Principis. Utrumque librum copiose Noster perlustrat dc non mediocri laude ornat. Betirierit Compendium Rhetoricae Christianae & obscuritatis vitio laborat. & hlo caret polito. In Ludovici molauenti Rhetorica erclesiastica complura notat Criticus noster. Renatus Ba in Rhetorica Gahlica inutiliter immoratur LocisTopicis,& multas vanas subtilitates proponit. Georgii Mackensi Idea eloquentiae forensis hodiernae merito laudatur. Francisi Pomeν Novus Metoricae Candidatus non magni fieri meretur. AEgidius m. portius in sua Arte concionandi plura promittit, quam praefat. Λ twe haec Ars concionandi expers artis est, ct omnia tractat per-1unestorie.Rapinus Jesulta scripsit ComparationemDemosthenis et Ciceronis. item Meditationes de eloquentia. Prior liber est admodum imperfectus miniineque solidus. In posteriori etiam libro mala multa bonis sunt immixta. Morhofius utrumque librum immeritis extollit laudibus. Rapinus enim omnia scribit negligenter ac perfunctorie. magnoque eum sastu instituit docere alios artem, quam ipse nondum recte didicit. Bubusus, Iesulta, edidit Modum bene cogitandi,qui titulus videtur signare Logicam, sed revera liber ille inter Rhetorica scripta reserendus est. Quae bona sunt in hoe libro . mutuatus est Antor ab Aristotele, tantummodo exempla adiiciens. Praeter alia in hoc libro reis prehendenda nec illud laudari potest, quod Buhursius multa quidem exempla distorum tibi perplacentium ex aliis exhibet autoribus. non autem exponit quam ob causam illa dicta sibi placeant laudanque mereantur. numorierit orationes omnis ge-Pp 2 neri
315쪽
neris. una cum Arte eas componendi. exrint, qui liber iliter persim storie conscriptos est referendus. Reprehendit ille autorquatuor in Virgilio, quae reprehendi haud merentur. Alia quoque Criticus noster notat in hoc opere. Jarυaei Judicia de ministerio Evangelico una cum Cogitationibus de eloquentia ecclesiastica prodierunt A. I 689. Hic postquam egit de summa dignitate muneris sacerdotalis, ostendit, nullum genus eloquen tiae non exhiberi in Seriptura Sacra, id quod multis demonstrat
exemplis,) adeoque sacerdotem etiam decere eloquentiam. Non autem proponit regulas certo ordine, sed vagas meditationes. Errores vero non paucos commisit, e. g. cum docet, ad conse quendam eloquentiam non esse opus, ut audias legasve bonos
rhetoras et oratores, sed unumquemque sibi essingere regulas debere ingenio suo congruentes; cum simplicita teliassyli male describit; cum ecclesiasticam eloquentiam diversam esse tradit ab eloquentia civili. Erettet tigri Eloquentia forensis & ecclesiasica est Rhetoriea. quae nihil affert novi, imo multis laborat vitiis, quibus tamen ideo igno endum videtur, quia liber est posthumus. Si dii Dissertatio de lingua Gallica, eui adjeetae sunt regii lae eloquentiae. & comparatio veteris Romani fori cum foro hodierno praeter alia multa etiam ob id notari meretur. quod Gallicam linguam & eloquentiam Gallicam immerito praesertcloquentiae Latinae&Graeeae. Bois monius, qui A. I 698 edidit Ptilohritudinem veteris eloquentiae s Apsectatam eligamiam recentioris . ad quidvis potius aptus erat, quam ad scribendi un de arte rhetorio judicium. Autor libri sub titulo La Rhetoriqua dei' honn te homme editi magnifice quidem ipse laudat suam methodum. sua praecepta, sua exempla, sed iis laudi hus minime dignus est. Bordius, qui A. IIoz ὐωνυμως edidit Optimam rationem euencionandi, nee solide scribit nee distincte. Eodem anno prodierunt Meditationes de elopιentia : quo in opere continentur tria opuscula, Amalae dissertatio contra Boisium. Silurii,
Episcopi Siles sonensis, Epistolae duae ad Lamium, & Iamii Epistola ad Sillerium. Arnaldus re Sillerius eandem tuentur sentemtia in , prementes vestigia Augusini, Caroli Borromos, ct Aug. Valerii. Contra Lamius ct Boisius in geuiose defendunt causam
316쪽
malam. Condemnant enim omnem eloquentiam, saltim eccle- fasticam. Noster Critieus utriusque ratiunculas recitat ac simul
resutat. Friane. Vavis oris de ludicra dictione liber laude dignus est Debebat vero aceuratius definire, quid sit diistio ludicra. Λ. 17OI Anonymus quidam edidit Regulas bonae s solidae orationis ecc Dinea. Hie reiicit plane eloquentiam e cathedra sacra, sed male di confuse ratiocinans. Lamia Ars dicendi L' ris de parier, summopere laudatur a Rail leto, MorhOfio, aliisque,
qui non videntur hoc opus accurate perlegisse atque expendine. Ipse etiam Alitor jactat. se rhetoricam melius &perseelius traditurum ceteris hujus artis magistris tum priscis, tum retentioribus. Sed praeterquam quod multa immiscet argumenta ad rhetoricam non pertinentia etiam injuste contemnit antiquos rheto res, ipse parum soliditatis habens. Noster etiam Critieus inultos in hoc l ibro nota t errores. ut ostendat, Rhetoricam hanc non me reri eam laudem, qua vulgo floret. Natalis Alexanaer, cujus In stitutio Contionatorum A. 37o2 prodiit, meretur laudari. quan quam magis tractat de prudentia concionantium, re in praece piis rhetoricis ninsum brevis ML Blosse Gisberti, Jesultae. liber de eloquentia Christiana eodem anno lucem vidit. Edisserit is Vitia vulgarium oratorum sacrorum: hinc de eorum virtutibus agit. Noster Criticus copiose resutat eius errorem, quo saluit, in Ecclesia vetere Judaica non alios fuisse concionalores, quam Prophetas. Praeterea multa reprehendit hoc in libro, eujus sylum plane coniemuit, miraturque. Opus hoc tantopere com
menὸari a Jesultis Trevoltiensibus. A. i o 3 prodiit libellus de
vera cloquentia contra Lamium. A. i os idem Anonymus publicavit Cogitationes de eloquent a contra eundem Lamium. Utriusque libri autor est ipse Gibertus noster. Hie igitur primo e ponit occasionem, quae ipsum deduxerit in hanc cum Lamio con troversam, ct hi floriam exhibet continuatae hujus contentionis usque ad mortem Lamii. Hinc docet, Lamium errare, cum statuit. rhetorico nudio corrumpi ct ingenium & animum hominis, adeoque nihil operae dandum elle illi studio. Ado busCur mundus, cujus verum nomen est 3ο. Christoph. Rusigerus, in ExercuaIione de praecipuis Topicorum explanatoribu=. quae
317쪽
Lipsiae A. I o 8 prodiit, ct aliorum & suum de unoquoque seriphore exhibet judicium. Nimis tamen brevis est, nimisque magni facit dod rinam de loris Topicis, cujus vel exiguus vel nullus est fructus. Gaschisi, Theologi Suessiouensis, Regula de ministerio concionatorio, Λ. IT m edita. plenae sunt bonae frugis, αvix pauca ibi insunt, quae non videntur approbari posse. Feneloni , Archiepiscopi Cameracensis. Dialogi de eloquentia A. III 8 prodierunt. Λutor quidem Praefationis sumniis extollit laudi. bus hune librum; sed ipse Fenelonius, dum librum illum in ad
lescentia scriptum nunquam edere voluit, satis ostendit.suum sibi librum non visuiu esse dignum luce publiea. Noller igitur Criticus multis docet, errasse Fenelonium, cum Ilocratem judicat fuisse malum dicendi magistriim, simulque tradit, idem de I erate sensisse Cieeronem. Aristotelein, Platonem di Longinum. Plura etiam resellit in opinionibus Fenelonii de eloquentia, taudemque istius libri, minus solide conscripti, editorem male consulitisse censet saniae Fenelonii. Ita tandem ad sinem pervenimus Iudiciorum de seriptis rhetoricis, quae cum sivi liberrima, an umbique careant malignitate, aliorum sit judicium. Annexum est p. sos sqq. Supplementum Tomi secundi, in quo memorat Guillelmi Ficheti, Doctoris Sorbonici. Rhetoricam A. I 6 Iscriptam, & Martini Delphi, pariter Sorbonici Doctoris . librum de instituendo ferme ab uberibus Oratore, A. I 482. scriptum. P. I 8 s' promittit Λutor noster novum opus sub titulor Jugement der Savans sur us Orateurs, in quo expositurus est judicia de oratoribus Graecis, Latinis, & Gallicis. Denique totum opus, quod modo recensuimus, concludit satis amplus Ca
talogus librorum rhetoricorum, quorum mentionem ac recen
sionem prudens Noster omisit in opere suo tripartito.
HISΤΟ IRE DE MARGUERITE DE VALOIS,
HISTORIA MARGARITAS VALE SI AS,
Regillae Navarrae, Francisci I Sororis.
318쪽
Paris apud Franciscum Furiser. I7ao, I 2 maj.
ini vel in Sammarthani Hogiis lib. I p. 26 sq. linius Marga.
ritae. quae Henrici tu Galliae Regis avia fuit, legerit en- conatum, is cupide in hoc, quod offertinus, Opus involabit, plenius hausturus vitae fatorumque descriptionem tam nobilis sexu que sui modum supergressae sceminae. Sed dolemus, ieetores
nostros a nobis edocendos esse, carbones hic reperiri pro thesauro. Dum enim perlustrare hanc Historiam coepimus, non λne indignatione deprehendimus, autorein maluisse sabulatoris, quam historici, sustinere personam, nec historicorum,sed aman. tium muliercularum in gratiam tam longo labore surustum esse. Sei licet mera haec est sabula RomanensK ct quidem adeo sal, Iosa, ut ex veritate historica vix quicquam retinuerit Autor prae ter nomina personarum. Ac percommode accidit, ut, dum Baelii Dictionarium evolvimus, recordati . Polyhistorem illum satis bene commentatum esse deMargaritae illius virtutibus ac scriptis, ibi deprehendamus, opus hoc fabulosum, de quo loquimur. jam superiore seculo dc Lutetiae dc Amstelodami exculum
typis sui se, atque id ipsum debitam Baelio expressisse iudignati
nem, quod pro historia tam commemorabilis matronae posteritas habeat insulsam solisque amantibus dicain an amentibus pia cituram sabulam. Cum igitur ea, quam nos exhibemus, non sit prima hujus libri editio, eo magis abstinemus a recensione ejus, tribus tamen verbis relaturi. libro primo tradi, Margaritam, etsi Duci Alemonio nuptam, perpetuo tamen Caroli Burbonii amo re arsisset ejusdem Burbonii amore accensam matrem Margaritae, cim se sperni videret, adeo crudeli odio perseelitum esse
Burbonium. ut is consitum caperet deficiendi ad Carolum RImperatorem: Burbonium hinc praefuisse illi exercitui, a quo capriis ad Ticinum Franciscus I suerit: in triti deinde has propositas suisse pacis conditiones, ut Franciseus I duceret Caroli V sororem, Eleonoram reginam, Burbonius Francisci I sororem Margaritam, amisso nuper in praelio Ticinensi marito viduam : paulo post Margaritam veniae Madritum, ut captivo fratri
319쪽
iratri solasso esset: tum vero eatissua plane singulari pulchritudine sic cepisse Imperatorem Carolum , ut is ipsam habere vellet uxorem: eandem Cancellarium Hispanicum, quo cum de pace egerit, formae siue venustate ita fasciuasse, ut is Margaritat m rem gereret in omnibus pacis conditionibus: Margaritam deni que, audito, Burbonium mutata fide consti tuisse ducere regiam virginem Lusitani in , prae impatientia doloris statim nupsisse Regi Navarrae. Sed haec memorasse latis est, vel etiam plus satis.
M. TULLII CICERONIS LIBRI DE DIVI
mitione es de Fato. Recensuitqsuis Avimadversioniabus illastravit emendabit IO. D AVIS IUS se. Accedunt integrae Notae P. M A NUCI I, P. VICTOR ILE CAMERARII, D. LAMBI NI s RUR SINI, una cum HADRIANI TURNUBI Commentario in librum de Fato.
Cantabrigiae, sumptibus Corn. Cromnfield, I 72I, 8.Λlphab. I plag. I : TX Seriptistaeeronis doctorum Virorum observa isnibus illu-C serandis supererant etiam hi libri de Divinatione o de Fato,
quorum curam ct editionem suscepit Cl. Davitius. Qui an ad laudem eorum, qui ante ipsum in hoc stadio decurrerunt, accedat, re ipia consabit. Certe quae Lambinus, Victorius cum aliis ad partem hanc expoliendam contulerunt, desiderari non est passiis. Et vicisse eos mole Litem videtur annotationibus suis. quibus saepe copiam dedit apparatus trium MSS. a Cl. Editore diligenter collatorum, quia istos ad emendandum aliquot corruptelas librariorum haud inidoneos expertus est. Ne igitur an
tiqua memoremus,operae Davisianae .quae videbuntur, afferemus specimina. De Divinat. Libri l c. a. volatibus avium cantibur
cytis, ccrtissimis signit, declarari res seturas putant: Noster legit ex vett. editis ut certi missignis, quia ipsi particula oratio. ni videtur necessaria. Sed opus fuisset nominari veteres illos editos, quorum auctoritate Orationem necessaria particula auxit. Si unicae Dissili sed by Coos a
320쪽
unieae Venetae, ut conjicimus, concedendum est,considerare prius debuisset, quae opposuit Guillelmo p. Io. Nam x sine illa set. ino bene Tullio procedit, ut processit Livio. Horatio, aliis. Cap. 3 contra omnes libros pro vetere Academia es Peripateticis eonsentientibus legit veteri academia Pcr. consentientibus, eo, quod praecesserint Socratici, qui nihil aliud fuerint. quam vetus Academia. Verum uti ne hoc quidem sussicienter probavit Uic Cl. ita di ea stante sententia vulgata lectio bene habet, si statuas. quod vulgatissimum, Epanalepsin quandam. ut apud Livium XXXlle. XXI. Sallust B. Jug. c. 7o. Ibidem recte adsentitur Grutero. qui lectionem codicis cujusdam Palatini probavit: Sed a Stoicis vel princeps ejus disciplina degeneravit Panaetius, pro
qua male vulgMvel principibus. Pariter c. 6 pro extis pecudum ex coniectura acutisiuna Ios Merceri recipit extispiciun, postulante ita fiumine dictorum, quam emendationem pm multis suis aliis in textum recipere potuisset. Cap. vero 7 extremo Iir dor adaupescit scopulorumsaepe repulsus corrigit in repul*u, quod aliis dudum initienteui venerat: quia, ut dictitat, Latinitas is se usus istud requirunt. Sed sensum alium fingere liceret. strid rem e celso vertice montis protendere scopulorum repulsus, seu tempestatem in mari: ita opponit sibi invicem ab inflato mari saepe ventos praemonstrari; dc contra a ventis altis, ut Virgilius dicit, montihus auditis praemonstrari motum maris; egregia scilicet utrobique divinatione. Sed Cicero ipse divinationi tantum smilia dicit. Haec de sensu: quae s propter Aratum non certissima videbuntur, Latinitas tamen integra est, isc illis tantum eorrupta. qui nesciunt Virgilii Eclog. Vill v. 4, I s requierunt flumina cursur, Gellii xli c. s. natura inolevit nobis amonem nostri, Cicer. de Amicit. c.7, quod bona pempra lucet in posterum. Ita ex vero Latinitas salva est ; Librarii vero repulgus primo easu cepisse videntur, qui tam constante', rarum, in ea lectione fuere. Adausit autem denotat portendit auctum iri fluctus, quemadmodum solenne Poetis inrescere, incendere, cum aliorum tamen opus ae labor sit: quamobrem a lectione MSS. Victorii. Gluteti ix ipsius Davisii non recedendum ob verba putamus.
Cap. 9 vulgatam lectionem: Sed ines in rivis s rauunculis na- δ' tura Diuili ed by Coos e