장음표시 사용
291쪽
nicon Morasterii Mari homensu ex into editum
Magdela& Lips apud Christophorum Midelium, I72O,. O
HAudias est perire quicquam Mei miani, euius nominis
tot sunt ct tanta in iiiiiversam patriae nostrae historiain merita. ut nullius facile vel majora extent, vel magis frequentia. Laudatur proin merito solertissimi Leuc feldi cura. qui ex λειψάωοιu Senioris Mei bomii MStis partem hanc cum pnblimcommunicavit. Pertinet scriptum hoc ad Monasterium Ma enbomense ditionis Magdeburgicae, quod diu monialibus Ro. mani cultus secessum praebuit. nune ab Evangelicae Religionis di nobilis prosapiae virginibus tenetur. Nomen ejus & initia. quae A. C. II9I cepit, debentur pietati virorum quorundam,qua hunc in locum aute a eaedibus latrocinii 3 infamem commigra. bant, ut peregrinantes sacrorum causa ibi hospitio exciperent. Huie instituto ne divina deesset autoritas, pastores quidam ali gabantur . qui civin gregibus ibi morantes se varias species vidisse serebant lociim a Deo cultui suo destinatum aeeurate defi. gnantes, inprimis vero Mari e imaginem in fontem demissam, qui miraculosam inde virtutem aeceperit. Illa dein imago ex aquis protracta& publice culta effecit, ut Mariobora loeus isse sppellaretur. Ε peregrinorum hospitio Lehis est . incertum qua occasione, versus medium seculi decimi tertii conventus monialium Augustini regulam sequentium. Ab eo tempore quae incrementa ceperit, quas vicissimidines passum sit Monasterium istud, luautum ex monumentis antiquis potuit,usque ad An Is 8o annalium modo digessit Meibomius. Fatendum equidem est,a gumentum hujus scripti nec satis varium esse ad j unditatemuee ad utilitatem satis ampluin. Nam ct Marten mense M nasteriuin ex mediocribus sere suit, ct quae de illo potuerunt no. tari, donationes potissi num sunt, praeter nae uras agrorum re nomina familiarum nil praesentantes.Cum tamen inde non M nam
292쪽
nasteriorum solum Germanorum Hisoria augeri sed di nobili. um familiarum magnam partem extinctarum notitia possit int grari , suus tamen huic libro honor apud plerosque mediae Historiae amatores constabit. Ea vero imprimis quae ad illustrandas gentes Comitum & nobilium passim memoratorum pertinent magno cum studio in Annotationes suas eontulit Cl. Lenck- fel diis , multiplici nec infructuosa lectione, ut omnia ejus, re
monstratenses ober Mathris i Oc.
IOR GEORGII LE CXFELDI HISTORICA
norrario de duobus Praemonstratensium olim Monasteriis, SMariae Magdeburgiaes Gratia Dei prope Cassam.
Magdeb. ix Lips apud Christoph. Seidelium, I 2I.
Alphab. I plag. II. TAnto magis commemoratione dignum est B. Mariae M nasteriumMagdeburgi,nune ad cultum Protestantiuin compositum . quod ibi primum, cum in Germaniam perductus est. pedes posuit celebris Praemonstratensium ordo. Factum id ipsius Norberti auspiciis, qui cuin paulo post ordinis istius ini. tia Magdeburgensem Archieeiscopatum adipisceretur, eo statim curam dirigebat, ut suos lecum haberet. Effecit id etiam An. II 29, quo eos in Canonicorum secularium locum liue deduxit ex Gallis accersitos. Inde paulatim per Magdeburgicam ditionem & vicinas etiam Praemonstratenses plura invenerunt miellia ct ita sunt aucti, ut Episcopi, Brandeburgensis. Havet. bergensis & Rataeburgensis ex ordine isto eonstantet legerentur. Illud vero singulare, quod praepositus Monasterii Mariani, de quo hie agitur, seu ut Germania Primas diei consueveri , arrogantius haud dubie spiam pro potentia. ut testimonio Ioh Busediti de Relarin. Monasteriorum confirmatur In aede sacra
293쪽
ius Monasterii Norbertus ipse post mortem reponi voluit, itieuitque haud motus, donec post ivitia tricennalis belli, Ptis. monstratenses in Monasterio Pragensi. Ωrο,σdieta, gloriosi.us illiun apud se quam inter haereticos cubiturum existimantes. corpus Norberti variis missionibus Magdeburgensea fiagitarent. Pervicerunt tandem rem, saepe non dicimus, quam opportune, negatam, armis potius, quam autotitate Imperatoris An. I 629. Ex illo tempore translatas Morberti exuvias
Pragam suisse credunt, ct ejus beneficii memoriam solennibus festis reeolunt. Sunt tamen ex nostris rerum Magdebur. gensium periti, qui pro Norberto, cujus clam alio defossi se. pulchrum vacuum invenerint. Henrici Archiepiscopi Norbemto anterioris corpus ablatum dicunt. Egerunt id in Vindieris Morbertinis Philippus miserias ct in Pseudo . Norberto Paraitit Christ. Ricbardi. Exhibet quaedam ad id negotium illustrandum in Λddendis Cl. Leitchseldiis. Sed quae curatius eonsiderari merentur, sunt Diplomata LIII ad Monasterium S. Mariae Magdeburgense pertinentia, quae ex Codice Epistolari Antiquitatum Archiepiscopatus Magdeburgensis inter Reliquias MSS. Ludovicianas tervato depromsit, di, quantum eonlecturis assequi potuit ordine Chronologico disposuit. In. commodum tamen accidit, quod illis Diplomatibus non sit potitus . nisi post impressam Monasterii Hilloriam, qua persecti or inde, si in tempore praesto fuissent, reddi poterat.
Λlterum cujus in hoc volumine memoria renovatur Monasterivin. Gratia Dei. lingua vernacula Soties Onabe dictumst prope Calbam in ditione Magdeburgica fuit exstritimui . Originem habet a quodam Otione Crutorfit aut Reven ingi Da. mino , qui a Norberto pei suasus ditionibus & bonis suis partim sedi Magdeburgicae cessit, partim ea in conventum Praemonstratensium dicto loco constituendum impendit. Λbeo tempore hujus ordinis Monachi sit, praeposto hic vixerunt. donec Sigil mundus, Priesul Magdeburgieus Protestantium cultui addictus, An. Is 64 mortuo praeposito Lamberto r-nero. qui ix ipse partes istas suerat amplexus, Praesectum eo
294쪽
oco Praepositi mitteret , di Monachos adeo lude tolleret. Denique post pacem Westphalicam plane seculari, ut dicitur, o sui ct administrationi suit addictuin. Copiosus hie fuit Cl. Autor in communicandis literis et diplomatibus partim nunc primum editis, quorum occasone subinde non male digreditur ad argumenta qua dam Historica illustranda. Sie p. 32 tempus quaerit, quo primum Regis titulo vocem Roma. Eorum addiderint nostri Imperatores, cum primo ante inau- nurationem Romanam solo Regis axiomate essent contenti. Putat autem se observasse , quod ab Henrico III vel IV id primum sit saream. P. 39 corrigit erratum in Spici legio E eles Lunigii. ubi Parte 4 p. I 87 asseritur, Abbatiam pristinam Hers feldensem inter Cattos stam An. I iso annexam sutile per decretum Pontificis Archiepiscopatui Bremens. Monstrat vero Cl. Leuchfeldus, literas pontificis de Abbatia Harssciden. si vel Harseseldensi prope Stadam sita loqui. P. I sqq. de an liquo judicio sub alta arbore, cujus in diplomatibus Halberna diensibus di Quedi inburgensibus passim fit mentio, agit satis prolixe, & conjicit, illud ex solennibus istis conventibus judicialibus fuisse , quos Principes provincias suas circumeuntes natis locis sub dio cogebant, hoc autem inprimis ad proceram Mariciam arborem haud procul a Quedi inburgo suisse habitum. Reliqua, quibus passim Historiae mediae autores illustrantur, bre
Studiatrofana omnis generis, obex una meuli*e Ses
U Ap. Rochlit. Merita Theologorum in Rem literariam. Ora L dccedit Appendix de Meritis Patrum E clesiae in bonas literas.
295쪽
Non alienum a suo. quo tenetur, sudio bene de historia
quoque literaria merendi esse duxit S. R. Autor, ut praesens argumentum curatius persequeretur, & Theologorum in literas rosanas omnis generis non contemnenda merita, paucis per-pecta. absque studio partium fideliter enarraret, atque, ubi ratio commendandi sele osserebat praedicaret. Para laboris I, quae jam in lucem exiit duabus Sectionibus, Theologorum Augustanae Consessionis tantum rationem habet, & Theologorum hujus classis aliquot centurias enarrat, deque haud paucis sngularia non raro annectit. Ex his nounullorum vitae,scripta di sin
juv. Diae Vetelis , Io. Henr. Ursini. Tobiae Magneri, ct aliorum. Nee horum reliquorumque scripta enarrasse contentus saepe descriptis eorum Lain pronunciat sententiam,& aliorum quoque judicia frequenter adducit. De industria eos praeteritTheologos. qui adhuc aetatem agunt, alio tempore, si summo Numini uisumst, hos additurus.Qui ex Patrum Ecelesiae ordine hue reserendi videbantur, in Appendice peculiari Opera recensentiar, in quibus Clemens Alexaudrinus, Fusebius Pamphili. Gregorius Nar ann. prianus, Hicron mus, Phorius, Tertullianus ct Biaia eminent. Animus est Autori, Partem II de Theologorum ad Calvini men. tem Reformatorum m profanas literas meritis brevi in lueem emittere, quam tamen, si non desiderari, aut minus gratam fore hanc operam, experietur, premet, tempusque aliis potius laboribus impendet.
296쪽
PAULI SARPII, SERVITAE, REIPIBLL
eae Venetae Confliarii, Iura Principum contra ExcommunicationesαInterdicta Pontificum Romanorum defensia, ad illustres Status In istores. Raliceta Gallice.
Hagae Comitum, apud Henr. Scheurleer. I 2I, 8. Alph. I pl. 2 o. IN vulgus notum est, quam aeriter Paulus V Pontifex Maxi. mus de immunitate α libertate Ecclesiastica eum Serenissu a Venetorum Republica , qua iuris sui alia non est facile tenacio depugnaverit, quibus litibus & odiis eo deventum est . ut Duci αSenatui Bulla, Λ. I 6o3 I7 Aprilis Romae publieata . a Pontifice sacris interdiceretur; haee in vulgus nota sunt. dc multorum scriptis celebrata, impugnata, defensa; sed pauci ante noverunt. Paulum Sarpium,Servitam, celebrem illum Rei publicaeTheologum. Omnium primum animos Senatorum Pontificio illo sulis mine amatorum scripto liberrimo eonfirmaste, quam illud a Viro nobili aeeeptui nTypographiis Hagensis luci publieae coninai, teret. Asservatuin est hactentis inter chartas publicas ct areanas. ipso Sarpio ita volente,quod e re vidcretur Principum. nonnulla in his ignorari a populo ; neque tamen ita omnes latuit, ut nutila libri excellentis exempla tu exteras regiones pervenirent. Sane Nn in Diuiligod by Corale
297쪽
in uno Belgio duo extant, alterum in manu Sehenrleeri, a terum in Bibliothera Viri Illustris; apertius autem utriusque C dieis historiam narrare nondum licet Genninum Sarpit esse se . tum . nulli dubitamus,neque quicquain sibi in eo perinisi Bibliopola, quam ut Iura Principum defensa appellatet librum,
quem Sarpius,aniniuin territis Venetum Senatoribus additurus. Conselationem Μentis inscripserat; ut Rnbrieae nunc Mim nigro, quod Iureconsulti aiunt, eo melius conveniret. vernacula limgua eum usus esset Antor . ingratiam eorum, qui Italim nesciisnnt, adjecta est verfio Gallica, quamvis omnino satendum fit. illo . qui ItaIicum sermonem non ignoram, recinis facturos, si ex sente petant,cum interpi es mentem Autoris non ubique satis assequi videatur. In ipso opere ita versatus est sarpius, ut parte equidem prima , quam generalem appelles, omnem de Exe municatione, α Interdictis doctrinam, quae personae 3 quae eausae eo pertiumant quae sit pontificis in ea re potestas' ordine excutiat ; parte vero altera. speciali magis, ex ii , quae in priore dicta & asserta sunt, querelas Pontificis contra venetos motas .decidat & refellat. Prima partis primae quaestio est, num Papa s Fecisa eaAt
restas. ut hominem tale quid meremem a Metium communions excludere possint, quam eum negare nolit Sarpius, ad ipsam eme municationis naturam declarandam progreditur; quae Ninstro est poena recussastieaArua Praelatus qumpsam tanquam membrum putridum a reliquo eorpore risiandit, is omnium bonorum spiritualium communione cis participatione, qua vera Ecclesia membra in unitare ei fruuntur . eundem privar. Durissimurpest temedium, immo fi miseriini illum excommunicatam spinctes, omnium remediorum finis, quo magis quaeritur, qua rilla per a , qui tantum infortunium merentur, qua ilia causa, ex quibus ramgrave malum oriri pors p tibi omnino reda guendi sunt Praelatorum plures, qui ob levissinias causas, ob debita per paupertatem non Iuta . Ob res inventas non redinditas . dc sim les. his fulminibus utuntur. Bruta sunt, nisi Gi iussa, quo pertinet, ne poena sit maiar delicto, neve puniendus ullam sui delicti excusationem habeat. Caute di absque
298쪽
Peaeeipitato animi affect ii in re tam gravi agendum est, omnium autem cautissime, si de Principe sorte. aut iis . qui cuiu summis Principibus pari sunt autoritate atque dignitate excommuui candis quaeritur, ne teinere abominaurin saetas subditis. quem saaros ustum esse vult publiea tranquillitas. Deinde alia est Prin. cipum. alia privatorum in multis conditio. Prinops exeommunicari potest. sed non ab Episcopo, cui nullum jus in imperantem , adeoque nec Praelato, qui Praesul factus, civis esse non desinit. Non potest excommunicari Magistratus a Principe con nitrituar aut enim autor est rei gestae Princeps, aut non est. Il-
Iud si dixeris. Principis est eulpa. si qua est,sin hoc.superest rem
dium ordinarium, adeundus est Princeps. qui facile suos ossici um facere coget. Potest itaque Papa. α hoe fatetur Sarpius. ita eamen ut probe distinguat cuplicem Papae personam, alteram summi Pontificis, alteram summi Principis.Ut Pontifex, docet, di docenti parendum; si non pareatur. etiam a summis Principi bus,ille habet potestatem Petri ligat. ιχ solvit. Ut Princeps. imperat. sed suis. Debet has suas opes liberalitati Principum. qui tamen eo ipso, neque sibi constituerunt Dominum, neque ejus in sacria potestatem fecerunt maiorem. Paulus vquod erat Apostolis ditior. & Italiae Princeps. non erat ma gis Pontifex, quam Petruo ct primi ejus successores . ndique si aliquando Papa ad primam paupertatem redigeretur, de Ianeret ego Pontifex, Prineus non amplius esset, amissis opibus ct regionibus, primus Episcopus esset . idqtie majori sorte iure. Dam qiro nune est . cum ita ad mentem ct mores Principis Ap Holorum, omnem dominatum ad exemplum Magisti i sui respuentis . propius accederet. Quod autem dominantibus dominetur Papa. & , quod ad Dei in Pi incipes summum imperium attinet. ejus in orbe gerat Vices. neque naturali ratione constat, eum Principes fuerint . cum Papa non esset, neque in S S. Literis seri pri m est. neque spentaneo Principum consensu unquam aereptum aut approbatum. Excommunicatio fit per sententiam a sumino Pontifice pronunciatam, acua num ad alium judicem oppessari p. t. dubitatum est, feci ab illis, qui coeco Romanae sedis amore abrepti, non perspexerunt, quam iniquum sit, N n a uultulas
299쪽
unins hominis unius judicis arbitrio rem tantam committi. Scilicet a sententia Pontificis appellari potest ad Concilium generale, invita lieet curia Romana, cui talis Concilii convocatio res est tam ingrata , ut Sarpius sibi persuadeat, praeter duo illa vota, obedientiae & Castitatis, omnibus sacerdotibus communia, a re cens creato Pontifice exigi tertium de non convoeando Concilio Oecumenico. Duplicis generis sententiae appellationi non cedunt, latae a Iudice, qui non fallitur. & latae a Iudice . qui non habet Superiorem. Falli Pontificem,exemplum Marcelli idolo. latrae satis demonstrat; in seriorem esse concilio, melior pars o bis affirmat. Et quamvis eum superiorem habeas, pars est, ct in propria causa judicat, qualis sententia plurium cognitione opus habet, eo modo, qno Principes in causis fiscalibus propria jura suorum arbitrio submittunt. An vero concilium, puta Generale,
Papa es superius 8 Negant Romanenses, dupli ei potissmum exrat:one, quod Concilium generale a Papa ct convocetur, & confirmetur. Quod ad prius attinet. verum es Concilium convocari a Papa, ted quid inde autoritatis, quid praerogativae 3 cum. Papa tergiversante, idem fieri possit ac debeat a Cardinalibus. ab Episcopis, a Principibus denique & Regibus, quos ideu stipe
riores esse ipso Concilio convocato nemo facile dixerit. Confir. manda autem esse Concilia Generalia a Pontifice, gratis asseri. tur. Vahi inqui et Romanarum partium homo, nonne in Comellio Tridentino interrogati sunt Patres: placetne, ut sacras 'nodo suis imponatur, is omnium c Uulorum confirmatio a Romai Ponti repetatur , cs respontrunt1 Placet. At enim vero confirmatio alia dicitur propria , qua non subsecuta negotium omne irritum est & nullum, alia improprie talis, declarationem dice. re . decreta illa esse decreta sancte synodi, a Papa eum reliquis Fratribus habitae. qua etiam in Tridentina usi sunt. Deinde non videndum est . quid Romae aliquando factumst. sed quid fieri debeat. Fallacia usi sunt sedis Romanae Fautores, quam in scholis compositionis appellant, interrogaruntque Patres, nuni finem & Pontificis confrinationem velint, qui . cum prius illud anxie cuperent, posterius non noluerunt: sane inconveniens est, dicere, confirmanda elli ab uno, qui Smodi vel ipse vel per M. gat Duiligod by C
300쪽
gatos suli pars. quod onues j iusserunt, confirmanda esse ab homine, quae ncta buodo in Spiritu S. legitime congrcsatae placa, p. 178 erunt. Sane illa ipsa Synodus. quam autoritatem Papae oc Episcoporuin tantopere munii se oc exornasse constat , aliam sevit senteni iam, cum in sessione sub Iulio Ili habita omnes Principes i 8 1
christianos di omnes P atos exhortata sit, ut observent, ct observari saetant omnia is singula quae per hoc sacrum di oecumeni eum Concilium fuerunt hactenus statuta & decreta.quod fieri ab ea non poterat. si decretorum plenissimu in robur a Pontificis confirmatione demum esset repetendum. Num Princeps ex- C. seommunicatur simul suis ditionibus privari pessit. nova est quaesto. Non ipso excommunicationis jure, bene tamen, hac addita a Pontifice clausula. ajunt Romanenses. Qui veror cum O. p. 2O8mnis antiquitas istam clausulam ignoret. dc vix anni snt CL, ex quo insolens haec opinio exorta sit. An deteriori Jure uti licet in Principes, quam in privatos homines, quos illa clausula unquam punitos esse non legimus. O. nnino, inquiunt Romanenses, in 1 s 3 poenam delicti, creicentibus his, crescant illae, ochoc praesenti damno eo citius reducetur ad paenitentiam Princeps. Sed pace illorum hominum dixerimus, ex Sarpit nostri mente . crescere non posse poenam, qua major infligi non potest, infinito nillil addere finit um,nec intelligere jacturam aetcrnae salutis,qui rerum terrenarum damno illius poenam augeri contendit. Ceterum historiamin monumenta loquuntur, Principes excommunicationibus Deilius ad apostasiam, quam ad poenitentiam adduci, ut taceamus, quam tristia inde mala, bella civilia, ineendia, nu-pra, rapinae, hominum innocentium eaedes, ct infinita Dei norum genera metuenda sint, tam gravia, tam atrocia, ut Pau- 26 lus noster existimet. Pontifici. etiam justissimis causis instri usto, si haec, certo certius futura, cogitatione praeeipiat, ad illius elausulae memoriam sacro quodam horrore esse contremiscendum. Nunc de Uberrare Ecclesastica dicendum es, &χWm tD C. filius turbatio justam excommunicandi causam praebeat. Fruuntur illa res, personae. loca. Res simi vel decimae, vel aliae eo P. et 8
elesiasti eae. De illis separatim dicetur. In his . si Princeps boni publici causa aliquid iaciat, oceupet, mutet, suo id jure facit.