장음표시 사용
381쪽
tas, multa etiam omiserit, ut Nodos, Inclinationes Distantiasque Cometarum a Sole, nec non Perihelia & Aphelia quae quidem ex ipso Sehemate cognoscuntur. Planetarum Perihelia. Λphelia. Nodos ad extimum Eclipti eae circulum ; periodi vero&distantia a Sole, Di ametri & Massae, cum densitatibus; velocitates, illuminatio & incalescentia; porro periodi & distantiae Satellitum & annuli Saturnini in quatuor extremis Chartae angulis quasi per totidem tabulas dispositae habentur. Utriusque Systematis TM. V. ideam suppeditat specimen in Figura 9 expressum. In haz Fig. 9. circuli concentrici junt orbitae Planetarum. lineae vero parabolicae Cometarum. Et quidem A A est orbita Cometae anni 16 8o; Bis Cometae annorum I S 3 l, Isio , I 682, i J; CC Comem
-m Senatus Hectoralis Saxonici, e schedis Paternis collecte es cum in ordinem redactae , tum ex Fure ub
riuii stratae, cura CHRISTOPHORI HEINAICI DE BERGER, MIecessoris
Diesta & Lips sumpl. Iola Chr. Zimmermauni, I72O, Alph. 3. Raetitis huic operi praemissa monet, Cons. Autorem ad hoc
opus edendum Dilla commotum,quod multum interfit febre . quasnam sententias supremus Provocationum Senatus in diiudicandis controversiis sequatur. Sistit itaque hoc opus d eisiones s 3 ; singulae harum iuncta habent decreta supremi Pro.
voeationum Senatus singulis praemittuntur solidiora sundamenata ac rationes, nonnunquam etiam inserta sunt Rescripta Regia. Collegiorumque Iuridicorum Responsa. Haud abs re esse ducimus, subjicere nonnullarum decifionum argumenta. Decizo monetur, jus prolimrseos quod domini jurisdictionis sibi vindicent, non poste proferri aci comestibilia cibariaque, viae a rusticis in urbes venum deportantur, quippe inῖenuis hominibus Diuili do by Corali
382쪽
MENS Is AUGUSTI A. MDCC XXI. ass
nibus liberam rerum suarum alienationem auferri, iniquum. Licet enlin Dominus emphiteusios ac studi jure protimis eos gaudeat, huic tamen juri locum esse in ipsa re Emphytenseosae Felidi jure eoncessa, minime vero in comessibilibus. Dee. 3o
asseritur, jure Saxonico Electorali censu in capitationis una cum Deu ris commerciorum invalui sse. Litem aliquando excitatam fuisse tuter Senatum quendain oppidanum o Collegium panniticum. Pannifices quippe socios ac pueros suos immunes judicasse ab hujusmodi si euris. Senatus e contra supremus Provoca tionii in eosdem, suffragante recessii provinciali de anno I 6 6, Deuris exsolvendis obnoxios 1ecisse, dummodo annum IT egressi essent. Dec. 76 indicatur, a stionis negatoriae illud esse praecipuum, ut Onus prob..ndi transeat in reum. Duas vulgo occurrere exceptiones: I in mus possessione vel quasi servututis sese tuetur. 2 quando actor in libello vitia specifica possessionis vel quasi allegavit . ut vim, dolum, Sc. Sed primam respitere Collegia Electoralia Saxonica ideo, quia praesumtiolibertatis naturalis fortior sit praesumptione quae ad possessionem
suam refert originem. Dec. Iro decernitur, maritum Saxonem, quamvis in alia regione munere publico sunge: etur, uxori suae succedere secundum jura Saxonica, modo animum revertendi eundem h buisse demonstretur. Dec. I 49 evincitur, praestri ptionem actionis personalis, quae uxori ad versus maritum competit, mortuo marito demum currere, igitur inutuo uxoris cum marito contracto, tempus praescriptionis non computari a tem pore mutui contracti, sed a die mortis mariti, cum uxor mari tum propter reverentiam non interpellasse praesumatur, i cmala fides etiam praescriptioni inchoaudae vivo marito sit impedimento. Dec. 2so monstratur, Judicis ct Actuarii munera in una erilemque persona non concurrere posse, unde consequatur. Praefecti, Consulis, Praetoris registrati iras vitio nullitatis aborare. Senatum tamen supremum oti in has registraturas tolerasse in actibus voluntariae jurisdictionis. quippe tunc judicem pro arbitro potius quam judice reputasse. Dec. I 32 statuitur, mensem in materia probationis 3 O dierum spatio absolvi, quae
doctrina applicari soleat ad juris coquendi di vendendi cere vi-
383쪽
siam probandi satale, duos enim menses, quibus circumseribatne hoc fatale complecti 6o dies Dee. 3I deciditur,non locum esse leuterationi contra duas sententias consermes sese immediato exeipiente in foro Saxonico Electorali; secus esse, si non immediate sed altera interveniente sententia pronuncietur, ex quo consequatur, leuterationi tulim constare robur, quando tres latae sint sententiae & tertia primae r spondeat,eandemque confirmet, secundae vero seu mediae repugnet.
us Historiae Electoralis Savonis, documentis ac
tesimoniis fise dignis probatae.
Francos &Lipsae, apud Christoph. Riegel. I71 I, 8. Alph. 3 pl. I 3 labb. aen. II. D imprimis operam dedit Cons. Autor, ut praetermissis vel levi penteillo deumbratis lineae Ernestinae rebus copiosius exisponat Historiam Ele floralem, nee tantum s*lo utatur fluido ct nativa quadam pulchritudine exsurgente, sed & subinde do. cumenta ac testes fide dignos producat, quos tamen in rebus vulgaribus afferre supervacaneum duxit. Tum illud quoque laudem meretur, quod in enarrandis saetis selectuin habuerit, oculam semper praesentem respexerit, ut adeo jui is publici Saxonici vices sere hic liber subire possit. Controversa enim Archia
mare hallatus, Vicariatiis, Palatinatus& Dire 'Orii jura, una cum Constaternitatibus. Praetensionibus. Expectantiis. re vigentibus adhuc cum gente Ernestina litibus, ut i c paeta domus, juraque territorialia inter Elee orem & Duces gentis Albertinae ac Episcopatus controversa, nec non serinam provinciarum electoralium internam. ct modum in comitiis provincialibus procedendi accurate satis exposuit. Celerum in quatuor libros . Diuitiaco by Cooste
384쪽
libros opus distribuitur, quorum primus Marchionum, Dummct Electorum vitam ct fata recenset, inspersis ubique iis controversiis, quae ad praesentem Reipublicae Saxonicae faciem aliquod momentum asserunt. Singularia in eo sunt, Marchionum Miseensium a Witi ichindo Rege origo adserta, de eodein Wittichirido variae eruditae quaestiones, primo & secundo capite e positae, de Landgraviatu Thuringiae plenior tr. Hatio cap. s. Testamentum Alberti Ducis eruditis ani inadversonibus illustratum e. I 8. Friderici Sapientis Uieariatus ab erroribus vulgi liberatus c. I 2, eruditus denique in Iohannis Georgii I testamentum commentarius, ct vita potentissimi Regis Friderici Augusti, quem Detas Saxoniae diuti sume servem. Plura vero eaque notatu digniora in libro secundo, de praerogativis, praetentionibus & titulis inscripto deprehenduntur. Plenior enim cap. I de Archi mareschallatu, cap. 2 de Vieariatu, c. 3 de Palatinatu, e. 4 de Directorio inter Evangeli eos. e. s de Praetensionibus, C. 6 de Titulis Electoralibuq. cap. 9 de Collegiis Dr densibus, diaetis provincialibus &statu bellico, c. Io de Commerciis & stapula Lipsensi tractatio non ubivis obvia exhibet. In tertio vero libro, imo & quarto. in quibus status Ecclesiasticus & Geographicus describitur. non adeo multa immutata sunt, sed plura ex priori editione retenta. Monendum enim est, hunc librum jam septem abhinc annis sub titulo Introductionis in historiam Saxo nia erodiisse, alio quidem Autore eoque Anonymo , in qua cum haud pauca immutaverit Noster . quae non improban teΛula nunc prodeunt. non dubitavit libro nomen suum prae
3um in genere, tum speciatim eorum, quae in Saxonia hactenus frequenter exortasunt, Autore CAROLO GO
385쪽
; fg ACTA ERUD. M. AUG. MDCCXXI.
FRequentiora illa, quae hucusque Patriae dulcissimae exitialem
propemodum calamitatem intulerunt, incendia occasionem praebuerunt S. R. Autori Scriptum hocce elegantissimum comis ponendi , quod, ubi prae saluinis loco de egregio igni, usu & necessitate quaedam attulit, in duas dispescuit partes, quarum prima de incendiis exponit generatim, altera vero sigillatim de iis agit, quae paucorum annorum decursu Saxoniae urbes, oppida vi eosque dimidiam sere partem in cineres favillasque redegerunt. Itaque Cap. I P. I illorum incendiorum ob oculos ponit eausas ;C. II de incendiorum commentatur essectis ;Cap.III v ro de praesagiis agit, quae vel divina, vel naturalia statuuntur. nee omnia praesagia Physica plane esse neganda, aut negligenda prudenter contendit; Cap. IV si sit remedia, quibus vel metuenda caveri avertique possint incendia, vel jam coorta utiliter reprimi dc sedari, qua occasione Variorum inventa ingeniosa. salutares item Magistratuuin ordinationes dilaudantur & commendantur. Pars II duo complectitur capita ; priori quidem recenset Autor illa incendia quae aliquot abhinc annis Patriam affixeiunt; in posteriori vero illos. qui in Saxonia hactentis. Oelsititii imis primis & Reichenbaci, bonorum secerunt jacturam . incendiis coortis, consolatur & erigit. Videri equidem poterat, de rebus in vulgus notis tractationem hoc opusculo esse institutam; at enim ipsa quemlibet edocebit lectio, S. R. Autorem vulgares quoque res non solum pereleganti quadam ct suavissima ratione proposuisse,verum etiam observationibus ex omni doctrinarum genere petitis opusculum suum locupletasse&exornasse. Ita p. et probat homines in statu quoque integritatis ignis usu non plane earuisse. Pag. & seq. de ignis religioso cultu inulta asseruntur in medium. Pag. 7 illorum firmatur conjectura, qui religiosum ignis eultum ab igne caelitus in sacrificia delapso derivant.Pag. I seq. Astrologiae vanitas prolixe commonstratur. Pag. r 9 de igneis nonaulla habentur pluviis. Pag. 2 8 observatur,Deum scortationis inprimis erimen incendiis punire solitum, quod sanorum gentilium exemplo confirmatur. Da Bibliothecis, aliisque ad litera. tam rem spectantibus monumentis, quae flammarum vi suerint
deleta, inulta C. II p. I leguntur, ut alia taceamus subinde annotata.
386쪽
natura , creatorumque mineralium, vegetabilium m
nimaliumque, gradibus, quibus de vita quaevis eorum participant, ob oculos ponendis inserviens se. Autore RICHARDO BR AD LEPR. Soe. Britannicae Socio. Londini, apud M. Mears. ITII, 4max. Constat Alph. I pl. s ct Tabb. aen. colore obduistis 27. eationem suscepti operis hujus Cl. Autor indieat inprae. fatione. Eam dedit ipsi Addisonii exhortatio ad Soeleta. tem Regiam Anglicanam directa,qua ei commendabat, ut memis biis suis historiae alieujus naturalis ex libris & observationibus
eonsi etendae compilationem demandaret, in qua animalium praecipue ortus, generatio, excluso, educatio, politia, hostes, sol cietates, extura interiorum & exteriorum partium,praecipue vero earum quibus a ceteris diiὶ.nguuntur, facultates demum αconsorinatio ad statum suum contervandum explicentur. Hoeenim sibi dictum putans, ad componendum hune traefatum se accinxit, in quo qualem non Oimnia quidem, quae ad ipsain meisteriam spectant, quam tractavit, ob subjecit amplitudinem de se. re infinitatem complexus est, attamen potiora dc cognitu digniora. dc talia quidem quae non fidei & relationi dubiae aliorum. sed propriae aut oculatae debebat, provocans etiam nomina Λ a a tim Diuili od by Gorale
387쪽
tim ad Cimeliotheeas vel collectiones euriosorum nquibus originalia ipsa spectari possunt, tum eoruin, quae in discursu in minit, tum quorum essigies in tabulis aeneis expressit. Quae quiadem nonsoliam ob artem. qua eleganter elaboratae sunt. commendabiles existunt, sed etiam quod additi colores rerum qu rumvis naturales, ope aptae illuminationis. pi miraeque adeo persectae rationem habent, & imprimis partes animalium disere.
uvas exhibent. Ordinem vero eum tenuit, ouem tanquam pri
cipalem seopum libri timio ejusdem inscripsit, ut eundo gratiistim per singula, ab inferioribus ad superiora procedens ostendat,
in quibus vitae animaeve successive plus deprehendatur. orditur autem a terrestribus usque dc Mineralibus ne temporis spatio opus habere donec adflatum persectionis deveniant,
adeoque generari, constat. Modum generationis talem cone,pit. Omnium terrarum, quantumvis variorum generum, ortum
ex sabulosis particulis derivandum credit, quarum affectiones saltem varientur mixtura liquorum aqueorum. viscosorum & in leo forum. Sabuli particulas, quantumlibet duras. alterationem a calore & frigore posse pati ex experientiis sperulorum caunicorum constare, posse adeo intra poros suos recipere proxime adsitas liquorum partes, unde successiva generatio terrestrium corporum varii generis ex sabulo non invite consequitur. Ad te
neriorum re facile separabilium terrarum ortum concurrere particulas aquae simplicis; ad paulo tenaciorum constitutionem requiri viscosas;ad duriorum dc marmoreorum etiam corporum naturam sarere oleosas. Terrarum varia genera in speeimine aliquo exhibet enumerati iratorum terrae in fodinis carbonum
fomlimn Anglicanis oeeurrentium ad prolanditatem i88 pedum depressis. De tempore, quo ad statum perseme duritiei perveniunt lapides, ex mixtione illa liquorum eum sabulosi, vel uliginosis partibus. argumentum capi posse judicat ex illa rei tione, quae ante sere annos Regiae Soci saeta fuerat de buseno
vivo in inedio duri saxi reeerto. Quem sine ultra Ioo annos vitam non potuisse intra hoc claustrum producere autumat. Huies lium generi porro Ambram cum Gemmis i psis annumerat. Progreditur inde ad Corallia, jam manifesto ad vegetabilium
388쪽
M gessis sEPTEMBRIS A. MDCC XXI. 3 r
liuni numerum accensenda, dein Spongias, Fungos, Voletos locat. Post hos sequuntur Junci, Echinomeloeamu Indicus, Cereus Ais mericanus, Euphorbium, spumia, Fum, in quibus quidem omnes ad generationem in reliquis vegetabilibus requisitae partes non currunt. Q a occasione inserit dissertationem Antonii L J seu de Analogia inter plautas & animalia,disserentiaque sexuuinin illis. Ad quam stabiliendain considerat quidem hie loei saltem exteriores parte , attendere vero jubet ad stamina florum, si illus. petatos; ist masculos ex floribus desinit . quorum stamina pistillo vel stylo destituuntur vel quo rudi syli embryonem seminalem non includunt, foeminas quarum pistilli cinguntur non staminibus, ted petatis aliisve membranis ι foecundantur ver a pulvere & farina prolifica florum masculorum vel in iisdem vel Avieinis plantis succrescentiuin ope venti ad eos delatis. Androgynae ipsi sunt quorum stamina pistillum ambiunt. Ex quo
sine sequeretur, quod vult Autor, non semper sit pervacuum esse plantas diversi generis invicem collocari. Surredunt adeo plantae & vegetabilia persecta, quorum genera trina facit: herbas nempe, frutices re arbores. Jungit tractationem de visco arboribus adnascente, re quem superplantae nomine indigitat; nec non de partibus arborum absque se. minis ope vegetationis facultatem habentibus & in serius radices
agere valentibus, ut sunt solia citreorum. aurantioruin pomorum. aloes, ramorum decisorum, qua Occasione de Ammia vegetati va, quam Agricola commendavit, ct de usu seponis in promovenda vegetatione quaedam munet. Considerans deinde Λutrir modum . quo crescunt , de magnitudinem . ad quain perveniunt tum arbores longaeViores tum annuae plantae, V. g. cucurbitae, notato harum admodum celeri incremento di sensibili augmento non improbabile credit microscopii ope videri posse illum ipsum motum in partium accrescentium forma.
Inde convertit se ad corpora illa plantis sinitia in eo, quod loeali motu destituantur, sed aliquid etiam de animali vita participantia,velut ostreas cte. Estque in ea opinione, androgyna es.se haec animalia immobilia, ut de vegetabilibus quibusdam asse-
389쪽
tur, Guipara esse, ovaque tellariam suarum exterioribus agglutinare. A quibus transit ad testacea alia. ex. gr. cancros, de quorum generatione sibi non constare fatetur. Stesiarum marinarum motum fieri radios proximos quosque invicem p pius admovendo, ora sua in centris corporum habere easdem, notat. Addit de testaceis, quae per anguigenam motionem partium carnos rum localem motum exerunt, ut sunt Naurilus, purpura, mu
Cum ad pisces assedit, primo tractat de iis, qui extra aquam
degere non valent, aerem tanquam minus densum non serentia.
De cibo eorum quem aquam non esse solam iudieat) statis temporibus, quibus locos suos mutant, de generatione eorum, nidis. quos quidam eorum faciunt, quamvis breviter, traistat; in plerisque ignorantiam suam profestus, generalibus scilicet observat,onibus contentus, ct alios potius commonens, quo attentionem
suam dirigere conveniat. Ropraetentat etiam piscium quosdam, interque eos Menem, quae sermone Anglico femina marina dicitur, sed ab humana forma adeo abludit, ut ratio nominis hujus indendi sane non pateat. Auditus sensum piscibus denegari non posse evincit. De gradu, quo vitae sunt participes, ct longaevitate eorum disserens, carpioras ct anguillas maxime longaevas jud, cat, differentiamque hanc singularem inter illos & terrestria anumata esse, quod corde etiam exemto vivere adhuc pergant. Umde procedit ad confiderationem serpentium, Crocodilorum, HAmnum & Chamavontis, propter affinitatem quam cum piscibus habent respeetu tenacitatis vitae; quemadmodum ab his transit ad aves propter affini tatem,quam lacerta volutiles Indiae orient lis eum hisce sortitae simi. De iis vero avibus primo agit quae hiemis tempore quie
fiunt vel in regiones remotas se reeipiunt. Omnium vero in universum generalionis inradum ex nuario uno fieri,cima e contrario
quadrupedia duplex hahe nt, obtervat, ornatumque eorum Vel estitum, sive plumas et lorem &album quidem a desectu vel nutrimenti vel alio derivat) ingenium in construendis nidis Qvocis humatiae imitationem Paucis considerati
390쪽
MENSIS SEPTEMBRIS A. MDCC XXI. 3 3
Succedunt quadrupedia, quorum celeritas in ligniter disteri a volucrurn celeritate, si quidem verum est, quod quidem Nostro videtur possibile, quod quadrante horae columbae ad
nuncios hinc inde portandos alluesaeiae ro mill . Anglicana a solvere possint,cuni e contrario constet,vel velocissimum equum ultra milliaria cursu perficere non posse, nec ipsum curfiim longo tempore continuare. Sed pulchritudine etiam colorum in pennis ab avibus quadrupedum crines vinci observat. occupatus circa animalia, quae domantur, agit de usibus, quos hominibus praestare valent. Quorum cum quaedam. ut tae ct cercopitheci, ad humana quindam minoris momenti Osticia adsuefieri possint, jud eat, quemadmodum differentia sonorum, quos edunt, a diversa consormatione organorum soni in animalibus provenit, ita disserentiam capacitatis eorum di docilitatis ortum ducere ex diversa constitutione partium, quae succum nutritium ad
cerebrum eorum deserunt. De modo generationis cum agit, in genere excurrit iterum ad modum generationis plantarum, similem generationi animalium, explicandum, nec tamen sinuri
interponens judicium, ea quae inter, D. Ges, I & Andrin acta de hac re sunt, repraesentat. Ex quibus apparet, D. Ge ro , pugnantem pro animalculis seminalibus, inter alia urgere id, quod liquor masculi seminalis non possit statui adeo spirituosus vel volatilis. ut inde solum foecundatio derivetur, cum compertum sit, quosda in pisces non copulari, sed ovula solum a sce- mellis testae vel duro alicui corpori agglutinata, a masculo subsequente liquore seminali perspergi, quem quidem in aqua
omnem volatilitatem amittere necessio sit; α eum objectionubus aliorum respondet, provocat ad ea, quae Dodiartio in Acad. R. Se. Paril. repraesentavit de incredibili multitudine seminum in plantis & infinita multitudine luminalium corporum minominin his ipsis leminibus contenta.
Q io a quadrupedibus ad insecta transire nossit, interponit
eommode tractat one tu de animalibus ad insectorum naturam ex parte accedentibus. rauis b M tbui cte. In qua partes ge tales foeminae ranarum duplicata ivplicem lcilii et uterum, hina ovaria , oviductus die. accuratius d cribit, una cum modo quo Δ aa 3 uiat μ