장음표시 사용
411쪽
Venetiis, typis Pinellorum fiatrum, 72I, mai.
Vr Cel. Donei Bernoussi jam dudum duas edidit Disserta
tiones Physico - Mechanicas, alteram quidem de motu
musculorum, alteram vero de esse escentia oc sermentatione.
Quae de motu musculorum publieavit, ipsemet his fictis Λ. I 69 et Oo&seqq. sub titulo Meditationum Mathematic rum inseruit, ut adeo de iis dicere supervacaneum hliberi debeat. Dissertationem de effervescentia & fermentatione . quae Basileae Λ. I 69o in 4 primum lucein aspexit, in Actis K 169i p. 4 α stlcl. jam recensuimus. Argumentum de motu muscul rum etiam post Bemoussium tractavit Jacobus Keisi, quemadmodum monuimus in Actis A. II 9 p. 4O ct A. i7I 8 p. 467. sed in nonnullis a Bem yis dissentit. Cl. itaque ischesinur.
Medicus Venetus. Societatum Regiarum Britannicae atque B rus sileae Sodalis, qui Bernoullianar dissertationes recudi cur vit, antinadversiones in Tentamen Reillianum dem in musci Iorum subjunxit, in quibus ea potissiarii in sub examen revocat. quae a Bernoullianis diversa ita didit Rellitur. Animadversio piruma in structura musculorum examinenda versatur. Monet
quidem Cl. Autor, Miluum sere repetere, quae de eadem jam . pridem scripserat Bem Ilius; reprehendit tamen, quod fibrillas
minores, ex quibus maiores tanquam fasciculi componuntur, ex perexiguis vesiculis conflare affirmet,eum id Anatomicorum A. servationibus, quos inter potissimum civverum Anglum laudat, repugnet. Observavit enim Anatomicus egregius,qui data operam musculorum structuram inquisivit, fibrillas ista, subtilissimis capillis tenuiores gracilium columellaruin formam habere, se stantiam vero interiorem compluribus angustis poris pertusam esse, atque in eos ductus ex arteriis hiare suspicari ecepit. eum Mercurium in magnam brachii arteriam injectum in fibrillarum nostrarum angustissimas cavitates influxisse vidit. Animur . E. disquirti Autor de causa actionis nanseulorum. Dillius vesici las,ex quibus fibrillae constant, inflari statuit cum a spiritihus antis malibus, tum a sanguine arterioso. Equidem S. rpse in eo eidem assentitur,quod ad motum musculorum praeter spiritus animales
412쪽
Mgus Is s EPTEMBRIS A. MDCCXXI. a s
etiam requiratur sanguis arteriosus, quemadmodum pervulis gato Stemnis experimento probari vulgo suevit: cum tamen Fructus, Medicus Montepessitanus non in celebris, contendat. solos spi litus animales musculis movendis lassicere nec ipso Sunoniano experimento necessitatem sanguinis arteriosi probari, contrarium contra eundem stabilire nititur. Animadv. I de modo disserit, quo spiritus animales ct sanguis arteriosus musculo. nun fibrillas inflant. Negat villius . inflationem sola quantitate fieri posse, cum alias unicum fluidum suffecisset: ast rege. Hi Noster. sola quantitate inflationem a duobus fluidis secillisus fieri posse quam ab uno . atque idein ostensurus explicat. quomodo inflatio fieri per eorum commissionem possit, etsi
prn certo asseverare non audeat, non alio quam isto modo id a natura fieri. Animadv. impugnat vim attractivam spirituum animalium . quam villius esservescentiae eo indem cum Spiritibus animalibus a Borriti atque Bernoullio assertae substit it, ipse autem in Dissertatione de separatione fluidorum tanquam commentitiam explodit. recte a Dibnitio inter cluma ras relatam judicans. Mimadv.s improbat. quod Millius rationem redditurus, cur fibrae ad certam quandam curvaturam inflatione redacita in pristinam rectitudinem quam citissime sese restituant, in phaenomeno adeo perdissicili a Bernou lio discedat . praesertim cum modum determinandi vim fluidie lassici pro fibrarum inflatione & pro pondere dato attollendo necessarii ab ipso mutuatus fueriti Observat etiam . a Missis non explicari, quomodo sanguinis particulae a spiritibus aes-malibus ex mente ipsius attracte & eum ipsis unitae a vinculo suo
liberentur, atque aerem expansum denuo comprimentes metiant, cum per ipsius principia talia, quae suinit, fieri haud quaquam possint. Animadv. 6 examinat . quae de vesicarum, se satu hominum innatarum, vi ad certae gravitatis corpora attollenda habet. Monstrat, Missium falli, dum asserit, minorem vim pectoris adhibendam esse ad vesicam minorem inflandam.'quam ad majorem, ut utraque similein figuram nanciscatur. eum potius major requiratur ad id praestandum. Monet etiam. quae hie a Permullio diutuatus fuerit dc carpit eundem , quod
413쪽
nonnulla omiserit, quae in excerpendis iis, quae Medieis rerum Mathematicarum cupidis arridere possunt, ceteroquin sollicitus prae ceteris excerpere debebat. Animadv. 7 ostendit methois dum computandi rationem, quae est inter vim fibras museulorum inflantem & pondera eleVanda, cum ea, quam Bernoussitis ab ultima sere adolescentia ipsa Autoris verba recitamus
publicavit, adeo convenire, ut non tam ova ovorum aut apes
apium similes reperiamus: id quod forsan mirabuntur. qui legerint in praefatione ad sua Tentamina scribentem Regium , eruditum virumJoannem Bernoulii rationem, qua vis elastica determinari possit, excogitasse, se vero eum quem ipse scilicet sisert demonstrandi modum a fratre suo Ioanne, controversae de inventore calculi differentialis autore, accepisse. An madv. I monet, Missum proportione arcus ad radium, quam ei.
ruae inter ψέ ct 7 intereedit, aequalem esse posuit D. Bermulgi,
ubstituisse paulo minorem ut 72Coo ad II s 9 sumentem nimirum radium m, gr. aequare. ut scilicet calculus pro invenienda resistent ia fibrarum tendendarum a Bernoulliano discreparet. Animadv. st docet, rationem, qua fibrae carneae tensio. nem determinat . illam ipsam esse . quam Bernoullius multis ante annis excogitavit. Atque adeo reditus ipsum iacturum fuisse judicat, si propositionem. cujus in sua dissertatione memtionem iacit Bernoullitis. ct cujus demonstrationem apud Mechanicae Scriptores frustra quaesiveris, deinoastrasset, majorema viris in Mechanicis vel exercitatissimis laudet consecuturiis, praesertim cum non multo labore confici possit ope illorum. quae idem Bernoullius in Tentamine de manuaria nautica pro invenienda directione media vel axe aequilibrii plurium potet tiarum attulit. Idem notat Noster de methodo vim absolutam fluidi elassici fibras mustulo D inflantis determinandi Animadv. Io tandem inc9 est . ut evincat, illa quoque, quae ex determinata vi elastiea absoluta aurae subtilioris fibras musculorum sese explicando inflantis deducit Mimur, in totum Jo. Bernoullio adscribi debere. Concludit tandem, praecipua quae insuti ceteroquin excellenti Tentamine dem sculorum motu h het Mimus, ex Jo. Ber ullis ἐissertatione de motu muscul
414쪽
MENfet S SEPTEMBRIS A. MDCCXXI. 39
Tum descripta esse : id quod etiam a nobis notatum est in Acti
A. ITO9 p. O ,cum primam Tentaminum Miltianorum editionem recenseremus. Monet autem, se his suis animadversionibus
nihil detractum velle famae doctissimi Autoris, sed ideo eas Dissei lationi Bernoullianae subjunxisse, ut appareat, vera esse quae doeius praestantia in praesuione protulit,utque judicent periti, jurene an iniuria dixerit Keillius, se modum demonstrandi a Fratre accepisse: id quod graviter utique tulerit Rci ouilluc. Colophonis loco Cl. Editor docet,quaenam ex inventis Bernoullianis utiliter deducere ac in usuiri tyroni uia ulterius explicare potuisset , ne nudum alienorum repetitorem egisset.
tionum musico-Medicarum Decas II.
Lugduni Batav. apud Theodor. Haah ITI9, 8. Alph. I pl. IO. artum hoc est volumen dissertationum Hos anniana rum, quod ex hac officina prodiit: & quoniam de pri ribus in Actis A. I7o8M.Maj. p. 223, A. ITO9M. Febr. p. 7s A. III M. Maj. p. 2C diximus, paretit ut de hoc quoque non nihil reseramnq.CO iuplectitur autem sequentes dissertationes: de ratione, universae Medicinae praeside ; de praematura morte di morbis pretecavendis; de septem sanitatis legibus; de magno V. S. ad vitam sanam ct longam remedio; de aqua. medicina universali; de acidularum & thermarum ratione ingrediensium dc virium convenientia; de medicamentis in securis i c infidis; de medicamentis selectioribus; de medicamentis balsamicis, depraestantia remediorum domesticorum Has singulas diversis temporibus a se editas Celeberrimus earum Antor, rogatus a bibliopola, recognovit, haeque soridia excudendas permisit. Ut vero lectori gustum praebeamus utilissimarum rerum, quas Virillustri sua eruditione dudum nosislanus in iis proposuit, aliqua hine inde decerpta exhibebimus. Qui in Medicina profitentur sola se niti experientia, fun. Diff. damento lubrico di non satis firmo nituntur. Ad expgrientiam aeque pro oeant V. Stas patroni, atque illi, qui eam maxime re-
415쪽
sormidant ac contemnunt, & qnod maximum est, in ipsis illis morbis, ubi unicum in hoc remedio praesidium aliqui ponunt, alii illud absolute rejiciunt. Ita res etiam comparata est cum evaeuantibus, alexi pharmacis, salibus volatilibus aromaticis, spiriti. bus acidis mineralibus, ct succis vegetabilium acidis , optatis.
martialibus, cortice elimae, mercurialibus, vcscatoriis, thermarum, acidularum & lactis usu, quae omnia diversissimis encomtis a Practi ris experientia sua subnixis commendantur vel reprobantur. Et duhitandum est, an unquam ad firmam solidainque experientiam Medicina perduci possit, ob corporum, morborum, climatum magnam diversitatem, vi ae brevitatem, dcc. Ni.hil igiturMedico superest, ad vincendas tot difficultates, praeter rationem 3 At vero hic etiam novae emergunt difficultates, quum
quilibet Medicus suas hypotheses applicet ad Medicinam, ct infinitus sit circa principia physica aeque ac medica dissensus, neque in morborum origine ac causis explicandis,neque in remediorum viribus di agondi modo designando omnes conveniant. Ex
his difficultatibus nemo emerget nisi qui intellectum suum compluribus veritatibus ex sensu, experientia observatione petitis imbuat, hasque deinde bene connectere & in ordinem redigere discat. Ita facile axiomata inveniet & incognita beneficio cognitorum, obscura ex claris evolvet atque explicabit. Λnte omnia
praecipitanti alii in judicio serendo de quovis observato effectit fugiat, certusque sit effectum eujusvis medicinae adhibitae non a solo remedio dato pendere, sed plures sintii causas, ex eonditi.
one utentis eruendas concurrere. Recto igitur rationis in medicina usu solo medicina plus crevit quam per experientiam. Dolendum est,tam multos Medici opem nonimplorare prius, quam gravi morbo saepeque plane desperato decumbant: uum major medicae artis potestas sit in morbis avertendis quam ebellandis. Neque tamen Medicus in omnibus subiectis aeque facile morbos praeoccupare & vitam conservare valet, quoniam stativa corporum eonstitutio multiam differt. Alii a parentibus suis firmum ae robustum corpus nacti sunt: alii debile di imbecillum. Notae ergo,quibus durabile ac vivax corpus a minus firmo dignoscas. exhibentur. Debet vero Medicus haec considerare. quando Diuiligod by Corale
416쪽
quando cuivis individuo conveniens vivendi regimen praescribere cupit. Hane disserentiam Celsus et Hippoerates bene cognoverunt. Ante omnia adsumendorum proportio esse debet, ut &liquida solidis recte respondeant, & haec rimul excretorum rati oni ac multitudini bene conveniant. Deinde prospiciendum est, ut fluida in perpetuo .ae libero per minima vascula progressu
maneant, quia excretionum reistus successus ab hae maxime cansa pendet. Hoc fine laudanda sunt infusa calida, acidularum &thermarum usus, quippe hoc modo non soliun humores diluuntur & temperantur, verum etiam libera circulatio cum excreti niblis contervatur. Cavendum autem est ab omni subita mutatione, nec post frigus aut ealorem immodieum corpus flatim contrariis committi, nec nimia repletio post famem magnam que debilitationem fieri, nee a consuetis simul ac seivel recedi debet. Quum morbi sint motuum vitalium turbationes ct alte. rationes, facile illos praecavebit, qui inotus ordinatos conservare noverit & studuerit. Id vero qua ratioue in febribus malignis. αquibusvis contagiosis aeaxanthematicis, intermittentibus . hecti eis ac lentis, in affectibus catarrhalibu i instarnmationibus,ha
morrhagiis,malo hypochondriaco, affectu hysterico, di arrhoea, dysenteria, calculo, epilepsia, cordis palpitatione, apopleXia, phthisi, antimate, cachexia, inensium suppressione, di infantum morbis fieri possit, copiose disseritur. Leges, quae in tertia Dissertatione praescribuntursunt sequem tes: omne nimium, quia naturae inimicum est, suge. Ne subito
mutes assueta, quia consuetudo est altera natura. Animo hilari ac tranquillo esto. Aerem purum & temperatum vehementer ama, quia ad corporis & animi vigorem multum confert. Quam maxime selige alimenta corpori nostro congrua, dc quae facilius solvuntur& corpus transeunt. Mensuram semper quaerito inter alimenta et inter motum ac robur corporis. Fuge medicos ocmedicamenta, si vis eme salvus. Jam a longo tempore Medi eorum scholae inter se dissident, quando de V. Sue quaeritur: aliis ab hoc remedii genere penitus abhorrentibus, dum alii sere nimium tribuunt Sanguinem dum Iiberum ac aequabilem motum habet,vitae thesaurum esse, negari
417쪽
omnino nequit: sed eundem motui ineptum aut plane subsistem tmia multa inferre mala extra dubium poni debet. Examinantur rationes, quae adversus V. S. proponi solent, ac refutantur tum rationibus, tum etiam experientia: post haec vero illius fruetus multis continonstratur, plethoraeque incommoda proponuntur. quam sane abstinentia, iuedia, moinque laboriosiori vincere ac minuere licet: modo plerisque satis persuaderi possit, quam ne-eessarium sit serio sibi vim faeere & in hoe studio constantiam quoque probare. ostensa hujus remedii necessitate, porro indie turi a quibus morbis maxime praesei Vet, nimirum ab apoplexia, polyporum generatione, acutis etiam asseclibus inflammatoriis. abortu, haemoptysi, arthritide, nephritide, cactaxia, hydrope.
medicina laudantur quidem speci stra : sed revera medicamenta Omnia non tam secundum activitatem suam, quam secundum receptivitatem utentium operantur: quo considerato
apparet, quid de magnificis quorundam pollicitationibus exspectari possit vel debeat. A qua vero est remedium in se tutissimum. omnibusque intentionibus medici curatoriis aeque ac praeserva. toriis accommodatum , quod omni tempore adhibere licet. Disserunt autem aquae, nec singulae sint aeque bonae: quarum examen ut institui possit, disseritur, multaque de aquarum di si viorum vi ct fontium disserentia adducuntur notatu digna. His praelibatis deinceps docetur & ex corporis nostri natura demonis fratur,quodnam ct quam multiplex ab aquae usu bonum exspe- standum sit. Potest autem usus aquae purae curatorius institui ad graves morbos eXpugnandos, ut cacbexiam . melancholiam, menses retentos. capitis imbecillitatem, lippitudines, herpe. tem , rubedinem faciei, guttam rosaceam omnesque cutis pruriginosos cum rubedine vel exulceratione assectus, arthritidem. podagram,capitis dolorem, comitialem morbum. Quanta elogia theae tribuuntur 3 & tamen plus emeaciar ab aqua calida ,
quam ab illa herbula provenit. Possumus tamen in quibusdamasteistibus cum si uehi adhibere ealidam infusione se eer herbas
convenienter viribus earum imbutam. Fontium virtutes a montium vicinorum conditione sine repetendae.
418쪽
repetendae. His vero aquae imbuuntur. Et martiale quidem
prIncipium fere omnibus ineli aquis, teste oebea ille
imelceutes seponunt. Idem principium confirmat purpureus ab infecto gaiarum pulvere color. Porm conveniunt i ranae ctaeidulae sale, quod habent . alea linae naturae. Mirum autem sed verissimum, acidulas sal aleatinum etiam severe: nam cum alciano non confligunt, sed cum acido, dc syrupum violarum reddunt luidem. Deinceps etiam conveniunt palinario illi in .gredienta, a quo praeci ouae vires pendent, subtili, volatili & minerali principio, quod te prodit bullarum frequentium in aduis recenter haustis adscensione, & quod incile avolat. humore eisceto re in corruptionem prono remanente. Hoc principium . spiri tus nomine GL Autori venit. cuius singulas proprie a testatus examinat. Rus ratio quam maxime haberi a po antibus debet, ne effugiat atque exhalet, effoetaeque aquae tum magis
nocore quam prodesse possint. SDiff. 7 prima Sectio de insecuris remediis agit. Non pro. Dis
tinus hoc nomane insigniendum est, a quo noxium obier .a 'mus effectum, nec insecurum idem, quod potentes habet ad agendum vires: sed quae vel venenum intra se recondunt. vel Venena indolem in corpore nossro possunt induere, id est riuis ob principium corpori valde inimicum medioeri dos relerrime
oeconomiam motuum vitalium aut turbant aut destruunt Ta-
cotica. Hine inter Insecura iemedia referuntur ex regno inita rati aurum fiat ramans, crystalli Lunae, vitriolica ex Uenere parata, Saturnina. Mercurius vivus & duleis. Λrsenicum, ex regulina Antimonii substantia parata remedia, Magisterium Bis. muthi & spicitus acidi mineralium. Ex animali regno insecura res est cantharidum usus internus: idemque valet de mille pediabus, araneis. busenibus. Ex vegetabilibus radix authorae, iam muricominendant, ut&nux vomital Al. tera Sectio de infidis remediis agit, id est, quae malae fidei saetct medentis intentionem saliunt ac demtuunt, dum palliativo cui ant vel mitigant morbum, causa ejus relicta. In horum elas rem pruno reseruatur loco adstringentia, aluminosa, martialia
419쪽
ehininina, de quorum recto & periculoso usu disseritur. Secundo sortiora alexipharmaca : tertio diuretica ponuntur reconsiderantur. Tum de lactis usu dieitur. Ab interne datis ad externa repellentia & constringentia transitur, eorumque noxae indicantur. Reliquarum argumenta superitis indicavimus: sed quo minus aeque recenseamus, brevitatis necessario studio impedimur. Satis ex jam di istis apparebit, quam varia doctrinae medicae copia hie exspectanda iit, operaeque pretium facturum esse, qui integras studiose evolverit.
RELATIO DE SCRIPTIS ET LIBRIS SUPERIORI ANNO DE PESTE EDITIS.
Ex quo pestis superiori anno Massidiae grassari coepit, quin etiamnum in aliis Galliae provinciis non in cineribus solum glistit. sed& hine inde tu apertas flammas erupit, magnamque ibidem mortalium fecit stragem, suum esse putarunt Medici, Vel in genere in pestis naturam inquirere, vel luis Massiliensia Historiam nectere, haud parum hac sua industria ad mali prinservationem aeque ac tu rationem ct extirpationem collaturos serat i. operae pretium hinc facturos nos credimus, fi scripta haec& libros breviter nunc recenseamus, unumque & alterum cum L. B. communicemus. Sit igitur
MEDICORUM PUORUNDAM MASSILLιnsum Epistola de Peste Massiliensi, Gallica linguascri
ptae in Germanicam traductae a IOHANNE X, NOLD, Med. D. Academico Nat. Curios GH t. m. ratisiau. additis Meditationitas de vera origina Pestis exin in Oriente Lipsiae, apud Philippum Stoc, , IIII, 4.
420쪽
rito huic libro primum nuncupamus locum, quod prae
reliquis verum ortum Pestis Massilieitas ejusque historiam delineat. Quanquam autem in Parte ejus I quinque legantur E. pistolae, utroque, & Gallico dc Germanico, idiomate exhibitae, superiori anno Massiliae exaratae, omnesque tuis diritatem, urbisque deploraudum flatum delineent, placet tamen nunc ex prima tantum, quam Dominus Raymunuus, Doctor Medi. et nae Massiliensis, ad Prosessorem quendain Montepessulanum dedit, quaedain communicare. Poliquam mense Iunio anni superioris merces laneae sericeaeque divei sis in Syria locis , ubi pestis tum temporis enormiter grassabatur, coemtaet Massiliae ex navi mercatoria exemtae suerunt, nautae, bajuli, dc qui fasciculos earum dissolverant, mox nausea , vomitu , cephalalgia
gravi correpti, bubonibusque 2 carbunculis, vel parotidibus assecti moriebantur. Distractis hisce mercibus malum pluribus fuit communicatum incolis, indies magis magisque serpens. Requiitiis igitur quibusdam Doctoribus Montepessulanis . ut in statum caulamque morbi in demortuis inquirerent, judicium eorum, nihil scilicet pestilentiae cum lue hae conjunctum esse. in viis publicis publieatum fuit. Quo tamen actu contra bonam fidem egisse inagistratum, contrariam sententiam Medicis his
assingendo, propriumque commodum publicae saluti praeso. rendo, jηdieat Clar. Raymundus: supradicla igitur symptomata cum lipothymia, lassitudine, siti, hoci orem & aestum in plerisque excipiebant; sue nitamen, qui vel lethargici vel phrenetici mox mortui sent, vel ob haemorrhagiam narium purpuream eissarunt animam. Quibusdam fauces pituita cras la&te niti obsessae, aliis lingua arida & nigra fuit conspecta. Prognosin quod concernit, mors primo. secundo, tertio vel quarto die ingruebat ; infantes & mulieres citius quam viri moriebantur. atque gravidae abortus periculo ct morti erant expositae. Carbunculi. bubones & parotides dissiculter suppurabantur, quo
frequentiores vero comparebant, eo longius vitae terminus prorogabatur, vel spes convalescentiae assulgebat. Diari licea , lethargus, ct vomitus cruentus semper sanella erant signa , nec
meliora sperare poterant illi, qui nullum vomitum nullamque, Eee et in