장음표시 사용
151쪽
O nium septuaginta duorum baianitorum, aut totidem legitimorum a Latinorum, prout iuris raso ex pos. it, declarata. . Si autem actor suis voluerit renunciare tessibus & in iure civili aut fetidali heredem hiscisti erit de scienti i sua,tunc necesse est,ut de sua Lientia dicat veritalem,& si lassus si it,solvere debeti Si vero negaverit,ignorantiam suam jurejurando confirmabit: & ut sic absolvetur. s. Debita etiam defuncti heredibus ejus persolventur. . Debita,quae homo personaliter dcbet, non inducunt talem pronunciationem. Sed si inane. litus ea fateatur, solvere tenebitu Si vero negaverito mi estissimum est, iurare eum onortere
i. Si quis ab alio quid accommodauci it,mutuauci it, seu quicquam stipulatus fuerit, hoc res dere debet,& ad implete,& quicquid fecerit,hoc ipsum ratum & gratum habere tenetur.Si vero post ea negare voluerit.suo se occasione illius liberabit juramento,dummodo coram iudicio non suinis ctum, nam tunc actor,cum testimonio duorum virorum. & iudicis,eundem convincet.
i. Proprietas & proprium appellatur possessio seu fuit ius, qui a nullo recipitur in fetidum Vel 'haereditatem.sed pcr successonem devolvitur ad haeredes, absque aliquo tributo successori a. Ubicunque proprietas donatur seu impignoratur,aut testimonium , derogationcm iuri vitae,aut sanitatis cujuscunque concernens,ferri contingat,hoc iudex metseptimus, cum his ciuico ram eo sententias jure adveniunt,comprobabit. . t s. I cstimonium autζm praeconis vice stat duorum,ubi testimonium septem virorum aretur. id eit,ubi septem testibus probanda venit causa. d . Sua emenda pari modo,&vcrgoldus,id est,recompensa,est duplex, secundum condi i nem naturalem,ab eo temporc,quo praeco electus est.. s. Transactio, id est,reconciliatio.& pax stipulata,seu iurata,in judicio concepta, cuinta
- l. Proprietatem alteri in iudicio dare, qui sucrix stipui tus, ubi&pecuniam eis Moreti intproprietatis donatori,& donator priusquam donatio perficiatur ab hac luce decessem. doluitu thaeredes eius erit adrinplenda; dummodo ab altero pecunia integre fuerit persoluta. i. Idem est de bonis mobilibus censendum. s. Quicunque etiam cum aliquo conveneri idc stipulatus fuerit sibi sua bona fetidalia, cor laudi domino,resignare,dummodo ab alter inlaudatio procuretur: & si is ante hujusmodi ius L.
. is ante huiusmodi inreui tionem morietur,eius haeredi tetidali,si extat: alioquin vero haeredi praeniam resi nationem, &seudationem heri sancitum est, lummodo pecunia stipulata integre fuerit exsoluta, aut haeredi nec viam super hoc datam retinuere oportebit.
. Idem per omnia est, si quis ciuia domino seudi convenerit de certis bonis, libere in seu
s. Si vero is, qui praedictam debeat facere resignationem , promiserit in nudationem alteri procurare, & si hoc fecerit, ac sibi cum testibus insinuaverit, ipseque huiusmodi infelidationem sine impedimento legitimo denegaverit acceptare, insinuamus de caetero a praedicta procuratione fit in munis: Si dominus vel moriatur, vel suam variaverit voluntatem, resignationem tamen facere tenebiatur,si postea ipsemet prius recusatam inlaudationem de novo e domino poterit implorare G Qui etiam alteri ante resignationem &inscudationem , bonorum dimiserit possessionem. ipse eiusdem debet esse varendator, cum alter ipsius varendatione indigebit. Si vero ab eodem huius modi possestio iure evincatur,pecunia super hoc data, merito est restituenda. 7. Filius etiam resignationem promittentis,nisi ipsemet utatus fuerit, aut fideiussores sis per hoc aederit, implere non tenetur.
L Sira i r filio suo vestimenta,equos,aut arma donaverit,tempore quo donationem perfice re potuerat,&filius eisdem uti valeat, donata hujusmodi post mortem patris cum fratribus diridem aut domino patris,seu patris heredibus, dato, quod in generatione sibi non fuerit aequalis, reddue non tenetur:etiamsi filius a patre in bonis non sit emancipatus. 'ARTICULUS M. i. Pater,si post mortem matris filios sub tutela habuerit suos, postquam sese ab invicem seni, raverint, ipse eisdem omnia bona materna nisi praeter ipsius culpam perierint j restituete tenetura. idem de matre post mortem patris,& de alio quolibet tutore est.
liorari S augeri contingat,utilitas & fructus in his conjunctim omnibus ascribetur. Idem de damn. est intelligendum. r. Quicquid autem aliquis cum uxore sua reccperit,in bac parte cum sociis suis, & fratribus,
152쪽
3. si etiam quis bona sua ludo,luxuria, sonatione, aut alia prodigalitate dissipaverit, in idque iratres,seu socii sui non consenserint, lammim, quod ex liis evenit,dissipantis est proprium, de non suorum fratrum,aut iociorum. ARTICULUS XIll. e . i. Emancipati liberi post parentum obitum, ad divisionem haereditam cum non emancipatus minime admittuntur. nisi prius cum juramento bonorum, cum qu bus emancipati fuerint, praeter utensilia de res expeditorias fecerint collationem. Et si cum bonis immobilibus emancipentur , probis non se potuerint sacramentaliter liberare. Si vero divisioni haereditatis renunciarunt , carere debent eadem, nisi se juratorie studeant expurgarea. Pro renunciatione autem judicialiter facta, si probari valeat, non potuerint iurare. 3. Scultetus etiam contra paganum, in huiusmodi causa,vice iudicis in judicio testi se etur.
i. Quamvis, iure nudati,dominus duntaxat unum de filiis cum seu do patris mortui valeat in- seu lare,non tamen est jus terrae, quod illud solus debeat retinere, quin fratres plius ad aequalem admiserit in seudo portionem. a. Si etiam non est ius terrae, si pater unum de filiis suis cum nudo sua emancipaverit, quod ipsum post patris moriem solus cum fratribus suis, divisione facta valeat obtinere. Vnde etsi jure quidem seudali super eo impetere eundem non valebunt, jure tamen provinciali, si contra eum agandeuiadem compellent ad justam de aequam divisionem.
t. Si quis alteri mobilia concesserit,in pignoraverit, aut apud eum deposuerit. locaveritve. sive cum conditione,sive non; de postmoduin ille, vel haeres negare voluerit, conductor seu expositor facilius illud in itertius probabit, quam quod retentor suo juramento obtinere valeat. i. Possessor vero,si haereditarium quid in huiusmodi reb. competere sibi monstraverit, vel quod ita est , ex statu suoru an iniat tu educationc probaverit: vel f varenda emptionis producere potuerit,ipse eas cum iuramento duorum obtinebit, nisi deiectum in testibus, sive in varenda patiatur. s. Incusatus de quacunque re,quae apud eum non apparuerit, suo se poterit exculare sacra mento.Quae autem apud eum sensibiliter demolistrari poterint, in his per iuramentum non evadet.
λRTiCULUS XVI. i. Nemo sibi aliud ius,nisi quod ei sua tradiderit propagatio, usurpare poterit. Qui si super eo
in judicio contenderit,de in probatione defecerit,cadet jure ab utroque,nisi sit servus manu inissus, cui libertoi uiri iura conceduntur. 1. Vbi filius est liber de legitimus, patris nanciscitur iura. Si autem patet vel mater in ministerialium consistit conditione,eum, vel eos erit proles secutura.
1. Moritur autem vir sine liberis, pater, si fuerit, sin autem,vocetur mater,de in successione Da- tribus praeseratur. r. Patris matrisque, fratris vel sororis haereditatem,stius percipit, & non filia nisi filius non
3. Quando autem ad haereditatem soror non pertineat,neque stater,omnes qui se in uno gra' dii cognationis existere probaverint, sive sit vir, sive mulier ' aequam haereditatis percipiant portio- r Mincnem.In his enim sexum non discernemus, tua re haeredes accelerantes appellamus. Attamen utritam; sexus nepotes,in successonibus, patribus de matribus, sororibus & fratribus desinctorum praeferati tur,eo,quod successio non respicit gradus a Lendentium decollateralium, quamdiu descendentium gradus genitoribus suis in generatione aequales inveniantur. . Si quis alii in generatione fuerit inaequalis,haereditatem ejus non percipiet. ue. Suevi etiam de sceminea cognatione, haereditatem non accipiunt,eo,quod in eorum gene ratione omnes foeminae propter praedecessorum faeminarum vitia , sunt exhaeredatae. ARI CULUS XVIII. 1. Triplicata iura saxones,praeter consensum C A R O LI Imperatoris sunt consecuti. jus Sueviae in odium foeminat una.Secundum, quod quicquid saxo in judicio non sec erit, si sacramentali ter negare voluerit,hoc quidem facere potest,convincibili probatione aliqua non obstante.Tertium, quod nulla in terra Saxoniae coram Imperio sententia tam vera de justa promulgatur: Saxo si eam in crepare volucrit,deserens manui dexterae suae, multitudinique majori, &si septenus alios septem de bellaverit, tun ajor pars vincentium sententiam obtinebit. 2. Ad haec, omnia eorum antiqua jura consuetudinaria, ab aula Christianae fidei non doMun tia obtinuerunt.
, r. suevus tam res expeditorias,hoc est arma bellica, seu hergeuveth,quam haereditarias , n solum in septimo tollit gradu, sed quousq; computare poterit se ad eum , de cuius haereditate agitur, jure agnationis pertinere : de quisu que probare poterit,quod praedecessor illius sui in generatione praedecessoris,vel e converso, res expeditot ias suscepcrat, vel in judicio eas acquisiverat.1. Suevi etiam inter semetipsos & intra districtumSuevorum , licite i sententia appellabunt, eamq; non esse admittendam, Suevus ad antiquiorem eorum genealogiae discutiendum deferet,quem
ta nominare oportet, de ad plurimos sententiae con lentientes, ac ad superiorem l uiri judicialem in iudiciis celebrandis provocando, clast trahendo, Λ 3. Suevo
153쪽
Suevorum iura non discrepant a Saxonicis,nisi in successione haereditatum, & appellati ARTICULUS XX.
i. Nunc intellige,quid unusquisque militaris ordinis, suae uxori, seu haeredum assensu, nomi-
ne dotis erogare valeat, antequam cum ea ad prandium discubuerit; Servum impuberem, vel ancil-s, &aediscia carpentata, pecoraque pascualia,id est, quibus non laboratur, eidum
laminennem, sepesilibere erogabit. r. Vbi vero ad mulierem loca aedificiorum non pertinent, post mariti sui mortui tricesimum, illista sex septimanarum tempus,tenetur ine foditione, carpentata deportare. a Si autem damnum i '' ' per fodimentum illatum domino fundi illud rc pendere, secundum arbitrium paganorum,suetit par Hai i. ia, eo nolente, extunc aedificia ex fodiemur, dummodo scissurae terrarum reparentur. Matim. . -- 3. Permanserit autem mulier cum mariti haeresibus per tempus breve vel spatiosum, non socunda arbi- paratis emolumentis,cum se ab haeredibus separaverit,accipiet omne jus in rebus, quae ibi protunc imorum p g veniae fuerint, sicut debuisset in tempore viri sui mortis suscepisse. h. .. q, Manserit vero vidua in bonis mortui mariti sui cum filiis sui, indistincte, si iusque ma , . monium contraxerit,mortuo postmodum filio ejus,mulier in dotibus ac utenslibus,& in domesticis cibariis percipiendis matri suae praeferetur, quodque ipsa mater adhuc dotem non acceperit.non dummodo fa- stabit, N e converso est, si filius in bonis matris decesIem, materque probare poterit posscssionciri Oh si, pacificarii, praetacta mater in perceptione dotis,juribus nurui prxponetur. Dotem invitur proprio obtinet juramento ad possessionem vero ci stibus indigebit. s. Sic etiam cognata ejus, si uxor viro praemoriatur, faciliusquam malet mariti,utensilia o tinebit.Sed & neptis, potius quain mater viri obtinet supellectilem materterae. 6. Filius est hospes in possessione matris suae, &e converso. 7. Omnes qui de militari non consistunt progenie, non nisi suum validiorem equum, vel antimalia campeliria, nomine dotis suis uxoribus possint erogare. Dotem mulier obtinet cum jurameuto
1. Licite etiam datur dotalium, lice est vitae proviso , mulieribus, in virorum proprietatibus, quantumcunque juvenes sint,cum consensu haeredum,in judiciis,in quibus sunt stilatae,dunum-do ibi si balinus Regalis. 2. Dotatilium,id est vitae provisionem, mulieribus nullus insilii ere potest , neque haerea jam nati, neque posthumi, nisi ligna fructifera succiderent,vel ascriptitios bonorum, hoc est homines seu rusticos ad bona pertinentes , propellerent, vel quovis alio modo dotalitii dominium in alium transferant, ii que in spatio competenti, postquam requisitae fuerit jure non revocent. x Divortium si fuerit jure celebratuita,mulier nihilominus dotalitium sibi in proprietate viari donatum obtinebit.
i. Haeres defuncti, i cite ad viduam , servandarum causa rerum , ne pereant,infra tricesimum intrabit. Sucundum eius voluntatem vidua sepulturalii procurabit. Nullam autem, praeier id, in bonis defuncti usque ad tricesimum,ampliorem haeres habebit potestatem.
usque ad tricesii num,ampliorem haeres habebit potestatem. r. De haereditate primum detur familiae pretium deservitum, usque in diem obitus patrissimilias.& ipsis mercenariis, usque in diem tricesimum in expensis procuretur, quo eis provideant ut alicubi recipiantur.Si autem haeres ipse velit,usque ad tempus constitutum permanere tenebuntur, de plenam mercedem accipere. Si etiam pretium plus, quam deservierunt, sunt consecuti,hoc haeredireddere non tenentur. Et s haeres mercenario mercedem anni negaverit, vel dimidii, hoc sacramentaliter contra haeredem obtinebit. Qui super gratiam se in servitio collocavit, haeredem per gratiam neat. Si autem moriatur mercenarius autem tempus constitutum merces promissa, fecundum ratam temporis usque ad ipsus servientis obitum, ejus haeredibus detur. 3. Post haec vidua cum haerede domestica dividat cibaria post tricesimum, in omnibus curiis, vel in eius potestate super extantia. . Tum dc vidua res expeditorias, hoc est, arma bellica praestet,quae sunt,gladius mariti, cum validiore equo sellato,& meliora arma,quae tempore mortis possidebat, pro uno homine spectantia,cussinus cum lectulo,linteamen cum mens ali uno,duae pelves cum manulerato.Hae sunt res expedito riae vere, quae debentur,licet multi multas alias res apposuerunt. Quaslibet harum roum, quas vidui nou habet,non videtur dare oportere, dummodo pro qualibet earum suum interponet juramentum. De apparentibus,quilibet vir aut mulier, non jurando sed cas praestando, absolvitur. s. ubi duo vel tres ad unam expeditoriam rem nati sunt, senior gladium tollit , in caete squilibet accipit suam portionem.
1. Vbi filii inennes existunt, agnatus expeditorias accipitres,&in his eorum usque ad annos pupertaxis tutor erit. Adveniente tempore pupertatis, easdem cum omnibus perceptas reddat nisi probaveri tipsas in utilitatem eoruin se impendisse , vel absque sua culpa violenter tacasu fortuito
154쪽
a. Dato, quod pater suae sit sactus potestatis jure seu dati, verus tamen tutor pupillum in rebus potest& debet gubernare,&domino pueri, secundum jura pupilli , debitam praestare servitutem,
quamdiu propter infantiam S indiscretionem se nequit gubernare. 3. Tutor vero pueri haeredibus percepta singulis anni tenetur computare,& ei vel eis satisda-ge, id est,cautionem facere,quod pupillares res ab eo non parve consuinantur, quamdiu puer in aetate consistit pupillari. i Saepius tamen accidere solet de jure alium esse tutorem,&alium haeredem. Vbi autem iu- tela &haereditatis successo in unam concurrunt personam,tunc neque satisdare compellitur, neque alicui rationem & c omputum facere. 3. Ipse etiam viduae tutor erit, quousque matrimonium contraxerit . si ei in i rotente fuerit
i. Post res expetilior;as acceptatas,tollet mulier dotem suam,ad quam equi ctim vacciet,3 e praecum porcis, qui & quae 3regatim pas: antur,1 aedificia, quae nondum in toto constructa, sed nec tecta sunt,tum etiam virgulta, & palos, quibus se pes coni lituuntur, pertinere dinoscuntur: si niliter scpes & carpentata aedificia.Crassati autem porci non bis, sed domesticis cibariis applicantur. r. Postea tollit mulier utens lia,& quae ad ea numerantur, ut an eres & oves, cistas columnatas, id est, cum elevatis tectaris, omne filum nerearum , lectulos, id est, pulvinaria, custinos, linte mina, mens alia. balneamina, manulergia, cum pelvibus, caldear seu patellam pro coquenda cerevisa, quae muro assixa non est, sed pretio aliis ex loco mota conducitur, candelabra, linum , velles muliebres, annulos, brachialia, id est brachiorum ornamenta serta, omnes libros, qui a mulieribus usitanturin ad Dei cultum pertinent Parvas cistas,cortinas,perpendicula cum velaminibus, & velamen eum Ornamentis. 3. Adsue sunt quaedam hienodia ad eam pertinentia, ut specula&acus, acalia,quae pe trans
4. a Pannum autem non sarcitum, ad mulierem vestimenta competens, & aurum per artifici cem non operatum. ad ipsas mulieres non pertinebit. s. Omnes res abae, praeter nominatas, saereditariae appellantur. .
s. Et si praedi etarum rerum aliquae,tempore mariti, loco pignoris fuerint obligatae, eas, si vo fuerit, is redimat,cui de jure debentur. . .. ARTICULUS XXV
i. Clericus dividet cuni fratribus ad quam divisionem monachus non admittitur. . a. Monachetur autem puer,& si minor annis exi verit, iura seu di&civilia recuperabit. si autem adultus monachatur . ex tunc juribus nudi & civilibus est omnino alienus, ac nuda sua libere ais dominum suum revertuntur, nam militiae cingulo renunciavit, si religio ejus cum monachis, ubi esse ctus fuerat monachus. vescum leptemviri seim generatione aequalibus, poterit comprobari , qui eum viderunt religiosum. Et si in probationis anno exiverit, credat minime iam dimissum se statum re habiturum. ,
3. Si autem religioni vitisne consensu speciali suae uxoris,suerat emancipatus, & psa eum iure poscat j nodali. repetitus non laudi iura, quibus renunciavit, obtinebit, sed tantummodo civilia: quia militiae cingulo rc nunciandi vir sine consensu mulieris, liberam habet potestatem
. Moriatur si puer iuvenis , vel monachetur, qui res ejus habent , tenentur suo haeredi is post mortem ejus accepturus esset praesentare, nisi forsan de is
ipsius fuerint consumptae volun-
i. Si Monialis in Abbati Isim, aut monachus in Episcopum eligatur, per hoc ab impeHoml-stiae cinquium,ec non iura civilia,acquirete post unt, . Imp--α. . . ARTICULUS XXVII. . . . . . t si Ast. Quaelibet mulier militaris duabus viis haereditatem post se relinquit, & in suos haereditat: Vtensilia in propinquiorem cognatam , quae ei ex foemineo genere adhaerebit, haereditatem vero in proximum, sive inasculus sit, sives emina, relinquet. .. . i. Masculus consimili modo militaris, duabus personis videtur haereditatem dimittere : res expeditorias, id est, arma bellica, in proximiorem agnatum, haereditarias vero in proximum cujuscunque sit sexus. dummodo ei in generatione sit aequalis,relsinquet. . . 3. Caeteri vero cingulo militiae carentes, post serandum modo baereditatem dimittunt perci
ARTICULUS A VIII AEl. Quicquid talium rerum,uidelicet expeditoriarum, utensilium sive herςditariarum morte alicujus,haeredibus non extantibus, relictum sit, post tricesimum Judici vel praeconi, si hujusmodi rea ab eodem postulatae suerint, praesententur, qui eas per annum & diem , hoc est, per annum & sex soptimanas integras, haeredibus expectatii, si forte , enerint, integraliter conservabit.elapso v. hoc spa- .cio, eas in usus convertet suos, nisi forte haeres teneretur captivus, veI in imperii servitio constitutus
155쪽
esset vel ad limina sanctorum exul factus, nam tunc se in his negligere non potest, sed iudicem eum expectare oportere est manifestum. Praedictam vero regulam de mobilibus intelligi debere judi
i. Proprietas & fundus non nisi post tricesimum & unum antium diemque & sex septimana adversus Saxonem in Saxonia praescributitur r. Imperium &Sucvus in suis haereditatibus tacendo se negligere minime possunt, quandiu inprobatione non deficiant.
1. Quilibet advena in percipienda haereditate succedit, non secundum suae personae, sed secundum jura terrae Saxoniae,cujuscunque etiam sit. Bavariae, Franciae, vesSueviae nationis.
i. Maritus & uxor bona inter se possident indivisa. Si autem viro vivente mulier decesserit, nulla mobilia prater utensilia: proprietatem vero si possidet, in proximum haeredem relinquet. 1. Nulla etiam mulier do suis rebus in alium transferre quidquam potest, quod hoc diis nitens maritus sustinere c0gatur.3 Postquam vir mulieri copulatur, tunc omnia eius bona in suam accipit tutelam,ideoq; mulier nullam ei facere potest in suis mobilibus vel proprietate donationem, ut per id post mortem ipsius a veris ejus haeredibus alienentur. Et cxco apparet, quod vir in substantia suae uxoris non potcst jus aliud sibi vendicare, nisi eam, quam circa dispensationem nactus est, tutelam.
ARTICULUS XXXII. i. Nulla mulier usu infructum sui dotalitii, sed nec ejus heres, potest fundi proprietatem sibi
vendicare,quamdiu appareat quod in eo dotaliti uin sit sibi concessum. Quod si attentaverit, iiiiiis- modi fundum reformati dotalitii suam esse proprietatem dixerit, ac repulsam jure in eo pati tur, utrumque,hoc est,tam dotalitium quam proprietatem, perdit.
r. Nunc considerate de impraegnata muliere , quae se in viri sepultura vellescesimo ostenderit parituram, & postmodum partus vivus fuerit emissus: idque mulier cum quatuor viris, qui eum plorantem audi verunt,& cum duabus mulieribus, quae ei in partu ministraverunt, poterit comprobare. Post humus huic sui patris haereditatem obtinebit. Qui si posthac moriatur, in matrem suam eam ira s δι- i' fert, si ipsa ei in generatione poterit coaequari;a de ius ringit omnem in patris fendo expedi antiam laudatem; de tunc fetida ad dominum revertuntur, quia puer humanus & vivus post patris mortem ap- h. ia parebat.Si vero puer Ecclesiae manifeste praesentetur,omnes,qui eum audierunt & viderunt, ad testus uua patris. monium ejus vitae admittantur.
a. Sine judicis licentia potest quis suam alienare proprietatem, dummodo alienationi ab haere-. λλ. ,,υ.- dibus assensus praebeatur,&duq modo ab alienatore dimidietas mansi&soli,id est,curiae sumti,in quaeatum D - currus verti poterit, reservetur, b de quo satis judici in jure sat. - ρ, a. Si quis proprietatem suam domino ita dederit, ut cum ea per dominum vice versa infe ud donatio domino non proderit, nisi eam proprietatem per annum & diem libere possideat, pe . . Ei Lia acto hoc spaci Oeandem proprietatem in laudum conserre secure potest , quia deinceps donator de iis oratri. sua re in hac haereditate vel proprietate monstranda non audietur et nec ipse donator, nec haeres suus quod ινυινι illud proprium libi amodo poterunt in proprietatem vendicare. pq μ sής. Impediet vero Judex injuste aliquem in suae proprietatis alienatione, cum Rex sines Saxoniae
. . . ., attigerit,coram eo donandi liberam habebit lacultatem: dummodo injustum judicis impedimentiun cici monstretur. r. . ARTICVLVS XXXV. r. Thesaurus omnis subterraneus, prosundius meatu aratri jacens, ad Imperii pertinet mai
a. Argentum sub terra absconditum nemini excidere licet, sine proprietarii illius loci volu tate.Si vero voluntas ipsus advenerit, in operis loco advocat iam obtinebit. ARTICVLVS XXXVs. I. Si maritata mulier ante definita tempora maturius prolem genuerit,prples hujusmodi in i re suo increpati potest. r. Idem est de prole viduae post obitum mariti tardius nata censendum. ,
r. Vxorem alicuius manifeste adulterans,vel solutam& liberam violans, posteaque matrimonium secum contraxerit, proles ex ea nunquam legitima procreabitur.
a. Certantes seu pugiles, di eorum proto,bystriones, joculatores, & omnes illectilini. vel Qui
156쪽
Paci scuntur seu concordiaverint pro spolio, furto, vel ea reddunt :& qui vitam,cutim, aut crines rede- merint: si in his coram judicio convicti fuerint,notantur infamia,& iuri sunt alieni.
alienus, di ejus seu dum domino liberum vocabit; nec non eius proprietas esse imperii majestitis Pronuncietur. Si vero haeredes ipsius proprietatem hujusmodi infra totidem tempus cum suo juramento uon absolverint,eandem perdunt, nec occasione illius, sicut nec principalis, ag ere potuerunt, nisi justum & legale eis obsiet impedimentum,quod tamen heredes declarare tenentur. Ministerialium proprietas,licet juri derogent suo, extra suorum domi notum successionem inegalem devenire non potest potestatem. q. lllegitimum legitimos non posse acquirere liberos,indubitati iuris est. . Si quis in proscriptione Regalis culminis per annum & diem fuerit, dispostmodum ei tam matrimonium, quam juris beneficia sententialiter interdicantur,adhuc remissionem ac relaxationem proscriptionis impetrare poterit, puta ut ex ea proscriptione non intersciatur. Capitis tamen diminutionem, quam passus est, per id non recuperabit, nisi in acie Imperatoris seu Regis, ubi Rex cum alio Rege pugnaverit, praeseratur,lanceatumquς alium invadat,tunc primum liatum,& non bona sibi ia judieata, recuperabat.
I. Qui sua iuris beneficia ex surto aut spolio. ut supra dictum est, perdiderunt, si denuo spolia vel furta commisisse dicantur,vel pro his accusentur,ipsi suis juramentis excusari non poterint sed ex histribus actibus unum eligant congruentem, vel ferrum candens manibus portent, vel i ta aquam bulli entem brachium usque ad cubitum imponant, aut a ab incursu in area contra c ertantem se defen- - μιμ- dant ; S hoc iacto expurgabuntur. contra
ART1CUI Us XL. r. Qui si de fragiis vel ab Impetii servitio profugus sententietur, id est, si convictus fuerit de fide
fracta vel quod de obsequio Imperatoris fugerit, perdit honorem&feuduin, non tamen vitam.
I. Agat si virgo vel vidua iure provinciali contra suum tutorem, eo quod ipse eius vel earum se l.
dum, lota liti uin aut proprietatem,ex earum alienavit potestate, tribusque edictis citatus non comparuerit,ut suspectus abiiciatur,tutoriaque sibi interdicatur. Et eo tempore judex eius vel earum tui clam susceptet, bonaque carundem minus juste a condemnato tutore alienata, in praedictae vel praedictarum revocet potestatem, restituatque omnia,quibus injuste fuerant spoliatae. ,
r. Ante tempora discretionis,&tempore senectutis, potest unusquivis tutorem habere, si voluerit,uel absque luto re sui iuris permanere. aa. Qui suum tutorem in praesenti habere non poterit, tenetur eum ad terminum propter actionem suam sibi assignatum praesentare. 3. Post vigesinum unum annum homo discretionis attigit annos, ct post sexaginta annos, dies itranscendit eosdem. Quare tutorem si voluerit, ibidem habeat,iace per id emendam suam , si quis in cum deliquerit,sed nec verigeldum diminuet. . Si is, te cujus aetate dubitatur, b pubes in locis congruentibus apparebit, annos pubertatis brat. -- eum implevis e credendum est. s. Quando puer pubes factus fuerit, licite suae uxoris,&aliorum tutor esse poterit, e etiamsi dii 'ς MVt δε- ellum pro his esset ineundum.nam qui seipsum tueri valet,non prohibetur tueri suos pupillos.
i. In violentiarum actione,quae duellum non infert, dum & in omni manuali facto, judex mulse-ὰ is ribus licite dabit tutorem, si verum suum tutorem pro tunc habere non pollunt. Si autςm per ea in actionem alicui partium duellarum inferatur,id est, si casu ad duellum venerit, ex tunc tutor ejus non erit alius,nisi is,qui est in ueneratione sibi aequalis N ad eam jure a nationis pertinet.
r. Proponat s foemina aut vidua civiliter adversus suum tutorem, quod ipse eius vel earum bona occupaverit,uel si maritus uxori suam proprietatem in modum, propter nuptias donationis, in re- . compeia sationem erogaverit, id es dederit: in his casibus judex ejus vel earum tutor erit.
r. Licet maritus uxori suae, quantum ad progeniem, non sit aequalis, ratione tamen consum mali matrimonii, ejus tutor est,&essicitur sibi aequalis. Moriente autem viro, mulier ab ejus absolvitur jure, & primum statum , quem ante copulationem viri habuit, recuperabit ranatum- . que jus acquiret; de ideo non mariti ejus, sed ei in progenie aequalis&Proxiinior agnatu ex parte O
157쪽
pladii,tutor eius erit.Exindeque mulier nulla bona sine viri consensu, lonandi, vendendi, neque t signandi habet potestatem; & hoc propterea,quia ipse ea cum uxore noscitur possidere. 2. Virgines tamen de viduae proprietates suas sine tutoris autoritate vendere possum, a si tutor
haeres earuin non fuerit. ARTICULUS XLVI.
bal.viqi- i. Foeminae b &mulieres tutores habere dcbeiiiiii iii alibet actione , ex eo quod iudiciaria po- testas in testimo mo eas non poterit superare. Ubi vero juramentum ab eis seri debere decernetur, non tutor, sed persona juret principalis.
necesse fuerit,recipere & promissam adimplere. ARTICULUs XLVII. τ', r. Tutor judicialis vel ex parte iudicii datus pro mulieribus&sceminis, quibus tutor ascitus est,
varendam seu cautionem recipere & promittere, interrogantique judici facti veritatem enarrare debet, & nihil amplius pro stipulatio ite praedictas istinere, quia expilato judicio ejus tulcia expirat. - ε. 2. In omnibus judicialibus terminis licebit judici, personis hujusmoui alium . are tutorem,cum verum non habeant defensorem.
i. Omnes illegitimi & capite diminuti, neque in suis actioia ibiis, neque in eorum duellis Natores habere possunt. mutilati sine tutore se defendere debent.& etiam actiones instaurare, nisi in actione parti duellum inferatur; tunc eorum tutor sit quilibet ejus in progenie similis agnatus, quid tu facete voluerit. Si corpore viciatus non poterit suum verum habere tutorem, cum ei actio duelli indicetur, de
hoc juramento suo affirmaverit, ex tunc quicunque hoc propter eum , vel nomine ipsus facere v luerit, eidem conceditur,vel pugilem, quem saltem suis poterit ad hoc nummis comparare,habeat, lato quod ejus tutor verus ibi praesens sit constitutus. Si vero per pugilem se defendere voluerit, para, adversa aequo modo ipsum per pugilem poterit impugnare , c licet ei personaliter duellunt pria indicebat,nec peistoc juri derogabit suo. risi, E. . I Simili etiai modo dcfenditur mortuus,si ei duellia verba opponantur, & eumma Pere equa de puriti de commissis velit. Dua . Cum certatore potest se quis defendere, ut praemissum est. Eo d autem modo homo tu suo 'ς ρ' jure minime potestini pugnari,qui est bonae iam
siti vero r. Vulneratus,si suum plagiarium,ves qui eum vulneravit, per duellum convincere velit, propter nos debilitatemq; corporis pro tunc duellum perducere ad effectum non poterit, nec habet qui pro co id s. -ι- , .ggrς νςux, Judς dabit ei inducias seu terminum assignet,quoad id perficere possit. πιι cenum. ARTiCULUS L. o. I. Occidens, aut vulnerans aliquem, eundemque occisum aut vulneratum si judicio praesentave rit, volens eum violatorem comprobare: Si in probatione di fecerit, ibidem deprehendetur , Sin culpa,quam vult vulnerato aut occiso imposuit,permanebit; licet etiam ille occi ius sit homo illegi: imus,aut joculator,dummodo raptoribus,aut iuribus non comparatur, id est, quod non sit praedo veslatro,ut illorum exemplo debeat per pugilem convinci.
I. Plures sunt noxii, hoc est, absque iure, qui non sunt a matrimonio contrahendo interdicti, quia noxii, id est, jure privati contrahere possunt, & pueros eis aequales procreare; qui etiam Pucri parentum suorum in haereditate erunt successores,si ab eis non discrepent servitute. r. Legitimus vel legitima illegitimo non succedit. 3. Dicitur etiam secundum jura antiqua, quod proles suis matribus illegitima non existat, id est, puer spurius esse non potest suae matris, quod falsum est .Mulier enim potest legitimam di illegitimam, mancipium S liberam prolem procreare,utputa si est ancilla, potest manumitti. . Si fornicaria, potest contrahere & in quolibet statu prolem propagare. Si quis in quatuor sub generationibus, hoc est,ex duobis avis, de duabus aviis,ac patre de matre, indiffamati juris est, illum in iure suo nemo infamare potest, si non solus ei personaliter prius derogavit. s. Si quis bannitus alii sibi aequali duellum Oojecerit, suas quatuor indiget scire generationes,l cumque sui banniti,& cum nominet : alios sibi alter poterit duellum de iure denegare. 6. Si quis alterum duelli faciendi gratia invaserit, apparueritque hoc iure ficti non debere, oc 'cupantem cum emenda competenti relinquere necessarium est,
158쪽
r. sine haeredum consense,&legitimo iudiciali termino, nulli servum aut proprietatem alienare licet. Illustres tamen & domini sine his, id est, absque judicio, ministeriales suos commutabunt dummodo persona commutata poterit designari. 4 2. Donet autem si quis haec praetacta contra justitiam sine haeredum consense ; haeres qui fuerit ipsam proprietatem veris sententiis postulendo eam quasi donator obiisset,obtinebit, eo quod si navit,quod de jure alienare non potuit. 3. Omnia mobilia vel se moventia potest quis sne haeredum consense alienare, quamdiu praecinctus gladio di clypeo, suum dextrarium seu equum, sine iuvamine allicujus, astendere poterit,dum modo dcxtrarius de strepa ei teneatur, pedibusque ejus lapis vel truncus cubitum in altitudine habens
ponatur. Cum id facere nequiverit,alienandi, conferendi seu donandi, aut quicquam faciendi, ut perid haeredibus post mortem suam auferatur, nullam liabebit potestatein. . Quae a autem injuste quis subtraxerit, reddere potest; in quo receptor non donationem,sed a a Raeta, restitutionem poterit comprobare,& jura ab eo in bis prius possessa obtinere. -οὐς - . s. Si quis in sua infirmitate de suis facultatibus injuste quicquam impignoraverit vel alienaverit, uxor ejus, sed Nec familia,probis incusari debet,eci uod ipsa vel ipsi,sive juste,sive injuste, donationi patri similias coni radicere minime potuerant Si quid vero injuste legatum suerit, a legatario illud astu per sententiam repetatur. alum absit 6. Mulier pro nulla re sui mariti respondebitinis probis,quae tempore mortis sui mariti b eiust cultodiae fuerunt mancipatae.
a. Qui non sequitur, quan do violentia alii illata sibi notiscatur; vel qui suam interpostam actionem non fuerit prosecutus; vel qui duellum indixerit jure alicui,qui per jus evadit, hoc est. iure se excusaverit; vel qui interminis judicialibus non comparuerit, vel etiam siquid in judicio injuste dixe-
rit vel fecerit, debita aliave adjudicata non solverit; in qualibet praedictarum causarum judici mul-
ctam,id est,poenam praestet. Et in aliis omnibus, quandocunque pars adversa emendam, id est, satisfactionem acquisiverit,super emendante iudex etiam mulctam obtinebit. Attamen judex saepius mulctam in judiciis ab indisciplinate agentibus consequitur, propter quae parti adversae emenda non praestatur. r. impetat etiam,id est, alloquatur homo bona aliqua, licet ea non consequatur, ipse nec mul ream, sed nec emendam propter hoc videtur perdidisse,dum tamen ea non invaserit. 3. Si quis mulctam vel emendam tempore debito non persol erit, praeco eum pro hi pignora- bit,&ea pignora stati in in his dcbitis exponere,hoc est,oppignorare poterit vel venundare. Non li-- cebit tamen praeconi aliquem pignorare, nisi ad hoc sententialiter fuerit expetitus. . Nemo bis mulctam praeli et pro uno actu, nisi violentiam commiserit in die seriato; eaque de' causa in Canonem inciderit; tunc etenim tam Ecclesiastico, quam seculari in prastanda mulctaco demnetur : una vero emenda injuriam passo emendabit.
i. Non debet censius altiora seu majora pignora,quam cenias annualis suus constat, pro domist no Iustinere suo. r. Si quis censum debito tempore non persolverit,altera die & singulis diebus, dum modo inae. dibus censitorum a domino sententialiter postuletur,duplicatur. 3. Census extra fines aedium non est persolvendus. 4. Censum facilius dominus,vel ejus,qui sbi agrum collocaverat,nuncius,s per censium fuerit denegatus,obtinebit. Quod etiam de decimis sundi, quem quis possidet,censendum est. Si vero cen- ' sum censitus persolutum assirmaverit, & si hoc mettertius, qui id viderunt & audierunt, firmaverit,
ue. Dominus pro pretio a suo sindo sibi stipulato seu promisso, sine licentia iudicis licite unum
pignorabit. c. Nullus censitorum sine consensu domini sui foveas excidere, vel ligna caedere, ves eius radi ces poteris extirpare,nis haereditario jure iandus sit suus censualis.
i. Omne ius seculare ab arbitrio&electione initium traxerit, ideoque nullus iudex esse poterit, nisi qui ad hoc eligitur,vel infelidatur. Eveniat autem evidens factum in furto, vel praeda violentiaue,
eum qua perpetrans fuerit comprehensus; ad hoc licite Gozravius, ad minus ab incolis trium Villarum seu praediorum eligatur,factum illud judicaturus,&hoc si judex ordinarius uota habeatur.
RTICVLVS LVI. r. In Gogravio natu,id est,subito electo ad judicium,non pertinet seudum, neque successo quia
de libero rusticorum consistit arbitrio Gogravium illum eligere ac praesens factum, vel ad tempus designatum
159쪽
i. Conserat a uicin dominus alicui hoc ossicium ii, fetidum, ut sic domῖnudi ei ac suis siliis tracte collationem illam,&ad iii ai cudi obligatur; nisi hoc libera rusticorum electione elid tur, id est, in seingatur,utpote quia ea ossicio deponeretur.
i. Si sir vel raptor captus sit inna diem naturalem, non condem itur seu convincatur, ulteriei eum Go ravius non judicabit, sed ad infe udati judicis spectat jum dictionem, i. Ista de Gograviis, qui ad violentiam in continenti judicandam eliguntur,sunt promulgata. ARTICVLVS LVNI. i. Si vero Gogravius in tempus eligitur spaciosum, Dominus provinciae, ut Marchio, vel Comen ' O eum tenebitur in seu dare, a & se coram eo deliberatum rusticorum arbitrium procedit, iacueque' , pcrnoctatas judicat injurias seu violentias. Di.rii . . a. Quando Comes,vel Dominus provincialis judicium sui Gos avii ingressit, fuerit, cessa iii dieium Gogravit, sicut quando Rex intraverit judicium Comitis, cessat judicium Comitis, ubi Res iudic & Comes ambo sunt actioni praesentes.
3. Sic etiam omnes judiciorum actiones in Regis praesentia , nisi actio Regem ipsum attigerit, tsuspendantur. ARTICVLVS LIX. 1. Omnimodas actiones,& injurias, ac pacem fractam, judex ubicunque locorum in sua iurisdi ctione cognoscere ac iudicare potest: dummodo actio ipsuin non tangat, excepto ii sit querela occasone proprii, vel nisi bannitus criminaliter accusatur. super eo etenim judex non nisi in legitimo loco judiciali sub Imperii baiano cognoscet. i. sub Imperii balanon ei vini judicare licet,nisi quis prius balanum ab Imperato: estis eperit. i . Qui balinum Regalem semul a Rege acceptarit,eum secundario,si Rex,a quo eum sui eperat,
moriatur,acceptare non cogitur.
q. In una Advocatia non nisi unus potest esse bannus. s. Qui sub banno Regali cognoscit,&investitutam banni ab ipso Rege nondum postulavit,hiam pro eo mulctet linguam. 6. Non poterit ullus Comes,qui sub Regali balino cognoscit,legitimum habere sine suo sculte-to iudicium,cui ante omnia seipsum debet praebere judicandum. Et ideo ab ipso primam, si congruum& conveniens judicandi tempus fuerit, sententiam postulabit,&postmodii in eundem interroget, si ei tumultus &indisciplinata, hoc est,insolentias,inobedientiain, in judicio liceat prohibere,quae . ux , ab eo quod videlicet prohibere insolentias eidem liceat fuerit pronunciatum,tandem unusquisque de eo,quod eum tangit,inediante ferendario, suam interponet actionem.
licet ut emissa sibi verba damnosa retractare non possit) voluerit sustinere. r. Judex Ferendarium quemlibet primo postulatum dare debet, & non alium, nisi iuro priuius. absolvatur.3. Ferendarium se esse nullus negare potest in jurisdictione, in qua residet,vel bona possidet, vel in qua ius & actionem prosequitur, ni si cognato vel domino suo,vel vatillo, haec actio in vitam, vel 9-nitatem, aut sanium, si vinceretur, extendatur, tunc contra eos&pro ipsus inimico, juste hoc recuti
i. Vbi qui aliquem convenerit,ibi licite etiam reconvenietur. . r. Nullus actor prius interponere tenetur cautionem,nisi sibi ad agendum alius terminus praeli
s. Qui fideiussorem habere non poterit, nec ibidem habet haereditatem, illum judiciaria pol stas reser vet, si aliquem criminaliter accusat,vel ipse accusatur. . Postulent unum Ferendarium duo simu cui illorum eundem dare voluerit, in arbitrio est judicantis. s. Proponant etiam duo simul actiones, in iudice dependet, quem ex eis prius audire volutat; secus est,si unus eorum priorem actionis propositionem poterit comprobare. 6. Opiso,id est, Titubans, si in suis dictis ceciderit, sine damno relevare & meliorare sua dicta valebit si etiam clientulum .cujus verba locutus est,per verba sua titubantia neglexerit, ille per alium advocatum suum poterit supplere deiectum. . Quilibet in terra Saxoniae jure civili,dummodo sit bonae famae, exceptis clericis, Ferenda suscite potest. Fidejussorem autem statuere tenetur, si ibidem bona aut haereditatem non posside si pro mulcta judicis, di emenda patetis adversae exsolvenda ue non tamen prius, nisi eandem demeruerit,
160쪽
. Cum unus at quem in serendarium accipit, ille licite pro suo principali in omnibus actionibus,tum etiam in ipsus defensionibus, sine licenti alterata, pro eo referat ac ediisserat, quae necessari edisserenda veniunt.Et hoc,quamdiu jure sibi alienatus non sit, et unus alium per liberam cessionem non derelinquat.
Nullus ad actionem in iudicio nondum coeptam compellatur.quamdiu enim quis voluerit, sibi illatum damnum poterit subiicere. Si quis autem injuriam sibi illatam clamore judiciario manifestavcrit,hanc de jure debet prosequi; quia clamor judiciarius in coeptio est actionis. i. Si quis in alterius detrimentum gladium suum evaginaverit, gladius judici applicatur. j. Pro toto judiciario clamore non iure prosecuto,iclamante, judici tres solidi, homine mulctae praestantur.Si a vero eum prosequitur , licet reus ab ejus instantia & impetitione absolvatur . da mnum pro eo nullum sentit, si duellia verba interposita non fuerunt. I , c. , Qui illatae sibi violentiae nescit autorem, ipse eum suum violatorem in actione nominet abso ρνos Visatur
- Testes b nominati,post sex septimanarum tempora vel incontinenti,si voluerit, producans si r. Dcbeat autem proprietas testibus probari, hoc in continenti, vel in proximo judicio fieri debet. A 6. Judex semper hominem interrogare debet, si dictis sui fefendatii consentiat, sententiamque e ira pinna, quaerere debet inter duorum rationes,hoc est, juxta quaerela in &responsio nem. T. si te rroget autem judex secundum suum arbitrium, & non secundum modum juris, nec si cundum dicta partium, nihil ad rem facere existimatur. misi 8. Se tentia prius postulata, primo erit pronuncianda. b . . A se 9. Actor&reus, in qualibet causa tribus vicibus interloquantur, quousque perpraeconem ad re
o. in omnibus locis est judicium,in quibus judex sententialiter, hoc est, per sententias Scabinoriam . iudicabit. ι
31. Maui seste coram judicio, tui serendarium impetravit, loqui non debeti Interrogatus verri a judice, si dictis sui fercndarii consentiat, respondere cogitur: Sic vcl non, vel ad colloquendum scit ram. si uri consultanuum inducias poterit impetrare, aut sententiam increpare. νε
ceaz suum comprchendere seu invadere violatorem,quem ibi prospicit constitutum. Cum hoc licere 'sucrit ei pronunciatum, tunc interi Oget, qualiter cum comprehendere debeat, ut ei proficiat injure sito: pronunciabitur, c quod mali laete in sui superiori foramine vestimenti: postquam cum, ut sic e at Dec. comprehenderit,& eundem cum licentia dimiserit, quo pacto id accidit, actor debet enodare: hoc π qμφι tamen cum interlocutione,vel in continenti est fac tendum: Tenebiturque eundem primo incusare. quod ipse pacem in eo violavit in via regia aut in villa, aut ubicunque hoc factum sit, dcbet edisserere ac declarare.Secundo accusabit eum,quod ipse ei talem injuriam & plagas apposuit, quas poterit dς- f., bisum anonstrare per vulnera & si satiata fuerint,per cicatricem.Praeterea accusabit eum, quod ipsum in tali circa oram tum suis rebus depraedavit, ut merito pro his alicui duellum inseratur. Istae tres violentiae&querelae ut i mii ,
sunt simul ab eo proponendae; quas si simul non proposuerit, ejus duellum evanescit. Ulterius ian dem dicat: ibi ego eum personaliter vidi personalem, Neum eum iudiciario clamore infestavi; quae
si fassus fuerit, bene placeat, vel contentus sum i s vero negaverit,ego eum vincam sicut terra: incola: atii i me vel banniti, si Regalis balinus in eo loco extiterit, esse juris promulgabunt. Posthac reus petat actio rium in nis varendam, quae ei est facienda. Licite tamen potest quis actionem suam ante varendae praestitio tuqnem,in statum perducere meliorem. Postvarendam factam reus ille suam praebeat innocentiam, quae est iuramentum N duelli acceptatio, si fieri potest, putas mutilatio non intercessit, id est, si non caret ossicio membri alicujus,ut tuto innocentiam clypeo & gladio declarare posset, quia alias dare pugi nis/eat .sentem pro se poterit. iotι abitur,ia Quilibet homo potest duellum sibi in generatione deteriori, sed non deterior meliori dene--si Ogare. s. tum. q.
Negare etiam potest quis duellum, si post meridiem ei inferatur; nisi prius fuerat initi Judex vero clypeum cum gladio reo si indiget,ordinabit. Duellum etiam unus litigantium cognatus, si ipsi invicem sunt cognati, potest prohibere, sim septimus suo in iuramento tantam inter eos esse cognationem,ut de jure invicem certarc non debeant, manifestet. 6. Judex cuique duos praebere debet, qui videant, quod secundum consuetudinem praeparentur. Quantum voluerint decorio & lineo induant,dummodo frontes, id est, capita atque pedes termaneant enudati. in manibus non nis simplices habeant chirotecas: nudam in manu quili- : et habeat gladium, & cum uno vel pluribus, secundum cuiusque arbitrium, praecingatur: Clypeum ligneum corio tectum, & non nisi umboncm ferreum in manu ferant, & unam tunicam m-M 3 duant,