장음표시 사용
141쪽
De congregationibus supei suis,ut nullatenus fiant,sed tantos congregent , quanti consilium dare potest. XIlI. De illis quae non sunt secundum regulam a pulsantibus,ut deinceps emendentur , ta Pulsetur secundum regulam. MU ,
Vt infantulae aetatis puellae non velentur ante,quam ille eligere sciant,quid velint,salva canonic authoritate. XV. Vt laici non sint Praepositi monachorum infra monasteria, nec Archidiaconi sint laici. XVI. De incestuosis, ut Canonice examinentur, & nec propter alicujus amicitiam quidam relaxemtur, quidam vero constringantur.
De pace,ut omnes,qui per scelera rebelles sunt,constringantur ad omnes generaliter.
De iustitiis Ecclesiarum Dei,viduarum,orphanorum, pupillorum , ut in publicis judiciis non
dispiciantur clamantes, sed diligenter audiantur. 1 II. De justitiis regalibus,ut pleniter fiant inquisitae.1V. De hoc, si famis evenit,clades, ut inaequalitas aeris, vel alia qualiscunque tribulatio, non exspectetur edictum nostrum, sed statim deprecetur Dei misericordia, & in praesenti anno de famis inopia, ut suos quisque adjiivet,prou i potest,& suam annonam non nimis care vendat, & ne foris Imperium nostrum vendatur aliquid alimoniae.
De armis infra patriam non portlaadis, item scutis,& lanceis & loricis. Si faidosus quis suissecutiatur tunc, qui de duobus contrariis sit, ut pacati hant, di distringantur ad pacem etiam, si situ rint. Et si aliter pacificare nolunt,adducantur in nostram praesentiam. Et si aliquis post pacification malterum occidit, componat illum,dc manum,quam perjuravit, perdat,&insuperbannum domini cura solvat.
De armatura in exercitu, sicut antea in alio capitulari commendavimus, ita servetur, & insepuomnis homo xi I. menses brutaniam habeat, qui vero brunniam habens eam secum non tule rit, Onan: beneficium cum brunnia perdat. vi I. De negotiatoribus, qui partibus Sesavorum, & Avarorum pergunt, quousque procedere cum suis negotiis debeant,id est, partibus Saxoniae usque ad partem Nuiviti,ibi prae videat Her eius: de ad Shesba,ubi Madalga idus praevideat: ad Alvestat,&ad Eipfessuri, item, Majam praevideat: ad Foran- heim,& adBrent, erg& ad Ragmis purg: Audulfus, ad Magadeburg praevideat Hatto, & ad Lauriacum ei ni heri. Et ut arma&brunnias non ducantur ad venundandum. Quod si inventi fuerint portante , omnis substantia eorum auferatui ab cis, dimidia quidem pars partibus palatii, alia vero media in cri. jam dictos Missos,& inventorem, dividatur.
De clamatoribus vel causticis, quod necjudicium scabinorum acquiescere, nec blaaphemata volunt, antiqua consucindo servetur,id est, ut in custodia reclaudantur, donec unum e duobus Acbant, di si ad palatium pro hac re clamaverint,& literas detulerint, non quidem eis credatur , nec tam a in i arcere ponantur,sed cum cultodia & cum ipsis literis pariter ad palatium nostrum romittantur, S& ibi discutiatur sicut digni sunt.1X. De iuramento,ut nulli alteri per sacramentum fidelitas promittatur, nis nobis, de umicuique se niori proprio ad nostram utilitatem,& sui senioris, exceptis his sacramentis, quae iuste secundum lς geni,alteri ab altero debentur.
De conspirationibus,quicunque facere praesumpserint,& Sacramento quacunque conspiratio nem firmaverint, ut triplici ratione judicentur. Primo,ut ubicunque aliquod malum pro hoc pς ς tratum fuerit, autores iacti interficiantur,adjutores vero eorum alter ab altero flagellentiar, es nai sibi invicem praecidant. Vbi vero nihil mali perpetratum est, similiter quidem inter se flagellanturi capillos sibi vicissim detondeant. Si vero per dextra; aliqua conspiratio firmata fuerit , si tib istunt, aut jurent cum idoneis juratoribus hoc pro malo non fecisse, aut si sacere pon potuerint, iψὴμ legem componant, si vero servi sunt, flagellentur, & ut de caetero in Regno nostro nulla huju m. conspiratio fiat, nec per Sacramentuita,nec sine Sacramento. periuriis ut caveantur,ia non admittantur testes ad iuramentum ante , quam discuc rut
142쪽
di si aliter discuti non posmint,separentur ab invicem,& singulariter requirantur,&non soli accusato-x i liceat testes eligere absente suo accusatore,&omnino nullus,nisi jejunus;ad iuramentum,vel ad te- si imonium admittatur.Si refutatur, dicat ille,qui eum refutat,& probet, quare illius recipere nolit. Et dei pibpago, non de altero testes eligantur, nisi forte extra Comitatum longius causa sit inquirenda. Et ii quis convictus fuerit periurus,perdat manum,aut redimat.
santur, qualos&sciant, & velint iuste causas discernere, &terminare,& si comes pravus inventus fuerit, nobis renuncietur.
De theloiacis placet nobis, ut antiqua, & justa thelonea a negotiatoribus exigantur, tam de pontibus, quam de navigiis, seu mercatis.Nova vero,seu injusta,ubi ves funes tenduntur, vel cum navibus sub pontibus transitur, seu his similia , in quibus nullum adjutorium iitrantibus praestatur, iit non exigantur. Similiter etiam nec de his,qui sine negotiandi causa substantiam tuam, de una domo ad aliam,aut ad palatium, aut in exercitum ducunt.Si quid vero fuerit, unde dubitetur,ad proximum placitum nostrum, quod cum ipsis Missis habituri sumus,interrogetur. XIV.
De sugitivis clericis , seu&lateis, etiam foeminis, sicut jam in alio Capitulare praecepimus,lta
XV. De liberis hominibus,qui ad servitium Dei se tradere volunt,ut priu; non saciunt hoc, quam a
nobis licentiam postulent, hoc ideo, luta audivimus illos non tam causa devotionis,quam exercituS, seu alias surictiones Regales fugiendo, quosdain vero cupiditatis causa ab his, qui res illas concupiscunt circumventos audivimus;& hoc ideo fieri prohibemus.
XVI. De oppressione pauperum liberorum hominum, ut non sani a potentioribus per aliquod malum ingenium contra justitiam oppressi, ita,ut coacti res eorum vendant, aut tradant. Ideo haec, ut supra , & hic de liberas hominibus diximus, ne forte parentes contra justitiam faciant ex hereditate,& Regale obsequium minuatur, Scipsi heredes propter indigentiam mendici, vel latrones, vel malefactores essiciantur, di ut saepius non fiant manniti ad placitum, nisi sicut in alio loco praecipimus, ita servetur.
De Ecclesiis seu sanctis,noviter sine autoritate inventis, nisi Episcopo probante, minime venerentur,salva etiam de hoc,&de omnibus Ecclesiis canonica autoritate. XVIII. De falsis monetis, quae in mulus locis contra justitiam,& contra edictum fiunt, volumus, ut nullo loco alia moneta sit,ut si in palation ostro, nisi forte iterum a nobis aliter fuerit ordinatum. Illi tamen denari j,qui modo moneti sunt,si pensantes & meri sunt,habeantur. XIX. De aribanno volumus, ut Missi nostri hoc anno fideliter exactare debeant absque ullius personae gratiae,blanditiis, sive terrore secundum jussionem nostram, id est, de homine habente libras VI. in auro , & argento, prunneis,heramenta, panni integris,caballis,bobus,vaccis,vel alio peculio, Scuxores vel infantes non fiant spoliati pro hac re, sed de corum vestimentis accipiant legitimum har bannum,id est,tib. VI. Qui vero non habuerit amplius in supra scripto preeio valente,nisi lib. III. soli LXXX. ab eo exigant,id estatb.I.&dimidiam. Qui autem non habuerit amplius nisi duas lib. solidos X. Si vero unam habet, solid.V.ita, ut iterum se valeat praeparere ad Dei servitium, &ad nostram utilitatem, Zenostri Missi caveant,&diligenter inquirant,ne per aliquod maluin ingenium subtrabant nostram justitiam alteri tradendo,aut commendando. XX. Census Regalis undecunque legiti exhibeatur,volumus, ut inde solvatur,sive de propria persona hominis,sive de rebus.
De latronibus,scutiam in alio Capitulari commendavimusota maneati XXII. De liberis hominibus , qui uxores si scalinas Regias, & sceminis liberis,quae homines similitershalinos Regios accipiunt,ut non de hereditate parentum, vel de causa sua quaerenda , nec de testimonio pro hac re abjiciantur, sed talis etiam nobis in hae causa honor servetur, qualis di antecc statibus nostris Regibus,vel Imperatoribus servatus esse cognoscitur.
XXIII. Ut decimae populi dividantur in quatuor partes, id est, una pars Episcopo , alia clericis, tertia pauperibus, quarta Ecclesiae in fabricis applicetur, sicut in decreto Gelasi Parae conti
143쪽
Ut viduis,& pupillis, orphanis,caecis,& claudis tuitionem atque adminiculum impertiamui tu ta possibilitatem nostram,vel vires, sicu i in praecepto Domini Regis continetur. X X V. De incantationibus auguriis,vel divinationibus,& de his qui tempestates, vel alia maleficia si ciunt, placuit Sancto Concilio, ut, ubicunque deprehens fuerint,videat Archipresbyter direces, illi
iis, ut diligentissima examinatione constringantur, si forte confiteantur malorum quae gesserunt sed tali moderatione fiat eadem districtio,iae vitam perdant,sed ut salventur, in carcere asilicti usque duci Deo inspirante spondeant emendationem peccatorum. Et ut nullatenus per aliqua praemia a Com ii. bus,vel Centenariis absque districta examinatione remittantur. Et hoc si fecerint Archipresbries dii in hoc cognoverunt, nequaquam Episcopis celare audeant, & ab Episcopis, ut dignum est, pro bo corripiantur.
De ordinatione Ecclesiastica,& restauratione EcclesiarumDei, omnes generaliter habeat ibo. nam providentiam. Ii . Ut pacem & concordiam habeant ad invicem fideles nostri. ΣυIll Quomodo marca nostra st ordinata, de quae per se secerunt confiniates nostri, specialiter istis praeteritis annis. NDe placito condicto ad marcam necesse est, ut omnimodis ex omni parte, sicut ordinatum sue
De illi, hominibus non recipiendis a Marchionibus nostris, qui Seniores suos fugiunt, pro A. mnaque eis facta habent. Q. De pravis judicibus,Advocatis,ui cedominis,Vicariis,Centenariis, vel reliquis Actoninuit, levolis non habendis. VII. De liberorum hominum possibilitate,ut juxta qualitatem proprietatis exercitare debeant. VIII. Ut nullus consentiat suis bominibus ad malcfaciendum infra patriam de eo, quod dicunt senu posse habere homines ad marcam defendendam, si eos bene distringunt.1X. De Vagis Regalibus, ut honorem habeant, &perse,aut ad nos,aut ad filium nostrum caput to
De obsidibus,quod bene non custodiunt,& ab eis sugiunt.
De illis qui necessitatem patiuntur,ut meliorem habeant consolationem ad eorum sustitiam. XIl. Ut per placita non sani banniti homines, excepto si aliqua proclamatio super aliquem venes aut certe si Scabinus,aut Judex non fuerit,& pro hoc condemnati illi pauperiores non sant. UILUt haribannum,aut aliquod collectum pro exercitati causa Comites de liberis hominibus reci
Pere, aut inquirere non prosumant, excepto si de palatio nostro,aut filii nostri missus veniat, qui is tum haribannum requirat.
Carolus Gratia Dei Rex Francorum, es Longobardorcim, iae Parricius Romanus
Dilectis Comitibus,seu sudicibus & Vassis nostris, Vicariis, vel Centenariis,vel omnibus Vis
sis nostris& Agentibus. Cognoscat utilitas vestra , quia resonuit in auribus nostris praesumptio non modica,quod non ita obtemperetisPontis cibus nostris, seu sacerdotibus, quemadmodiam canonum, S legum continet autoritas.Ita ut Presbyteros,nescio qua temeritate, praesentari Episcopis dent tis. Insuper & aliorum clericos usurpare non pertimestatis, &absque consensu Episcopi in vcstra Ecclesias mittere audeatis. Nec non&vestris ministeriis Pontifices nostros talem potestatem habere non permittaris , qualem rectitudo Ecclesiastica docet. insuper nonas 3c decimas,vel census, im- Iroba cupiditate de Ecclesiis, unde ipsa beneficia sunt, abstrahere nitemini,&precariis de ipsis tous , sicut a nobis dudum in nostro Capitulare institutum est, accipere negligitis, &ipsam Sanctam Dei Ecclesiam una cum ipsis Episcopis,vel Abbatibus emendare juxta vires vestras. Quapropter nottana cum consensu Episcoporum nostrorum , Abbatum,nec non & aliorum sacerdotum, haec in&tuta partibus nostri direximus. Praecipientes enim jubemus,ut nullus quilibet ex fidelibus nostris a minimo usque ad maximum in his, quae ad eum pertinent , Episcopo tuo inobediens parere aude ;desu.
144쪽
de supradictis capitulis,seu diliis eruditionibus ad illorum ministeria pertinentibus, sed cum bona voluntate, di omni mansuetudinis subiectione unusquisque Sacerdoti suo, propter Deum, & pacis studium, Obtemperarc studeat. Si quis autem, quod absit, unus ex vobis ullus de nonis, & decimis,ccrisibusq; reddendis, atque precariis i novandis negligens apparuerit, & importunus Episcopis nostris de his, quae ad ministerium illorum pertinere noscuntur , vel sicut in opitulare dudum a nobis sadi una continetur .contradicere praesumpserit, sciat se procul dubio, nisi se cito correxerit,in conspectu nostro exinde duc re rationes,& ut has literas certius credatis, de annulo noli ro subterius decre
Capitula, qua addita sunt ad LegemLongobardoru11 .
Carolus divino nutu coronatus, Romanum regens Imperium, Serenissimus, Augustus, omnibus Ducibus, Comitibus, Gastaldiis, seu cunctisROpiib. per provincias Italiae , a nostra mansuetudine Praepositis. Anno ab incarnatione Domini nostri Jesu Christi DCCC primo, indictione nona: An. no vcro Regni noliri in Francia xxx Hi . in Italia xx via i. Consulatus autem nostri primo. Cum in Italiam propter utilitatem sanistae Dei Ecclesiae, ac provinciarum disponendarum veni si 'm, & multae atque diverse per orbis siligulas ante conspcctum nostrum quaestiones tam de Ecclesiiasticis , quam publici fac privatis rebus discuterentur, pleraque statuta, recitata ex Romana, seu Longobardica lexe,compriciati sementia terminata scini: Quaedam vero in nostri examinis arbitrium ad tempus dilara, quorum judicialis sententia a legislatoribus aut penitus omissa cst. aut a posteris oblivioni tradita. H irca nos considerantes utilitatem nostram, S populi a Deo nobis concc is , ca quae ab antecesscii ibus nostris Regibus Italiae, in edictis legis Longobardicae ab ipsis editae praetermissa sunt iuxta rerum S temporis considerationem, addere cu:avimus, sollicitulit necessar ia,quae legi defuerant, supplerentur, ut in rebus dubiis non quorumlibet arbitrium, sed nostraeRegiae automatis sententiae praeia
Capitula autem , qtia nobis addere placuit, hac fui.
De cartis donationis faciendis statuimus,si qui Longobardus statum humanae fragilita is praecocitans pro salute anim ae suae de rebus suis car tam donariori is quamlibet face re nolue iit, non tu uth, ei nil, fieri solebat,jus sibi vendendi, commutandi, & per aliam cartam eandem rem alienandi reservet, sed absolute faciat unusquir que de rebus sui , quid velit. de novcrit sibi a nostra aut mole penituς interdictum duas de eadem re facere donationes. Si d postquam unam de rebus suis ordinationem fecerit,aliam de ipsis faciendi nullam habeat potc statem. Eidem iamen, ut usumfructum per tantum precaria,res traditas usque in tempus definitum possidendi sit fac ultas. it. De atibano. si quislibet, contempta jussione nostra, caeteris in exercitum pergentibus domi res ere praesumpse iit, plenum ari baianum secundum lcgem Francorum solid. I x. sciat se debere com ponere. Similiter do pro contemptu singulorum capitulorum, quae per nostrae Regiae autoritatis baia. nuin promulgavimus. Item qui pacem Ecclesiarum Dei, viduarum, orphanorum,& pup .lloruin, aeminus potentium irruperit, I x. solidos exsolvat.
De desertoribus .si quis adeo contumax aut supersus extiterit,ut dimisso exercitu, absque iussu vel licentis Regis,domum revertatui,& quod nos Theutisca lingua dici inus,etis lux, incerit, ipse, ut reus maiestatis,uita periculo incurrat, & res ejus si sco nostio socientur
De latronibus.Si quis latronem morte dignum sibi ad occidendum traditum reservaverit vitam In digno concesserit,medietatem damni propicr qu id traditus est, pro latrone componat, & si idem lut dio iterum in latrocinio fuerit comprehensus,quod in primis debuerat, capitali sententiae debitum exsolvat.
De mancatione qualibet Si quis alterum praesumptione sua,vel sponte,castraverit, vcl ei ambost stic idos amputaverit, integruiti id rigildum suum iuxta conditionem personae componat : si vi νim absciderit, similiter; si unum testiculum,medietatem solvat.De oculis, manibus, ac pedibus . vel de lingua sancimus, ut si unum horum abscissum fuerit, medietas uiidrigildi; si ambo, integritas pro factis emendatione componatur. VI.
De Aldionibus publicis ad ius publicum pertinentibus. Aldiones, Vel Aldianes ea lege vivant in Italia in servitute dominorum suorum, qui fisca lini vel liddi vivunt in Francia. VII.
Item de latronibus. Si quis furem vel latronem compresenderit. Reum indemnem dimiserit, neque illum ad praeientiam Ducis. autCoinitis,vel loci Servatoris, qui litius Comitis est. adduxerit,&de hoc facto,vel nequitia post hoc in praesentia judicium con ictus fuerit, ipse damnum adcx ima tionem pro qua fur,aut latro comprobensus est, componere cogatur. vi II., Deservis fugacibus. Vbicunque intra Italiam sive Regius, sive Ecclesiasticus,vel cujuslibet al- - . L teriua
145쪽
terius hominis servus sustitivus invenius fuerit a Domino suo, sine ulla annorum prasci ptione viniscetur, ea tamen ratione, si dominus Francus,sveAlemannus,aut alterius cuiuslibet nationis sit. Sir ro Longobardus, aut Romanus fuerit,ea lege servos suos vel acquirant,vel amittant,quae inter eoacistiquitus cst constituta.
In nomine patris Spiritus Sancti.
CA ROLUS, Serenissimus, Augustus, a Deo coronatus, Magnus, Paciscus, Imperatormanorum gubernans Imporium, qui & per misericordiam Dei Rex Francorum, & L'ngobardorum, dilectissimo Filio nostro PIPINO glorioso Regi, sempiternam in domino salutem. Pervenit adautri Clementiae nostrae, quod aliqui Duces, & eorum Juniores, Gastaldii Nicarii, Centenarii, seu reli a
Ministeriales, Falconarii, Venatores, & caeteri per singula territoria habitantes, ac discurrente mamsonaticos parvae redae accipiant, non soluin super liberos homines, sed etiam in Ecescsas Dei, nona steria videlicet virorum, & pucllarum, & Xenodochia, atque diversas plebes, & super reliquos servi, entes Eees csarum Dei in eorum opera: iidem in vineis S campis seu pratis , nec non in eorum aedisciis illos faciant operari, & carnaticos, & vinum contra omnem justitiam ab eis exactoren cessant,&multas oppressiones patiantur ipsae Ecclesiae Dei, vel servientes earum. Ideoque carissi itesili, has literas ad tuam dilectionem direximus, ut hanc causam diligenter, ac prudenter inqui et e u-cias,& si veritas est, quod ita factum sit, deinceps omnimodis emendare & corrigere studeat, quilonus in diebus nostris, ac tuis, pax Ecclcsarum Dei, sive illarum servientium in omnibus conservet
S ut merces copiosa nobis, ac tibi, exinde jugiter adcrescat.
Audivimus etiam, quod quaedam capitula, quae in lege scribi jussimus,per aliqua loca, aliquitanostris, ac vestris dicant, quod nos nequaquam illis hanc causam ad notitiam per nosmetipsos consctam habeamus, & ideo nolunt eis obedire, nec consentire, neque pro lege tenere. Tu autem nosti, quomodo vel qualiter tecu in locuti fuimus de ipso capitulo, & ideo monemus tu am amabilem di tactionem, ut per universum Regnum tibi a DEO commissum ea nota faciat, de obedireatq ieii
plere praecipiat, de Episcopis& Sacerdotibus occisis sicut statutum habemus, & de reliquis quibus. libet eausis. Verum tamen de Presbyteris videtur nobis, ut si liber natus est Presbyter, tripla composis e secundum tuam legem fiat compostus,& si placatus fueris secundum qualitatem plagarum , ' si plinae,tripla compositione emendetur, qui hoc perpetraverit. Si tamen Presbyter servus natus fuerit, secundum illius nativitatem tripla compositione solvatur in plagis, di disciplinis, & de Diacombussmiliter fiat. His expletis bene vale in Domino, fili dilectissime. Volumus primo, ut neque Abbates,& Presbyteri, neque Diaconi, nee subdiaconi ne id
quislibe t de clero de personis suis ad publica, vel secularia iudicia trabantur, vel distringantur, si isuis Episcopis adiudicati, iustitias faciant. Si autem de possessionibus suis, seu Ecclesiasticis seu p
priis super eos clamor ad judicem venerit, mittat Judex clamantem cum Misso suo ad Episcopum, ut faciat eum per Advocatum justitiam recipere. si vero talis aliqua inter eos contentio orta fuerit,
quam per se paciscare non velint, aut non possiat,tum per Advocatum Episcopi,qualem jusserit ipsi, in caula ipsa ante Comitem vel Judicem veniat, di ibi secundum legem finiatur anteposita, ut dictura est,persona cleri. Vt servi Aldiones, libellarii, antiqui,vel illi noviter Acti, qui non pro fraude, non pro malum genio de publico se ab trahentes, sed pro mala paupertate, &necessitate terras Ecclesiae incolunt, colendas suscipiunt, non a Comite , vel quolibet ministro illius ad ulla angariam, seu servis publicum, vel privatum cogantur. vel compellantur. Sed quicquid ab eis agendum est, a Patrono domino suo ordinandum est. si vero de crimine aliquo aecusantur, Episcopus primo compellatur ut ipse, mr Advocarunsuum, secundum quod lex est, juxta conditionem singularum personarum, justitiam faciant. Sin vero , sicut in Capitulare nostro scriptum est , ita fiat. caeteri vero liberi hominos , qui vel commendationem vel beneficium Ecclesiasticum habent , sicut reliqui homines justitiami
Volumus etiam & statuimus de plateis vel cloacis curandis uni ua cujusque civitatis de Ris Italiae pertinentibus, ut singulis annis curentur. men non volumus, quod exinde pandum liq* ad partem palatii nostri persolvat. sed praecipimus,quatenus exactores singularum civitatum studio habeant, ne ante finiatur annus, uam plateae Ac cloacae emendentur, & hoc unus quisquenocum civitatis publice ex nostra Imperiali parte admonendo praecipiat,ne praetermissum fiat.
moant capitula quae aliqui ex in illis nostris, ad norirum notiti am detulerunt Anno XVI. Imperii nosti L
De his qui sine consensu Episcopi, Presbyteros in Ecclesiis constituunt, vel de Ecclesii ci o
unt, vel ab Episcopo Vel a quolibet Misso dominico admoniti obedire nolunt, ni balanum noti revadiare cogantur,&perfideiussores ad placitum nostrum venire iubeantur, &tum nos de mus utrum nobis placeat, ut aut illum bannum persolvant, aut aliam harmi scaram sustineatit
146쪽
il De Ecclesis quae inter haeredes divisis sunt, consideratum est, quatenus si secundum providen-xiam, & admonitionem Episcopi ipsi cohaeredes eas voluerint tenere, & honorare faciant. Sin autem hQς contradixerint, it 'imis copiis potestatem teneat,utrum eas ita consistere permittat, aut reliquias e inde auferat,& ubi a oitrum beneficium clesiae pertinentes ita divisae inventae suerint,ut describantur,& nobis renuncietur.
III. De Eeelesiis destructis,& Episcopi & Misit inquisitionem iaciant,utrum per negligentiam, aut
impossibilitatem dc structae sinu Et ubi negligentia inventa fuerit,Episcopali autoritate emendare cOpantur,qui eam restaurare debuerant,si vero impossibilitate contingit , aut plures sint quam necessest,aut majoris magnitudinis,quam ut ex rebus ad eas pertinentibus restaurari possint, Episcopus modum inveniat, qualiter congrue emendare, M tonsistere possint.1V. De uno manso ad Ecclesam dato, de quo aliqui liominescontra statutasbi servitium exigunt. Quicunque pro hac causa accusatus fuerit,Comes, vel Missus,hoc,quod deinde subtractum est, Pre isteris cum sua lege restituere faciant. De bis qui nonas & decimas jam permultos annos, aut ex parte, aut ex toto dare neglexerunt, volumus, ut per Missos nostros constringantur,ur secundum capitularem priorem solvant unius anni nonam,& decimam cum sua lege,& msupcr bannum nostrum. Et hoc eis de nuncietur.quod quicunque hanc negligentiam iteraver it. beneficium suum,unde haec nona, & decima persolvi debuit,amissurarum se sciat.
Ita enim continetur in capitulare bonae memoriae penitoris nostri in lit, i. Vt, qui Ecclesiarunt benescia habent,imnam & decimam eis Ecclesiae, cujus res sunt, donet,& qui tale beneficium habunt, di ad medietatem labo iant, & de eorum portione proprio Presbytero decimas donent. VII. Item in Capitulare nostro in lib. r. cap. ri. de eadem. De nonis & decimis , unde genitor noster, & nos frequentes. S in diversi , placitis admonitionem secimus, & inCapitularia nostra, qualiter haec Observcntur, ordinavimus, volumus. atque jubemus, ut in omni conlaborato.&de vino, ecfreno si cliter, & pleniter aboinnibus nona&decima persolvatur. De nutrimine vero pro decima, sicut h.ictenus consuetudo fuit, ab omnibus observetur. Si quis tamen Episcoponim fuerit,qui argentum pro hac accipere velit,in sua maneat potestare, juxta quod ei, & illi,qui hoc persolvere debet,
VIII. Quicunque decimam abstrahit de Ecclesia, ad quam per iustitiam dari debet , &eam praesum.
ptione, vel propter munera,aut amicitiam, aut aliam quamlibet occasionem ad alteram Eccli sani d de iit, a Comite, vel a Misso nostro constringatur, ει ejusdem decimae quantitatem cum sua lege restituat. IX. iDe decimis, quas populus dare non vult, nisi quolibet modo ab eo redimantur,ab Episcopis prohibendum est, ne sat. Et siquis contemptor inventus suetit,&nec Episcopum,n NComitem audire velit,si noster homo suerit,ad praesentiam venire compellatur.Caeteri vcro distringamur, ut invitiEcclesiae restituant,qui voluntarie dare neglexerunt.
Quicunque de rebus Ecclesiarum , quas in benescium habent, restaurationes earum sacere neglexerint, juxta Capitulare, in quo de opeobus , nonis & decimis constitutum est, sic de illis adimpleatur.
item in lib. q. cap. 3d cle opere, &restauratione Ecclesiarum. Considerandum est, ut de frugibus terrae,&animalium nutrimine persolvantur. De opere vero & rcstauratione Ecclesi . rum , Comes & Episcopus, sive Abbas una clam Misio nostro, quem ipsi sibi ad hoc elegerint,considerationem faciant, ut unusquisque eorum tantum inde accipiat ad operandum& restauiandum, quantum ipse de rebus Ecclesiarum habere cognoscitur. Similiter & uvassi nostri in commune tantum ope in accipiant, quantum rerum Ecclesiasticarum habent, vel unusquisque per se juxta quantitate ii , quam ipse tenet, aut si inter cos convenerit , ut pro opere faciendo argumentum donet, iuxta aestimationem operis in argento persolvat, cum quo precio rector Ecclesiae ad praedictam restaurationem operis de materiam operis conducere valeat, & qui nonas de decimas dare neglexerit , primum quidem illas cum sua lege restituat, & insuperbanuuin nostrum solvat, ut ita castigatus caveat, ne saepius iterando beneficium amittatur. XII. De illo, qui agros dominicos propterea neglexit colere, ut nonas exindenon persolvat, &olienos scinias ad excolendum propter hoc accipit, volumuι, ut de tribus annis ipsam nonam cum sua L pe persolvo, S si quis contemptor aut Comitis,autMissorum nostrorum propter hoc exstiterit, per fidejussores ad placitum venire compellatur. L a Xlu. Vt
147쪽
Vt de rebusEcclesiarum, quae ab eis per xxx. annorum spacium sine una interrogatione posses sae sunt,tcstimonia non recipiantur,sed eo modo contineantur, sicut res ad fiscum pertinentes conti ncre solent. φXIV. - . . De beneficiis destri ictis hoc observetur, quod in Capitulari priori continetur, id est, in lib. cap.36. Quicunque suum beneficium occasione proprii desertum habuerit,& intra annum, postquam ei a Comite,vel natiso noltro notum factum fuerit,illud emendatum non habuerit, ipsim bcncscium
XV. Vt Misit nostri H bicunque malo; scabinos inveniunt, ejiciant ,& totius populi consensu in se cum corum bonos eligant,& cum Uecti fuerint,iura faciant, ut scientes iiijuste iudicare non debri t. XUi. Vt iii omni Comitatu inquis torcs meliores, & veraces inveniri possint, eligantur a Missi,no stris ad inquisitiones faciendas, & rei veritatem dicendam & adjutores Comitum sitit ad jυstitias sa
Volumus, ut quicunque de scabinis deprehensus suerit propter munera, aut propter a micitiam injuste judicasse,pers.lejussoresMissus noster ad praesentiam nostram venire faciat. De caetero omniabu, Scabinis denuncietur,ne quis deinceps,etiam justum judicium vendere praesumat. XVli I. Volumus, ut ubicunque commutationes tam de proprio nostro, quam de genitoris nostri lipieti inae, & rationabiles atque utiles Ecclesiis Dei fictae sunt,perinanean . Vbicunque voto inutiles . de incoinmodae, atque irrationabiles factae sunt, dissol vantur: & recipiat unusquisque,quod dedit. Vbi vero mortua manus interiacet,aut alia quaelibet causa, quae irrationabilis esse videatur,inrentatum.
diligenter describatur,&ad nostram notitiam perferatur. xl X. Quicunque comprobatus fuerit de eo, quod scienter testes in periurium induxiliis, sub de jussione ad placitum nostrum venire compellatur,ut ibi cum fidelibus nostris considerem , quia ς tali homine faciendum sit. XX. De his qui discordiis, & contentionibus studere solent,&in pace v vere nolunt olum usui, sdcjustar ibus ad nostrum placitum veniant,& ibi cum fidelibus nostris consideremus, qui acuta bus iaciendum sit.
De bonis denariis, quos populus recipere non vult, volumus, ut hoc observetur , di tene tu , quod in priori Capitulari nostro constitutum est in lib. xa Io. XXll. Quicunque liber homo vel in emptione, vel indebiti solutione denarium merum, & bene sta' santem recipere noluerit, balanum nostrum adest, Lx. solid. componat. Si vero Ecclesiastici vessicas ni nostri,autComitum, aut vasallorum nostrorum hoc facere praesumpserint, Lx. ictus vapulentur, Ssi actores nostri . aut aliorum, vel advocati, eos a Missis nostris, vel a comitibus justi praesciit unoluerint, praedictum bannum componant , & ad hanc nostram constitutionem adimplendam spi scopi&Abbates,sve reliqui,qui beneficia nostra habent,adjuventComites in suis hominibus dixi ingendis. Et si Comites hanc nostram constitutionem neglexerint, hoc per Missos nostros ad uotitia a perferatur.
De homicidiis,vel aliis iniustitiis , quae a liseatinis nostris sunt, quia impune se ea comminutposse existimant, nos Actoribus nostris praec ipiendum esse decernit μου ne ultra impune fiant, ira ubicunque facta fuerint,solvere cum disciplina praecipiemus. χMV. Collectam ad mali faciendum seri omnimodis prohibeatur, & ubicunque huiusmodi r sumptiones factae fuerint, digna emendatione corrigantur. Et spernegligentiam mi vel uda sunt,ues inemendatae remanserunt, hoc ad nostrain notitiam perseratur: autor vero facti,si sucri ipsi positus,vel Advocatus, sive Centenarius,vel qualibet talia dignitate praedita libet a persona,post les emendatam in loco fictam, subsidejussoribus ad nostram praesentiam veniat: multitudo vero, sive liberis,siqe de servis sit,lcgitima emendatione multetur. XXV. De pontibus publicis destructis placuit nobis ut hi, qui jussionem nostram in reparandis post
tibiis contempserunt, volumus ac jubemus , ut omnes homines nostri in nostram veniantprasca tiain rationes reddere, cur nostram iussionem ausi sunt condemnere. Comites autem reddantia tionem de eorum pagensibus, cur eos aut non constrinxerunt, ut hoc facerent, aut nobis nunciat
neglexerunt.Similiter & de injustis teloneis, ubicunque accipiuntur, sciant se exinde nobis ration eddituros. . . Vt examen aquae frigidae,quod baoenus iaciebant,a Missis nostris interdicatur,ne ulteritisse
148쪽
Quicunque Vicarii,vel alii ministri Comitum, tributum,quod inserenda vocatur, maiori, precita populo exigere praesumpsit,quam aMissis bonae mu moriae genitoris nostri constitutum lini,hoc est.
duos solidos pro una vacca, hoc quod injuste superposui atque abstulit, sibique minuit, bis quibus hoc abstulit,cum sua lege restituat,& insuper fretium nostrum persolvat, & in inisterium amittat.
Postquam mes,&Pagenses de qualibet expeditione hostili heversi fuerint, ex eo die superes ta noctest bannus rescissus,quod in lingua Teutisca scatleg id cst, armorum depositio vocatur. XXVlis. Hoc missi nostri notum faciant mitibus & populo, quod hos in Othni hebdomada unum di
em ad causas audiendas sedere volumus. Comites autem & Missi nostri magnum studium habeant, De sorte propter eorum negligentias pauperes crucientur ianos taedium propter eorum clamores patiamur, si nostram gratiam habere velint. Populo autem dicatur,ut caveat de aliis causisse ad nos reclamare,nisi de quibus de Missi nostri,autComites eis justitia facere noluerunt.
Hae ut capitula, qua pro lege balenda L
De homicidiis in Ecclesiis , vel in atriis earum commissis hoc ob ervetur,& teneatur, sicut in Capitulare priore constitutum,noluerit praedict um baianum Lx. solid. componat. G. De falsa moneta iubemus,ut quicunque percusserit,aut probatus suerit,manus ei amputetur, qui hoc consenserit,si liber est Lx. solid.componat.
Decernimus, ut quisque aliter testes habere non potuerit,aut per comitis iussionem, quos in suo testimonio necessarios quosque habuerit, veritatem perlaturi publico conventu adducantur, ut per ipsos rei veritas cum juramento valeat inquiri.Quod si de duabus partibus fuerit inquisitio facta,
idci rco,quod nullus eorum possit habere testes,antequam jurent, fiat inquisitio facta. Quod si omnes
ad unam partem dixerint teltimonia,jurent,verum dixisse testimonium. Et si dissenserint,aut quaedam pars uni praebuerit testimo, um, & alia alteri, tunc interrogetur, si audent per pugnam illorum testia monia approbare. Quod si nulla pars alteri cesserit, jurent & per pugnam probetur illorum testim nium. Et si una pars se subtraxerit, tunc illa, quae ausa fuerit contendere , recipiatur ad icissim
XI. Vt per xxx. annos servus liber seri non possit, si pater illius servus, aut mater illius anciata fuit.
Vnde nullus Cancellarius pro ullo iudicato, aut scripto aliquid amplius accipere valeat, nisi dimidiam libram argenti de maioribus scriptis. De minoribus autem infra ipsam dimidiam libram quantum res exposcit.& iudicibus rectum videatur, accipiat. De orphanis autem,vel caeteris pauperibus,qui exsolvere hoc non possunt, in providentia Comitis sat,ut nequaquam inde accipiat aliquid. Notarii autem hoc jurare debent per singula loca,quod nullum scriptum falsum faciant , nec in- occultum.Nec scriptum aliquod faciant de uno Comitatu in alium, nisi per licentiam illius Comiti , in cujusComitatu stare debet.Quod si aliter fecerit. Si vero necessitas itineris aliquem compulerit,aut infirmitas grari secundum Capitulare Domini,& genitoris nostri faciat.
Placuit nobis,ut haec Capitula,quae excerpsimus deCapitulis sanistae memoriae aut nostri CA. ' , ROLl, ac domini nostri HLITO ICI imperatoris,ab omnibus sanctae DeiEcclesiae, seu nostris fidelibus in Regno Italiae consistentibus pro lege teneantur, & conserventur; & quicunque hujusC - .Pitularis contemptor extiterit, Lx. solid.componat, sicut inCapitulis praedicti Domini avi.
149쪽
vulgo nuncupatur, e Imp P. Constantinor i.
Carolorum, Ludovicorum, Ottonum, Henricorum&Friderico
rum Augg. constitutionibus collectum ac compositu a bEccone de R ephaia Equite Saxone, & A ssessore Imperialis Camerae Magdenburgensis
DEUS, qui si Principium Ur Finis omnium rerum, in principio crearit hominis, diso, ut ei obediret, collocavit. Propria lyse elatus superbia , obedientia D mutiluar , --lum tam pana quam culpa insuam progeniem dilatavit. amobrem tintiquisiti, sicundum pravae voluptatis sectum oberruvit , quo ique nos μο pretioserta ne , legemque vivendi nobis Hieπdit , quam ct gloriosi ma morte confirmiuii l. . Mare , sicundum quod nobis eam si ctismi 'Parrcs ac Romanornm Principii , prui viij b CONSTANTINUS ET CAROLUS Hva memoria, edocuerknt, dimis observamus.
ARTICULUS I. V O R V M pladiorum potestatem, spiritualem scilicet de secubrem , ad diues dendum suum populum , CHRlSTUS in sua approbavit Ecclesia ; ex qui in
Apostolicum spiritualem, & RomanumImperatorem secularem habere, nii ambigit. Ob qnorum figurationem, Apostolicosuper equitia Candidum e stare constitutum est,&in ascensu ejus, a Principe sella, ne decidat, tenebitur. laquo siguificatur, ut si qui in obedientesApostolico existerent, a Principe ad .dienduin, & e contra, cum necessitas hoc exegerit,dummodo exercitus su fit, compellantur.
1. Quilibet Christianorum adultu ,ti r in anno Synodo se praesentare tenetur. i. Libertas est etiam tripartita, quorum primi Episcoporum Synodum quaerere solent, IgBanniti dicuntur: Propietarii summorum Praepositorum: Pagani autem Archipresbyterorum. 3. Simili modo & secularia iudicia quaerere solent,scilicet banniti Comitum, quod xxii Lisptimanis exponetur sub banno Imperatoris. . Si autem innumero quindenali pro violentia aliqua a superiori , iudicialiterminojudis. um expositum fuerit, etiam ibidem venire tenentur, ac pcr tu omne eorum proprium banni ico iudicem omnino liberum faciunt. s. Propietat ii jure necessario suorum Praefectorum judicium quaerent, quod sex septinuas inspacio provocetur; Ac ex his, si opus fuerit,praeco eligatur. 6. Pagini proprium non habentes,suorum Gograviorum judicium expectentimi de inocti bus legitimis iudiciis, lebet unusquisque scultetus clamores illatarum iniuriarum , & humana M. . ra alii ab alio illata,& comminationes ac evaginationes gladiorum, factas in damnum aliorum Silas, j. i. v. qiu ad judicium,cum tςnebantur,non venerant, a iamnemque injuriam poenae mortis, vel membria, ἡ---. scissone puniendam accusare,s coram judicio non fuerit incepta, alioquin ea non accusabit. --lo curam ARIDCVLVS IlI. r. Origines. septem fore seculi aetates,quodque in septimana siniri debeat, arravit, &sicut ascripturis apparet,quaelibet seculi aetas, yer mille annos est reprae entata. In Adam incepit pruna, iaNoe secunda,in Abraam tertia, in Morie quarta, in David quinta transmigratione Babylonis sona, iachristo septima,in qua nunc sumus sine sinis certa notitia.
150쪽
2. siectiam Clipeus seu Cinoulus militaris in septimo teri inatur. Et pclinum babet Rex Ro-Danorum: Secundum Episcopi, Abbates&Abbatissae, qui desuperillustres dicuntur. Tertium laici Principes,ex quo fusti sunt Episcoporuin Libuitio vasalli,qui illustres nuncupamur. Quartu in No- biles di Liberi domini. Quintum praedictorum Nobilium vas alti,dc etiam banniti. Ipsorumque ulterius vasalli tenent scutum. a. sicut autem in septima seculi aetate, quoad finem est Ecclesia incerta ; sic nec scitur, ancin- fuluc militari, in septimo existit. . t sici tamen Principes,cum facti sunt Episcoporum vasalli, sextum cingulum in septimum
s. Sicut etiam cingulus in septimo, & seculum in septima finitur aetate, sic gradus cognitionis in septimo tertia inarur 6. Nunc itaque consideremus ubi cognatio incipit,&in quo membrosiniatur. In membro ca- . pilis. ii asculus de s nemina qui quaeve legitimc contradixerunt,constituuntur. In colli de corporis metti
i bro eorum proles, quae de codem patre, de eadem matre originem produxerunt. Si autem de iisdem non sunt progenitae parentibus, non in eodem membro constituuntur, ed transeunt in gradum remoliorcin. 7. Conti hant etiam duo fratres cum duabus sororibus, & tertius eorum stater sibi alienam si barraverit, superdixeritq; sponsam , filii nihilominus eorum indistincte ad succedendum alter in alterius haereditate in admittuntur, summodo in eadem sunt dignitate propagationis. 8. lndillinctorii fratrum filii,in membro annexionis brachii de corporis ponsitur:itide de sororii pueri, illi primu gradum obtinent, fratrum videlicet, sororumve proles,qui de nepotes appellantur. . in membro cubiti secundus est gradus, dc hi pronepotes dicuntur. io. In conjunctione manus & brachii, ubi tertius, qui ab nepotcs nuncupamur. ii. in membro manus de digiti medit,ubi quartus gradus,illi anteiae potes nominantur. Ir. In secundo membro digiti, ibi quintus gradus, liti tri nepotes dicuntur. 13. in tertio membro quadri nepotes, ubi quintus gradus. .r . in septimo unguis de non membrum reperitur,&ideoibi cognatio terminatur. 13. Qui a primo gradu usque ad ultimum se aeque in gradibus computanti, aeque haereditatem dimissam percipiunt. Q ii autem se in proximiori gradu huic , de cujus haereditate agitur, probaverit;
praefc runti: rei, qui ultcriorem obtinet gradum
16. in septimo gradu terminatur cognatio , in percipiendis haereditatibus , quamvis in quintopradu Apostolicus matrimonia contraherc conccssit. Qui tam eii nullam decretalem in nostri juris
ieudalis, de civilis, potest condere praeiudicium.
r. Super nanos, de homulicios,de hermaphroditos, nullum descendit seu dum , aut haereditas. qui autem propinquiores illorum existunt, id, quod ad ipsos pervenire ex bonis cernitur, accipiunt, ac illis necessaria sumministrabunt r. Nascitur etiam puer surdus aut mutus, sine pede aut manu, idq; cum natus sit,demonstretur, iure civili haeres quidem exiliere potest, sed non jure fetidali. Si autem flaudum ante hujusmodi tempora sit sortitus, propter superadveniens impedimentum, seudum prius acquisitum non amittit. t. Quod de de leprosb homine similiter enarramus.
i. Contrahat si filius tempore patris sui, cum muliere sibi in heneratione coaequali , de ex ea prolem genuerit , post nodulia vero, nondum ab haereditate de bonis patris di istis ab hac luce pecmortem decesserit, proles ejus,mortuo avo, in haereditate ejus, cum patruis es materteris accipit po tionem, quod de nepotibus filiarum non est praesumendum.1. Filia,quae adhuc in domo est non emancipata,utensilia seu parasernam matris suae , cum so rore,quae jam emancipata est,dividere non compellitur. Divisionem vero rerum haereditarium non poterit sibi denegare. 3. Mulier cum luxuria sui corporis famam quidem suam denigrare potest, iura tamen sua aut haereditatem propter id minime perdet. . Clericus cum sorore sua, in utensilibus seu paraserna matris suae, aequam habet portionem: similiter cum fiatribus aequam paricio in proprietat achaereditate obtinehit. Impossibile v.est, quem elericum nominare,nis sit doctus,ordinatus,de tonsuratus, priusquam haec ad eum jure haereditario pervenerunt.Vbi vero mulier fratrem non habet superstitem, nisi clericum , ipsa sibi in haeredii, i, perceptione. s. De clerici vero bonis post mortem ejus. nemo utensilia potest postulare, quia res liaeredit, tiae sunt omnia, quae sub ipso temporis inveniuntur. 6. Non emancipata mulier, utensilia marris suae cum fratre clerico beneficiato, aut praebendi l. 7. Cum quibuscunque bonis homo moritur,haeredit sappςllatur. ζto,non di ides,