장음표시 사용
251쪽
tis poterit comparationibus adaequari. Si Regum fulgori compares o LPrincipum Hadematι, longe erit inferius, quam sesi plumbi metas m ad auri fu*orem compares. VPippe cum videas Regum colia is Principum siubmitti genibus Sacerdotum, is exosculatu eorum dextris, orationibus eorum credahi se communiri, &c.
Interim populus quoque per reliquiarum aliaque conis ficta miracula superstitionibus, Sacerdotumque 1 Iicrarchiae, magis magisque subiiciebatur: sicut dc Imperatorum auctoritas ab illis magis magisque conculcabatur, dum & ipsos superstitioni quantumpote subjicere conabantur. Hinc, cum tamen antea a titulo Ponti cis I xim, Imperatores omni conamine abstemiissent , ipsi jam titulum illum, seu nomen & munus Ponti sis Maximi sibi assumtabant, ac superbe arrogabant εἶ caeteraeque Ecclesiae Antistitibus Patriarchis , Metropolitanis &c. I dominari absolute coeperunt , sibique & ipsos Imperatores jam ante annum scio. a nato Christob subjicere tentarunt. Ac quidem ita, ut Gelasius Papa quod Papa nomen Olim & Africanis & aliis Primatibus cum Episcopo Romano commune eratJ ad Anastasium Imperatorem scribere non veritus sit: Duo quippe sunt , Imperator Augise , quibus principaliter mundas hic regitur , auctoritas Sacra P ON TI FI C U M-rg lis potestas. In quιbus tanto gravius es pondus raceia tum , quanto etiam pro Vsis hominum, in Divino reddiaturi sunt exa ne rationem. Nossi enim FI LI clemem risme , quod licet praesideas humano generi dignitate rerum, tamen Praesulibus Divinarum devotus colia submittis , atque ab eis causas fatalis tuae ex blectas, inque sumendis cmissibus sacramentis ei ue ut convenit disponendis, subdire debere cognossis religionis ordine potius quam praeesse. Itaque inter Baec illorum te pendere judicio. Non idos ad tuam velis redigi voIuntatem, δέ
252쪽
DE PONTI p. MATI M. VI C. &c. I93 Quem secutus Anastasius Papa, ad eundem Imperatorem
Anastasium, ita scribit: Gloriosi smo ct clement usimo FLL IO Uasio Cinguso, Anastasus Episcopus. Exor- , Hum PONTI FI CATUS mei, primitus oblata populis
pace, pronuntio, &c. Plura ac longe vehementiora afferri possent , sed quae tardio forsan essent lectori. Suffciunt haec, in transitu dicta , ut videamus qualinam spiritu hi Episcopi jam tum ducti fuerint: ac quomodo Pontificatus Maximus ad Ecclesiasticos
Verum enim vero tandem ab hisce Pontificatus Maximi usurpatoribus quibus tamen ipsi Imperatores, tum malis suis moribus, tum socordia ac negligentia sua, tum denique Maliquando superstitioso suo animo, saepius, si non pene perpetuo , ansam dederuntJ revertamur ad Pontifices Maximos
Gentilium, de quibus nobis hic proprie sermo est. Hi igitur Pontifices Maximi Gentilium non semper ipsi uti nec ipsi Pontifera Maximi Chrisiani seu Imperatores , unde & melior occasio nascebatur Episcopis Romanis illa iura invadendiJ haec munera implebant: & sive ipsi per sese illa
administrarent live per alim, aeque erant ac manebant, Pomtifices Maximi. Accedit quod, sicut in Christianis id vidimus in Valentiniano, ex. gr. in Valente &. Gratianob plures stimul essent quandoque Pontifices Maximi. Cujus rei eXemplum etiam jam ante fuerat, in Maximo & Balbinor Imperatoribus Gentilibus; de quibus Capitolinus hoc modo id testatur: Decretis igitur omnibus Imperatoriis honoribuae atque insignibus, percepta Tribunitia potesate quam aeque
ac Pontificatum simul cum summo imperio assumebant Pontificatu Maximo, Patri etiam Patriae nomine, meruerunt Imperium.
De duobus Philippis, Patre ac filio, id quoque in una eademque Inscriptione exprimitur capud Sponium pag. 7 Jhoc modo: Bb IMP.
253쪽
xo. DISSERTATIO SECUNI LIMP.C AES AR. M. IULIUS. PHILIPPUS. PIUS. FELIX. AUGPONTIF.MAX.TRIB.POT lIll COS Ill.DES.P.P PROCET IMP. CAES. M. IULlUS. PHILIPPUS. PIUS FELIX . AUGPONT. MAX. TR. P . 1 IlI. COS. II. DESIGNAT. P. PIIS . QVI. MILITANTES. dic. Ex quibus liquet ut id etiam aliae Inscr. docent) haec mu nera in imp ratoribus post Augustum qui id tibi primus, post Lepidi tamen mortem assumpserat) semper dignitati ac testati imperatoriae fuisse conjuncta, sicut id Zolimus op
Senatus quidem aliquando, ex adulatione, hunc illumve Caesarem , magis vi coactus quam sponte sua, simul Pontificem Max. appellavit; ut de Macrino illud habemus apud Capitolinum : Senatus e acrinum, cum Scriba PontisLeum fui siet, quos hodie Pontifices minores vocant, Pontificem Maximum appellavit: verum hic id non magis ipsorum sponte fiebat, quam circa appellationem Imperatoris vel Augusti: quod de hoc Sc aliis quibusdam Caesaribus etiam maxime exosis, ac vi obtrusis per milites, clarum fit legentibus Dion. Cassium, Herodianum, Capitolinum, aliosque.
Quod de pluribus Imperatoribus simul hic ex Capitolino &c. liquet, id & pro certo habendum est de aliis, qui vel duo, vel tres, vel quatuor simul vastum illud imperium,
sive ex voluntate, sive ex necessitate inter se diviserant, sicut & illi qui violenta usurpatione id invaserant, statim cum imperio , Pontificatum assumebant. - vel potius rapie
Nec de ulla quod notandum est hic Consecratione legimus ; quamvis de oblatione stolae, vel vestimenti, Pontifica- iis, istius scilicet quod, in solemnibus sestis vel pompis, Pon
254쪽
DE PONTI P. MAXIM. VI C. dcc. I9sifici Maximo, ut Dignitatis insigne, proprium erat. Istis amen qui, dum cum Imperio essent, seu postquam illud adepti essent , nunquam urbem adibant, vestis illa non,
quod sciamo offerebatur. Appellatio quippe Pontificis Maximi, sicut illa Imperatoris vel Atigusti postquam nomen Imperatoris solis Caesaribus reservabatur) hic sufficiens
erat: uti ex modo nominati Macrini, Gordianorum, Gri, Decii , aliorumque exemplis unicuique notum esse potest. Si vero quis regerere velit, Caesares istos, qui in provinciis alibi ve extra urbem electi fuerant, quantumvis a Senatu approbati essent, nominetenus tantum fuisse Pontifices Maximos ; cum Sacris ad Pontis Max. spectantibus, sive bellis, si ve aliter impediti praesentes adesse non possent, vestemque Pontificalem accipere, Consecrationemque a Prudentio descriptam: ea tamen locum habuisse in iis qui prassentes in urbe
aderant. Sciat iste, quod praeter illa, quae jam de Tau- robotio Sacro ut huc plane nihil spectante, ostendi) de istis
Caesaribus qui plurimum Romae digebant, vel semper aderant , id nullibi, vel obscurissime eluceat: ac notet, illos Caesares qui ita Romae ut plurimum degebant, raro, imo rarissime, per semetipsos solemnia illa ac ritus vel aliquid eorum) quae ad Pontificem Maximum, ut Pontis MaX. spectabant, administrasse. Illi enim aeque suos mearios habebant, quam isti, qui contra hostes, eXtra urbem, perpetuo in armis, vel alias ob causas , aberant. Quod tum ex iis , quae de munere Pontificio adduxi, satis elucescit, tum ex nunc superaddendis. Etenim de Marco Antonino, hoc ut singulare quoddam,
ac raro admodum contingens, Capitolinus narrat: Nec via
Ium aitJ Sacrificium per VICARIUM fecit, nisi cum
aeger fuit. ac de Adriano Caesare: Sacra Rometna diuentissime curavit, peregrina contempsit. P Ο NTIFICISMAXι Mi officium peregit; quia etiam de Alexandro Se-
255쪽
I96 DissERTATI o SECUNDA vero Lampridius: Accepit praetextam etiam cum Sacra fri
eeret sed loco FO NTIFICIS UMAXIMI, non
Imperatoris. Priores enim Caesares uti bene notat Casaubonus) titulo contenti rem negligebant: quamvis aliquando videantur. , in singularibus casibus pne sentes adfuiste &judicasse, ut Domitianus Plin. lib. IV. h pist. x I.) ut Heliogabalus ac jam diu ante Claudius; qui inter alia, teste Suetonio) observavit sedulo, ut quoties terra in Urbe movisset , ferias advocata concione Praetor indiceret: utque diara aυi in urbe, aut in Capitolio visa, obsecratio haberetur , eamque I PS E iure Max. Pont . commonito pro Rostris
Imperatores Romani, in multis, suos habebant Vicarios. Sic enim erant qui Vice oacra. i. e. Caesarum, Imperatorumve loco, judicia publica exercebant, iisve praesidebant. Unde in Inscriptionibus, apud Gruterum pag. I7 . nn 193. & pluribus aliis in locis, Sacra vice, vel Hice Sacra judicans; uti & pag. 2 6. 3. 173. s. Vice Sacra cognoscens. dc de Provinciarum gubernatione ; pag. I 6 . . Hicet III. Aurel. IN. Sacra Baeticam gubernans. Quibus addi possunt illae quae tam apud Gruterum pag. I 8. s. & 399. 3. quam Reinestium Tit. Ι. 279. & VI. 92. comparent Rcarii
ae , fricae , imo & Italiae. Sic denique reperimus togatam Statuam positam Tarrulenio, Maximitiano, VLeario urbis Romae, o legato amplisimi Senatus. Neque ut ad Pontis Maximum revertar ipsi Ponti res fores, Minores , aut XV viri, semper Sacra quibus faciendis electi erant, faciebant: cum scilicet in Provincias missi , vel alias extra urbem sive publicis, sive privatis muneribus aut negotiis implicati erant. Solus Flamen Dialta , quod sciam, ab urbe abesse non poterat, aut Rex Sacrificulus: de quo nunc dicendum.
256쪽
DE PONTIF. MAXIM. VI C. &c. Io Pontifex igitur Vicarius qui vice Imperatoris, ut Ponti cis Maximi, Sacra huic assignata ac PNPria Peragebat, vocabatur quoque Pontifex oacrorum, ac Sacerdos Praefectus Sacroram , uti & forsan Pontifex Minor Publicorum P. R. Saιrorum. Quod videre est ex kquentibus hic inscriptionibus.
P . AELIO . P . F . DBIANO PATRI . AED . II. VIRO PRAEFECT . C . CAESARIS PRAEF . ITERUM . PUNT SACRORUM . FLAMINI DIVI . AUGUSTI.
Item T. STATULENVS. IUNCUS. FLAMEN. AUGUSTALIS PONTIF. MINOR. PUBLICORUM. P. R. SACRORVM Item
257쪽
Ne vero Pontifex Minor P. P. R. SACRORUM
hic interturbare quid videatur ἰ notandum , quod Cicero Regem Sacrorum inter Pontifices caeteros, post enumeratos undecim alios, ac quidem inter Pontsces Minores nominet.
Nam quamvis in nonnullis solemnibus, sive Epulis Sacris supra Pontific. MaX. videatur accubuisse, tamen ipsi circa Sacra subsectus erat. Ac Cicero, dum de collegio Pontificum locutus) omnes Pontifices enumerat, qui domum ipsius religione solverant enumerat ε, eosque frequentiores ibi affuisse asteriri atque ita frequentes quidem, ut neget, unquam post dacra constituta, quorum eadem es antiquitas quam urbis, ulla de re s ne de capite quidem virginum Vestalium, tam frequens cologium judica I Regem Sacrorum inter Pontifices Minores, si quid bene judi-
Quae enim ille, in Oratione, de Haruspicum Responsis adfert, haec sequentia sunt: At meam domum P. Leninius Cons ct Pontifex, P. Servilius, M. Lucullus, M tellus , M. Glabrio , M. Messalla, L. Lentulus Flamen Martiatis ; F Galba. Q. Scipio. C. Fannius , AL Lepidus. L. Claudius Rex Sacrorum; M. Scaurus. GM. Crassus. C. Curio , Sex. Caesar, Flamen Quirinalis; Su. Cornelius P. ADιnovanus, Terentius Pontis ces Miuores, ct . Integrumne hic Collegium Pontificum adfiierit, merito dubitari queat , quod telletur Cicero frequentius quam unquam Colleg. Pontis adfuistis, non vero totum seu integrum numero adfuisse. Unde mihi videtur quod pace aliorum eruditorum dixerim) jam per illud interstitium a Syllae constitutione ad hoc Clodii facinus, sensim uti ulterius sub Caesaribus,) numerum istorum Pontificum fuisse adauctum. Ut cum primis temporibus solum IV. post vero VIII. ac Sylla denique numerum adaugente, XV. essent; hunc numerum ac
258쪽
DE PONTI F. MAXIN. VI C. &c. Isscrevisse; aeque pene, ut Collegii XV. viror. Sacris facien
dis: Quod iicut & Collegium Augurum) quoque per Syl
lam ad X V. viros numero adauctum , tamen Servii tempore usque ad L X. numero excreverat. Ita enim ille ad haec
. . . . . crosique Sacrabo Alma viros
Primo fuerunt duo librorum Sib'Einoram exsodes, inde decem , inde quindecim s inque ad Syllana te ora. Poserevit numerus usque ad L X. Sed remansi XV. virorum
Error certe hic in Servii verbis: quod Sylla numerum usque ad X U. adauxerit 3 postque ejus tempora is , jam hujus Servii aevo, usque ad LX. increvisset: sicut idem quoque accidit & QAugurum & Pontificum, uti & Haruoicum Collegiis: quae tandem quoque ad numerum LX. accreverunt; uti ex inscriptionibus antiquis liquet: quaeque etiam per Syllam adaucta fuere; cum jam non tantum Volcani, de aedium Sacrarum pontifices perpetui; vcrum de Pontifices Quinquennales essent cui itidem ex inscriptionibus pateto MSolu de Vesae, & alii: Pontificumque numerus, sub Caesaribus in immensam multitudinem, de intra, & extra Romam , adaugeretur e nosque inde Observemus Porufices Augustorum, Caesarum , Domus Augusae, ac Flaυιales
adeo, & Laurentinos, & Albanos: & multo plures alios: uti id circa Flamines , ac Sacerdotes quoque quam maXime locum obtinuit: cum Caesares circa nova Sacerdotia, flamines, ac Pontifices, aliquando tam maxime insanirent, ut C. Caligula equum suum sui Sacerdotem fecerit. Ita ut minime mirum videri dc at, intra spatium XXV. annorum quod a Syllae constitutioribus circa hanc rem, uiaque
259쪽
a oo D IssERTATIO SEc UNDAque ad Ciceronis orationem ad Haruspices, pro domo sua excurrit) ac quidem in tam turbulento Reipublicae statu, quo pene omneS in munera Sacra & profana, quin & ipsum principatum Reipublicae, involabant, Pontificum numerum ita fuisse tum adauctum, ut hic Cicero novendecim Pont fices simul praesentes, nec tamen integrum Collegium enumeraverit. Quod si integrum numeravit certe tum numerus jam quatuor saltem Pontificibus adauctus erat. Condonabit mihi Lector, ut spero, ejusmodi excursus; quod per illos non ita vulgaria, aut omnibus eruditis nota, vel animadversa, subinde producam.
De Rege ae Regina Sacrorum apud Romanos tum is de iisdem apud Athenienses, a quibus si Rex ac Regina
Romanorum originem traxere. Hinc obiter nonnulla de
Hierophantis, is Cerycibus, tum o G μελ - ac
Regis ac Reginae Sacrorum , apud Athenienses , ministras. Denique de φυλος ιιnλcm, de βασιλείου , θολω ,ειλκυτηργω, βουκθλειωs de pompa InIra urbem uticet extra Acropolim, adornata.
SEd redeamus denique ad Pontificem Vicarium Ponti cis Maximi; qui sub Consulibus aut Sacrificulus Primus aut Rex Sacrisculus, aut denique Rex Sacrorum appella-hatur: sicut & ipsius uxor, ob Sacra peculiaria per ipsam solenniter peragenda quod tamen & in Flaminica locum habuito Regina Sacrorum vocabatur. Quod praeterquam eX aliis) ex Macrobio liquet: qui ut N BJ Eegem Sacrorum, Pontificem Minorem vocat, etiam Reginae Sacrorum ita
260쪽
meminit: Romae quoque Kalendis omnibus, praeter quod P O NTI FE X M I NO R in curia Kalabra rem Divi nam Punoni facit etiam REGI NA 'S ACRO RU M
orcam vel agnam in regia Punoni immolat. Qui locus quoque omne dubium circa Regem Sacrificam, ut Pontis cem Minorem aufert. De Regina Sacrorum, interim extat quoque, in inaestimabili illo, eruditis, Gruteri Inscriptionum Thesauro, haec sequens inscriptio pag. Io37. n'. 8.
REX . SACRORVM . AUGUR CUM . MANLIA. L. F. FAD ILLA REGINA . SACRORUM , PATRI . CARISSIMO
Postremo de Regis Sacrifici, vel Sacrorum munere, quoque aliquid dicendum restat: de quo apud T. Livium haec 1 equentia reperimus libro 2.9 Regibus exactis, o paria libertate, rerum deinde divinarum Babita cura. Et quia quaedam publica Sacra per ipsos Reges factitata erant, nee tibi Regum desiderium esti, Regem Sacris calum creant. Id Sacerdotium Regi subjecere ι . ne additus nomini honos, aliquid libertati , cujus tunc prima erat cura , oi
