장음표시 사용
161쪽
Imo praecipua est : quis enim cupit illa petitve Quae prorsus nescit caeca est per se ipsa voluntas. Nec quicquam sibi velle potest sine lumine mentis: A quo si fuerit minus illustrata , sinistrum Carpit iter , specieque boni decepta labascit. Verum haec de motu satis . hinc videamus , ut ip- Viventis corpus grandescit, quomodo fiat s sum Crementum , & certo cur tandem limite sistat. AEthereus quidam e it ignis, qui animantia qu:equeio. Vivifieat clausus membris ac pectore caeco , Hunc humor genitivus alit, ceu flamma lucernae , occasO Jarn sole , levi nutritur olivo. ctus Hie stomacho immissas epulas coquit, inde per aris Sparguntur partes subtiles , unde medullae , Ossa , caro , nervi, sanguis pignuntur , & omne Paulatim augescit corpus : velut imbribus herbae Ac plantae crescunt, solis Virtute juvante. Si multus fuerit validusque hic ignis , & humor Conveniens adsit, quantum calor ipse requirit :aO. Fit magnum augmentum e tandem finitur , Ω
Non tendit . quum sit virtus finita caloris rQuo demum languente, solet decrescere Corpus. Hoc patet in senibus e fiunt hi namque minores Incurvique , cavo spectantes lumine matrem. Deficit ignis enim. & languet calor ille animalis :Desicit humor item nativus , quo sine vita Stare nequit: veluti non lucet flamma lucernae , Si desint alimenta illi, redeuntque tenebrae. Iam vero motus animi dicamus , & unde 3o. Proveniant res abstrusa est, tamen eNcuti
qua mens nostra tenus poterit pertingere Verum et Ac de ira primum. Audaces facit ira , pericli Contemptri X , auget robur . viresque ministrat :Qua suadente , hostem impavidi , Martemque
Aggredimur , raptisque in praelia currimus armis. Causa est nimirum sanguis qui accenditur , & cox Flammiuomum fellisque liquor dissu sua amari. Irae
162쪽
Irae etenim sedes set creditur, ipsaque bilis
Materiam praebet stimulis , caecoque surori. Hinc, quae felle carent animalia, neutique possunt Irasci, pacemque colunt, ac bella recusant. II inc quibus est sanguis sergentior, atque caloris Vis major, tumidam citius labuntur in iram. Sic juvenes, sic Sc quorum mera vina replerunt Plus aequo fibras , tacite excandescere notum est.
Ergo anima indignans , bilem quam sanguine mi stet. fiunt;
Io. Deinde manus ad bella armat, mox vulnera Nam prius ipsam animam laedens injuria turbat: Quae turbata,dehinc corpus movet: unde videntur Errare hi, quicunque animam non posse moveri Contendunt: nam si nunquam moveatur , Oportet
Stare loco , atque gradu corpus quoque semper
Motus enim varius varium smul indicat esse Motorem : sol mutatur, mutantur & umbrae. Cur nunc has reddunt, nunc illas organa voces
Nempe quia huc illuc volitat manus , & divorsos aQ. Dum tactus agitat, varium dat fistula cantum Sic animae affectus prius accipit ipsa latenter: Quos ubi vult fieri notos , tunc utitur hujus Aut hujus membri ossicio , impertitur ia illi Id quon habet latitans in se , ut videatur & e X ter, Haud aliter qu,m quum fido rex dicit amico , Atque aperit secreta animi, quae postmodo cunctis Divulget populis , A divulgata patescant. Sic etiam sit amor : nam quum mens dulce quia
optat, Usa ministerio cordis, tune pandit amorem: ctas. 3o. Cor de amor, ira,timor, votum.Spes,cura,VOluPTanquam arce in quadam , cum anima versantur ,
Membrorum ossicio excurrunt per corporis urbem. At de istis alias forsan dicemus abunde , Si Deus annuerit nobis facilesque Camoenae. Sufficiat nunc, affectus fieri prius omnes In natura δnimi, cλusis venientibus eX cIa.:
163쪽
Deinde hos vel membri vel sanguinis aut humorisCujuscunque opera effundi, in lucemque propelli. Iuncta etenim cum sint corpusque,anim uoque, necesse est μCommunes motus , communia Vulnera utrisque
Accidere, inque vicem sese mutare : quod uni Infertur , quam primum aliud quoque sentit , habentque Sympathiam , tanto se scedere comple iuntur. Post haec de sensu, quoniam properamus ad Ipsum Chelarum finem , breviter mea Musa loquatur. io. Quinque dedit sensus natura animantibus illis Quae iunt persecta : ast aliis non tradidit omnes. Atque ideo pomunt merito imperfecta vocari,
Quales lumbrici, & talpae, conchaeque marinae et Cocleaque & l pinis circumvallatus echinus. Hos inter sensus praestantior esse putatur Visus : quandoquidem menti certiuimus hic est Nuntius, ostendens illi quae plurima terris
Naturae ingenio ac mira virtute Crean Luz ,
Tot flores, herbas, fructus, animalia, plantas , aU. Tam multas lapidum species , tam multa metalla :Ostendens etiam quos pascit in aequore Ι'roteus Squammiferos populos,&monstra natantia ponto:
Quodque his est majus, coelestia templa deorum , Stellarumque globos & sancti lumina solis :Mitto ea quae faciunt homines, quae lingua referre Nulla potest r ergo hic sensus pulcherrimus atque Optimus est, in quo sedes bene creditur esse , Praecipuumque animi hospitium : quotiesque VI Aut assari aliquem volumus, tunc lumina nostra
zo. Ejus in adversos oculos intendimus , ac si Totus homo atque animus totus confiteret Illic , Nempe oculos, animi speculum quicunque vocarit Verus erit: nam blandus amor lucescit in Illis , Apparentque odium , seritas , Clementia , maeror, Laetitia, improbitas, pietas, prudentia, nec non
164쪽
Sed visus , quo sit pacto i diversa sophorum
Judicia eXquirant alii, nos prodere paucis Conemur quicquid vero quadrare putamus. Scire opus est unam esse animam, minimamque videri stam. Us nequeat: tauaen innumeris prope viribus apis Quas illi natura dedit, summu Sque Creator. Haec auget, nutrit, generat, movet, assicit, audit, . Gustat, odoratur, tangit, videt, & cognoscit: Quae vis praecipua est & ma Xima , coelitibusque IO. Cognata ac propria : has igitur per corporis
D ffundit vires , quae certis partibus haerent, Perque oculos lucem admittit, variosque colores Percipit, atque omnes dijudieat ipsa siguras Pupillae ossicio, & totum considerat Orbem. Sic quoque per nares divorsos prendit Odores , Perque aures haurit voces,strepitusque onusque rPer gustum haec eadem sentit genus omne saporis: Per tactum a calidis discernit frigida, dura quieA minime duris , a laevibus aspera, demiam a I Sunt quinque ipsius comites, fidique ministri , Per quos cognosci v res omnes': queis sine prorsus Inscia , lethaeo torpebit pressa sopore. Ergo oculi quum sint vitrei, densoque nitore Perspicui, apprehendunt:rerum simulacra , te nentque Non secus ac speculum soleat, praesentia quando
Luminis intersit: cujus virtute creantur
Se sicae species , fuerit nisi pupula laesar Has species menti capitis namque taree sumema Mens habitat, solioque sedet regaliter alto)3o. Ostendunt oculi r tunc prudεns illa, sagaxque Cognoscit rem , cujus adest formalis imago. Haec eadem , vocum discrimina mille, sonosque Innumeros, mira vi percipit, ingreditur quum Incolumes aures aer elisus ab ipsis Corporibus : namque est aer tenuissimus , atque
Mobilis in primis : qui quum se corpora pes sanxDeprensuo medio actu, eum disturcax ab ictu, 'O a Irrum
165쪽
Irrumpitque cavas penetrans violenter in aures , Ianua clausa licet fuerit , clausaeque fenestrae :Usque adeo tenuis est, & penetrabilis a Er. Quinetiam pisces , piscantum gurgite ab alto Horrescunt strepitus , pavidique in retia currunt: Quippe aer penetrare potest in viscera Nerei. Inde tument fluctus , inde importuna, mina XqUe Saevit hyems , qua urgente vovent pia munera
Dura igitur quoties collidunt corpora sese, ro Aut quoties aer pulsus vehementer , in illa Concava praescitim per stricta soramina transiit,
Diversae ac variae fiunt , vocesque sonique. Ut varia est rerum natura , ct forma locorum ,
In quibus ipse aer gignit vocesque sonosque. Sid tuba longe alium reudit quam tibia cantum :Sic Pelusiiacis cliscordant nablia siiliris. Ae veluti jactu lapidis perculsa movetur unda in multiplices orbes , sic percitus aer Diffundit spiras longe lateque rotante δ:ao Atque ideo multis vox insonat auribus una , Ut multis etiam speculis una haeret imago. Ait odor ut nares intret clicamus : ab ipsis Rebus pertenucs sumi egrediuntur, & auras Insiiciunt late : veluti quum thura videmus Panchaea aut prunis cinyreia clona cremari.
Fit gustus linguae ossicio , curvique palati, Namque his percipitur rerum gustabilis humor , Qui pecetrans tangit sensum , ingeneratque sa
Tactum:autem , sanguisque R spiritus essiciunt,
o Passim per corpus .fluitant; λnimantibus ine Sensus inest cunctis, cunctis quoque gustus inesse Creditur: ait homini meliorque, & major uter que est: Jor . Hir c etiam est homini quam aliis prudentia ma- Sunt qui aliter credant fieri praedicta , negantque Acceptas oculis species causam esse viden cli :Aere nec mcdio ille opita a)unt , ut videantur.
166쪽
Res , aut audiri possunt: namque Omnipotens rex VI es animae concessit , quot genera ipse Essinxit rerum : ut posset coinprendere cuncta. Quaeque suum agnoscit genus apte , ac perci vitultro : At com templatur mens omnia , & omnia cauto Judicio eXpendit, quaecunque a sensibus hausit. Et verum atque bonum divino exam: ne librat. Mens igitur sol est animae , sunt sidera sensus. Qic perhibent quidam e sed nos properamus,& istar o Linquimus excutienda aliis , sinemque propin
Appetimus: quia jam chelarum extrema tenemus. Colligitur tamen eri dictis , ac perspicitur , quoahit anima aethereum quiddam, sine corpore vi Vens , omnia vivificans , cognoscens omnia , divum Ruatenus ille hominum qne pater permisit : ab illo Tradita cuique rei est certa & finita potestas. Illi autem soli vis est sine fine, potestque Omnia quae fieri possunt, , lege solutus. Nam si anima & sentit, & cuncta intelligit, ergoao Non est corporea, aut corpus: quia corpora nuda; . ' VndR Rur , ignis, neque condita ab istis Has per se vires retinent: non est dubitandum Elle animam semen quoddam caeleste, Iovisque 'rogeniem aeternam , qui tantum cognitionis
V ἡό -v-le P comprendere munis Quid si atomi, quas nonnulli finxere sophorum , . ἡ P0xtu ν quam corpora Corpora namis,& possunt utcunque secari: anima' individua, atque immaterialis ,
Linea pet sensus quia euncta feruntur ad illam ct , Ju ' ςςV. si δ' ii QQneurrunt undique in aequor.
Illos miror qui dicunt tempore eodem ipsam animam extingui & corpus, pariteraue Pe
167쪽
Nam licet hoc esset, debet tamen usque taceri: Non sunt haec dicenda palam, prodendaque Vulgor Quippe hominum plerique mali, plerique scelesti a Qui si animam credant nihil esse a funere, nil quePosse pari, postquam semel est egressa , nee taliam Desunctis poenam insigi , sormidine adempta
In scelus omne ruent,confundent fasque nefa Sque.
Praeterea mulci, qui sperant posse beati Post mortem fieri, & versari cum Iove semper , io Atque ideo sese deduri virtutibus ultro , Ac bene de multis qua possunt parte merentur zSi post fata dari sibi praemia nulla putarint, Illico torpebun r, re tot benefacta peribunt: Tot spatiosa etiam templa & speciosa , tot arae insignes auro & peregrino marmore , demum Rebigio, & pietas , & honor, cultusque deorum Ad nihilum venient, si homines nil morte relinqui
Crediderinz, animasque in ventos prorsus abire. Semiserum vulgus fraenandum est relligione. ao. Poenarumque metu : nam fallax atque malignum
illius ingenium est semper, nec sponte movetur Ad tectum et virtus invisa molestaque vulgo est. Religio generis decus est Sc gloria nostri, Quae nos conciliat superis , & jungit olympo. Nemo ipstur bonus & prudens audebit aperte
Dicere, mortalem esse animam,&corrumpere Vulin
Nunc tamen est multa nobis ratione probandum , Hanc esse immunem lethi, aeternamque manere, ut Christi cultor tinatur , bruciphagusque MN Judaeus credit, praeputia nostra perosus :Quae Deus haud saceret, si non facienda putaret: Ac gens ferme omnis concordi praedicat ore. Principio, quicquid simile est magis omnipotenti Cunctorum domino, diuturnitus esse satendum est, Perfectumque magis : nam quo a durabile non est,
Sed cito dilapsum perit, impersectius esse Quis neget ' atque ideo durant coelestia semper,
Quod divina magis sunt & persecta : sed ista . .
168쪽
Proxima quae terris , quae coelo amota videntur, Quum sine imperfecta , brevi fugiuntque cadunt que , Ergo animus noster , quum vita & cognitione Divinae similis naturae appareat, intra Corporeo Isities claudetur nec magis ipse Quam caro durabit , neque vivet longius aevum Praeterea corrumpi animus nequit: hae ratione ,
Quod simplex, & materia seclusus ab omni est. Huc accedit item quod corpore debilitato Io. Vis animi crescit: quare imbeeilla senectus Consilio superat juvenes, mentisque Vigore. Ingenio plerumque caret qui robore praestat. Raro utrumque Deus cuiquam largitur, ut idem Sit sapiens, & sit robusto corpore pollens. Quare , si longo fractis jam viribus aevo . Fortior est animus , non ipse a corpore Pendet,
Sed per se est aliud quiddam , & post funera vivit. Nonne etiam quum pes dolet , hunc mens ipsa dolorem
Indicat haud dubium est: sed quomodo mentia ad
dio. Pervenit iste dolori num sursum tendit ab imo, Paul at im ascendens ut sumus non : quia multae Partes, non solum si sic) pes ipse doleret, Nec pedis , at potius partis quae proxima menti.
Tunc sentiretur dolor e unde probatur aperre, Corpoream non esse animam , α sic morte carere, Quum medii nullius egens distantia tangat.
Adde his quod quoties reminisci aut fingere quic
quam gregie Volumus, Vel quicquam intelligere apter Tun animum revocare opus est a sen sibus, unde 3o. Nonnulli ut melius meditentur , Iumina cla dunt sAut sese a turba abdueunt: loca sola petentes: Vel quum noκ piceo terras velamine te Nit , Et jam lethaeo torpent animalia somno , Pervigilant, tacitique vero, extinctaque lucerna, In Lenebris acuunt contractam a corpora mei rema
169쪽
Nempe animum turbant sensus: populantur etin.
Rri tus, redduntque hebetem involvuntque tenebris :Non secus ac nitidum praetexunt nubila solem. Ergo si propriis resides penetralibus, intra Ipse sua silatebras, fugiens a sensibus , atque Corporeis crucibus, melius sapit: esse protecto Quum poterit liber , moribunda li carne solutus. Cuncta animus meliore modo cognoscit, & ipsi Haerebit vero magis ac persectius absque Io. Corpore, & aeternum vivens durabit in aevum. Denique quum sit homo medius bruta inter & ipsos Caelicolas, commune aliquid retinebit utrisque. Corpus brutorum est, animi natura deorum. Hltera pars moritur, nescit pars altera lethum. Non igitur prorsus delet mors Omnia : namque I et hi seris animus laedi nequit ipse sagittis: I'raedictis etiam possum connectere , quod si Nil superat nostri post sata, videbitur esse Injustus Deus, atque malis praebere favorem.
ao. Quippe hi dum vivunt, laetis plerumque fru
IIis neque divitiae desunt, neque grata voluptas :Nos decorat praeclarus honos , & gratia vulgi. Contr5 saepe bonos vexat fortuna, malignis Casibus involvens r nunc paupertate premuntur , Nunc morbis , aliquo semper tristantur a muro eQuare animus busto superest, scelerumque suorum Dat poenas: vel, si bonus est, bona praemia sumit. His aliisque modis multis ostendere possem Immortalem animi naturam , incorporeamque 3o. Sed satis est : jam me finis vocat ; haud equidem sum Nescius, harmoniam dici quoque,non tamen apte, Ipsam animam : ac veluti missis ex vocibus exit Harmonia, & variis fiunt bona pharmaca rebus Compositis simul, unde oritur vis ipsa medendi:
Sic elementorum certa ratione modoque
170쪽
Quidam animam rentur : quae partim corporis in . Septa manet,partim causaS sortitur ab extra.' tra Ut visus, virtute oculi, eX ternoque creatur Lumine: nam caelum causa est, qua hic omnia fiunt rQuo sine nec tellus quicquam, nec gigneret aequor.
Nimirum haec salsa est, & peccat opinio : namque Si sic, non posset corpus consurgere contra, Et carni unde oritur capitale indicere bellum Ipsa anima , & vario motu in contraria serri : o. Sed semper foret una eademque , ut quaelibet est vis, Quae solet ex mistis divino numine nascit Ut patet in genere herbarum, gemmisque beatis. Quidam etiam censent, animam nihil cise soluto Corpore, quod somnus, qui mortis fertur imago,
Et sensum & mentem nobis anser re videtur :Vel quia diversis causis aegrescere Cernunt, Ac multis Variisque modis , ne munere possit
Ipsa suo fungi, mentem laedique Premique
Aspicium, nec non cum corpore crescere, & uncias. Deficere: ut patet in pueris, senibusque,Virisque. Ignarus puer est, prudens vir , desipit aetas Ultima , corrumpit corpusque animumque sene is
Quinetiam dicunt: Si anima est divina, potestque Vivere sejuncta a membris mortalibus, ut quia Se miserae carni insinuat cujus vitio tot Perpetitur mala , & admitti tot flaait in ergo Stulta est, si sponte hoc facit: at si invita nefandas Corporis ingreditur latebras, quis cogit an ipse Iuppiter' ergo Deus nequaquam hanc diligit: imo.
3Ο. Carcere qua in clausit tam turpi,onisse videtur. Et quum nec corpus, nee quanta existat, ab ipso Corpore non credunt ulla vi posse teneri.
Plaeterea per se nisi discat sollicitH) quum Nil sciat, ac subeant per crebra oblivia mentem: Per se animum ilhil esse putant post corporis
Discere tunc etenim poterit nil, sensibus ipsis Coiruptis morte, unde omnis doctrina paraturi