장음표시 사용
281쪽
s simius asstabilisu est, mitius, potes tire,
Cr persuadet ccisin: nempe cum menteris ingenio nostro mirifice congruens.Nessolum ei qui consilium petit in praesens constri inermi in omni deinceps deli beratione consimili. Sed elicere clusimodi uniuersalia
maximi est iudici crsatillisinter in usu uitae,ac; dijssapientiae:σputo cum Bultate mustum posse, ex ijs quae tramis set a nobis, adiuuari. Hactenus de timentione ub qua nonustis in locis di sitione quos
sumul eomplexi:ut illo, quis admonuimus, no eodem ordine collocanda is oratione argumenta, quo locos digessissemus. Nunc de partibuου orationis paucarestant.
Resiolent signariqucluor,prooemit narratio, cs ummatio,conclusio. Prooemiis enum est, ut iri eomiamus auditores benevolos,dociles,et attentos.Hec
omnia domo affert qui deliberat.num ex beneuolus est Pisq; ecquem consulit:Cr attentus audit, quum de restiustiat w: er docilis, quoniam de quo consulat, non irrorariam nec narratio necessaria, praesertim in causis ruatis.1ium in publicis multi fiunt,qui de quo conqsultetur, ignorent: nec satis amiciunt et,qui dat consilium. io enim accersitur edime ultrosie scri: quia . non peculiariter ad ipsi spertinet ed in uniuers ad omnes, oscitanter cuiarunt. In priuatis quoque causis, Pandos qui confidit, aut propter artatem parum in
282쪽
porem animi.sunt etiam,qui dubios amicus coisulanc eos quos non satis ualere existimant iudicio, aut ut percontentur sententium illorum, vivit moris magis quoluntatis gratia: quia per ambitionem adit alius artes irrepserunt in conjisit illius.cuiuη generis sunt non pavicini comitatibusprincipum digniores qui ararent, quam ut fiententiam diceret de rebus humanis.Accidueer haec extrinsecuη,quis pro re parum tuo rasili, e contra hominem nimis morabilem inistituitur oratio.
Illa omnia persuasori officiun f uel non intelligat,
uel non attenda uel auersius Cr cotrarius dies.Ergo
diligenter a primo prouidendi , quid persuasioni queat oscere, id statim initio amouendum. Si docilitas obest,narrandum continuo, Cr docendus qui 'diisn attentis,uelex re,quid indignam ducunt iis qua animum intendant, augenda, Cr ostendenda maior, magisq; necessaria quam putent: uel ex eo qui dicit. quodnulla existimatioci aut etiam aduersa. Dicat destmoderate, Cy rationem reddat, cur dicat curs merito
ea reposit dare consilium,quae est ipsi non incognita: demonstreis leuiter, iis ijs se rebus ita esst uersa tum ut necesse sit intim ea non pestae nosse, non dostre, i*ο labori si industriae musitan ab eis den, Imrifamam sitam: se non dicturum de illis, Ad rebus
ipsis confutaturam cauninius eorumcaudiant moia at
283쪽
inimo, dej inimico ' inuidentia. Fauor deesse solet nouis aut lacertis amicis, aut dicen litus contrarem viilhomin gratiosit .Hic tutini declarandum, quom animo is cos qui confiuiunt, hoc te sempor praete tulisse: cr si potes asscrare experimentum aliquod, , tantummodiosicite non esse illi,sed non iam tibi, quem c per dilexeris: daturin teconsilium sale, ut uel approbe uel certe cautius cir certius contradsectione tua suscipiat negocium. quod si non licet contra dicere,quo nobis deliberationem s Si tua tentia non placuerit, habere illim quas fissuatur, putenturq; tan tum dictu exercendi ingenij gratia Mnotum te esse, propterea curandum tibi atque annitendum,ut tusem sententium dicas , opter quam si non de prudentia Cr usu rerum,certe deamo reosideriniussis,qui iluinnotescu3:er contenturum te,ne omnino ingenium iuricium tilidefuisse uideantur quod ut alij vel bonitate naturae acutum,uri eruditione praeditum, ut creveri tys excultum baseo tu tamen labore Cr d, si tu exerces, ire nis obtorpescere. Contradiscimus Pomodo tractandi,superiuου declarauimus, qui si magnum momentum attulerunt adpersuasionem, ii, eosium a principio ubmouendisii insem, refer bun- tur in alium locum ora tionis, quum iam gratiosiores erimus apud deliberantem. Prorsum ante reliqua om-m reqvium, quod impcdire persuasioncm potest.
284쪽
sed id nos et ut uno impetuscd paulati Mut qVo si fuerit Dillimum, aut sine quo admitti non possumus inanimum consulentis. Si nihil erit in causa, qualediximum,prooemio non erit opus.aliquam tamen rationem proponemus exordiosi, ne ex abrupto exordi
murinis stris res subita id flagitent. Quae dixi de
docilitate, applicari ad narratione qucunt: nam ex ea maxime pendet,sententia quidem mea, docilita3. ncs enim aliunde,qui audiunt, docentur, ecquid uersi turis controuersi quid i vir caresa. Ergo quitas locis opus erit docilitate, in eisdem etiam narrabimu3. Adduntur
in fine epilogi,quum nimis longa fuit oratio, aut putomus excidisse aliqua. aperte nonnunquam Er 'us: quandoque,' deliberansiit superciliosior, er opinione sapientiae vel morosim, uel uanus inra aliqua, di huc modum: Vides propter hanc er illam causam, aut mihi litui his er illis de causis fucicndum videtur,aut non uidetur. sub ciantur breuiter rerum capita, uelut quaedam admonitiuncula. Postremo pod erat comitatis ex ciuilis educationis solebant ueteres addere, Ego sic sientis,tu multo es me prudentioristatuere poteris quid sit fidiu optimum: quicquid decreueris,Dcum nolim bene Θrtunare:aut tu quicquid Axis, Deum precor bene euenire ut fina: er alijs clausulis ad fmilcm modum , quod ad superiores aut pares decet. nam ad
ros,qui planebunt instriores, nihil est nec be, imis po-
285쪽
Eu confimare eam esse nostram sententiam: hortari, Cr urgere,ut eam omnino capessat, modo res sit tanti, er pro certo habemus id esse Actu optimam, sιod nos suaserimus. nat futura fiunt nobis incognita, distiatile est Genium rei promittcre: idcirco sapientisimus fici elimide ac diffidenter hortatur ad ea ,Porio exitus sum ambigui, qualia sunt quae nominantur ξρο tuita. numini tute cinnasse fiunt omnia. sis neutris uero ea est hominum iuvarit uiuo, vise consilium sene oedat,obliuificantur:mfecu statim accusent consultorem,quasi euentum quoque posit dare,qui er m consilium. Eloputio talis eritique construet toritatem probi ac miti itis uiri nec lasciua,nec ludibunda,nec mollis,mm,elfeminata:s nec contra vasta, astuta, ne ut omnino incopia dis tapolita, sed suae magis de sententi' uideatur follicita, quam de verbis: quae uerba nec anxie nitida, sublimia, grandiu
exquisisFCnccstrigosa, horrida, putida, affectasse ap
pareat. sententis erunt crebriores Cr graues, ita fietius co G colore maiestatem ducat, quum res erunt
ita uirtute Cr sapientia divae: nec sordidis uerbis, 1lpurcisssensu inquinabuntur Licebit, si aspectus ni
Maritur, aut in epiphonematis uti figuris o tutior,bus:uebit phasi,mplificatione,interrogatione, ironia,Cr quae uic sepenumero argumenti bibline me
286쪽
opia est seniore oratio Maer capacitatitur acco m . , moduliore. Num is priuata apud unuem, uel perpau'cosse te extollas raud aliter ridicuis fueris, quam si vocistreris is conclarii. Nec parum refert, quod initio iresiui, quo loco dicas, quo tempore: non modo ad inuentionem,sed ad elocutione quoq;.scilicet non eadem uel docet inci conuenit, uel etiam licet dicere in cubicula Crin foro, in carcere er is regia, in obsissione Crpace, in castris er in urbCnec sub orannide, quae is ubertate: nec in acie, quae in tentori . Aptantur bis etia breuitas orationis Cr longitudo. Est lacus qui breues utiones exigit,s itidem tempus,est quum langa uti non conuenis est quum breuiter Acere noceat. Q acies est in procincia, quis diu concionetur sic in rebus ubitis, casibus repentinis, in quibus sub manu est confisit siumendi , et ilico pro re natur aciendo bud gladiator, qui in arena cupit cosilium. Est quum
ars aperte omnia non explicuisse larit, ut in re longa magni momenti, in qua non est bis prccum cujissimodisiunt bella, coniugia ue constitutiones,puristis Dulim cupitalis. Attemperandum etiam ingeni audientium, maxime corum qui confisium postulant. Sum quistatim rem totam ex purissimis uerbis animoeompse tur .Fsi indi litur,si te diffundas, tan quam non satis eorum fisus ingenio. Sunt qui non iam Diligant,etiamsi continuos tres dies uerba Dias: er
287쪽
tinen timuideri uolunt intellexisse, uerbosium . ni Gero Didiretur quod explices, quae non cepe runt. M . inmissi fumi er capiunt, libenter tamen audiunt Inatura sua, uel ductorationis eius, qui discit uauitate: Ireri grauitate ac pondere,uel den, que ben uolentia optimo re omnium conssimento.
yonnulli rudes, G corde torpidi vi cunt se, id Mnmod ostion uem langiorem orationem Dint,sta cupiunt.rogant edoceri se . Eru bis inviijs erprolixitas aptanda est,er breuitas,tum obscurius i-cilitas,perspicuit M. tio gwd oratione aliquo loco mo-bolam aut obscuram esse iubea, cuius praecipua uiri est persticuitasses quod acutius dicta turdi, doctria dicta rudes non assequuntur. Erudito licebit helorias, Iibutis,totam uetinatem, naturam quoque ipsam rerum usus ferat, explicare: modo ita oblata uideantur, non affectate conquisita. Hactenus quae Win hariter existimaui ad consestarionem pertinere, coa
otibi sunt et in alijs generibus sparsim aliqga, in tota arte cui apud phi ophos prudentum, m numenta de Mnesto er utili, dej ingenus animorum haud μώ p ea, quae in tempore usui esse pcssunt conflijs dandis: sed ea uel generuilibus praeceptis fiunt a Znobis comprehensa, uel aliena sium, er non nisi h ta ac renitentia in hunc eommentarim essent per 'trida. quippe intero uaricis .stratus quaerim
288쪽
muclut concentumviratast, quae nashmgrum Erumentum ad M. uerum trullationes tamen nau
289쪽
το tio deceat. . mAbsolu - Adolescentia nec motio. ας. ralis philosophis, nee duoruge facultatis dicendi canerv. ib. pax. ' 7.s Absolutio unimem- Adverbia oratione uel briS. i 363 extolletia, uel depri-. 229 mentia. ς Acrimonis oratio.α . Aduersarii argumcisi Aqio. eius. impe quomodo a nobis redimenta. cod. ferendum. . risAcumen orationis re Aduersarii argumeta ingenii quibus con- quomo euerteda. ras steti Aduersa. GAcuta oratio. 93 Aduersorii usus. .is Acutum ingentu. eod. Adulatio deos fecit MAdagia. stres. 2oa Additio. 13 Aegri iritabiles. αψι Adhan entium cogni- Aenigmata. ν . tio. 1 3 Aequabile. 8ς.85 Adiecta. 93.isi. ais Aestatis descriptio.i s Admiratio,qua atten- Aeschines. 7 7 π.tio Occupatur.isC67 copiosiorDemosthe
290쪽
' Aachinis amo 89. Aesopaei apologi. 399 Aesopi gallus. Aetas di iuri quomodo cogitanda. Aetatis descriptio. im Alfabulatio. 2oo Assedlatio. 21 Aisectore unde inani
rum fidissimus interpres. lsa Assectus. Π9.23smiectus, mentis nebula. is3 Affectus omnis uelle metior tollit attentionem issAflaetus praeoccupa --tio. z9 Affectus subita eruptio. 07Assectu impellere,non cuiusuis. ni.&cuiuia
Asse tum omnem mora saccescere. Affectus boni. tro Assectus ex uis uel boni, uel mali: alioqui
mentem dc sensusau Assedius orationis unde ducantur. 9s
bus facile. eod SusAffectuum in homine regnum. 3Aiseimium excitandorum , sedandortimue
Asseditium concitado rum usus ac ratio incosultatioib. M'. 269 Assed uti harmonia voAffectuum mutua collisio. ras de Assectibus moderatis,paucissscripta.i83 Affinitas uerboru. 29 Africanus iunior. 73Aguri