장음표시 사용
251쪽
procedere non posset, tandem eis iuris districtionem obtulit. Illi viaticum redeundi Postillauerunt,ilicentes se eo quod causa ipsa tanquam ecclesiastica ad ecclesiasticum
iudicem,id est ad aures summi Pontilicis translata esse respondere coram cinisto ii dice non posse. Contra quos utpote aduersias Romanum principem agentcs maiestati s reos, quia incontinenti semper praestitum commeatum ulcisci non valuit, acerba rex usus conquestione,mox etiam pro huius temeritatis debita vindicia stimenda, ad ciuitatem ipsorum processisset,nisi quod propter quorundam Noricorum comitum
insolentiam,in candem reuocabatur prouinciam. conradus rex ad inferiores Menipartes proficiscitur, c quomodo post audit eo in dirasium, ocri nigressus est, ct ibiomnibus bene compositis Bubmbergae dim ob c
1 Gitur proximam Pentecosten in C5fluentia,ubi & nuntios regis Hispanorum iam
diu secum moratos dimisiqsub corona incededo celebrans, Baioariam ingredituri Ratisponae* curiam habens, duos ex cardinalibus Romanae sedis legatos, Iorda num scilicet,& Oictavianum obuios excepit.Post haec Palatino comite Ottone obliorum suorum excessus proscripto, vicinum eius castrum Cheleheum di ctum, rapiado Danubii fluminis ambitu clausum,obsidione cingit, eum ad hoc ut unum filiorum suorum obsidem dare coegit Inde in Gallias rediens, Traie stensium negotium reuocatis omnisi us ad subiectionem Hermanni, cum imperij honore terminavit: ac ne aliquis in posterum eius sum; scrupulus haberetur, a Romana sede ratiliabitionem obtinuit.Ipse vero non multo post omnibus bene in Gallia ec Germania compositis, cum etiam iurata expeditione in proximo imperii coronam accepturus esset, non ει ne suspicione quorundam,quos ex Italia habuit, medicorum, quasi ex Rogerij Siculi metu submistarum,morbo corripitur: sic tamen tanto non hactus in nitatis dolore,curiam celebraturus,Babenberg veniti ubi cum multorum planctu raptus, prioris fortitudinis in ultimo dimimine retinens animum, proxima a capite ieiunu sticia soria,id est, xv. Kalend. Martu vitam finiuit, regalia duci derico cum unico suo item Friderico commendans. Erat enim tanquam vir prudens de filio suo adhuc paruulo, ne in regem sublimaretur,quasi desperatus, idcirco θc priuatae & reipub. melius profuturum iudicabat,si is potius qui iratiis sui filius erat, ob multa virtutum suarrum ci ra lacinor sibi succederet.Volentibus vero familiaribus suis,iuxta eius, ut asserebat, petitionem eum ad Laureacense monasterium deserre, ibi. in proprio fundo iuxta patrem humare,Babenbergensis ecclesia hoc contumeliosum sibi sore iudicans, noli permisit, quin ὁ conuenientissimum re honestissiminii&ecclesiae illi,&imperio decernens,iuxta tinnbam Imperatoris Henricheius loci sundatoris, qui nuper aucto ritate Romanae ecclesiae in loca sancta leuatus,pro sancto habetur, regio coitu eum sepeliuit.Haec &alia,Au storum inuictissime excellentiae tuae scribuntur: quaedam tibi ut tibi,quaedam tibi,sed non ut tibi: quae acutus clericorum tuorum discernered hebit oculus. Verum quia iuxta quod propositi, decinsis summatim aui, patris, p-iniis tui,non sine aliqua tui mentione fictis,ad tua principaliter gesta venimus,
huic primo Vo ii quiescendi paulisper caci finem imponere li
ceat, ut ad ea quae de tua dicenda erunt magnificem
. . tia, lacilius resumatur spuritus.
252쪽
OTTONIS FRIS INGENSIS PROLOGUS IN
on sum nesciuis, imperatorum, seu Regum decus, dum gestorum tuorum
magnificentiam prosequi conor, crebrescentibus victor is stylum materiae succubitinum. inter duo tamen, ut ita dixerim,mala, melius fore iudicaui, mi nus dicendo a materia opus superari, quam cuneta tacendoploriotis ista
flentio tecta deperire. Verem quia priorem libellum usque ad regni, seu imperii tui ortum in obitu oriosis imi patrui tui Conradi regis termistraui, huic secundo operide tui principatus gloria contenturo, tale deo fauente, poliatur initium. Decisione Fridericidiatis e mira fratruelis conradiretis dimperi .c A p V T l.
Nno ab vine condita MDO ab incarnatione vero domini M. est
vernali tempore, id est,sexta seria proxima est,post caput ieiunii in ciuitate Babenbergensi pius imor ge Conrado, iij. Nonas Martii, id est,tertia ieria post Oculi mei, inoppido Franconelare,de tam immensa transalpini regni latitudine, vesuersum, mirum dictu, principum robur, non sine quibusdam ex linii a baronibus,tanquam in unum corpus coadunari potuit. Vbi cum de eligendo pittacipe primates coiisultarent nam id iuris Romani imperii apex, videlicet non per guinis propaginem descendere,sed per principum eleetionem reges creare, sibi tam Ouam ex ungulari vel adicat praerogatiua) tandem ab omnibus Eridericus Sueuorum dux,bridici ducis illius petiti cuneiorum fauore in regem sublimatur.
Vius consultationis lumina in diamin persenam tam inanimis astat sus ratio, verecolo haec filii.Duae in Romano orDe apud Gallia Germaniaeve fines simos e Lamiliae hactenus suere, una Henricoriim de Guel belinga, alia Guelsorum de Alidorso: altera imperatores, altera magnos duces producere solita.lsi ut intervis ros magnos. oriae auidos assistet fieri, is uenter sese inuicem aemulantes, reipub. quietem multotiens perturbarant.Nutu vero dei ut creditur, paci populi sui in posterum prouidelitis, sub Henrico quinto faetiam est, ut F idericus dux pater huius, qui de altera, id est, de regum familia descenderat, de altera Henrici scilicet Noricorum ducis ni iam in uxorein acciperet, ex ea, Frideticum, qui in praesentiarum est&re sna generaret. Princiem ergo non solum industriam ac virtutem iam sepe dictili uenis,sed etiam hoc quod utriusque sanguinis consors,tanquam angularis lapis, virorumque horum parietum dissidentiam inire posset, considerantes, caput regni eum constituere adiudicauerunt:plurimum reipub.profuturum praecogitantes, si tam grauis & diutina inter maximos imperii viros,ob priuatum emolumentum simultas, his demum occasione,deo cooperante sepiretur. Ita non regis Conradi zelo, sed πιniueistatis,ut dictim est boni intuitu hunc Fridericum, eius filio item detico adhuc paruulo praeponere maliterunt. Hac
consideratione sc ordine electio delici celebrata est
253쪽
Stri liis igitur omnibus qui illὁ confluxerant, fideli late&hominio principibus' o cum paucis, quos ad hoc idoneos iudicauit, caeteris in pace dimissis, uex cum multa iocunditate quinta seria naues ingreditur: ac per Mogum dc uhcnum nauigans,in villa regali Sincline applicui ibi equos ascendens, in proximo sabbato A- qui ranu venit. Sequeti die,id est ea dominica qua Laetare Hierusalem canitur ab Opiscopis a palatio in ecclesiam beatae Mariae semper virginis deduictus,cum omnium qui aderant applausu, ab Amaldo Coloniensi archiepiscopo aliis cooperantibus coronatus, in sede regni Erancoru, qui in eadem ecclesia a Carolo magno posita est, collocaturnon sine multorum stupore, quod in tam paruo temporis acio, notas sum tanta principum sol de regno nobilium colluxerat multitudo, sed ti quod de Oe identali Galli ad quam nondum huius sacti rumor peruenisse putabatur,nonnulli aduenerant.Nec praetereundum aestimo,quὀd dum finito unctionis sacramento, diadema sibi imponeretur,quidam deministris eius, qui pro quibusdam e essibus grauibus a tia sua adhuc priuati,sequestratus iuerat, circa mediam ecclesiam ad pedes sepsius se proiecit, sperans ob pissentis dies alacri tator eius se animum a rigore iusticis emollire posse. Ipse vero metem in priori seueritate retines, & tanquam fixus manes, constantiae suae omnibus nobis non paruum dedit indicium,dicens, non ει odio, sesiusticiae intuitu illum a gratia sua exclusum suis sciNec hoc etiam sine admiratione plurium,quὀd virum iuuenem,tanquam senis indutum animo tanta sectere a rigoris virtute ad remissionis vitium non potuit gloria QMd multa Non illi misero intercessio
1n erit, quod eadem die, in eadem ecclesia, Monasteries is electu, item Eriderieus,ab eisdem a quibus Sc re episcopis,ira episcopum consecratur ut reuera sis mus rex oc sacerdos praesenti iocunditati,hoc quasi pro nostico intereisse crederet utiquia in una ecclesia, a dies duarum persenarim, quae sols noui ac veteris instrumenti in stitutione ceramentaliter unguntur, ec Christi domini rite dianar, vidit unctionem. cui ligati ad obret, ef in Italiam de ali in ατ-Rex Goteris.
. Eiactis omnibus quae ad coronae decorem Oectaban .princeps in palatii secretad se recipi vocatisi prudentioribus,seu maioribus ex numero principum, de sta tu resp. consultans legatos ad Romanum p5tisicem Eugenium, Vrbem ac totam Italiam destinados disponit, de promotione sua in regnum ligniscaturos. Mittunturitam Hilinus Treuerensis electus,&Eberhardus Babenbergensis episcopus, viri prii dentes,&literata Dehinc Traiectensum contumaciam,qua, insuperius di etiam O, in patruu suum Conradum rege usi fuerant,viturus,inferiores Rheni partes adij ips pecimiaria poena multatis, ac Herimano episcopo confirmato, ad superiora remeat
do sanetivit Pascha Collaesae Agrippinae l. auiti Inde per Guesialiam transiens,
at illo tempore in regno Danorum inter duos consim leos, Petrini scilicet Iz qui ec Sueuiis, ec G otonem de regno grauis controuersa. cibos rex ad se vo
iure praecipiens, curiam magnam in ciuitate Saxoniae Martinopol quae ec Mer muro eum multa principum frequentia habuit. Ed praenis iuuenes venientes, eius se mandato humiliter supposuerunt, nunque ad ultimum causa, iudicio seu com
nio primatum, sic decisi, tuisse dicitur. G oto relictis sbi quibusdam prouin si
254쪽
236 D E R. E R. 5 Es Tls F R. 1 D. I. In P. regium nomen per porreetiam gladium abdicaret.Est enim consuetudo Curiae, ut regna per gladium,prouincis per vexillum a princie tradantur,vel recipiantur.Petiuω vero accepto ab ipsius manu regno, fidelitate di hominio ei obligaretur.Ita corona regni per manum principis sibi imposit in die san Io Pentecostes ipse coronatus, gladium regis sub corona incedentis portauit. Gualdemarus etiam qui eiusdem sanguinis particeps sit siducatum quendam Dam ae accepit.
Clica idem tempus Magdeburgensis ecclesia, quae Saxoniae metropolis esse dinc, scitur, pastore suo viduata ad eleictionem faciendam resedit. Dumψ alii eiusdem
ecclesiae praepositum Gerardum,alij decanii eligerent diuisis hincinde persenis regem adhuc in Saxonia morantem a1re disponimi bos dum multis modis ad unitate, ec vinculum pacis princeps reducere satageret,ac proficere no valeret, alteri pa ti, id est de ii num suis persuasit, ut Gui annum Cicensem episcopum, virum ad huc linienem,sed nobilem eligerentiei accersito, regalia eiusdem ecclesiae concessit. Tradit eium Curia dc ab ecclesia eo tempore quo si ab Henrico quinto de inuestitur episcoporum decisa suit inter regnum oc sacerdotium controuersia, sibi c5cellum autumat, quod obeuntibus episcopis,li sorte in eligendo partes fiant, principis arbitrii esse, episcoeum mori voluerit,ex primatum suorum consilio ponere, nec Eleetiam a liquem ante consecrandum, quam ab ipsius manu regalia per Leptrum suscipiat Rex omnibus in Saxonia bene orae natis cunctis principibus illius prouinciae ad nutum suum inclinatis, Baioariam ingreditur,ac Ratisponae Norici ducatus metropoli,in se multate apostolorum in monasterio Meii Emmeranni, nam maior ecclesia,cum quihusdam ciuitatis vicis conflagrauerat coronatur. Ad eandem curiam legati ad Eugenium papam, Vrbem,ac caeteras ciuitates Italiae dire sti laeta reportantes redeunt. etiam princeps,eo quod omnibus in proprii impe in finibu'ad eius voluntatem compositis,uirtutem animi quam intus gerebat, extra serri disponeret, Oris bellum indicere, ipse ad monarchiae apicem reducere volebat. Sed cum astensum super hoc principum, quibusdam de causis latenti biu, habere non posset, ad esse 'timi tunc perducere ea quae voluebat mente,non vales, ad opportuniora tempora distilliti
QRomodo propter litem Dori terminandam, quia Herbiptam inmm Glabra rit, restiexpeditionem in Italiam uirost.
c APUT VI 1. at vero multa serenissimi principis anxietas, cum omnia prospere in remo agerentur, qualiter controuersia quae inter eius carnem di sanguinem, id est ,Henrica patruum suum, Sc itidem Henricum aininculi sui filium,duces,de Norico ducata gitabatur,sine sanguinis enusione terminari posset. Fuit nam pHenricus iste Hen
rici quondam Norici ducis filius, quem ut alibi dictum es Conradus rex a Baioaria eiectum,in Saxonia manere compulerat duratum in ipsius primum Leopaldo Marochionis Leopales filio ac deinde sam ipsius huic Henrico c5ces Ierat. Rex ergo prae ' etam litem iudicio vel consilio decisurus,inri* autumnali tempore mense Octobri in ciuitate Herbipoli curiam praefigit: suo dum alteri,id est, Hemici ducis filius ventitet, alter se absentaret, iterum ec iterum vocatur. In eadem curia exulibus Apuliat. quos Rogerius de selo natali propulerat, lacrimabiliter conquerentibus, ac ad Pod principis miserabiliter se proucientibus, expeditio Italica tam prosilietione horum,quam pro corona Imperii accipienda,
Paulo minus quam ad duos ai nos iurata est.
255쪽
Orro Gerardus prspositus Romam pergens, Eugenia papam adiit,ei causini
t Magdesurgensis ecclesiae aperiens, Gui annua principe, ut suptii dictum est , per eleetionem alterius Partis ibi locatum, multis modis de intrusione accusauit. Hanc rem quam grauissime Romanus pontifex exceperit, tam ex literis, in quibus nonnullis episcopis,qui pro eo ob amorem regis Romanae ecclesiae scripseransirespodit,quam ex cardinalium,qui postinodum ad transalpina dire vi sunt, viva voce per
KConruri Patauios,Danieli Pragensi, Mnsh o Mammelsurgensii , m Burcharia Cisaden si e copo,Salutem,m apo Iolicam bene tritionem Literas quas pro causa Magdeburgensis ecclisae vestra nobis prudentia delegauit,debita benignitate suscepimus. In lectione autem 5 cognitione earum stupore nimio, admiratione repleti namus,eo quod longe aliud in eis quam vobis ex officio pontificatus immineat perspcximus contineri.Cum enim in ecclesiae vertice sitis ex diuina prouidentia constituti, ut de medio eius quae fuerint nociva propellere, quae utilia debeatis attento studio coissentare,ia causa ista sicut ex suggestione literarum vestrarum nobis imo ruit, no quod expediat ecclesiae de quod sacrorum canonum san 'ioni concorde quod exinde a coelesti arahitrio approbetur, sed quod terrenis principibus placeat, attendistis:&qui eorum animos a sin minus redia debuistis deflectere intentione,at* ubi esset via domini,de monstrare non persuasistis quod re Him est,nec stetistis murus pro domo Israel qui imὀ ipsis,ut ait propheta, parietem aedificantibus vos,quod sine grandi animi ranc re vix dicimus,liniuistis illum luto abis paleis. No ita sentiebat princeps apostolor qui ex fidei suae cosessione, ut totius ecclesiae fiandamentu esset accepit: sed conainaritibus seculi filiis,& apostolis si praedicarent in nomine Iesu mortis exterminium inie tantibus,conssus de domini virtute respondit:Oportet obedire deo magis quam hominibus. Vos aulcm ne a terrenis videamini principibus dissentire illi causae fauorem vestrum impendicis,cui & ecclesiasticae auctoritas consi itutionis,& supernae voluntatis examen pro certo creditur obviare. Cum enim translationes episcoporu sine manifestae utilitatis Ac necessitatis indicio,viuinae legis oraculii non permittat, cum etiamulto amplior quam in aliis electionibus cleri & populi eas debeat praeuenire cocordi inficienda trastatione de Venerabili satre nostro Gui anno Cicensi episcopo, nihil horum est,sed solus fauor principis expediatur: ec nec inspecta necessitate illius ecclesiae nec conderata utilitate persen clero nolete,-ὀ ut dicitur ex parie maxima reclamate in Magdeburgesi eum dicitis ecclesia supplantandii. Super quo tanto amplius admiramur, quato persona illa cuius mauitatis sit ali scientiae, ab antea stis agnouimus,ac perinde quantum ecclesiae illi sit utilis,non perutus ignoramus. Quo niam igitur qineun* temporalis aurae flatibus agitentur,nos in illius petrae soliditates dati, quae in fundamento meruit ecclesiae collocati sicut n5 debemus, ita nec volumus omni vento circumferri do 'tinae,aut a sacrorum canonum re stitudine impulis aliquo deuiare,per prssentia vobis scripta mandamus, quatenus causae isti fluorem vitiatis non praestetis, & apud charissimum filium nostrum Fridericum, quem deus hoc tempore pro seruanda libertate ecclesiae in eminentiam regni evexit, efficere vestris exhortationisus studeatis, ut &ipse a sua super hoc intentione desistat, occontra deum, contra sacros canones, contra regiae dimitatis ossicium, eidem cau/sae fauorem suum ulterius non impendat, sed ecclesiae Stigdeburgensi sicut S aliis ecclesijs regni a deo sibi commissi liberam facultatem, quem voluerit secundum deum eligendi, relinquat, &ele stionem ipsam postmodum fauore suo,*cut decet maiestatem reiam, prosequatur . Nos enim si quod de supradi 'b fiatre nostroficere nitinisi rideremus ratione sulci nec voluntati eius, nec postillatiora vestrae
256쪽
rus DB REB. GEsTIs FRID. I. IMP. . duceremtu aliquatenus obuiandum. Contra deum autem , 5c sacrorum canonum si 'iones,nulli omnino petitioni possumus pLebete consensumo Datum Signiae xvi. Kalend. Septemb. Omodo perd-s cin Ba 'suprincipis, qui e popid positi inισdedus
ATrex in proximo Pascha Babenberg coronam gestans,duos cardinales,ridess.cet Bemardum presbyterum,& Gregorium diaconum ad depositionem quorundam episcoporum ab apostolica sede destinato secum habuit. Proximam dehinc Pentecosten Vormaciae solans,Hemicum Moguntinae sedis archiepiscops virum pro distar mone ecclesiae sitae frequenter correptum nee correetiam,per eos de cardinales deposui hac Amaldum cancellarium suum per quorundam ex clero S poPulo qui illuc venerant, electionem ei subrogam t. Ad praedictam curiam praenominari duces ambo Henrici pro ducatu Norico, ut di etiam est, contendentes veneret, sed altero quod legitime vocatus non fuerit, praetendente, debitum finem negocium ibi habere non potuit Iidem etiam cardinales permissis principis Burchardum Et sietems senis graue de inutilitate causantes, itidem submouere. Dul posthaec in Mag-deburgemem Sc quosdam alios sententiam ferre cogitarensia piincipe inhibiti, dc aa Propria redire iussi stati
tepestate Eugenius papa,vir iustias,& religione in in s ab hac luce transiens,
Anastasio homini veterano,& in consuetudine illius Curiae exercitato, sedem reliquit. A quo dum cardinalis quidam Gerardus nomine, ad terminandam Mag des urgensis eleeii causam missiis fuisset,ae principem in eadem ciuitate natale domoni celebrantem ad ijsser cum quaedam ibi secus illius nutum tradiare vellet, indignationem eius incurrens, insediis negoriis pro quibus veneraqmundatis saeuioribus inglorie redire coactus in via etiam vita decessit. Verum princens missis ad Anamissu cum Gui anno nunciis non solum faeli sui rati habitionem, sed etiam pallium obtinere eum fecit,non sine quorundam scandalo qui ne unquam id fieret, immobiliter fixum Romanos tenere a proprio ipsorum ore audierant. Exhinc non solum in secularibus, sed e in ecclesiasticis negociis disponendis,auctorii principis plurimum aeuit.
Circa idem tempus mense Septembri,principes maiores Baioariae a rege Ratis
ponae conuocantur, sed nihil ibi de bono pacis in illa prouincia, propter duom dura lite terminari poteratium tamen quia no multo ante hec per apostolicssedis legatos,ab uxore sua ob vinculum consanguinitatis separatus fuerat, Pro ducenda alia pertraetin adManuel Graecorum Imperatorem tam pro hoc negocio, quam I ro milhelmo Siculo, qui patri suo Rogerio nouiter dxsun io, succestarat, utrius pmperii invasere debellando in Graeciam leMtos destinandos ordinat: sic primatu suorum consilio, si ielmus Hamel burgentis,ec Nexander Apulis quodam comes, sed a Rogerio cum caeteris eiusdem prouinciae nobilibus, ob suspicionem dominandi Propulsus, eandem legationem suscipiunt. Proximo dehinc mense Decembri viris in duces, Henricus itidem 5c Hemicus in ciuitate Spira, principis adsistunt iudicio: sed iterum altero delegitima vocatione se excus uite, res protelatur. Ita Fridericus dum iam sere per biennium ad decidendam litem duorum principum, sibi, ut di etiam est, ex propinquitates uiguinis tam assimum laborasset, tandem allelius instatia, qui in
257쪽
- . L t B E R. S E c V N D V s. rastin paternam haereditate,a qua diu propulsus fuerat, redire cupiebat, flexus imminente etiam ubi expeditionis labore, in qua eundem iuuenem militem, socium* viaeli here debuit,hnem negocio imponere cogebatur. Proinde in oppido Saxoniae Goc latia curiam celebrans, virosip duces, datis edictis,euocauit. Vbi dum altero veniem te, alter te abstentaret, iudicio principum alteri,id in Henrico Sinoniae duci, Baioariae ducatus adiudicatur. Post liaec princeps de Saxonia in Baioatiam se recipiens,ac indet, Campania Lici fluminis termino Uaior contra ciuitatem Augus sentan, circa principium mesis Octobris, militem
in Inalia turus collegit,unici sex quo iurata fiderat primo expeditio duobus annis. Nec illustrem animum a tam illustri facto, ex receler prolata in tam magnum imperii principem lententia,α exhinc obortum non partium aliorum principum murmur reuocare poterat, quin omnia qus retro erant, tanquam floccipendens,deo se cdmittendo in interiora extendoetur.Per Brixi noram itaq; & vallem Tridentinam transiens, emensis Alpium angusin'in campestribus Veronensium, iuxta stagnum Gardae ca-urametatur.Vbidum de processu ad ulteriora cum principibus consilium iniret, prismo coeli principem conciliandum decrevi CDenit miles per claustra montium tram siens, ob diliicultatem locorum victui necessaria inuenire nequiens, dum penuria mannam, quod in mercitibus molestiam este Blet,pateretur,nonulla sacra loca violarat. Ad haec quamuis praedictam necessitudinis excusitionem habere videremur, expiaanda, rex a toto exercitu collectam fieri iubesidi sic non modicam coadunatam pocuniam per quosdam religiosos viros duobus episcopis Tridentino scilicet, & Brixiseriorensi Imittendam,ac per singula sanctorum loca,quae damnum pasta suerant, diuidedam liatuit:pulchre communi utilitati consulens, pulchre reictoris ossicii implens, ut maxima adorsurus negocia, ante omnia rectorem oc plasmatorem omni ii,sine quo nihil bene incoatur,nihil prospere consummatur,placandReius*offens uia a popula suo auertendam intenderet. momodo apud Ron ras subasdam epistoris regalia crudum Doc Α P v T π II.
isde initia moliri Roncaliae super padum non longe a placentia, metu
se Nouembri resedit. Est autem consuetudinis regum Francorum,quae ec Teuto' nicorum, ut quotiens iam ad simendam Romani imperii coronam, militem ad trans alpizandum coegerint,inpraedicto campo masonem faciant. Ibi ligno in altum porrecto scutum suspenditur, uniuerserum* equitum agmen seuda hinentium, ad excubias proxima noete principi iaciendas, per curiae praeconem exposcit μr: quod sectantes qui comitatu fuerunt,singuli singulos beneficiatos suos per praeco nes exposcunti At sequenti die quicun* noetii s vigiliis defuisse deprensus fuerat, cienuo ad praesentiam regis, aliorumin principum, vel virorum illusirium euocatur: sic* omnes omnium beneficiati,qui sine bona voluntate dominorum suorum domi
remanserunt,inreudis condemnantur.Hunc morem principe secuto non solum lai
Deritatentis regalia personis tantum, quia nec persenis, sed ecclesiis perpetualiter avrincipibus tradita sunsiabiudicata suere. Sed quoniam huius terrae metio habita est,iae ipuus uiuuitu, G a quibus prius inhabitata,qubue nomine dicta a quibus pol
Apennino altissimis &scopulosissimis alpibus in oblon mductis,hin de septa,taquam eorunde vel potius eiusdem montis bilicus, .
citur. habens ad Neptentrionem Pyrensas ut dictum est, Alpes ab Austro Mennia
258쪽
num,qui modo mutato nomine mons Bardonis vulgo dicitunab OccidenteTyrrhenum,ab Oriente Adriaticum Uiror. Padi vel Eridani fluminis,quem unum inter tria
Europae flumina famosissima Topographi pontini,caeterorum. amnium decursu ir
rigua, li dulcedine,coelis temperie:ὶ enthinni ec olei ferax intantum ut arbore
fru 'iseras,praecipue castaneas,liceta,ec olivera instar nemorum educet. Romanorii
colonia ulterior italia olim dicebatur,trib distinista prouinciis,Venetia,Emilia, Luguria quarum primae Aquileia,secundae Rauena tertiae Mediolanu metropoles sue re. At in teso Apennino bi&urbs Roma sita esse noscitur quae modis Tincia voca tur,eo quod Apennino inclusa,Vrbem quot ipsam in sinu suo contineat interior Italia iure dicta est illa vero quae post emensionem montium Campania excipitur, unde dc a re nom en trahens,Campania adhuc dici iste ac vis ad Farum, brachium maris, nauibus ob syrtes importianum,Siciliam a solido seiungens,producitur. Nam Sicilia
Europam terminans,Sardini ae,caeteris' Italiae insulis adnumeratiamClim citerior Italia,vel maior Graecia vocabatur,nunc Apulia vel Calabria diicta. amuis aliqui hac oc mediam pro una reputantes Itali Aciteriorem seu maiorem Graeciam dicere maluerint Italiam,non tres,sicut praemissum est,sed duas tantiam,vlteriorem 5c citeriore ponentes Italias: nonnulli tamen praedictas Alpes Aptiminum &Pyrenaeum eadem montana est e volunt, eo quod circa eas partes qua sanua ciuitas in nauishus praelijs satis exercitata,super Tyrrhenum aequor sta est, conueniendo, praedictam claudant prouinciainan argumentum suae asTertionis inducentes,quὀd Pannonia iuxta Isido rum,tanquam Apermino clausa nomen accepi quam non Ap minus,qui mons Ba donis,sed Pyrenss attingunt Alpes.Pate ut arbitror,cur hanc toram duorum mQntium,vel ciusdem supra umbilicum dixerim.Barbaroru vero incursionibus, ac doryination qui a Scanetia insula cum Alboni duce venientes Pannonias primὁ inhabit man .subiacere incipiens ab eisdem,eo quod ad augendum exercitum,sceminis reflexis ad mentum crinibus,sic' virilem di barbatam iaciem imitatibus, & idcirco Lom gobardis a longis barbis vo citatis,& ipsa Longobardia appellari consueuit. Ex quo
contingiqui circa Hexarchatum Rauennatensem artatis antiquis eiusdem prouincis
incolis, ea pars Italiae quae antea Aemilia dicebatur,nunc Romaniola,quod diminuti. uum a Roma tracstum noscitur,vulgὁ vs hodie dici soleat. Vcruntamen barbaricae deposito seritatis rancore,ex eo forsan quod indigenis per connubia iuncti, filios ex
materno sanguine,ac terrae,aerisue proprietate aliquid Romanae mansuetudinis oc sagacitatis trahentes, genuerint,Latini sermonis clegantiam,morum *retinent urbanitatem. In ciuitatum quoq; dispositione,ac reip .coleruatione,anti quorum adhuc Romanorum imitantur solertiam Denim libertat tantopere asse stat,ut potestatis imsolentiam fugiendo, Consulum potius quam imperantium regantur arbitrio. Cuni tres inter cos ordines,id cst capitaneorum, tuailserum plebis esse noscatur,ad repris
mendam superbiam,non de uno,sed de singulis praedicti consules eliguntur,neve ad dominandi libidinem prorumpant,singulis pene annis variantur. Ex quo fisivi tota illa terra intra ciuitates ferme diuisa, singulae ad commanendum secum dioecesiuios compulerint, vix aliquis nobilis,vel vir magnus,tam magno ambitu inveniri queat qui ciuitatissus non sequatur imperium.Consuerunt autem singuli singula territoria
ex hac comminandi potestate, comitatus suos appellare,ut etiam ad comprimendos vicinos materia non carean inferioris conditionis iuuenes,vel quoslibet contempti bilium etiam mechanicarum artium opifices, quos caeterae gentes ab honestioribus
oc liberioribus studijs,tanqua pestem propellii ad militiae cingulum,uel dignitatum
gradus assim ere non dedignantur. Ex quo factu est,ut caeteris orbis ciuitatinus,diuitiis, Sc potentia praemineant.Iuuantur ad hoc no solum ut dictum est,morum suorum industria sed & principum in transalpiniis manere assuetorum absentia. In hoc tamen antiquae Robilitatis immemores,barbaricae fecis retinent vestigia, quod cum legibus se vivere glorientur,legibus non obsequuntur Nam principem, cui voluntariam ex . hibere deberent subiectionis reuerentia vix aut nunquam reuereter suscipiunt, vel
ea quae secundum legum integritatens inciverin obedieter excipiun nisi eius multi militis
259쪽
LIBER s Ec V Nn V s. militis astipulatione coacti,sentiant auctoritate. Ob ea frequenter contingit, in qu uis ciuis lege fle Rendus,aduersarius armis cogendus secundu leges sit, ipsum tamen quem ut propriu principem mite suscipere oportebat,st pius iura propria exposcentem,hostiliter excipiant. Ex quo duplex reipub. nascitur detrimentu, ut princeps ad subiugationem, ciuis in colligendo exercitu distrahatur,& ciuis,non sine magno relaidarum dispendi ad obedientia principis compellatur. Quare rase ratione qua populum super hoc incusat temeritas,sic principe apud deuec homines excusiare debo. hit necessitas. Inter caeteras eiusdem gentis ciuitates Mediolanu primatum nunc obtinet inter Pada di Pyrensum sita.Ticino &Adua ab eodem Pyrenso nascentibus, ac in pado se recipientibus,& ob hoc sinum quendam fertilissimii in modum insulae fa cientibus media posita, rite Mediolanu vocatur: quamuis nonnulli ex quodam porteria bse sue, unam medietatem setas,&altera lanam habente, e fundatoribus Mediolanum dicta putent. Haec ergo non solum ex sui magni tudine,virorumve sortisi copia, verumetiam ex hoc quod duas ciuitates vicinas,in eodem simi positas,id est, Cunam ec Laudam ditioni sus adiecit,alijs,ut diicta est,ciuitatibus celebrior habetur Porrout in rebus caducis ex arridentis fortunae blandimento fieri sole rebus secundis Hais,in tantam elationis extumuit audaciam,vi non solum vicinos quos insemire non refugiat sed dissius principis maiestatem non reformidando , eius ausa fuerit incurrere recenter ostensam. iod quibus de causis exordiu sumpserit,breuiter aperiam. Inte rea quaedam de iusticia regni dicenda videtur. Mos enim antiquis,ex quo imperium Romanum ad Francos derivatum est,ad nostia usia; deductus est tempora,vt quotiescunt reges Italiam ingredi destinauerarit, gnaros quoslibet de familiaribus suis pro mittant,qui singulas ciuitates seu oppida peragrando, ea quae ad fiscum regalem spodiant,quae ab accolis Fodrum dicuntur, exquirant. Ex quo fit,in principe adueniente plurimae ciuitates,oppida,castella, quae huic iusticiae vel omnino contradicendo, vel integraliter non persoluendo remit conantur,ad solum usta' promata, proterviae suae documentum posteris ostendant. Alia itidem ex antiqua cosiuetudine manas Ie tradiatur iusticia ut principe Italia intrante, cunctae vacare debeant dignitates di magistra tus,ac ad ipsius nutum secundum sciralegum,iutis pesitorum iudicium uniuersa traelati. Tantainei quom iudices terrae recognoscere diculuriurisdictionem,ut ex omnibus quae terra producere solet, ut necellariis, exceptis vix bubus di stininibus, ad colendam terram idoneis, de caeteris quantum necesse fuerit militi profuturis, ad regios usus suppeditare aequum arbitrentur. Igit in rege apud Roncalias per quin ut aiunt, dies sedente,&ex principum,ac de uniuersis pene ciuitatibus consulum seu maiorum conuentu curiam celebrate,diuersia hinc de diuersis ex querimoniis emersere negocia. Inter quae cishelmus marchio de mole Ferrato, vir nobilis re mamius, requi pene solus ex Italiae baronibus ciuitatum emigere potuit imperili, simul&Asiensis episcopus, grauem uter super Astensium alter,id est, Marchio super oppidanorum airs conquestione facientes insolentia Nem enim multum ad principis triti phi titulu respectu ipsius gestorum sortisi, facere arbitramur, si de castellis,rupibus, oppidis, vilis magnis,quae ab ingressu suo non solum militari ordine, sed etiam aramigerorum tumultuationis assultu subuersi sim diceremus ad maiora festinates. derant etiam Cumanorum seu Laudensum consules, de attritionis siuae diutina miseria lachrymabilem siuper Mediolanoasum superbia facientes querimoniam, praesemtibus duobus consillibus eiusdem ciuitatis, Oberto de Orto,& Gerardo Niso.Princeps igitur his de causis superiores Italiae partes aditurus, per Mediolanens nim sines transire volens, praedi flos consules tanquam viae duces futuros, di de idoneis tabem naculorum locis disposituros, secum retinuit. Venerunt etiam ad eandem curiami gati Ianuerilium, qui non longe ante haec ipsa captis in Hispania inclytis ciuitatibus; α in seticorum pannorum opificio praenobilissimis Almaria di Moibona, Sarrace norum spoliis onusti redierant, leones,struthiones, Psitacos, cum caeteris preciosis muneribus primopi praesentantes.
260쪽
R Merioris ergo ad superior ut di etiam est,ulterioris Italiae, proseetiam a Ronee L lijs copias ducens,in territorio Mediolanensum castra posuit. Dunam a prinominatis consulibus per arida bi nec stipendia inueniri, nec ex mercatu naberi ponsent, circunduceretur loca, indignatione motus, iussis primo ut ad propria redirent consulibus in Mediolanenses arma conuertit. Accessit ad huius indignationis cum lum,quὁd maxima imbrium ess usione totus exacerbatus fuisse dicitur exercit ut ex hae duplici inediat videlicet & coeli inclementis molestia cuncti prout poterant principem aduersus eos contitarent. Alia itidem huius commotionis causa non par Da sitit, quὀd princeps temeritatis illorum in hoc tumorem praemiserat,qued non s Iuni ciuitates quas destruxerant reaedificari pati nollent,quinetiam ad iniquitatis fit rum assensum,ipsius nobilem re incorruptum hactenus animum pecimia inclinare ac com pere satagebam. Rex castia de aridis locis mouens ad sertilia ipsus territorii habitacula non longe a ciuitate se transferens, militem lassatum refecit.
at in vicinio oppidum quoddam satis populosum Rositum ubi Mediolantam
circiter quingentorum equitum armatorum praesidia locauerant. Iubentur ergo
equites ad ciuitatem redire, direptis' omnibus usui necessariis, ipsum oppidum sananiae dat limibi quidam ex equitibus principis usin ad portas Alediolanesium pro Messi quibusdam vulneratis, quosdam cepere.Mediolanenses non solum damno prs sentium,sed di metu futurorum stupefaeti, erardi consulis,tanquam huius mali auscioris, domum, principis iram mitigat uti,dirimunt. At princeps huius rei nihil penu habens, ad Ticinum utim amnem maiores his clades irrogaturus procedit Is amnis a Pyrenso,ut supra ostensum est, surgens,& Padum seu Gidanum iuxta Papiam, quae exhinc Ticinum vocatur, influuens, insulam Mediolanensum ab Occidentali latere cingit. Ibi duos pontes iligneos, quos ipsi ob incursum in Papienses & Nouarienses
constrincerant,ac ob illorum impetum reprimendum propugnaculis munierant, o
cupa transmital per eos milite ignibus tradit. D enim tria ipserum castra minita
decora,id est Mummam, Gallardani,Tricam, quae ad expugnationem Nouatiensium in ipsorum territorio firmauerant, expugnata cremantur.Est autem Noualia ciuitas non magna, sed ex quo ab imperatore Henrico olim euersa reaedificari coepit muro novo, di vallo non modico munita comitem habens in sua dioecesi Gisidonem Blati delatensem,qui praeter morem Italicum,totum ipsius ciuitatis territorium, vix ipsi e uitate except Mediolanensium possidetauictoritate: inhiantibus adhue Mediolandsibus ut & hanc simul & Papiam,sicut alias absorbeant ciuitates.Faeia est haec victoria Mense Decembri, natale' domini circa praedictorum excidium castrorum a prin
Post haec princeps perVercellum &Taurinum transiens, transi radato ibi Padoas
inferiora versus Papiam iter reflectit. Verum oppidani Cairae, simul &Aste excives, eoquὀd praecepta principis de exhibenda Marchioni suo Guilhelmo de monte Ferrato iusticia minime paruissent, tanqua rebellionis rei hostes iudicati proscribuntur. Ad quo ii punienda contumacia dum rex exercitu ducit, illi relictis munitionibvelut viritius suis dissidentes, ad vicina montana diffugiunt. Rex primo Caira veniens,inuentis sussicienter victu bus,per aliquot ibi dies mansitiTurres quς non
paucs ibide fuere, destruxit,oppidas succedit inde Marcedes,va opibus