장음표시 사용
511쪽
uniuersitatis Parisiensis. 1oj
aliquod membrum eius sicut inter Papam & Ecelesiam , notissimum est quod haec diuisio non est ex parte Ecclesiae, de cuius ratione est. semper o esse unam ratione unius fidei, quae est forma eius. Ergo sequitur quod haec diuisio tenet se ex parte membri scilicet Papae qui cum sit mortalis per naturam & saepe moritur per culpam, potest erici membrum putri dum, si vult se in dignitate praeferre Ecclesiae matri suae, quae est sponsa Corporis Christi & semper vivit in fide & charitate nec est usque in finem seculi desitura. Et de hac Excellentia Ecclesiae super omnia membra sua dicit Augustinus tractans illud Prouerb. vltim. Mulierem fortem quo iniseniet y Vbi dicit per Mulierem fortem Ecclesiam debere intestigi , de in ter caeteras laudes dicit, quod ipsa Ecclesia iuxta aut horitatem diuinae scripturae pretiosior est omnibus suis lapidibus pretiosis, vocatque lapi des pretiosos filios de sanctos eius. Vnde dicit quod quantumcunque sit aliquis magnus, ipse tamen, si lapis pretiosus est, est ornamentum eius, quia omnis lapis pretiosus est ornamentum eius & ipsa est pretiosior om nibus lapidibus pretiosis & omnibus ornamentis eius. Si autem Papa es set superior Ecclesia, iam ipsa non esset pretiosior omnibus lapidibus pretiosis, aut nee huiusmodi lapis pretiosus esset ornamentum eius. Se quitur ergo quod Papa non sit ea superior, nec aequalis. Et tantum de Usecunda probatione. 3. Probatio principalis, per quam probatur superioritas potestatis 'Ecclesiae super papam. sumitur ex conditione huiusmodi potestatis, pro- 'ut est in Ecclesia & in Papa. Est namque in Ecclesia haec potestas con 'rinu E, permanenter & perpetu E. Non est enim assignare diem. horam, 'vel momentum in quo Ecclesiae deficiat haec potestas, & durabit usque 'ad conseruationem seculii in Papa ver5 non est sic, cum non semper vi- 'uat, polli e etiam priuari &se carere hac potestate, pollitque de nouo eli '
gi, dc iterum eam habere. Et quoniam omne permanens δc continuum
praefertur variabili, interpolato δc temporali, sequitur quod potestas si ''ue aut horitas Ecclesiae prae emineat potestati Papae. 1. Quia potestas 'haee semper in Ecclesia fuit & est & erit recta, quo ad ea quae sunt iuris di fidei, nec umquam Ecclesia a fide deuiauit, Papa verb frequenter. .. Cum igitur in Ecclesia haec potestas sit in obliquabilis, ita quod nedum .. nunquam errauit, sed nec errare potest in his quae sunt fidei, de ipsa . .
namque dictim est Oseae 1. Sponsabo te mihi infide, in sempiternum Hoc au- ..tem non competit summo Pontifici, ut eo ipso quod aliquis creatur in Papam, sit impeccabilis, manifeste patet superioritas Ecclesiae supra Pa- ...pam. 3. Qisa in Ecclesia est cognitio omnis necessariae veritatis ad salu-ia
tem, iuxta illud Ioan . t 6. Spiruiu veritatu docebit vos omnem veritatem. .
Et t. ad Timoth. 3. dicitur quod Ecclesia est columna Dei viuic undamen-
tum υeritatis Glossi io. In sesustinens veritatem ne corruat. Quae duo ver- iaba scilicet columna& fundamentum denotant manifeste in obliquabilita- tem Iudici ji summus vero Pontifex saepb indiget ab alijs doceri etiam iade veritatibus ad salutem necessarijs. Per Ecclesiam autem innotescitia multiformis sapientia Dei, nedum hominibus, sed etiam principatibus .. &potestatibus prout dicit Apostolus ad Ephes. 3. Igitur haec superiori- tas videtur esse maior in Ecclesia. Ex quo infertur quod authoritas Ec. ..clesiae se habet ut mensura & regula, respectu actionum Papae. Patet quia .. Rectum est Iudex sui de obliqui, ut dicit Philosophus i. de anima. Et iaomne quod obliquabile est , deficere & errare potest, regulari ec ordi- is nari habet per aliquid in obliquabile& indeficiens. Sic est de authorita- - te Papae, respectu Ecclesiae.
Ex his inferri potest, quod licet potestas de qua supra, sit in Ecclesia & ia
in suinino Pontifice, non tamen est diuersa, sed eadem: accidentia enim ci mutantur mutatione suorum subiectorum, vi dicit Philosophus s. Me -
taph sed eum sit idem subiectum potestatis istius scilicet in Ecclesia Papa id enim non est distinctum suppositum ab Ecclesia, cum sit unus de Eccle. cisaὶ sequitur quod haec potestas si in eodem subiecto, scilicet in Ecclesia, id
512쪽
te ita est una re eadem de non plures. Et etiam eadem quia est propter . '' eundem finem de circa idem obiectum, de ab eodem author e Sed ex quo est una de eadem potestas utrobique, quomodo potest esse maior in Ecclesia, Min Papa minor Resp. quia hoc est propter diuersum N participandi modum: Ecclesia naque, ut praemissum est, sic habet eandem V potestatem quod in ea est continue, perpetue dc in obliquabiliter , dc an nexa est illi notitia omnis necessariae vcritatis, prout dictum est inproba tione i. Conclusionis ad quod allegata est authoritas B. Titoria. in et .i q.
V s. art. 3. Quod non habet locum in Papa qui errare potest , unde seue videmus in simili quod unum Sc idem est liberum arbitrium in viatoribu,
V de Beatis quoad coactionis immunitatem Cin quantum tamen comparatur
ad id ad quod ordinatur, scilicet ad seruandam rectitudinem , isto modo V liberum arbitrium in Beatis est maius, quia semper hanc rectitudinem V seruat, ex quo confirmatum est per gratiam, sic quod errare non pote V in viatoribus vero deficit a gratia confirmationis, nec semper: huiusmoV rectitudinem seruat, sed ab ea frequenter deficit. Ideo secundum com V munem sententiam Doctorum potestas liberi arbitrij in beatis est maior. V in viatoribus autem minor. Sic suo modo loquendi est in proposito, quia V Ecclesia est sic a Christo fundata supra Petram quod errare non potest' in his quae fidei sunt de necessaria ad salutem. Ideo haec potestas prove V consideratur in Ecclesia, videtur habere quandam gratiam Confirmatio ' nis, quoad haec propter promissionem Christi, quia promisit quod mitte V ret paraclitum qui maneret cum Fidelibus in aeternum, quodque orauit ' Patrem ut non deficeret fides Ecclesiae; dc quod ipse est cum Fidelibus usa' que ad consummationem seculi. Et quoniam haec inflexibilitas ad erro
' rem non est in summis Pontificibus de quibus plures a fide leguntur erra LV se, ideo merito potestas in Ecclesia superior est propter huiusmodi in-V flexibilitatem ad errorem , in Papa vero est inferior.. Et sicut Fideles tenentur credere reuelationibus Angelorum quos sciunt fallere non posse, unde de Lacharias percussus fuit silentio quia ' Angelo dicenti credere noluit, Luc. i. Ita etiam Fideles tenentur stare' determinationi Ecclesiae quam sciunt errare non posse. Si enim ab Eccle. sa di lcunt Angeli de eius doctrinae veneranter acquiescunt secundumis Apostolum ad Ephes. 3. quanto magis homines qui sunt ignari de pecca
biles, tenentur stare determinationi de dispositioni Ecclesiae. Summus ve-- ro Pontifex eo amplius eam honorare tenetur. Non enim accepit digni- tatem Papatus ab Ecclesia ut cum ante suam electionem reputaretur san-- eia, Catholica & immaculata de verax in Iudicio quod post electionem si suam haec auferantur ab ea de transferantur in Papam. Et quod potiussi fideles teneantur stare iudicio Papae quam iudicio Ecclesae, quod con si tingeret si iudicium Papae deberet praeserri iudicio Ecclesiae: Hanc enimo dignitatem quod errare non potest, habet Ecclesia a Christo Ec usque adli ha is finem seculi habebit nec hanc conditionem transfert Ecclesia in Papam is cum ipsum in sede Papatus constituit, sed apud se retinet. Vnde ratione si huius dotis quam a Christo recepit, primatum de potestatem habet superis omnes homines in terra nec cuiquam est subiecta nisi Christo sponso suo, is de ita nec Papae; sed e conuerso Papa est subiectus ipsi Ecclesiae. Et hae eis de tertia probatione principali. - . Probatio per quam probatur superioritas Ecclesiae super Papam. is de consequenter super omnia alia membra Ecclesiae capitur ex habitu is dine 4. causarum. i. Ex habitudine causae finalis, licet enim omnium is quae sunt a Deo constituta, Deus ipse sit primus snis de principalis, ta-- men constat etiam in his quaedam ordinari ad suos fines i. Eth. manife si stum est autem quod inter haec duo, scilicet esse alterius finem de ordinariis ad aliud tanquam in finem primum potius conuenit Ecclesiae quam Papae, , Id enim finis dicitur alterius ad cuius bene esse alterum ordinatur, Ec- clesia autem non ordinatur ad bene e sse Papae, sed e conuerso Papa om is nes suas actiones ordinat ad bene esse Ecclesiae i Huic enim actiones Papae sunt
513쪽
sunt bene ordina tae, quando ex ipsis prouenit bonum Ecclesiae, male ve- V ro quando ab hoc fine deficiunt, siue eidem contrariantur. Hoc autem ' I4 O. Videtur dicere Apostat Corinth 3. Omniavebis uni. sue Paulus, sue Apol- A, ue Cepha , siue vita, siue mors, siue praesentia, siue futura, omnia vestris sant , vos autem Chri i , Christio autem Dei. Super quem locum dicit glossi.
ordin. omnia vestra faeni, vos autem Christi non pura hominrs , ct ideo non in raro homine eloriamur, cuius sumus creatione o recreatione reparati. Hoc au
tem ideo videtur dicere Paulus, vi sicut haec nobis, seu propter nos con- cessa sunt, ita denos Christo nos ipsos subi j cere debemus. Unde mani seste apparet quod Cephas potius est Ecclesiae , de ad eam ordinatur tan quam ad finem , Ac ipsius iuuicio subi jcitur, quam e conuerso. i. Probatur hoc idem ex tabitudine Causae essicientis: habet enim Ecclesia se in ratione cnicientis principalis, sicut anima cum sit finis cor poris, habet se ad omnes actiones in ratione principalis ericientis. Cum ergo huic Corpori quod est Ecclesia , multae competant operationes, 'quae habent exerceri per membra sua ad bene esse huius Corporis be ad 'ipsius virtutem, sequitur quod ipsum Corpus se habet ad ipsas operatio nes in ratione principalis agentis, membra vero eius ut minus principa Ρlia siue ut instrumenta, sicut potentiae animae dicuntur quasi quaedam in . 'strumenta ad operationes animae. Papa ergo licet sit membrum nobilis sinum Ecclesiae sub Capite Christo. tamen quia in ipsius Corporis virtu. 'te de fide te ad eius finem operari debet, non sibi competit respectu Ec- 'clesiae habitudo principalis agentis aut instrunienti primari j. Quod autem se habet ad aliud in ratione principalis agentis , praefertur ei quod 'est in ratione secundari j seu instrumenti. Cum igitur Ecclesiae competat ratio principalis agentis, Papa vero se habeat ut instrumentum, sequitur quod authoritas Ecclesiae praefertur aut horitati Papae , ec per consequens praesertur cuilibet membro inferiori Ecclesiae. 3. Probatur hoc idem ex habitudine Causae formalis. Omne nempe iaiudicium quod habet se inconcus, E de in obliquabiliter ad rectitudinem iaveritatis siue legis, est forma illius iudici j quod potest ab huiusmodi re- ..ctitudine declinaret sic autem est de iudicio Ecclesiae respectu actionum iapapae, quia L cclesia nunquam deuiat, nec oberrare potest a fide recta, ut supra ostensum est ; Papa vero frequenter 19. dist. Anasias uar ideo iudi iacium Ecclesiae dignius est iudicio Papae. c. . Probatur haec aut horitas maioritatis ratione Causae materialis sue iasubiecti. Papa enim de alia omnia membra inferiora sunt subiectum siue . . materia iudici j Ecclesiae quia potest omnia membra&etiam ipsum Papam ..iudicare deponere, suspedere ad tempus vel perpe tuo ut patet e X decre- ..to Concilij Constantiensis. Papa autem respectu Ecclesx hoc non potest . . cum ipsa duratura sit usque in finem seculi nec Papa potest praecipere aut is statuere, quod nullus in Ecclesia oraret, laudaret Deum, vel baptis arc- ..tur Sc sic de alijs. Cum ergo Ecclesia possit Papam priuare siue suspendere is ab actionibus Papalibus Papa vero non possit Ecclesia suspendere ab ac- iationibus quae sibi in quantum talis est, competunt, constat quod Papa se iahabet ut subiectum siue materia, super quam Ecclesia potest exercere iaiudicium, non autena e conuerso. Materia autem habet rationem inferio . ..
ritatis, ut notum est, ergo sequitur quod ipse Papa inferior est Ecclesia. Nec obstat cap. si Papa o. dist. si Papa anim γ subditorum cateruatim iaad inferos dedareret , nultas mortatium posset eum iudicare , nisi deprehenderetur ia
de deuisae, illud enim soluit seipsum, cum dicitur mortalium: denegatur is enim iudicium singulis mortalibus, sed non uniuersali Ecclesiae; neque iaConcilio generali, quod potest ipsum corrigere, si delinquit. Hoc per . . rationem naturalem potest sortificari, supposito illo quod Papa sit caput .
ministeriale Ecclesiae respectu membrorum singularium. Videmus enim . . quod licet caput in corpore humano sit ordinatum ad directionem de gu- α bernationem membrorum, non sitque licitum membra a capite, id est iaab obedientia Capitis recedere , si tamen Caput in corpore humano ..TOm. V. SS s
514쪽
' et liciatur languidum.seu infirmum, licitum est membris illud ligare de' cauteri Eare, ne totum corpus languor inuadat, si dolor non fuerit cura '' ius in capite. Ita etiam si Papa efficiatur furiosus de habcns ensem in ' manu exiens Palatium, & quos sibi obuiam reperiret, occideret, utique' liceret subditis inferioribus eum capere re ligare. Et si hoc liceret subdi ' iis pro saluatione Corporis, multo magis licere debet Concilio generali V uniuersalem Ecclesiam repraesentanti pro salute animarum , quando Pa V pa male regendo & Ecclesiam scandalizando animas subditorum ad viam' damnationis induceret Similiter non obstat praedictis quod diciturquo.' tidie, quod Papa non habet superiorem in terris. Verum est enim quod ' non habet superiorem praelatum, cum ipse sit summus Praelatus, habet V tamen superiorem se Ecclesiam uniuersalem Matrem diuinam dc reginam' & Sponstam Christi. Sed quod dicitur summus Pontifex, dicit B. Bernardus in lib. de Con
.. sideratione ad Eugenium, quod Papa est summus non consummatiue sed comparative, non comparatione meritorum, sed ministeriorum. Est
'' enim summus inter Ministros de summus Ponti sex respectu aliorum Pon istificum. Summus ergo est respectu personarum ossicialium, non respe- ctu uniuersalis Ecclesiae, in quam iurisdictionem exercere non potest, quae est sponsa de Corpus Christi.
. Similiter non obstat illud quod dicitur in Cap. nemo 9. q. 3. ubi dicitur. Nemo iugueabit, primam sedem, dc sequitur. Neque enim ab Amavis, - , que ab omni Clero , neque a Regibus , neque a Populo iudex iudicabitar. Et ., glossa ibi dicit, quo totus mundus sentiret in aliquo negotio contra Papam,
, videtur quod sententiae Papae standum est i . q. t. haec est fides. illud enim , intelligendum est quando non subest causa iudicandii alias si subest cau - sa, scilicet notorium scandalum, potest iudicari, & puniri per Concilium
si generale, si sit in corrigibilis. Ad quod propositum dicebat Glossa in
, dicio Cap. Nemo, quod cum Papa peccat, potest peccatum eius Ecclesiae is denunciari, secundum ammonitionem Euangelij, cum d ipse subsit Erian is selio. Nec obstat dictum Hostiens s in Cap. proposuit de Concessi Prae oend. ubi videtur dicere quod Ecclesia praecedendo secundam ammo-- nitionem Euangelicam, non potest indicare Papam, quoniam salua pacesi sua illud mandatum Euangelis, si peccauerit, omnibus fuit dictum & con o tra omnes peccantes, etiam contra Papam , sicut contra alios quando,, Papa peccat notori hin scandalum uniuersalis Ecclesiae: scque practi c. . si tum fuit in Concilio Constantiensi contra loan. XXIII. facit pro autho. - ritate Conciliorum, quod habetur 43. dist. Hinc etiam, ibi dum dicitur, is scientes quia eius seri I. Petri Apostoli meritum. Deinde sicut a iussioneis Domini Conciliorum aut horitas singularem in Ecclesijs tradidit potesta si te in quamuis Glossia ibidem hoc dictum moderetur dicens, quod Eccle-- sa Rotii. potestatem principaliter habuit a Domino , secundario a Con-- cilijs. Cui concordat Glossa Capituli. Dudum 3. q. 6. Sed quamvis ita is sit, hoc non infert Papam non subi jci Concilio, quando Ecclesiam no-- torie scandaligat, attento quod Petrus potestatem accepit a Christo, viis minister Ecclesiae dominae suae, Sc ita cum onere scilicet quod esset sub is missus ipsi Ecclesiae dominae suae quando notori E illam scandaliciaret super ,, quam non recepit potestatem neque iurisdictionem, sed super Ecclesiasis partiales, quod notat verbum Caeteris in Capitulo quamuis ii. dist. Vbi ,, dicitur, Huod uniuerseper orbem Ecclesiae sunt unus Thalamus Christ, ct Ee is clesia Rom. caeteris Ecclesijs es Praelata, non dicitur quod sit Praelata thala A mo Christi, sed caeteris Ecclesijs, quod est dignum nota , ad Glossam au -- tem Capityl. Nemo prius allegatum ubi dicitur, quodsi totu mun uae , ct c. se dicendum est quod Glossa loquitur argumen latiuE,arguendo pro rc con- ,, tra, sed non decisi ub. Vnde dicit videtur. 5c quidquid in hoc passu ita is ctenii per glossas & Doctores interdum assi aliud, interdum negati ueri fuerit opinatum , standum est hodie definitioni factae per sacrum Con is stanti ense Concilium, quoad casus in Decreto et Vs ex prcssos, videlicet
515쪽
eum agitur de fide, de extirpatione Schismatis , de reformatione Ec esesiae in Capite de in membris, & de pertinentibus ad casus praemissos, 16 o.
scut est casus no torij scandali, dc sic de alijs, quod in his Papa sit inferior
Concilio generali. Et si quis contrarium pertinaciter assereret, haereti cus esset censendus. Sed pro probatione secundae partis Conclusionis, scilicet quod Ecclesiae uniuersali de Concilio generali ipsam repraesen tanti quilibet cuiuscunque di nitatis, status aut conditionis etiam si Pa palis existat, obedire dc subesse teneatur, Et si non obedierit, poterit puniri condigna animaduersione, non ei opus adducere scripturas supra scripturam veritatis Euangelicae, qua dicitur, Si Eces iam non audierit, sit tibi , ι Ethnicus es publicanus. Et potest probatio huius secundae partis patere sufficienter ex praedictis. Et tantum de hac Conclusione de pro
Sed cum Ecclesia uniuersalis, seu Concilium generale ipsam reprae Usentanς sit quaedam Communitas, seu multitudo Fidelium, quae regulari habet legibus, decretis ec constitutionibus, quas ex potestate suntina si bi a Christo tradita ex praecedenti Conclusione potest condere, quibus 'Ilurimum reniti de contraire nemo sine poena potest, ideo ut appareat Hoc eis non esse licitum pro isto sit hae e
Conclusio s. Decreta uniuersalis Ecclesiae, seu generalium Conciliorum ip- fam repraesentantium ab omnis, Ecclesiae membru, quacunque etiam si Papali 'praefulgeant dignitate, funt inuiolabiliter obseruanda, quoram transgresonem 'quicunque cuiuscunque status, conditionis, aut dignitatis etiamsi Papatu sit, ex 'contemptu incurrerit, poterit condigna animaduersione puniri Haec Conclu 'so duo dicit i. quod Decreta uniuersalis Ecclesiae ab omnibus sunt ob seruanda. a. dici ide poena non obseruantium. Quantum ad primam parte, 'probatur Conclusio. Universalis Ecclesia & Concilium generale ipsam 'repraesentans habet potestatis plenitudinem de iurisdictionem uniuersa lena super omnia membra Ecclesiae ex Conclusione praecedenti. Ergo se 'quitur quod legibus de constitutionibus eius obedire quilibet est adstri eius. Eu et enim in conueniens de rationi di Tonum aliquem esse subiectum 'alicui id eius iussionibus contraire: unde dicit Canon , Ridiculum de Otis 'abominabile dedecus , ut traditiones quas antiquitus a Patribuu suscepimus , infringi statiamur. 11. dis ridiculum. Et praesertim traditiones uniuersalis Ecclesiae. Si enim Constitutio sedis Apostolicae, siue Ecclesiae Rom. quae subiecta est uniuersali Ecclesiae tanquam pars toti, ex prius dictis omnes
adstringit, de ad eius obseruationem omnes tenentur, Ut in capitulo ult. de .. Constitutionibus multo magis Constitutio uniuersalis Ecclesiae aut Con.
cili j generalis ipsam repraesentantis omnes obligatec adstringit. Propter iaquod in Concilio Toletano statutum fuit, ut omnes Archiepiscopi suis . . Ecclesijs notificent quae in Concilijs generalibus statuuntur i8. distinet. . .
decernimus. Et non ex alio nisi quia omnes huiusmodi statuta seruarete . ianentur. Canonum namque statuta ab omnibus sunt seruanda de Constit. Cap. l. maxime autem summus Pontifex , qui prae eminentiain habet in ..
Ecclesia tanquam principale membrum sub Capite Christo ad huiusmo- di Decretorum obseruantiam constrictus esse videtur. Si enim in princi- α pio assumptionis suae ad Pontificatum, iurare debet se velle tenere fidem tasecundum decreta generalium Conciliorum, prout decretatum est in ta Concilio Constantiensi non videtur quomodo ea passim reuocare possit. Quod attendebat ipsa Synodus Constantiensis, condendo decretum de tas do supra; ubi statuit quod quicumque cuiuscumque status, conditionis Avel dignitatis etiam si Papalis existat, qui mandatis, statutis, ordinationi- ..bus seu praeceptis huius sacrae Synodi de cuiuscumque alterius Concilii iageneralis legitim E congregati super praemissis seu ad ea pertinentibus fa- tactis vel fiendis contumaciter obedire contempserit, nisi respuerit, con-. c. dignae poenitentiae subi jciatur de debith puniatur, etiam ad alia iuris suf- ω fragia si opus fuerit, recurrendo. Et rectissim E mota est S. Synodus ad cicondendum huiusmodi statutum, etiam quoad personam Papae, qui est is
516쪽
Pontifex primae sedis, nullam magis sedem quam primam exequi oportet
I o. decretum uniuersalis Ecclesiae 13.q.i. Confidi tu. Vbi est hoc expressunt. α merito, cum scriptum sit. Patere legem qu.:m ipse tulerit. De Constitui. M Cum omnes. Et imperatur his a Domino qui dicunt & non faciunt, de qui ' alijs onera grauia imponunt ec ipsi nec digito volunt ipsa mouere Matth. 13. Ex quo autem ipse est pars uniuersalis Ecclesiae, merito debet huius modi decreta seruare. Vnde scut habetur ad Galat. 3. quia Petrus da. bat occasionem, ut alij Fideles non obseruarent decretum factum in 3. Concilio, de quo Actuum i . Pauli restitit Petro in faciem reddens causera' ' ν premiae, quia reprehensibilis erat, eo quod non ambularet ad veritatem
V Euangelii. Ex qua authoritate notandum quod decretum ipsus Concilij ab Apostolo reputabatur tantae authoritatis ut diceret quod veritas ip sius es h veritas Euangeli j. Constat enim quod non continebatur saltem V express Ε, in Evangelio super quo Paulus reprehendebat Petrum , sed V continebatur in Decreto Concilij. Et forte ex verbo Apostoli Grego' rius poterat sumpsisse, ut diceret q. Concilia veneranda, ut 4. Euangeli ' is. dist. Sicut sancti; quia Paulus veritatem decreti dixit veritatem Euan ' gelij. Et si hoe soli Paulo licuit declarare videlicet contra actiones Petri V quod non ambularet ad veritatem Euangelij, quanto magis licebit Con ' cilio generali legitime congregato respectu summi Pontificis 3 Ex hae' igitur au thoritate Scripturae quae merito pro manu tenenda libertate Ec ' clesiae scribenda est litteris aureis, patet manifeste quod summus Ponti ' sex tenetur obseruare decreta Concili j: nam si non teneretur. iniuste V Paulus redarguisset Petrum. Item si non, sequeretur valde absurdum.' Ex quo enim Papa peccare εc errare potesti'. dist. Anasiosus, possibile' est dare in futuro tempore Papam, Domino permittente, qui sit malus, ignorans, plenus iniquitate: at arbor mala non facit nisi fructus malos.' Si ergo in potestate sua esset reuocare decreta generalium Conciliorum' in quibus saepe actum est de fidei Et si Fideles ei in hoc tenebuntur obe... dire, sequitur quod Ecclesia erit tandem posita in magno pericato,
quod videtur absurdum. Potius ergo debet decreta Conciliorum gene-- ralium venerari, quam ea reuocare sine euidenti de urgentissima ac ratio. , nabili materia, quae ab Ecclesia uniuersali reputaretur legitima atque , iusta. Vnde sicut habetur Act. is. quod tempore Apostolorum in tanta veneratione erat Concilium siue Congregatio Apostolorum dc senio-- rum, quod putabatur non licere quidquam ardui etiam ipsum Petrum is facere in contrarium , absque aliorum Apostolorum de seniorum delibe-- ratione. Vnde quia Petrus baptizauerat Cornelium qui erat Gentilis ecis comedebat cum eo , quando reuersus est ubi erat Congregatio Aposto-- lorum, disceptabant aduersus eum pro hoc opere bono , de ad quietario dum eos, oportuit eum rationem reddere de gestis. Constat autem quod si illud opus bonum erat, quia praedicare Gentibus verbum Dei & Bapti. - Zare iniunctum erat omnibus Apostolis, Matth. vlt. Ex quibus habeturis quod omnes adstringuntur ad obseruantiam Decretorum Concilij, etiam
si ipse Papa. si Nec obstat Cap. de Consang. dc assin. ubi Papa prohibitio is nem Concili j generalis reduxit ad 4. gradum , dc in lib. Statarum de Res is l. 6. consti tutione Concili j generalis de duabus diebus seu dietis reduxi eo ad unam die tam , de ita videtur quod possit tollere Constitutiones nene si ratium Conciliorum, sed dicendum illud ibi fieri per Papam in Corie illo is generali, ipso consentiente, dc permissione ipsus Concili j: quod patet ex
si verbis illius textus cum dicitur Satri Concilis approbatione. Similiter iciis Caa. sis urtim, illud quod factum est, factum est per Papam pro bono com -- munis Iustitiae tanquam per Ministrum Sc dispensatorem Ecclesiae, de ino casu quo Concilium generale non erat congregatum, nec ipseprohibitus is fuerat facere sine consensu Concilij. Posset enim de consensu Concilii si imo de dissoluto Concilio, de potest statuta condere pro regimine E ccleri sae, Constitutiones interpretari, vel eas mutare ex euidenti utilitate, vel
517쪽
vrgente necessitate. Quia quoad hoc Princeps non astringitur legibus, non sic ut ad earum obseruantiam non teneatur, sed sic non stringitur, ' I o. quin possit leges interpretari, vel mutare, vel nouas condere pro utilita te Ecclesiae, dummodo id expediat Isio enim modo scilicet quantum ad Minutationem Principem esse supra legem, nec eum constrictum legibus 'dicit B. Thomas I. 2. q. '6. art. r. in Responsione principali, dicens quod 'lex humana in tantum recth mutatur, ii, quantum per eius mutationem 'communi utilitati prouidetur. Habet autem ipsa legis mutatio quantum in se est quoddam detrimentum communis salutis. Quia ad obseruan tiam legum plurimum valet consuetudo, in tantum quod ea quae contra 'communem consuetudinem fiunt, &si sint leuiora de se, grauiora viden. 'tur, unde quando mutatur, haec diminuitur vis constrictiua legis, in quan tum tollitur consuetudo. Et ideo nunquam debet lex humana mutari ni si ex aliqua parte tantum recompensetur communi saluti, quantum ex 'ista parte derogatur. QEod quidem contιngit, via ex hoc quodaliqv.ι miaxima '
Oevident sima utilata ex nouo tuto prouenit, via ex eo quod maxIma neces 'euenit, ex eo quod lex constituta maxrmam iniquitatem continet, aut elata '
queruatio est plurimam nociva, unde dicitur a ians perito, quod in rebus notiis ' nituendu euidens debet esse υtilitis , ut recedatur ab eo iure quod diu aequam
Visum est. Haec B. Tho. Sic ergo peristum modum Princeps dicitur esse 'supra legem. Sed quantum ad vim directiliam, dicit eum esse sub lege. Sie 'etiam quantum ad vim dispensativam potest dici supra legem in qua dis
pensare potest, de quo ponit notam B.Tho. ubi supra art. . quod dispen 'i tio proprie importat commensurationem alicuius communis ad singu 'la : aliquis autem dispensare dicitur in quacumque multitudine ex eo ''quod ordinat qualiter aliquod commune praeceptum sit a singulis adimplendum Contingit autem quandoque quod aliquod praeceptum quod 'est ad commodum multitudinis, ut in pluribus non est conueniens huic personae, vel in hoc casu, quia vel per hoc impeditur aliquid melius, vel .' periculo induceret aliquod malum , periculosum autem esse ut hoc iudicio cuius- ialibet committeretur, nisi propter euidens desubitum periculum. Et ideo ille qui habet regere multitudinem , habet potestatem dispensandi in lege humana, ut scilicet in personis de casibus in quibus lex deficit, licentiam tribuat ut praeceptum legis non seruetur. Si autem absque hac ratio- te pro sola voluntate licentiam tribuat, non erit fidelis in dispensatione, . . aut erit imprudens. Infidelis quidem si non habeat intentionem ad bonum iacommune, imprudens si rationem dispensandi ignorat, propter quod iaDominus dicit, Luc. ii. Quis, putas , est delis diJensator o per quem con- ia uir Dominus super miliam suam ' Et ex his patet probatio primae partis is Conclusionis. Sed quoad i. partem scilicet quod propter transgressionem decreto. iarum poterit quis congrua animaduersone puniri. Pro veritate istius iapartis vltra id quod expressum est in decreto Concilij Constantiens s , de is quo supra, est Canon etiam alterius Concilij generalis i. quaest. 7. Si quis iaomnem, ubi dici tur. Si quis omnem truditionem Ecclesiasticum scriptum violat, iaanathema sit. Et in cap. Violatores 21. quaest. r. dicitur. Violatores Cano- cinum volantarie , grauiter a SS. Patribus iudicantur se a Sancto Spiritu 1η- fisi ita cuius ae dono distati sunt, damnantur. Humiam Masthemare, non in iaci μὰ videtur Spiritum sensuum qui contra eosdem sacros Canones non neces is tale compulsi, sed libruter aliquid, aut proterrae agunt, aut loqui praesumant.
Nec videtur esse ver : Catholicus, qui decreta uniuersalis Ecclesiae non is recipit. Vnde dicit Leo Papa scribens Episcopis Britanniae. Et ponitur isao. dist. de Libellis, ubi dicitur. Vestra quae praediximuου SS. Patrum in iis Aiata quae apud nos Canones praelitulantur, esit Episcopus ae Praelatus ali , cisi e Clericus, siue Laicus non indisserenter, conuincitur recipere, nec O- xholicam de Apostolicam fidem, nec sancta . Euangelia utiliter de essi-- citer ad officium, siue retinere, vel credere probatur. Et tantum excin ς 1. Conclusone.
518쪽
Et quoniam ex non obseruantia Decretorum uniuersalis Ecclesiae, veli . o. contradictione eorum , quanquam ipsis contradicere non liceat, ex prae
cedenti Conclusione Concilium generale Basileense quod nostris tem poribus exortum vidimus, a quibusdam dicitur non fuisse legitim E eon grega tum, vel si fuerit, dissolutum tamen credi tura quibusdam, ideo pro. V positio sit haec. Conclusio 6. Sacra Synodus si sitiensis in se asi exordis v ae adpraesens seu ct es in Spiritu S. legitime congregata se multat , qzam nuΓαs quacumque dignitate, etiam si Papali praefulgeat, potuit sine elua consensu expresso uti solum ' re, neque potest. Conclusio duo dicit. i. Quod sacra Synodus Basileensi, V in & a sui exordio usque ad praesens fuit dc est in Spiritu S. legitime coci gregata. r. Dicit quod nullus cuiuscunque potestatis existat, etiam si ' Papalis, potuit sine eius consensu expresso dissoluere, neque potest Pro veritate i. partis Conclusionis satisfacit hoc , quia congregatio Concili j Basileensis habuit ortum ex decreto Concilii Constantiensis habente fuit damentum ex scriptura, ut supra ostensum est, ubi inter alia decreta tu V est, approbante mortuo Papa Martino, quod post finem Concilii ConP stantiensis quinquennio completo, debebat celebrari Concilium genera' te pro reformatione Ecclesiae in Capite de in membris , sicut & factum V est ac demum post septennium immediate sequens debebat celebrari P aliud Concilium generale pro reformatione Ecclesiae in Capite de in mem ' bris, quod & factum est, de conseque ter de decemnio in decennium. Iuxta' huiusmodi decretum Concilium Basileense suit congregatum,lapso dicto V septennio. Quod & Eu genius Papa per suas Patentes litteras in principio' sui Pontificatus approbauit, misitque legatos suos ad praesidendum qui '' in incorporatione per eos facta praestiterunt iuramentum super decretis' in dicto Concilio factis de fiendis, manu tenendis & obseruandis, & in di-' ctis&aliis quam pluribus literis suis ipsum Concilium generale nomina' uit. Vnde de in Bulla sua quae incipit Moyses, quae ab eo post praetensam
V eius dissolutionem ultimam emanauit, dicit ipsum fuisse Concilium ge-' nerale. In alijs etiam suis litteris, per quas reuocauit r. dissolutionem praetensam per eum fac ham , confitetur dictam dissolutionem suam praedi cti Concili j Basileensis praebere causam multis grauibus dissensioni bus, de praefatum generale Concilium Basileense omni deuotione de fauore prosequendum, ipsumque legitime inchoatum de continuatum fuisse α- esse, ac si nulla dissolutio facta fuisset, reuocauitque duas litteras in Pata , latio Apostolico promulgatas in praeiudicium praedictae dissolutionis, ac totum quidquid nomine suo in praeiudicium de derogationem praedicti Concili j Basileensis, seu contra eius authoritatem factum fuerat lcatteri-- ratum, pollicitusque fuerat deinceps a nouitatibus, grauaminibus, sea , praeiudici js inferendis, ipsi sacro Concilio, vel suppositis eius de ad hae
si ren ti bus eidem , real iter re cum essectu desistere velle. Ecce ergo inchoa
- tionem re continuationem Concilii Basileensis, omni firmitate vallatam, si nec a quoquam debere haesitari de eodem, aut de ipsius legitima Con si gregatione. Sic ergo patet 1. pars Conclusionis, quod Concilium Basi
is te ense in & a sui exordio fuit de est Concilium generale in Spiritu Sancto,
si aut horitate legitima congregatum. o Pro 2. vero parte probatur Conclusio. Scillicet, quod Concilium II A,, Densenσην tuit neqae potest per quempiam,sine eius consensu expressa dissolui.
o Paret quia si per aliquem , maxime per summum Pontificem. quod fierio non potest. Papalam pro libito suo non potest Concilium generale dis
, , soluere , aut enim ir se volens di sto tu ere Concilium, innititur aut horitatio legis materialis, aut legis positiuae , aut authoritati legis Euangelicae. Non l. quia Papa non videtur habere potestatem a iure naturali , ctam sit se una libertas i di st. Ius Naturale. Nec etiam potest se iuuare iure positi-- uo, quia Ecclesia uniuersalis de Concilium generale Papam repraes ii raris
is nullo iure positivo stringitur, aut ligatur cum sit sponsi Christi imma is culata, quae a Christo Capite suo summam in terris obtinet potestatem
519쪽
iil ex . Conclusione: Non etiam potest se iuuare lege Euangelicat quia supra probatum est, quod secundum legem Euangelis Papa subest Eccle i o. sae, cum sit dictum Petro, dic Ecclesiae. Si ergo nullo iure potest se iuuare, sequitur quod ipsum Concilium dis luere de iure non poterit sine con- sensu Concili j nec transferre. i. Probatur specialiter quod ipse Euge - nius tunc Papa Concilium Basileens edi luere non potuit, vel in Ferra riam , aut in alium locum transferre. Nam post recessum clandestinum Ioannis Papae XXIII. de Constantia, si ipse Ioannes XXIII. dissolvis set Con cilium Constanti ense, vel in alium locum transtulisset, quaeritur 'virum huiusmodi translatio, vel dissolutio tenuisset, vel non tenuisset, seu robur habuisset, aut non habuisset. Si sic, sequitur quod decretum 'Cone iiij Constantiensis super hoc factum de contrario, fuisset iniquum 'dciniustum. cum factum fuisset super re de qua fieri non poterat, lex au. 'tem debet esse iusta dc possibilis. dist. Erit autem. Et sequitur quod 'Concilium Constanti ense in hoc errasset, quod usque huc nemo dice- Ρbat, recedente enim ipso Ioanne XXIII. de Constantia, fugae praesidio 'dccretatum fuerat, quod ipse Ioannes non possit mutare, aut transferre 'ipsum Concilium Constanti ense ad alium locum, neque ipsam Curiam 'idi tunc existente, decernens Censuras per eum factas vel fiendas in con- 'Irarium irritas de inanes, ipse que Ioannes nondum erat eiectus a sede Pa-IRtus. Si autem non tenuisset, seu robur non habuisset huiusmodi disso Ρntio, vel transsatio quae fui siet saeta per Ioan . Ergo nec ista habet robur 'quae sacra est per D. Eugenium de Concilio Basileensi Patet quia eadem 'est potestas illius de illius Concilij, cum per virumque eadem Ecclesia .. niuersalis repraesentetur, cuius Caput est Christus, de illi duo Pontifices 'Ioannes & Eugenius fuerunt paris potestatis. H3. Probatur specialius quod Concilium Basileense in sui exordio fuit ..
Concilium generale legitime congregatum ex I. parte Conclusionis: er- iaso sequitur quod Papa tenebatur obedire eius statutis de ordinationibus, . etsi non obediret, posset puniri poena Canonica ex s. Conclusione. Sed ia
uia in principio Concilij Basileensis in decreto ii. se T. Quod incipit. iacio iam frequens decretatum est quod nullus quacumque authoritate . . etiam si Papali fulgeat, posset dis luere Concilium Basileense, vel ad . . alium locum transerre , nisi duae partes Concilij consentirent. Ergo dc iahuic decreto Eugenius Papa obedire tenebatur, praesertim cum ipsum iaper suam subsequentem adhaesionem approbauerit, sicut alia omnia de- iacteta facta vel fienda , suique Praesdentes super his praestiterunt iura- .. mentum, sed quia nondum duae partes Concili j Basileensis consenserunt ii ad dis Iolutione eiusdem Concilii, sequitur quod nondum est dis lutum Ec per consequens permanet in sua integritate εο authoritate, sicut fuit iain sui exordio. Et si diceretur per partem aduersam, Epineia, seu in-iaterpretatio legis semper remanet in Principe , Et si sic, poterit Papa in ...terpretari decreta Concilii Constant;ensis de Basileensis, de ita di sibi ue. iare Concilium pro libito suo, vel de loco ad locum tranferre. Responsio, iaquod Epiceia est quaedam virtus directiva Iustitiae legalis ex s. Et hic. de eo iamelior de notabilior quo per eam modo nobiliori de perfectiori obedi- . . retur menti de intentioni Legislatoris pro eo quod ipsi Legislatores ita. tuendo leges frequenter respiciunt ad ea quae ut in pluribus accidunt, dc ciraro de contingentibus prouident: quia ad singula contingentia huma. cinitus non valent prouidere. Quibus de nouo occurrentibus dc se in actio .nibus humanis offerentibus fit prouisio per hanc virtutem interpretati- uam legum, quae virtus semper remanet in Principe, nisi expresse sit eici prohibitum epice iure per eum qui hoc potest . modo hic expresse ei pro- hibitum est per Concilium generale in Cap. Quoniam frequens, ne dissol. ι uat, ut reformatio in Ecclesia sequi possit in Capite dein membris. Epi-μ ei are ergo non potest in hoc casu maxim E durante Concilio generali ιι idipsum prohibente .dd habente potestatem supra Papam ex prius di
di , chius Virtus prohibiti u intelligitur esse excepta in dita rpii ejρ.
520쪽
P Sed obstare videtur praedictis Capit. Significa' de Eleet . ubi dicituri o V quod per Ecclesiae Rom. aut horitatem omnia Concilia robur accipiant, &ideo in eorum statutis Rom. Pontificis patenter excipitur aut horitas '' ex quo videtur argumentum colligi, quod ex quo Concilia robur acci
V piunt ab auilioritate Rom Ecclesiae, quod non possit aliquod Concilium V congregari sine authoritate Papae , de quo i7. dist. per totum. Similiter D ex quo aut horitas Rom Pontificis excipitur in statutis Conciliorum, vide V tur quod Papa poterat interpretari decretum Concilij Constantiensis &V Basileensis,& ita in alium locum transferre. Responsio. Rcgulariter lo-V quendo Concilium generale non potest esse legitime congregatum sine' aut horitate Papae, nisi quando immineret necessitas congregandi illud V pro interesse uniuersalis Ecclesiae , de Papa nollet congregare, de quo V infra dicetur. Sed postquam Conc lia generalia aut horitate Papae, ve IV alias legitime congregata sunt, potestas eorum non dependet a Papa, V sed a Christo immediat E tanquam a Capite, ut supra ostensum est: Con V cilium autem Basileense non fuit congregatum sine authoritate Papae,' imb de aut horitate Martini Papae factum fuerat decretum in Concilio Constantiensi de celebratione Concilij Basileensis, de postea idem Con-V cilium fuit per D. Eugenium tunc Papam confirmatum ratificatum &sta ' bilitum, dc dicebatur notanter nisi immineret necessitas congregandi ii V lud pro interesse uniuersalis Ecclesiae , staret cnim sine authoritate Papae' ipsum Concilium congregari possie. Quia si nullo Papa existente essent
V Cardinales obstinati de nollent eligere Papa volentes turbare Ecclesiam, V vel non possient conuenire, vel ement per tyrannidem impediti, aut in carcerati, vel omnes mortui, vel si omnes Cardinales cum Papa ementhaeretici, vel Papa esset scandalosus notorie, vel in corrigibilis , aut si Papa proferret cum Collegio sententiam dubiam, aut contrariam in ina teria fidei, de in hoc pertinaces essent nolentes Concilium conuocare, vel e Tet exorta dubitatio de contentione plurium de Papatu, nolletque Papa conuocare Concilium, vel aliquis alter casus se offerret qui verageret in noxam Ecclesiae , constat quod in talibus casibus, aut aliquo eorum posset, inali deberet Concilium conuocari sine mandato Papae, etiani ipso renitente , alias si non posset, tunc tota politia Ecclesiae posita is esset in periculo & magna turbatione. Verum est ergo dicere quod Con- ,, cilium congregari potest etiam sine aut horitate Papae. De hoc tamen iam si sufficienter prouisum est per Concilium Constanti ense in quo factum is est decretum de perpetua Conciliorum generalium in futurum celebra-- tione. Quandocunque ergo erit congregatum aliquod Concilium, sem-- per congregabitur authoritate Papae dc etiam uniuersalis Ecclesiae , quae A fuerat in Concilio Constantiensi congregata, sicut & Concilium Basi leenii fuerat & est eadem authoritate congregatum ex i. parte Consi clusonis. Et ita standum est posteriori iura facto in Concilio Constan. - tiensi de celebratione generalium Conciliorum. si Similiter quod dicebatur quod in statutis generalium Conciliorum
Rom. Pontificis excipitur aut horitas, verum est iuxta ea quae dicta sunto in Conclusione praecedenti, quod intelligitur huiusmodi aut horitas ex-- cepta ad interpretandum, declarandum & moderandum statuta Conci se liorum secundum varietatem temporum suadente euidenti utilitate, velis Urgente necessitate cum consilio maioris partis Cardinalium, quod deis honestate requiritur quandocunque Rom. Pontifici pro bono Reipub is Videretur faciendum: quae quidem authoritas interpretandi dicitur Epio aceta seu interpretatio legis, ut supra dictum est. In qua interpretationeis semper intelligitur excepta authoritas prohibitiva uniuersalis Ecclesiae si & Concilii generalis ipsam repraesentantis tanquam authoritas Supe- rioris, ut quandocunque Ecclesiae uniuersalis, seu Concilium generale ipsam repraesentans prohibet epineis a re, sicut in casu praedicto expressori in Ca. Quoniam Frequens, ibi non potest Papa epicei lare, quia expressori per Ecclesiam prohibetur ne dissoluat Concilium. Si enim contrarium