장음표시 사용
71쪽
unionem habendam, de periculis, dilationibus , erroribus in fide s ad e L ..
fectum deducerentur, ac per suos modo, Schisma nutriebatur & nouum Q i ob inducebatur, errores oriebantur .c scandala; in Ecclesiae status Ec ani marum subuersionem, pertinacius tamen. opinionem suam tenuit, & errores tactos pertinaciter defendit & omnes vias oblatas refutauit,&e. Nunc respondetur ad aliqua quae videntur eum excusare. i. quia B. Mobtulit viam Iustitiae ut videatur veritas quae vincit dc praeualet: Sc se non est in culpa C. consuetudo. 8. dist licet Cessionem recuset; quia de bet esse vi linia, scilicet cum aliter scandalum Schismatis sedari non pol test. Etsi Cardinalis, aut Rex scandalizatur, quia Cessionem ost erunt Mec se substrahunt, cum hoc scandalum oriatur ex malitia quia veritate ni nolunt amplecti,& ex quadam auctoritate hoc defendunt, non eth ve ritatis persecutio; propter hoc omittenda, Ut dicit S. ThOm. 2. 2. q.λ' . art. 1. Sed ista ratio non obst.it i. quia pro veritate habenda amplius 1 o. annis laboratum est, ec constat quod non profest, ex quo cum alijs multis necessitas Cessionis per Cardinales ec alios conclusa fuit, iuxta g. pro graui,&c. cum aliter debite Schisma sedari non possit,&c. Praeter ca ilia via non excusat, quia est plena erroribus, ut est deductum, cum non per Concilium uniuersale quod seni per refutauit, sed per Compro mistum per quod Ius non habenti constitui non potest, nec illo titulus dari, nec vitium purgari. Et quod uno contradicente cuius intersit pro ut de multis constat, essectum habere non potest, obtulerit veritatis pro secutio cum certis pactis εc modis a Iure reprobatis, &c. Praeterea eis scandalum ex eorum malitia proueniret & se substraherent, vel ex mali a tia in diuisione permanerent, adhuc Leisio locum haberet per C. Post co pridem A. propter malitiam, o f. pro graxi. Et si dicatur, non habet lo cum quando malitia defenditur ex authoritate velut licite ut in C. finai. de Pe. dist. 1. Hic dicitur dupliciter quod veritas, vel rigor iuris non ob mittitur, quando malitia, &c. Nec multitudini est standum: hoc verum
quando non est periculum standi iustitiae, aut veritatem prosequi de illi uti. Et sic procedit objectio. Ubi vero veritas Iustitiae, vel rigor iuris, si oba
seruarentur , inducerent maius periculum, aut scandalum, etiam licet ma
litia authoritate defendatur, relinquitur veritas Iustitiae, vel rigor iuris, 'Probatur . dist. denique i 3. d. cap. i. de x. No. glos. 6. dist. cap. i. super 'verbo Rescindendo. Modo ita est quod per viam B. quam dicit Iustitiae 'quae plena est erroribus, dc per quam non potest dari pax, ut dicturn est, 'sequerentur de animarum pericula & scandala inaudita & perpetuario 'Schismatis. Ideo posito quod hoc esset malitia quae ex authoritate etiam 'defenditur ut licita, obmittendus est rigor Iustitiae de veniendum ad Ces sionem in qua nullum peccatum, aut scandalum , sed silminum bonum
consistit teste Paulo Orosio ubi supra. Et quod pro periculo Schismatis
vitando obmittatur. veritas Iustitiae est authoritas Hieronymi quam inducit S. Thomas 2. i. quaest. t. arti c. penuit. I. art. facit C. ponderet in n. l. dist ut constitueretur.
Puta se. i. solutio. ad veritatem de iustitiam pertinet quod illa utamur in quantum per illam proficere possumus, peccata corrigere & errantes ..emendare: cum ad illum finem veritas iustitiae dirigatur . dist. fac μηt .. leges. 23. qu. s. prodest. Vbi ergo prosecutio Iustitiae non potest praemissa ..complecti, sed potius executio maiora mala induceret, obinittenda est, . . etiam si malitia defendatur . dist. denique. Et B. Thom. ubi supra. Ita . . quod in tali casu sincera charitas subueniat, rigor institiae prodesse non is potest. C. ponderet, dcc Quae charitas indicto B fuisset si Cessionem ob- tuli siet, quando videbat prosecutionem Iustitiae prodesse non posse , sed iapotius obesse.
Per praemissa soluitur quod allegatur pro via D B. quod de titulo Be- neficiali potest fieri Compromissum per modum amicabilis con positi O- ianis iuxta C. super eo de transact. Quod autem allegatur quod alias de . . Schismate fuit Compromissum in Regem Non obstat quia ibi Utraque ..
72쪽
--.-. pars consensit. Hic dissentit aduersarius & multi alii quorum in te i o3. v rest. Praeterea ibi interuenit Concilium Praelatorum propter hoc con-ν uocatorum: hoc autem Concilium refutatur per B. & ita de illo casu ad praesens argui non potest: εc sic nec dicta via, nec eius oblatio iuuat B M permaxime cum Collegium Cardinalium contradicat illi viae ex iusti, de a rationabilibus causis supra tactis, sine quorum consensu talem submissio D nem facere non potest, Ecc.
a Nec obstat quod allegatur, aut allegari potest per B quod ex quo ipse
Mosfert viam Iustitiae, licet viam Cessionis non acceptet, contumax, per
iurus vel pertinax dici non potest, donec hoc fuerit determinatum per Concilium iuxta Glos. C. si duo '. dist. Quia cum euidens sit, quod via
sua est erronea dc nullo modo procedit, maxime contradicente aduersa-
rio de alijs quorum interest, maxime etiam quia maior pars fidelium illam non complectitur: Et quod B. in hoc se submisit arbitrio Cardinalium, ' de hoc referre non potest quaestionem , cum viam Cessionis medio iura mento acceptauerit, si DD. Cardinalibus, vel maiori parti expedire vi V deretur, quibus ita visum est; de ideo contradicere, vel recurrere ad alia D terius cognitionem non potest, dcc. V Nec excusant B. protestationes per eum factae quod generaliter tenet, quod praedicat de tenet Ecclesia Catholica de quod semper est paratus um V ritati acquiescere , quia per factum contrarium sublata est ista protesta- tio , nam frequenter monitus, quod recederet a praedictis erroribus & sibi ostensu in est publice de secreth per claras rationes; sed respondere' noluit, aut acquiescere obstinata mente dc pertinacia; dc sic non excusat' potestatio propter factum protestatum contrarium , De Leg. Institutis V Cum Martiser, cum nostro. 24. q. 3. dicit Apostolus. Quod autem posset Vallegari pro sententia Papae praefertur sententiae Ecclesiae iuxta Glos C V quodcunque x . qu. I. dc sic via D. B. debeat praeferri viae Cardinalium de aliorum quorunc unque. Nec obstat quod B. hanc praerogatiuam a se V abdicauit, submittendo arbitrio D D. Cardinalium expresse de Cessione V eum iuramento , ideo contra hoc venire non potest, &c. Adhuc dicunt aliqui quod iurauit renuntiare, si Cardinalibus videretur expediens: sed non iurauit offerre, nec alias vias de quibus supra tactum est, id sic non potest notari de periurio. Dic quod tenetur per i A norem scedulae iurare, perquam patet quomodo iurauit prosequi per om- . nes vias rationabiles sine impedimento & dilatione usque ad Cessionem inclusue. Et ideo vias praemissas refutando, & etiam Cessionem dc impedimenta praestando contra iuramentum a se praestitum temere venit; de , ita de hoc restat iudicandum , attento tenore scedulae: quo attento nonis periurium, sed plura periuria commisit, iuxta C. sicut, de Testibus. , Non obstat ad praemissa, si dicatur quod B. non tenetur nisi alio cede-- re volente, dc cum aduersarius Cessionem recuset, B. non tenetur Censi sionem offerre: quia talis oblatio non prodest iuxta C. cum Contingatis de Osf dele g.&c. quia scedula iurata hoc non habet. Et potest esse quod si alio non cedente seu Cessionem non acceptante, Cardinales possent diis cere quod B. cedat pro bono vnionis. Et si Propter pertinaciam suam, is vel aliter se inutilem redderet ad unionem habendam: quo casu ipse ce-- dere tenetur & illud possunt dicere DD. Cardinales fore expediens pro si bono vnionis, & ipso remoto, alius utilis ad hoc substitueretur facit C. - nisi ridem g. propter malitiam, & g. pro graui, dcc Et sic cum denegando,, Cessionem seu obligationem Cessionis)iuiserit i se Collegium , ac prin-- cipales suae obedientiae Reges, sine quibus viriliter ad unionem intende-- re non potest, de iure & per iuramentum praediistum, si DD Cardina-- libus videatur expedire , prout dicunt, renunciare tenetur. Aliter diciis tur, quod etiam aduersario recusante facere Cessionem, ipse B. tenebais tuream offerre; cum per hoc colligasset sibi Collegium suum, Reges Mis Principes obedientiae suae, de sic fortiorem se reddidisset, dc aduertari unais debilitasset , dc ad unionem Ecesesae procurandam bonum exordium
73쪽
dedi siet, ac etiam seandalum suae obedientiae euitasset Jc diuisonem, cum ad omnia utilia unionis per iuramentum obligatus cxistat, qui si proprae. i ouei
missis assequendis de euitandis tenebatur se morti exponere, multo forta Misiis Cessioni. ec
Nec obstat duod dicit Glos. in summa i . quaest. i. Di inmus quod Schisma non cadit in Rom. Pontificem, ut ex hoc dicatur haereticus , nec
propriE in schisma cadit: quia eo respectu quo quis se diuidens a Capite
Schismatieus dicitur, Papa Schismaticus dici non potest,' hi a se ipse ut est Caput Ecclesae, vel vice capitis gerens diuidi non posset , sed eo te pectu quo facit, vel patitur quod membra a sua recedant obedientia,& inter subditos inualescat diuisio, vel iam diuisos fouet in Schismate, unio ni impedimenta praestando , dc extirpationem Schismatis negligerido. tune Schisnaticus dicitur & Schisma fouere censetur, ec erga Ecclesam fidem non obseruare, ut dicit textu, i . q. t te c. Non obnat quod alle gatur quod Roboam cuius culpa decem tribux diuisae sunt egno ,ha men Schismaticus non dicitur , sed ipsae decem tribus se diuidentes, ut T. q. t.. Denique, quia culpa Roboam non fuit causa immediata illius di uisionis, sed potius culpa patris sui idola adorantis , ut patet in cadetii historia. Sed culpa B. est causa proxima de immediata diuisionis nouiter 'exortae de durationis antiquae. Et ideo Schismaticus dicitur de Schisma uere censetur: ita soluitur contrarium quod iarmatur circa finem C. Meum in ex tis de Nectione. C. Quia Drue laterio Conces pris. Praetetea est 'opinio Innocentis C. Inqui non. de sentent. excomm . quod si Papa prae
capiat aliquid quod sapiat haeresint vel ex quo timeatur status Ecclesiae 'perturbari, vel multa mala sequi, et non est obediendum: sed si conside. 'rentur ea quae supra praemissa sunt , ex hijs quae fecit de tacit B. dixit de Wasseruit ac passiis est, notatur ne dum de haeresi, imo δ: clare de Schisma te, ac turbatur status uniuersalis , dc mala quae enumerari non possvnr, 'sequuntur, de ideo ab eius communione recedi potuit, ad hoc ne plus quam oporteat sint subditi, quia sic compellerentur eius vitia venerari. 'Et licet praedicta supra dicta in facto veritatem contineant, tamen opo tet quod cle praedictis B. audiatur de conuincatur, quod fieri non potest 'sine Concilio suae obedientiae, quod est iudex competens Iuxta NO. art. .
in fidei de haeret. in C. cum alle g. per quod patet quod est necesse quod concilium declaret utrum Papa esse desierit, vel l Papatu veniat deij 'ciendus, vel non , aliter enim si ex praedictis causis Papa esse desierit an te declarationem, alius loco cius eligen dus non est: Curii nihil aliud esset .. im nouum Schisma in Ecclesia inducere in magnum Ecclesiae dc fidei is insidatum, ut docet experientia ex principio istius Schismatis, licet ante diciam declarationem scientes veritatem praemissorum potuerint a suo
consortio, seu communione recedere, ut supra est tactum. ..
Rex Aureliano suadente Concilium conuocat Praelatorum ad diem i8. M ij, quorum praetentatis animis, Aurelianus fautores suae Partis convocat die 18. absente Rege, absentibusque Biturigum & Burgundorum Ducibus, de intellecta unanimi omnium voluntate Regem quoque ta- .
cile adducit ad restituendam obedientiam. Ergo eadem die hora 3. postmeridiem, absentibus Praelatis Rex pro se de subditis Regni reddit obe dientiam plenariam D. Benedicto, ut legitur in vetere M S Victorino, praesentibus Cardinalibus, Prenestino qui Pictaviensis dicebatur, de
A Luci AR v M ob hanc rem a Benedicto ad Regem missis. Cumque die o. conuenissent Praelati de alij Clerici, Franciae Cancellarius exposuit Adeclarauit factam a Rege determinationem praedictam super restitutione obedientiae, quodque, ut legitur in illo M S. D. Duu Aurelianensis se fecerat fortem de habendo Bulgus D. Benedieti super aliquibus contentis in sed v, chius tenor statim hequetur ; propter qaod petebatur ab ei Am Archiepis pq o Episcopis praesemiba , si videretur eis aliquid dictis se alis addendum, δε-
ιη endum, aut corrisendum, aliquibus direntibus se viati osed re in omnibus
74쪽
..-. rem suis Episcopis Prouinciae. Cumque sic haberentar negotia, repente ex parter o3. Regis manitatum est pro dictu DD. Ducibus ibidem p sentibus , quatinus ad eum accederent apud S. Paulum , omnisus omissis. Erat antem tune hora υ- cima I o ram erat Rex promptus equum ascendere pro eundo ad Ecclesium A.
Mariis Cathedratim Paras. Ecclesiam, ad quom statim iuit, O disti Domini Duces cum eo: ae magna multitudo Princitorum o Curi .edi ibidem in dicta Ecclesia dictus Dominus Cardualis Prenesmus Misam celetrauit de S Spiritu, o M. Petrus de Actiaco Episcopus Cameracensis fecit sermonem ad Popalam; in quo publicauis dictam Regis determinationem de re utione, ae etiam tenorem suo , de qua supra mentis o cuius tenor sequitur.
biour de Mas 1 o3. Guue de demo urant en savertu ec te sement par' tu' fait, presens, dec. le Roy estant a Nostre Da me te plus solennelle- ment que Dire se pourra, sera publierson intention re declaration de V sus dites . presens Nosseigne urs les Dues. r. Item Monsetetneur te Duc d'Orleans se nil fori d'auoir Bulles de' nostre S. Pere, de 4'acceptation de la vore de Cession en trois cas, si a-' uoir, Aduersario cedente, decedente, vel electos cas contenus en i 'instrument' que Mondit Se igneur d'Orleans a fur ce. V . i. Item que mondit Seigneux d'Orleans se Ait fori, comme desius, V d'auoir Bulles de nostre S Pere, par tesquelles it reuoque rato utes pro-' testations, si aucuns en anites, contre lavoye de Cession dc reuo quera' ec annulera tous proces, si aucuns en a satis, oti fait seire par occasiondet adite substraction de qu'il ne fera Dire doresenauant. 3. Item que des aucuns articles contenus ou Trait tE des Cardinaux
, entant qu' iis regardent te Roy dc son Royaume, Mondit Seigne ur d'Orialeans se nil fori d'auoir Bulles, comme dessus , afin que te Roy dc au tresis de son Roraunae s cn nuissent aliter. ,, . Item que nulle discussion ne sera iamais nite de lasoubstraction enis Concite generat, ne a uire part leto utes in iures qui ont este Dictes ouis dictes a cause d'icelle de empe schemens donnez d'une part dc d aut rei si solent annuliez de pardoniaeae: dc Mondit Seigne ur d'Orleans se fati fortis davoir Bulles, comme dessus.
- . Item que te Roy nostre Sire, suppliera a nostre S. Pere qu'il veille
si moderer les charges qui soni surPEgli sede France: denos diis Seigne ursis les Ducs, parte commandem ent du Roy, feroni diligence de se potiri uiris par deuers nostre S. Pere. - 6. Item te Ro', ne r Esli se de France Nentendent potnt que aucuneis cho se soli in noue e es Collations de promotions nites par les Ordinatres . pendant la substrachion. Toutes is si aucunes des dites Collations ερ Pro-- motions estolent alleguees, ei renulles,ou non valabies, ou annulices paris symonte ou au tre cause rat nable selon droit, non touchant la substra-- chion, te Pape en fera ou pourra faire ce iu'il appartient de droit, Iusticeo dc ration. Et avssi ii pourra conrfimer tes dites promotions ou aucunes,, d'icelles au profit de faue ur de ceux qui les onteues partesdites ordiis naires. TOutes voyes aucun empe schement ny seram is pour queis con- ques Reseruations , ne vacation en Cour de Benefices qui oni vaque du-- rantia substraction.
75쪽
qui soni par la Cour de Rome sur I 'Egli se de France Etle pape metira
a execution ce qui sera appo inte & ordoniae audit Concite. i o3 8. Item potar auiser auctans expediens fur ladite nomination & sur la tapo ursui te dei' union, Reformation Sc bon reginae de l'Egli se, seront par cile Ror ec l Egli sede France en cet te isthmblee commises aucunes boni es person nes de grande Science dc de bonne Conscience, asin quelamati e - requi polirroitest retraitieeoudit Concite, soli aucula ement parcu x ad- uis e&disposiae. Signe , CHARLES , I EA N , LOYs, Pi ERRE. Interim tamen incςrta Vniuersitas quam in partem se verteret , plura Comitia celebrauit, nec facile consensus haberi potuit : Theologica enim Facultas,Natio Gallicana de Picardica restitui volebant obedientiam, Facultates vero Decretorum dc Mede cinae cum Natione Normanica refragari videbantur, conabanturque in suas partes Anglicanam adducere. At illa i3. Maij congregata conclusit neutrius se partis futuram, ut habetur in actis illius diei, ita scribente Procuratore Nation. Anglic. I Lefuerunt congregationes Facultatis Theologiae, Nationis Franciae, ae etiam Picariae super muteria Ecclesiae quando ventilabatur resitutior quas Congregariones adiuerunt Decanuae Facultatis Decretorum, ac etiam Procarator Nati
nis Normaniae: fui requisitus ab omnibus arire cum praedictis Decano er Procaratore Congresationes istas ad fundicandum ex parte Nationis, quatenus starent in alias deliteratu per Regem se minersitarem, nec attentaretur aliquid in oppositum. Quia veta nesciui intentionem Nationis super ista materiaieci congregationem Nationis die memorata ad sciendum qualiter Natio vestra me de bere facere in materia i , oc. Natio Goberauit super ista materia, qtiod nequaquam deberem me facere part m pro restitutione facienda, vel pro calorian tibus pro restitutione, nec etiam deberem me facere partem cum laborantibus ad oppositum: ese voluit natio pacifice se sere e in ista materia : o fui requisitus a pluribus in Natione, quatenas Ego non adirem aliquem Principem cum Rectore ad supplicandum in praedi D n otio: nec essem in particularibus Congregationibus siue Conuocationibus fastis per Rectorem, unde quouis modo oriri possetospicio: sed Natio dixit se veste deliberare quando in Generatibus Congregati m s , aut Facultatis, aut mi uersientis haberet dicere ratione suum.
Natio ista Anglicana const intissima semper fuit, de licet caeterae Facu Lotes & Nationes initio Schismatis Clementi VII. obedientiam praestanadam esse censuissent, illa, licet non spretis Clementis benefici j s& fauore quem pollicebatur, nunquam adduci potuit ut comprobaret eius et stionem, hocque a Repe impetrauit, ne cogeretur id facere, itaque cum hex 3o. Maij an . praeuicti i o3. litteras suas ad Facultatem Artium de Iniuersitatem direxisset, ut secum restitutionem Benedicto facerent, illa sola Bonifacio constantissim E obedientiam praestititi ut legitur in Aonillius diei. Anno 1 v. die vero 3o Maij, &c. Rex misit quasdam ii
custari Artium, ac etiam 'niuersitati, cientes mentionem de restitu-6one Melientiae, q&ia Rex restituit eam , quud etiam Vnizersitus restitueret
sver hoc detiberauit sic, quod ipsa priuile atu mansit Paris . de gra N. Regusus obediemia alia ,scilicet D. Bonifati , in immunitate sua vixit se se Ae ure sub obedientia eius , sicut ante fletu es semper de particularibus respiraretistii issam obedientiam Aenerim, Natio se non intromisit, quia Rex es, Regni G, qui Mediunt iri , sciunt quid habent agere. Post multas tandem altercationes Vniuersitas, una illa excepta Natione, Regi suffragata est, ea lege, ut Benedictus promissis staret. Ergo die 3 o. Maii restituitur obedientia Benedicto, in eamque rem conficiuntur hi
76쪽
ψ IZAROLvs D Ei GRAT i A FRANCORUM REX. Summus omnium bo- , D norum dispositor de Creator qui sua miseratione nos ad Regni falli xi stium sublimare dignatus est, cuiusque Imperio cuncta creata subiecta is sunt, sicut sibi placitum est, de his quae inter mortales agitantur, ordi Unat, itaque quae per sapientiam huius mundi concluduntur, interdum D mutari disponit, hominum quoque mentes ad haec aptat, ut prudentiae
v virtutem insequentes, prout rerum ac temporum varietas exigit, ite itera temporibus accommodent. Sane fatis & merito meminimus , nostraeque mentis acies continua lugubrique meditatione reuoluit quae dc quanta,
V quam dura, quamque nefanda pestis huius virulenti Schismatis, proli ' dolori nunc de ab inueteratis diebus in Ecclesia sancta Dei discrimina V parturisit, quot etiam per illud periculorum labyrinthis orthodoxorum
M animae subactae sunt. Pro cuius extirpatione feruenti desiderio charita
teque succensit quibuscunque modis A vijs possibilibus, nullis parcendo laboribus aut expensis, pluribus congregationibus, frequentatisque con V sultationibus Praelatorum, Magnatum, Cleri A procerum Regni Dei Vphinatusque nostrorum super hoc habitis; nec non Ambaxiatis solemni V bus quam plurimis apud Reges multos dc Principes Christianitatis ob P hoc factis, totis nisibus curauimus laborare; oc tandem usque ad hoc de-
uentum est. quod dictis Praelatis de Ciero dicti Regni de Delphinatu,' nostrorum Pontifici papae Benedicto XIII. obedientiam sibi iam exhi V bitam debere subs rahi quia viam Cestionis non acceperat sibi oblatam' sub illa spe quod pro hoc unio ipsius Ecclesiae velocius sequeretur. Qua V quidem Conclusione ad effectum deducta, etsi ad eam inducendam mul
V tae causae de rationes appeterent, tamen fructus optatus, ac exinde spe-V ratus minime secutus est , intrususque; cuius pertinacia propter hoc per' substractionem suorum sequacium flecti credebatur , nedum in aliquo' depressus est sed in sua duritia pertinacius, ut asseritur perseuerat, dicti' que sui sequaces non modo se a sua obedientia minime substraxerunt, ' verum in sua obstinatione magis, ac maris roborantur. Quamobrem ijs V in interiore nostra meditatione pensatis fructum illum a dicta substractio ' ne speratuni subsequi non videntes: attendentes etiam quod prout ad nostras aures per instrumenta publica de Charissimorum amicorum no-V strorum Pr nestini&Salueiarum Cardinalium,aliorumque fide dignorum V relatus iam deuenit, praefatus summus Pontifex viam Cessionis ab eo re quis tam acceptauit, ad finem quod per hoc vera unio in Christi Ec elesia subsequatur. Quam quidem viam Cesionis In trusus super hoc pluries cum Instantia maxima requisitus acceptare pertinaciter recusauit:
quanquam Sacrum Collegium sanctae Rom. Ecclesiae Cardinalium quos
inter caeteros intrinseca huius rei penetratio mentalis accuratius punge-
, re Videtur, praecedentibus maturis, consultisque deliberationibus, prout tantorum virorum discretorum interest de opus est, tanto facio inter ip-- sum summum Pontificem dc eos, de agitatis & conclusis a substractione , per eos dudum facta omnimod Edesistentes Praefato summo Pontifici suamis plenam obedientiam restituere decreuerunt, firmissime considentes, ut si asserunt, quod per hoc ad dictam unionem citius poterit deueniri. Qua-- propter praemissis permotus noster animus quem semper ad ea quae dictae si unionis proscua viderentur promptissimum habuimus habemus, vesti is pia Progenitorum nostrorum imitantes, qui nunquam in factis uniuer.
, salis Ecclesiae defuisse leguntur, sed semper in hi js adesse veritati; Notumo facimus uniuersis praesentibus de futuris quod Nos in Domino cuius cauia si se agitur , spem ponentes quod per restitutionem obedientia: per Nos dicto summo Pontifici faciendam amoena pacis Ecesesiae sanctae Dei sola-- tia, nobis caeterisque Principibus huius obedientiae inuicem in verae fidei is charitate unitis, poterunt facilius S citius procurari, de consilio de assen su
77쪽
Chari inmorum Patruorum nostrorum Ducum Bituriae ec Burgundiae, Germanique nostri Ducis Aurelianensis de auunculi nostri Ducis Bor I c3. bonisi, de consilio praeterea Praelatorum, Uniuersitatum P risiensis , Iosat , Amredas e . o Mo. V. Procerum ac Nobilium plurimorum Regni nostri super hoc ex intentione a nobis euocatorum, in ipsius Dei nomine quem solum habemus prae oculis, ipsam substractionem in dictis Regno de Delphinatu nostris de caetero ceuare de nullius roboris in ta turum esse decernentes , veram obedientiam Praefato summo Pontifici Benedicto Papae XIII. pro nobis toto Regno dc Delphinatu praedictis subditisque nostris quibusque dc cuiusque status & conditionis existant, de nostri certa scientia, maturaque deliberatione habit1 cum praedicus restituimus; eidemque summo Pontifici tanquam Papae dc vero vicario MD. nostri Iesu Cluisti deinceps per ipsos subditos noli ros obediri volu mus, declaramus, sancimus, praecipimus de mandamus; sicut anteactis imporibus summis Pontificibus S Rom. Ecclesiae per eosdem extitit obe. ditum , districtius inhibentes cunctis subditis nostris iam dictis, quatenus Sanctionem de declarationem nostras pr sen tes nullatenus infringere prae- sumpserint , ne indignationem nostram cum graui animaduersione se sen- .serint incursuros. Mandamus insuper id expressius iniungimus uniuersis Iustitiarijs nostris Eceorum cuilibet, prout ad eum pertinuerat, quatinus restitutionem huiusmodi dc omnia suprascripta in cunctis locis famosis de notabilibus Iurisdictionum suarum, ut ad omnium notitiam dedit can- tur, faciant solemniter ac etiam celeriter publicare, Se quos contra facere 'repererint, graui ter si e puniant, quod caeteris cedat in exemplum. Quod 'ut perpetuae soliditatis robur obtineat nostrum praesentibus fecimus ap- 'poni sigillum Datum Parisius. die penuit Maij an. Domini i o3. dc Regni nostri 13. sic signatum per Regem, DD. Ducibus Bituriae, de Burgun- 'diae, Aurelian. α Borboni j vobisque de quam plurimis alijs de Magno 'Consilio praesentibus. P. F ERRON. lecta dc publicata in Curia ly. Iun. ' o . Sigri BAYE. Hoc modo Restituta est Benedicto Obedientiat de quia substractionis
tempore ordinaria plurima Beneficia contulerant, Rex alijs literis notum esse voluit, eiusmodi Collationes pro eo tempore factas valituras, deinceps verb Benedictum suo iure usurum. CHARLus rAR LA GRACE DE Dirv Rox DE FRANCE. Atous iaceux qui ces presentes leti res verroni, Salui. Sqauoir falsons que iacumine a grande cinae ure deliberation ,& par te Conscii des Seigne urs ia
in ment de I'union de S. Egli se de a uires Causes iustes & raisonalites iaquil cenous me uvent. Nous de l'Egli se de nostre Royau me & du Dau. Phine notis ussons pie qa s ustralis de l'obeissance de nostre S Pere te iaPape Benedict de euilio iis ordon ne que au Pape, a ses Collecte urs, Pro- MCurcurs&Officiers quei conques de quelque estatqu' iis seu sient, ne se- iamir rien paye de Finances, prouisis emolumens de charges queis qu'iis ciseum id qu'iti uiolent prendre dc leuer parauant. Et que quand les iaprelatures, Dignite ad Benefices Electi Aserotent vacans,ily seroit pour- tau u par ceux aus queisl'election en appartiendroit de droit dc de coustu. me. Et que les autres Benefices sero ient conserea par les Ordinat res i. atisque is la collation en apparten Oit , si comme ii apperi par nos let tres ..cti testa publiees sur ladite substrachion. Et depuis pour plusieurs causes odcraisons qui soni struenues, dc principalement en e speran ced lauancer ιι Iesait de I union de l'Eglisei Nous p our nostredit Royaume dc Dauphi - DEayant rendul obeyssiance a nostredit S. Pere pour te temps lors adue- Dir. Et Disanti adite Restitution pour teni r les Eglises de persennes Ec- clesiastique sen palx de tranquillite, fui nostre intention de ordolana sines Menrre tres prouisons due uretea que eo uice qui auolt est d fait durant ia
78쪽
, letemps de ladite substraction tant de promotion ς comme de prouiso iisi o3. M de Benefices & au trement selon la forme A teneur de nos dites let tres, M demourasten sa force & ver tu ,α ce non obstant quel conques Reserua D tions de Cour de Rome qui puissent e streau contraire. Et amsi te fisme,
Mi publier en plein Sermon en i 'Eglisse Nostre.Da me de Paras, te io ur que M ladi te Restitution d obeysiance tui publHie. Et it soleain si qulit soli ve 33 nu a nostre Cogno issance que nostr edit S Pere, par importunite de re
D uel ques, Eues ques, Abbes, Prieurs, Chanomes de aut res Gens d Egli se M ouaucunsd'icelles cs Prelatures, DigniteZ de Benefices avsqueis iis one 3 este pou rueus de qui leur soni consere E par les Ordanaares duraniae tenips ' de ladite substraction par vertu de nos dites Let tres ecordonnances, αυ enten d de de bo uter les diis Prelais, Beneficiers dc personnes d Egli se ou auctans d'eux de leurs Prelatures , DigniteZ dc Benefices par voyes de
V Privations. de Translations, de Suspensions ou au trement deles confe- er a autres persennes ason platsir, solis Ombre desdites reseruations ou autrement: Et outre ilia enuoye Collecteurs dc Commissat res par te,
V Prelatures, contreindre dc ont commence a contreindre les personia ex V SEgli se, tant Prelais comine a uires par moniti Ons, excommunications V dea utrement in deuement a parer tres grandes & excessives sommes de
denters pour les restes des vacans ou seruices du temps passe depuis o. 'ans ou plus, & au sit pour les restes des Procurations dc dixi esines qu il
' uices ou vacans des Prelatures, Dignite Z dc au tres Benefices qui ont' vaque de cint este consere E par les Ordinatres, comine ditest, te temps de V ladite substraction duranti de venant directem ent contre la forine Ec te V neur de nosdites leti res de substraction d 'Obeyssance, de auri contre les' Prouisons dc se urete2 par nous ordonne es de declare es quand nous auons rendu ladite oberilance a nostredit S. Pere, qui seroit contre toute πα-
V son de contre i honneur de nous, de ceux de nostre ligna se dc de non re' Conseil, & du Conseil de nostre Royaume dc Dau plane a totis ceux quioni este consentans de ladite substraction , dc seroti semer debais, diui is sons echaines enire nos subjects, tant Clers comme Lais, de austi par rei les Exactions serotent v vide es tes s nances de nos diis Royatim e dc Dau-- phine, & les persennes d Egli se miles a telle pauli rete & confusion paria Sentence d' excommuniement & aut rement, qu 'il faudroit que te diuin , seruice cessat 5c seroti tout empe sche te fati dessus sit de I 'union de l'E
ia des Eglises de nos diis Roraum e dc Dauphine , volitant obvierauX in con-- ueniens demis diis & garder les liberte E, droiis 3: franchises des Egli sesis comme tenus y sommes; par frande de me ure deliberation auons ordon se ne oc ordonnons par ces prcsentes que tous ceux qui oni estE pou rueus se a Prelatures ou aut res Dignite a dc aus queis aucuns Benefices oni esto
si conserea par les Ordinat res, comine dii est, ladice substraction durant, si supposeque lesdites Prelatures, Digni ieet ou Benefices fetissent aupa si uani reserue es, demetarent paret ilement en possession & sat sine de leur, se Prelatures, Dignite et & Benefices dc qu'iis en iouyssent sans empe ho-- ment quel conque, de qu' iis ne solent contraiias a payer ait Pape oti a sesia Collecteurs ou Commis ouautre quel conque; aucune financ epour CCa-- son de vacans de seruices,derro curations, dixi emes oua utres redeuari Cese dequel conque temps 'ue celoit. Et eno utre que to es aut res Gens d E
si gli se de quel conque estatqu'iis solent, qui oni estε proincus a Prelatu se res, DigniteZ ou aut res Benefices quei conques auant te remps de ladi si te substraction, de ausi ceux qui ont este pronaeus depuis te temps queis nous auons rendul'obe Isiancea nostredit S. Pere, ne scient tenus paror
79쪽
Ceux qui des presentes erroni, Salus - comine Ure; ce quo pie' grande de me ure deliberation de nustre Cotistit & en eo tention qne plu itolii, plus aiseinent pilis hon uena b l emen e seu si en t de solent trouuees vores conuen ab .s par tesquelles in ostre nicte S . Epli sequi longuement aestEdiuis de doricolast grandi stetit, petist est te reduito a union notis euitaeς rendu detestaue a nostre S. Pere Ie Pip e Benoist XIII. plei ne de M
octro redises Bulles fur aucuns acti cles conterius entre les aut res en une
certaine scedule, laquelle set leue en plem sermon , quand nous fisime, publier ladite R. estitution d ob siance, de velles octroyer par nostrea 'dit S. Pere, nostredi 'frere ei it fati fori, & aussi pour lily requeri r Ρqu'il lus pleust condescend te a certains a uires articles declareE & spe- cifiezen ladite se edule lesque is auolent este aduiset pour te bien de I 'E gli se uniuerselle en Disant ladite restitution. Comine aussi pendant te xemps que nostredit freta est e deuers nostredit S. Pere & asse L tosti ' res sola partement , po ur ce que par aucuns fui dit & diuulgue que 'nostredit S. Peren 'auolt mi e entention de octroyer les lites Bulles ne 'de condescendre aus diis Articles, & ainso is que ron ne Reust , ne peust 'sfamir ce que nostredit fiere en auolt besongne deuers nostredit S. Pe re, certaines let tres en nostre nona & passis es en nostre Consei layent este 'Pubvecten nostre Parte ment a Paris dea ille urs en plus eurdi elix en no- ' .stre Rorauine pariles velles peut sembler a aucuns est re auctinementderoge a ladi te Restitution d 'ober Cance par nous rendue & Dite a no- 's redit S pere comme dii esti des quelles let tres t en dii la tene ur estre telle. CHARLEs p AR LA GRACE DE Di Eu,&c. C 'est la precedente ..du i'. Decembre 1 o3 Et depuis asser grand temps ladite publication ..dei dites let tres nostredit fiere soli retourn ε deuers notis de deuers no . .. st redit S. Pere, Et apres qu'il Nous a fati sarelation en nostre Conseit, iaoli est olent lors nostre tres-cher dc tres amd Cousin Loys Roy de Ierusa- ..tem 5c de Sicile , Nos tres chers& tres ameZOncles, Freres & Cousins, ..tes Ducs de Berry d 'Orleans & de Bourbon, les Conates de la Marche ..d Aini agnae te Sire d'Albret Conne stabie de France, pluis eurs Prelais, iaBarons, Che uallers de a uires Notabies person nes de nostredit Conseil. - De Re Dur o pl ears miseres , aut es Supposti de nossi e Chere se amee i' niuersite de PE de de nostre υiuge de Pario & plusi eurs au tres en mouit iagrand non bre, deceque ii a besongne vers nostredit S. Pere: en laquelle ..
80쪽
' duae , desqheiles auolt it se estoli fait fori ae nostre it S. Pere comme' dς mus est dit & austi certa ne fautres imit fur aucuns des aut res articles
' Dauphine, tant pour te temps pasta comme pous iς tςmps auenir, ta' desia a pour ce orde ne dc depute certaines notabies personnes, auec plus eurs au tres grandes ta notabies paroles a luy dites par nostredit S. V Pere tonchanx sfait sidesquelles metire tesset, Nostredit S. Pere estis en tres-bon & ferme propos dc volonte, si comme nostredit fiere nous a
cppa: De nostredit Frere nous a relate , auquel nous adio ustons en ceis plei ne sor εc pluseurs autres choses. qui a ce soni a considerer , en en o sui vantia vore par nous priis de ladi te Restitution d'obeyssiance Dicte deis rei due a nostredit s. Permi&en la confortant & corroborant, auons renasi dii ta reo dons graces a Dieu du bon propos au quel est nostredit S. Pere,
si comime estre te doli ou fait desiiusdit &auons acceptabies tant les res si ponses qu'il a Dites a nostredit Dere, comme tource que nostredit frere abesongnees saltstolichant ladite Eglis epour tesque is nous te autonsis enitore deuers tur & en re mercions nostredit S. Pere de bon cuer. Et si res dites Bulles apporte es par nostr edit Aere auonsfait prendre & rete a nir po ur nous & en nostre, non , par nostre ame dc feta Chan celier potiris liuelles estre mises & garde es ea nostre thresor ι α auons ordend, v Ou-- lons demandons que nos lettres Dites fur inite Restitution solent pu si bit Ees par to ut nostre Royaume & en nostrisau phine, se elles ne leoneis est E, dc quelles solent tenues & garde es selon leur Drme & tene ur. Et is potar ce que nos dites lettres demus transcriptes derogent auctinement.
si comme it petit sembler a lassi te Restitution d'ober si ance par nous niteis a nostredit S. Pere, Nous par la deliberation de nostredit Conseit te,
o auons reuo rudes, cassees ta rappelle es, & par ces presentes les reuo-- quoias , cassons & rappellons; Et vovions que les choses & besongnesis lolent &dem eurent en tet est re comme elles estolent auant te date decis dites lettres demus transscriptes & la Concessi on ou Confection d'icelles, is Et en outre vovions & mandons que non obst*nt i celles soli ober paxis to ut nos diis Royaume dc Dauphine re par tous nos subjeis, a nostredie,, S. Pere & ses ossiciers, Collecte urs & au tres, ain si & par la forme deis inaniere que es temps passer parauant ladite substraction, y a este a luy- dc a ses predecesse urs qui oni est e pour te temps. Si donnons en mariis dement, &c. Donne a Paris le 9. iour de Iuin, i 'an de gracer o N Iei . de nostre Regne. Plurimi Historici accusant Consilium Regium leuitatis & imprudentiae, quod Restitutionem obedientiae ccinctii si si et inconsideratius: cum in eo nihil cautum esset de Confirmatione Electionum Consecrationum, Collationum quae tempore substractionis ab Ordinarijs factae fuerant.