장음표시 사용
41쪽
Dei deberent essest ij, adstitisse creditur nuper de ipse Sathan, in quorum is
ore Spiritus mendax extitit, ubi Spiritus veritatis habitare deberet. A .. Daemonio quippe quodam meridiano, ut accepimus, usque Regiae vestiae . praesentiam Cestitudinis, Austro flante, peruenit Epistola , uno verius ti bellus grauis, diffvinatorius ac detriactorius in scriptura , opere grandis, in sententi js tenuis , in dictorum numerositate superfluus , in veritatis
apertione materiae diminutus, in verbis gratis deficiens, in conuicijsmul tiplicatis excrescens, a dictorum praecisione vacuus, & in eorundem re petitione nugatorius , in veritate parcus , in mendaciorum cumulatione is
prodigus. In quo si quidem Edictum Iinperiale contemnitur, Patrum senia Mientia respuitur, & dic a Sapientum pro inficiatis habentur. Sic in coelo militantis scilicet Ecclesiae a tantis jam lcmporibus ducissimo sauciatae vul- nere curatione persecta commissum censetur esse praelium, ac si Michael & Angeli eius cum Dracone pugnam recenter ineant. Eo tamen juvatue qui fortium manus ad praelia docet, cuius scutum & arma, PONCLps IN vicTissi ME l prae caeteris in terris geritis, Michael vincet, & Draco suo. cumbet, qui ad sui confutationem hane molitus est seditionem in populo suscitare, dum Schisma grande, in quo prae caeteris complacere non ambi tur, prorogare satagens, Regiae majest uis caeterisque Regni colis vir. tutis Adhibet materiam, per quam si Domino placuerit quod tam consulte M prouideque principiatum est, turbinibus ex aduerso flantibus pos enter cxpulsis constanter continuabitur&ad finem prius cci ptum feliciter per ducetur. Sed mentes nostras baud facile, quidquid asseratur, aduersum, insideret 1 Scholasticorum Collegio inscitiae tantae paginam pullulasse, cuius Editores Solem facibus adiuuare, Mineruam docere, α eam in do ctrina damnabiliter defecisse praesumptuose contendunt. Vertim potius 'caetus hic 1 quo tot plena conuicijs homelia rudis & inhonesta mana. uit, turbam Rusticorum e figiat . Qui olim limpidam aquam unde dea Latona sitim sedare suam curabat, eos ducente protervia, in uerecundE turbarunt. Rusticalis nempe mos notus saepius extat. Vt quod per cla rissimos viros etiam pro totius Reipub. profectu cum digestione consul tum est , eorundem garritu sua vilitate contemptibili quantum in eis Uest, exprobretur. Nec offendentes ipsa dea tantis affecta contumelijs 'illaesos lanxit abire quos ob hoc in ranas transformatos Ouidium descrip sile legimus. Quibus humana pro voce coaxandi virtus cum praecisione 'relicta, A pro antea variorum prolatione verborum mentis conceptus aperire valentibus, vocem unicam in delicti pcoenam sormare permissum 'tri. Quibus profecto si gestorum in prosecutionis unionis Ecclesiasticae 'Pateria recordatio memoriter teneatur, Scribentes hi multipliciter apia '
rii man t dum quidquid sententiae vel ficti coloris in annotato libello repertum est, sub eisdem fere verbis in primo & secundo Galliarum Ee ri: α Conciliis, de per forsitan huius aedifici j ruinos principales arti 'fices longe melius M apparentius quam hic inseratur, in scripto voce re- Ρnus reseratum extitit. Sicut igitur nec ranae semel, bis, ter, sed deinceps '' eundem sonum repetere contentantur , sic nec istis ter, sed quater &vito nunc disputando , nunc proponendo, nunc deliberando cande in prorsiis sententiam , per quam nihilominus praelibatorum Conciliorum ianeutrum motum extitit, repetere sufficit, sit non etiam ex abundanti su- perelogando pro ipsius elegantia verbi ex eodem iterum acrem verbe- . . rent, Curiae vestrae Senatum impediant, aures Clementiae Regis concutiant, & quod pluris est, ut memoria commendatorum habeatur in libri .. forma, quam Epistolarum pati non deberet angustia, Regiae vestrae ma- jestati directi stulto labore consumpti redigerent circulo. Cuius scriptis iain praelibatis detestantur ingratitudinem , saltem in unius totiens reperi- iatione sermonis merito comparabiles. Qui ut facilius gratiusque qu d ..
supplicant obtineant, Serenitatis vestrae captando gratiam artis ora- ..torix tantae regulas practicantes, authoritatem vestram in eo quod ju- . .
re sibi conuenit , diminuunt, Schismatis de haeresis hanc cum alijs qui ia
42쪽
. . M Conclusionem denegatione obedientiae D. Benedicto dederunt, operam I or. incidisse crimen asserunt, Graecisque propter antiquam ab Ecclesia ko m. diuisionem ac Romanis ipsis propter eam quam ad Intrusum habent ad haesionem, deteriores existere cum alijs multiplicatis iniurijs notori EV praedicantes, nisi pro quanto sua de gratia, laude inultiplici propter hoe M attollenda, Majestatem vestram , Principumque Clarissimorum domus D vestrae a tanto nefas eisdem placuit propter ignorantiam excusare. OD Magistri Canonum , ut dicta vestra in modico saltim sint vobis acco in mocia, qui Iuris conditores & Legislatores propter ignorantiam juris D secundum vos necdum a tanto sed totaliter cxcusetis, & quam contrara eos inuincibilem erga subjechos crassam dc supinam ignorantiam fore ' contendatis O felix tempus in quo tantae thesaurum sapientiae huc us V que latitantem in abditis aperiri concessiim est 1 quem sic a sine usque V ad finem sortiter nititur attingere, ut quidquid in Dei causa de S. Vinio- nis Ecclesiasticae procurandae prosecutione, quae per vos ac incolas Re V gna laboriosi: quaeritur: qua nihil in terris fructuosius inueniri posse cre V ditur, hactenus salubriter actum extitit, errore multiplici qui per eosnP dem asseritur , sceleris multimodi damnare praesumunt dum viam Ces V sionis in primo Ecclesiae Regni vestri Concilio concorditer electam & in V orbe toto praesentis Schisnatis inspecta natura multipliciter commen-V datam., tanquam perniciosissimam obedientiaeque denegationem Bene ' dicto in secundo conclusam Concilio. In quo Sacrosanctae Rom. Eccle-Vsiae Reuerendissimorum Patrum, D D. Cardinalium Collegium , nec non ' Castellae & Legionis Regnorum Concilium celeberrimum; & aliae plu-
'rificatae Prouinciae vobiscum coincidunt, velut tenebrosam , spinosiam,' seditiosam de boni totius expertem repudient. Et sic omnia norunt suavi -' ter disponere, ut nullus Christianae Religionis impune status transeat V quem contumelia multiplici pro viribus non assiciant, sic ori custodiam Vapposuisse curantes, ut nec parcc laudent , nec parce vituperent ; sed V nouo genere prudentiae freti in propriae laudis ac alienae culpae secun V dum eos detectione patula intolerabiliter sint effus. Qui eis speculum& exemplar morum , ut in sui tractatus exordio se jactitant, lapsis fuerint temporibus, non tamen speculum sine macula Dei majestatis&ima go bonitatis illius; quod sapientiae verae proprium est, quae juxta Scri Pturam sacram non improperat, nec apud Morales talium morum exempla reperisse meminimus, ut spretis superiorum Edictis, seniorum sen tent ijs, & in diuina humanaque scientia peritorum digeste consultis suae A quisquam sapientiae singulariter imitatur. Et ut eorum pro parte verbis
non ad suum, sed ad nostrum utamur intentum, congruit ne rationi, ut , unum Regnum, Vna Prouincia, una Diocce sis quicquam per se statuat, S: aliud Regnum , alia Prouincia vel Dioecesis contrarium statuendum
, decernat 3 Heu quam instabilis esset status Ecclesiae , sub quanto laby
- rintho nutaret 1 tam velut in turri Babel fabricanda unus reliquum non intelligeret; alter alterius Constitutiones non reciperet, sed in tot uni-- ca grandis multitudo diuideretur partes, quot idiomatum in se varieta si tes haberet. Haec de dictis eorum huic inseruimus opusculo , ut ex da-- tis luculenter appareat rationi non congruere, quod non per Re-
A gnum, sed Regna, non Prouinciam, sed multiplicatas Prouincias, nonis in clandestino vel priuato , sed pluribus ipsorum Regnorum genera-- libus Concilijs & praesertim Sacro Reuerendissimorum Patrum D D. o Cardinalium approbante Collegio concorditer est habitum, non peris unum Regnum, non Prouinciam, non Dioecesim, sed per unum tenueri satis s udentium Collegium, in quo ut fertur, Doctiores & merito ditari crepant , quod quidem etiam inuitum ordinationi Regni Concili j queis praelibati Iure subiectum est, Rebellionis notoriae crimen perperam in- ,, cidendo contumaciter impugnetur. Quam instabilis foret Policiae sta
,, tus, vos ipsi videte , particularibusque Regni Concilijs perfacile dabiari bitur oppositio, si per generalia conesus a paucis subditis reprobandi
43쪽
facultas libeth permittatur. Deponite sceptra Principes, pileos Car dinales, virgas Pastorum Pontifices, & cathedra cedite caeterarum Vni. I or.
uersitatum Doctores labor videtur non tam inanis quam immanis, non tam tolerandus quam damnandus; non tam captandus quam execran diis, non tam prudentiae quam dementiae . non tam vitae quam mortis
nuntius per Novellos istos impudcnter asseritur. AEstimamus quidem nunc redisse Piratas, qui A sculapio barbam & Apollini Pallium quo te
gitur, violenter auferre moliantur. Hic etenim inspicitur luna luminis
nisi soli, per medium inscia soli quasi senio tabesceret de in deliramen
tum verteretur, ne ulterius in orbem radiet, prohibere , ac si tantum modo non expediat dies & noctes vicissim secundum institutionem pri maeuam viterius experiri quam sublime regimen in nocte continue re silere. Iam redit tempus, in quo Phacion juvenis & inexpertus currum Patris praesumit ducere dc qui etiam minimum equorum non nouerit, auriga cupit effici. Et qui dosma Phoebi respuunt, dum loris frui mode rate nesciunt, calcaribus nimium emungendo, sanguinem crudeliter eli ciunt. Quibus pro excusatione de tanto silentio Magnus labor adest quorum tamen os maledictione plenum est, di aduersum se testimonium
est locutum . qui tacendo forsitan, falsE licet Philosophorum nomen 'sibi vindicassent, quo rite per indiscretionem uti in perpetuum priuati 'sunt, quando siquidem fatuus tacet, sapere sibi vulgariter adscribitur; 'satiusque fuisset equidem continuasse soporem , in quo Schismati ei ab 'initio permanserant, quam quδd recenter expergefacti continue vigilan 'tes ut sponsum cum aduenerit, de cuius aduentus hora nescitur, cum gaudio recipiant, cum fatuis dormitare compellant. Legimus in histo rijs illos sanctae memoriae septem nominis zelatores lapso trecentorum Ρannorum spatio surrexisse de somno, ut resurrectionis generalis articulus 'circa quem tunc nouus error inciderat, eorum suscitatione recenti cor
dibus insereretur hominum. Isti vero utinam usque ad praedescriptum terminum lethargiam passi aut aliter indormiti , nunc proh dolor 1 sur sunt ut resurrectionem in hoc miserabili Schismate Dei per gratiam iasolito plus de propinquo speratam, iterum ad mortem abducant: ut ubi
spei aliqua figebatur. spei loco desperationem accipiat; sicque gratis iaexcusationes de diutina dormitatione porrigunt, quorum dormitatio- ianem priuatiue bonum, vigilare vero simpliciter noxium est Cautius que fuisset eis Neronis exemplo sectum ex veneni comestione Lepius iaacia in eorum utero prius co tum infra propriae muros urbis in abyssis iacumulasse , quam iptum sic horride Civitatis Regiae inficientis acrem ia gis ipsius conspectui improvide praesentasse. Hil laete steterunt prae- iatri, lachrymas fundunt ablata, & risum magnum se pollicentur emit iater obedientia restituta Nobis autem qui Schismatis ab initio scissuram iatantam incessanter dessemus, nunc tamen paulisper ad gaudium in spe iasaltim prouocati, per hoc essecti dissimiles, dum contrariorum admo- dum utriusque risus & laetitiae mutub se censeantur expellere. Eis igitur iahanc generationem similabimus de quibus scriptum est, Cantauimus oe non ias si stas, timentauim/υ c, non plorastu. Hij primum consulta Grammati iacorum imbecillitati, Logicorum loquacitati Jc Sophistarum adscribunt ciduplicitati. In hoc Artium facultatem , quae caeterarum scientiarum Ve- talint nolint, mater est de origo, sub verborum phaleris posse tenus asper-
Bantes, nunquam tamen, ut ait Seneca , in tantam conualescet nequitia, ta quamsic contra virtutes coniurabitur, ut non Artiam liberalium O Phi- ia
sophiae nomen Oreum ese venerabile permaneat. Nonne legistis Artium taliberalium, illive tales aemuli , quibus quoniam inhaerentes inimica- ..inini, sub Marentio Caesare Rhetores & Grammaticos totius quasi . Doctores Imperi j pro disceptatione contra gloriosissimam Virginem ..ς0duocatos conflictum, quanquam salubriter succubuerint, in tuis . . 4pudque Graecos Cardinum & AEgyptios Isidem in literarum talia ad- ci mientione quam artis ciali diuisione quod artis Grammaticae non dubi E ia Tom. V. E
44쪽
regulas aspicit, gloriam , faniam, imo deificationem post decessum in iami or. v designatis promeruisse populis. Nec certe, non dicimus, Grammaticusis sed Ruricola fidelis simplex ubi de Schismate aut uniuersalis Ecclesiae unione res agitur, repulsam pati, sed cum alijs ad opus commune mere- tur ingredi , in cuius squidem incolumitate subsim mus , prosperitate conua se scimus, languore tabescimus,& in cuius morte', si possibile ret, generaliter periremus. Cuius propensius nos omnes salutem ex optare conuenit, quo propriam ex eiusdem stabilitate pendere profite mur. Nullis igitur utcumque Pusillis, aut infantibus ab hac actione quae
nullum excipit silentium , imponatis. An nescitis quod Angeli eorum ' semper vident faciem Patris qui in coelis est, Doctrinaeque communis V cxistere in unico praecisE etiam de ordinata lege fidei veritatem posse V subsistere , Ex ore si quidem infantium de lactentium , duce Domino, laus V perficitur ut seneralis inimicus Ecclesiae destruatur. Ieremias ad ple Dem erudiendam puer transmittitur. David de postscctantes ad Regni P fastigium sublimatur. Daniel infans senes falsum tuli si e testimonium V damnat Ioannes septennis in deserto praedicat; & lapis modicus sine' manibus de monte praecisus statuam grandem altitudinis 1 o. cubitorum' percutiens in cinerat. Cui profecto statuae hanc Epistolae molem in quam V merito fidelis inuehit, comparamus, cui forsan initium siue caput auri' perim pluuium a Ioue suo virginis in gremium post corruptae distillatum
'praefigitur: Brachia ferrea per potestatem Daemonis astutia procuratum' subnectuntur: ubi non tam resonantia quam dissonantia pectus aeneum
V inseritur , sed quia super pedes schiles de luteos fabricatur, facile Domi
V no concedente, quiόquid in ea satum est, in cinerem redigetur. N ec ab V hoc Philistinorum exercitu Golias spurius ab suit,lsrael castra pro viribus' explorans, eosque prouocans ad singulare certamen, omni potentis tamen V gratia praecedente in V NivER si TATis ST unii vestri Paris. fluuio qui' canalem proprium nunquam exiens ad modum fluminis de Paradisoma
V nantis in . diuiditur partes, quique sub Imperiali & paterno Majestatis
V vestrae resimine, protectione re directione terram alias aridam aqua Sa-' pientiae salutaris hactenus irrigare meruit. Nobis in hoc non tam laudis
, propriae, quam Apostolicae sententiae in Rescriptis antiquis testimonium' perhibentibus, lapides adhuc reperientur limpidi , quibus f Donatius
annuerit, quia etiam illic s gnari postulant, aduersantes in fronte per A cussi prosternentur ad ima. Quod ut fructuosius compendiosiusque va si leat essici, denegationem obedientiae Be dicho Iuste factam ostendere, Deo duce, tenta bimus Quod si fundatum tuerit, corollari P vel quasi te is uiter inseretur intentionis eorum oppositum. Et per consequens pro si nulla sui particula eorundem propolitum admittendum , quod teste li-- tera quinque Puncta principaliter continet: Primum nulli citra Papam is de iure spectat Ecclesiae Gallicanae Concilium congregare. Secundum, ., in tali Concilio sic congregato nihil potuit ordinari statum continensis uniuersalis Ecclesiae. Tertium, sic ordinata non subsistunt aliquo iure. - Quartum, non licuit etiam, ut unio in Dei proueniret Ecclesiam, ob is dientiam Benedicto denegare. Quintum sacienda est restitutio obe-- dientiae.
, Ad punctum igitur principale scilicet denegationis obedientiae D. Be-- nedicto fundamento ponenao, ex cuius positione, Domino cooperante, ac sermonem confirmante, sui totius propositi clare patebit dissi, lutio, , Redeuntes humiliter supplicamus, ut sicubi os in coelum ponere, mon-- tem tangere aut altiora Nobis quaerere fortassis dijudicemur, erga eos , si placeat pro Nobis gratiam impetrent, fauorem pariant, & excusatio se nes pro quanto materia exigit, obtineant: Zelus ad legem, honor ad Re-- gem, Pietas ad G regem nostrum, excusatio, famae conseruatio, falsita- ,, tisque velatae detectio, quibus una eum pluribus alijs quae breuitatis cau- sa subiicemus, ad arduitatis opus aggrediendum praesentialiter excit ,, tamur. Praelibatam ergo denegationis obedientiae Conclusonem ex
45쪽
duplici radice deducere Deo priculo conabimur. Prima ex Schisinatis ς
nunc vigentis quoad naturam modumque proprios attenta consideratione.
Secunda ex personae ipsius a cuius obedientia recessimus, reprobanda, proli dolori condition uia proprietate. Huius itaque primam ingrediendo particulam, nefandissimiae horridis smi Selii sinatis malitiam i lassicienter describere vox non susscit, mens stupescit, oculus flebiliter aspicit, & dissonantia soni fidelium aures at . tonitas efficit. Quippe incon utilis tunica Domini diuiditur, nauicula Pe tri fluctibus exposita per medium fere scinditur, Archa testamenti ἡ Phi listaeis ignominiose tenetur , dc quae nesciens thorum in delicto plerun que respuit connubium, a duobus violenter rapitur: qua de re tantum in Christiana Religione in animarum excidium ineffabile exortum esse scan datum dignoscitur, quod amplius in dies protelatur ut Gregis Dominici Vse diuis pars una reliquam lanis ream vocet, &apostaticus, Schis Paticus, intrusus, excommunicatus M anathematizatus habeatur. Et sic sub tanto labyrintho Schilinatis ab exordio nutat uniuersalis Ecclesiae statu si quod tamen ac si recenter per denegationem obedientiae Benedicto pullulant Visti qui morbum non resoluunt ad initium , nec vulnus tangere curant in profundum lamentari lachrymabiliter se perhibent; ut iam velut in turri. 'Babel fabricanda, unus reliquum non intelligat, alter alterius Constitu tiones non recipiat; quod per unam partem absoluitur, per aliam dam natur: quod per banc construitur, per aliam destruitur; cui per hanc be nedicitur, per aliam maledicitur. Cui igitur istius occasione Schisuatis, VIR EX CHOsTiANissi ME , sumus uniue aliter expositi periculo ; quanto 'salutem propriam procurare ac diligere tenemini, si placeat, attendite. 'Non enim de istius aut alterius iure , quamquam partem istius hactenus 'tenuerimus, ε . quam opinamur arbitrio nostro Iustitiae veritatem habere, 'facta est reuelatio: nec per tantos ac tales pro alterius iure partium lara cst determinata sententia, quae penitus Omnem dubietatis auserat male
riam, sed potius notorium est circa hoc tot Regula , Principum, Praela torum, Nobilium, Doctorum, Scholasticorum, Burgensium, Mercaro rum, Popularium, Sc generaliter hominum omnium statuum opiniones de assensus contrariari, ut non sit audientia dignus asserens de istius vel at terius iure nulluin eme dubium, quasi diceret: Nobis qui adhaeremus, non 'dubitamus de nostro, repugnantesque non de contrario. Quod celeber 'rimae memoriae D. R ex Karolus V. pater vester in extremis consti tutus profundi: considerans Generalis Concilij super hoc celebrandi ae xniuersalis Ecclesiae sententijs hi inriliter se supposuit, instrunientumui cum unum vel plura super hoc cum instantia debita tunc requirens. 'Mipitur, quod absit, circa hoc aliquid erronee sen circinus, quod quin sit, ' quaque certitudinem non obtinet, in quanto staremus pernicioso ' scrimine, suis cienter ostendere nemo sussiceret. Quia si tus nostrum 'per reuelationem aut alias soret notorium, nihilominus ex debito Cha 'ritans tantae Christiani nominis expresie professae multitudii ii viscerali 'ter compati teneremur: adeo etiam quod mortem corpoream, via tan . 'to casu resurgeret, presertim secundum Augustinum de Ordine diligen
dolum in quo proximum corpori prie fert proprio, ultimo suscipere dei 'beremus; quod etiam in Casibus improportionaliter minoribus sitis lete 'dM degentes solum quoque rationibus moralibus innitentes corpo 'ribus in proprijs executioni demandasse legimus. Nec certe, sub cla. 'itu, videntium correctione loquimur , vulneris fundum, sed duntaxat 'ς igendo tangunt orificium in hoc artis Sophisticae quam scripto repro. 'bini, cautelas recipientes, qui casus istius considerata natura, ius partis quam tenent, reputantes notorium, Ex ipso sc supposito ae si de Iu- . e Petri, Cones usiones Corolarias eliciunt, quoniam ex hoc dubio tan- .qμ m ex principio per se noto procedunt, in hoc palam in petitionis . principij fallaciam, incidentes. Videatur itaque si plae eat, miserabilis i x tui sub quo de praesenti notorie languet corpus Eccl x ea una, .
46쪽
Conclusionesque ad quas seorsum & divisim ab incepto Schismate hue
i. ,, usque pars quaelibet aspirauit, ex altera; ut ex hoc clici valeat an conti senuanda sit ipsius Corporis Ecclesiae tanta miseria ut alterius partium is praetensum bonum, quo casu pars reliqua succumberet, eueniat Ecce ,, quoad primum, corpus Ecclosiae, cuius unionem ex fide profesta summo ,, pere conseruare&ablatae restitutionem pro viribus procurare tenemur,
is notorii: scissum est. Id autem ad quod quaelibet Pars nititur, pro quanto G secernitur a. reliqua, constat cile quod quam ad nostram attinet partem is declaretur DC. Cardinales in D. Clementis electione Canonice pro ,, cessisse, ipsumque Dominum sic electum in Papatu illius electionis me ,, dio ius verum obtinuisse. Alijs diuisis a nobis oppositum verum esseis praetendentibus: sed potius Electionem Bartholomaei Canonicam exti M tisse , ipsumque per eam ius verum in dignitate Papali quaesiuisse, perti xx naciter asserentibus. Diuisio in Ecclesia Christi mentalis est notoria. Istius autem aut alterius Iustitia notoric & experimentaliter est dubia G Quod Ecclesia debeat esse unica, tenemur ex fide credere. Quod auiaci tem iste aut ille Papa sit, non tenemur ex fide credere; cum hoc dunta D xat ex factis dubijs & Canonico dependeat iure. Quod Ecclesia diuisa D maneat, est malum commune: quod autem iste vel ut e Papa sit, bonum
D est priuatum N personale. Quod Ecclesia sit diuisa,est per se malum: quodi, autem iste vel ille Papa sit . bonum est per accidens. Quod Ecclesia sera diuisa, malum est bonum unionis impediens ex institutionis suae natura perpetuum : quod autem iste vel ille Papa sit, bonum est temporale &υ transitorium dc caducum Iudicet ergo Regiae dignitatis Clemcntia, cuia
D ius thronus tanta sapientia stabilitur, an liceat per se malum certum ex- presse contra fidem, contra commune bonum politiae ac ex sui natura perpetuum committere, ut bonum dubium fidei non pertinens, priua-υ tum , personale, per accidens , transitorium 5 fere momentaneum eue
D niat. Hic patenter locum de veritatem a sibi ait Apostolica sententia per D aduersarios pro suo confirmando proposito false, quanquam laboriose V deducta , non sunt facienda malis, ut bona eueniam: alludit ad hoc dictum
D Caesaris per eosdem ad id applicatum propositum, Non est, inquit, pi
ra candum cum hamoaureo, cum maius damnum in hamι teri Iove quam Dillitur D in piscatura verisimiliter prosunt rei. Non enim ambigendum cst maius in
D comparabiliter esse damnum in huius diuisionis continuatione , quam D utilitatis quae ex istius vel alterius ad Papatum assumptione aut pacifica V per eorundem alterum Papatus assecutione verisimiliter proueniret. Hic ne iam us aureus est deperditus 3 Charitas scilicet perfecta, quo quidem v hamo Piscatores hominum sagena missa in mare , in Ecclesia prunitiua D bonos pisces malis rejectis foras in unum aggregauerunt quo tempore V multitudinis credentium cor unum dc animam unam fui sie sacra testatue historia. Applicent Tolosani rationes quibus contra Nos inuehunt, α)' videant an sit facere peccatum proprium ut procuretur alterius tempo- rate bonum , facere certum malusti ad obtinendum bonum dubium, fa- cere crimen praesens ut procuretur bonum , dubie tamen subsequens. Quod si forsan impingatur ex datis contra adhaesionem huic parti, pcr Nos praestitam rationem varietatis tunc & nunc merito propinabit, quod tune in exordio, tum excessuum in Electione praesiti Bartholomaei per petratorum notorietate ; tum ex D D. Cardinalium etiam Italicorum' qui per experientiam , facta, intentionesque tunc per eosdem habitas, P ex quibus oritur Ius prae caeteris unientibus cognouerunt, in hanc par- tem concordi conuentione merito sperabamus alios qui sic scandalo se & utinam de propinquo reparabiliter defecerant, citissimc praedicto ruin' Patrum opinionem consecuturos fore, adeoque morbus inualuit Zc am-
plius in dies aggravatur 'ut apud peritos:& vigilantius attendentes de eorundem reductione nulla spes immineat. Quid igitur nunc agendum' est , ut vel ab isto recedamus , consideratis praesertim per se circum' stantiis inferius declarandis, ut quod in nobis est facientibus, alios ad
47쪽
reintegrationem pro viribus reuocemus, aut obedientiam continuando, in contrarietate quae maxima est oppositio , per adhaesionem extremis I oi contrarijs hinc inde praestitam , diutius maneamus. Sentiunt plures ubi Papae. met indubitato non posset obedientia, ni si per Ecclesiae patentem diuitionem communicati, tore laudabilius ab obedientia resilire, ut Ec. clesiae corpus integrum remaneret, quanquam obedientia talis diuiso- nem ipsius notori. procuraret. Expressius si quidem ad unionem seruan.
dam quam ad summi Pontificis obedientiam Iura diuina nos obligant. Nec obstat quoad nos si conformiter ad suum non se habeant alii , per hoe procul dubio obstinationem suam & pertinaciam ostendentes. No. bis autem qui de polli bilibus quod melius est, facimus: a reatu Schisina. tis, si Domino placuerit, penitus excusatis. Sic enim agendo Pacis Ec clesiae notorid turbatores, quantum in nobis est, abscindantur, quod fieri petit Apostolus x Vtinam , inquit, abscindantur qui vos contur- bant i Lex imperialis Canoni Eata, certa quam nullus aptior quam de praesenti materia casus iudicio nostro poterit adaptari, in Practicam deducitur, de Euangelica sententia sic agere comprobatur. Sic equidem in Ecclesiae corpore pes aut oculus totum corpus scandali Zans caput, cuius scandalum perniciosius de longe deterius esse constat. abscindi praecipitur. Melius enim est siae tali membro ad vitam ingredi, quam per adhaesionem ad ipsum in gehennae flamma perpetuo cruciari. Nihil etiam aequius quam ut Schisma quod per adhaesonem dc non alias intro ductum esse dignoscitur, per non adhaesionem extirpetur: ac duae par- tes diuisae per conjunctionem cum extremis in quibus patet vitium per 'abnegationem eorum ad punctum medium in quo consistit virtus , re
sarciantur in unum. Nec est timendum, secundum Bernardum , contra De ritatem esse , si unius scandalum multomum compensiveru Dee; melius est enim Put unus pereat quam unitas. Adhaesionemque Praelatis in Schismate di uisis, super psalmum Augustinus reprobat, Nonne, inquit, viscopi erunt 'Actores Schismatum C, Haeresum t Et sequitur ad propositum. Po=ro, in- 'quit , siplebes ipse non diuiderentur, erubescerent isti in diti sionibus suis ct ad '
Nunc autem ad secundam praetactain diuisionis ingredientes particu - 'lam specialiter protestamur, non animo, nouit Donamus, iniuriandi cui. 'cunque, praecipue D. Benedicho in Papam ultimo assumpto infra dicen da scripturos, a quo fatemur suae tempore legationis ad Franciam hono res & fauores multiplices excepisse. Mirum siquidem esset, ut ex odio 'prae concepto in eum excitaremur, quem in hac Pam continuamus, du 'ce Domino, materia propitium, adiutorem pariter dc conductorem tunc temporis reperimus. Sed post causis, placeret Deo, nunquam Obortis, si pra generaliter , inferius ta inen specialius designandis aliquantulum iuxta modulum intelligentiae nostrae id agere compellimur. Non euim iuxta Canonem per eosdem inductum, lici tum nobis est dissimulare, nec 'est tacere libertas. Multa proh dolori notorie de eo referuntur, quibus iaetus participatio quam plurimlim periculosa ac etiam fugienda merit5 reputatur, quoniam δc in fide de errore multiplici de de Schismate apud graues ic probos vehementer suspectus habetur. Et nonne pauca de mul- iatis referendo , notoriam est ipsam sub Austra plumbea declarasse nemini licere iaa Romano Pontifice appessare υAprouocare. Item in eadem Bulla senten- iati aliter inserit, quod ab eodem appezare est facere contra plenitudinem pote- statis A. Petro, ac suis successoribus in persona ipsius a Chrisio costatae , dc loqui. . . tur generaliter in omni casu, nihil excipiendo, per hoc ut videtur uni- uersalis Ecclesiae ad D. Papam superioritatem in omni casu dissilens, iaquam si recognosceret, ab eo saltim in aliquo casu ad ipsam uniuersalem Ecclesiam appellationem indiςi posse non denegaret. Constat enim , SERENisSIME PRINCEps, de ex Scripturis sacris euidens est, Ecclesiam uniuersalem peccare aut in fide deuiare non posse, Papamque ordinatum in Ecclesiam tanquam in finem immediatum, non Ecclesiam in Papam i
48쪽
H Ipsumque etiam ut Papam ipsius esse membrum Ecclesiae. Quo ergo iureiqo . V pars non subi j cietur totit peccator impeccabili 3 falli bilis infallibili mem
,, brum corpori t de ordinatum in finem suo fini t Nec iura diuiη.ι υι disse me D minimus, qu.e ab uniuersitis Fenesiae superioritate summam eximant Pontii H rem Aristotelis etiam totiusque Graeciae Philosophorum, veterum quo- γγ que Romanorum qui de Potent ijs earum que regiminibus varia tractaue D runt, concors tradit authoritas politiam totam , ubi bene regitur, soli
Principi auctoritatiue praeesse, nec Principis ipsius in solidum contrarium V dictis nisi pro quanto iuris diuini aut ipsius totius Communitatis ab autho ritate penderet, Particularibus sentcnt ijs foret fortassis, quoad hoc ad
N hibenda ei edulitas' imo potius illud sibi dirigi posset Euangelicum.Tu de
D te ipso testimonium perhibes, testimoniam renui non es verum. N ec dubium D. D Papa in fidei materia perEcclesiam esse reprehensibilum, quare si contin V geret eundem quanquam errone E in fide condemnare, non videtur quin V per appellationem ad uniuersalem Ecclesiam ab illato posset appellari V gravamine 3 cuius s sententijs non subesset, nulla veritas sibi foret arti V culus. Euangelio secundum Augustinum per aut horitatem Ecclesiae nec V aliis creditur. Solerter igitur sapientes aspiciunt, an dicere in nullo ca V su licitum esse appellare a Papa sit error , dicere que appellari ab eo sic V contra plenitudinem potestatis a Christo Petro concessae sit error, quo V rum utrumque per expressum in Bulla decreuit , quodque fortius est,
V suum continuando propositum , per aliam bullam eos quos in futurum' sine casus exceptione a Papa contingeret appellare, sententiae ex com- munieationis vinculo ipso Lusto ligauit, cuius absolutionem Papae prae-V cis E, praeterquam in mortis duntaxat articulo reseruauit: Per hoc decer-V nens peccatum esse mortale, quicunque casus subeat, ab eodem appetia' lare, cum non nisi propter mortale sententia Excommunicationis feren-' da sit. An igitur dicere de actu interdum licito, quod pro semper mortale sit, errori subjaceat, vos ipsi videte , non sic D. noster Philippus Rex Pulcher censuit, cuius temporibus de totius Regni consensu & con stio contra D. Bonifacium tunc Papam indubitatum appellatum extitit. Sic nec plures sententiae scientiae claritate praediti, quorum consilijs a. D. summo Pontifice certis de causis appellationes interdum reperiunti iremisisse, quos tamen in hoc quod in certis casibus appellare licitum a s si serunt, aut D Benedictum, qui ut praemissum est in nullo casu i ac sic agere contra plenitudinem potestatis Christo Petro collatae, imo pec-- catum esse mortale des euit in eis quae fidei sunt errare necesse est. Ain si liqua praeterea tradit mistoria summum Pontificem etiam cxtra mare iam fidei propter scandalum. ex proprijs actibus proueniens, fuisse de-- positum, licet inuitum, quod non plus venationi sicut tu uc quam adulta , terio , homicidio, furto ,& si quae sunt simi lia, foret deditus, ex iure, velis ratione quacunque coloris cuiusquam depingitur fucamine, cum long Eo grauius in se, ac scandalosius quoad Ecclesiam sit in Ecclesiastica per is sona surari, adulterari & homicidium ex proposito committere, quam , feris ad voluptatis exercitium venandis insistere. In quo parens vide si tur Ecclesiae totius ad Dominum Papam soluin etiam in omni genere pec-- cati superioritas. Varietatis etiam exigitur ratio. Si toti subsit Ecclesiae , quoad fidem quia non potest errare cur non idem in omni morum sub ij -- cietur genere, quae non potest culpabiliter descere 3 Istius tamen pro se praesenti Scholasticorum ampliori dimissa discussione niateriae aliam iri -- troducimus. Constat si quidem in duobus praelibatis Ecclesiae Gallicanaeis Concilijs ab eis qui 'D. Benedicti partem fouebant, publice proposi- tam , quod omnibus mandatis Papae quae non si in t contra ius diuinum ,, vel naturale , tenemur obedire. Et hoc de iure diuino debere praeteri si debant; Iura diuina pro suo proposito multipliciter inducentes, quo P se tenter & euidenter habetur, ubi Regiae vestrae Majestati, exempli grata ,, tia loquimur, summus Pontifex praeciperet ut a Rege Angliae Regnum, ri vestrum etiam per homagium ec iidem recognosceretis , imo quod totum
49쪽
Regnum vestrum eidem liber. promitteretis, quod Filiam vestram, aut simplici viro, aut garcioni daretis in coniugem, Asic de similibus innu- i meris , cum sic agere non esset contra Ius diuinum aut naturale, vos sub M pcena peccati id aetere etiam de Iure diuino teneri : quo quid absurdius, ineptius ac totius fidei moralisque doctrinae principijs repugnantius quis audeat asserere i Quod tamen esto quod D. Benedicto per expressium non audiuerimus, de eius mente nihilominus prouenisse, tuncque pro- positum extitisse vehementer suspicamur. Cum 1 suo Commensali ae Intimo propositum illud bina vice fuerit , cuius non ambigimus dicta priusquam apud nos aperirentur.in voce praedicti domini suorumque spe cialium examine multiplici suisse comprobata. Ex qua tamen proposita tione tanquam ex Principi suum Principale propos tum inferebati quod quia patenter falsum oc erroneum est , sic ic quidquid in eo fundatum esse dignoscitur. Non enim ut inquiunt, bono operabuntur exitu, quae malo inchoa sunt principio. Praeter cedere, sic contendere volentes ab omnibus piae sub Christiana lege viventibus laudis praecipuae menti que praecellentis affertum, ut pote per quem actum unio concupita su- blatis conscientiarum scrupulis, partium diuersarum scandalis definitum tam facti quam iuris insolubilibus, nedum prolixioribus ac dispendi js, innumeris laboribus εc expensis quam plurimum sumptuosis in Ecclesiam Dei proueniret indubib; cum per alterius cuiuscunque viae quae nobis occurrat, deductionem in practicam facile concordare deberetis, dis cordes ab inuicem secederent, ut sanis oculis intuentibus liquet, sicque Uriouissimus error priore peior existeret, esse peccatum mortale repetitis vicibus 5c variatis per annos tempori sus asserere non veritus es . Ad quam tamen viam, alio sc volente, Schismatis praesentis inspecta natura
sub poena peccati mortalis Euangelicis videtur adstringi sentelatijs, quod deducitur; notorium siquidem est Ecclesiam totam in Celsitudinis ac dignitatis Papalis ab illis duobus Contendentibus occupatione damno sa grauillime scandalizatam existere . quod in dubie scandalum per eos dem in Ecclesia Dei continuatur active, cum ubi cederent ac eis diuiso ne nulli succederent, ablata foret de medio totius scandali materia. 'Cum igitur secundum sacrae scripturae Regulas ad omnia relinquenda obligemur, pro sublatione scandali cuius est occaso passive vel actiuE, 'salua triplici veritate, Fidei scilicet, Iustitiae 5 Doctrinae, quarum nuta Plana aut eas simul in amborum Cessione minimam, vel laesionem suscipere 'nullus ambigit, ad Cessionem eosdem oblisatos Euangelica lege resta
hit. Sic necdum cedere peccatum afferendo mortale: quin etiam non 'iastrictum ad hoc alio cedere prompto se tenendo alium errorem super
i tacit, quid plus addidit, quod plus meretur in una die nolendo Ces
sonis actum modo iam tacto recipere, quam per mensem ubi ad ipsum 'condescenderet, mereretur. Cum igitur ad velle cedere ex posito mo 'do teneatur, nolle cedere quod eidem contrariatur, sibi peccatum est, 'ac per hoc errorem tertium aggregat, cum afferat in sic agendo mereri. 'Dicere siquidem quod per actum malum mereatur quisquam, error est.
Ex praedictis etiam patet liqui de Cestionis actum de quo praemissum est, 'cum usquequaque laudum praeconi js refulgeat licitissime sub iuramen to, imo etiam sub voto cadere posse. Ad quem etiam actum sub certis modis subeundum ex deliberatione communi Dei, Cardinalium, quorum . . Collega tunc erat, ipsorum dominorum quilibet iuramento medio se ..tigauit quod tamen ubi seruaret, peccatum mortale ac grauissimum Dei Aoffensivum asseruit, in hoc etiam nouos errores ad ij ciens, quod talis is actus sub iuramento licito non prouenit, secundum quod ubi iuramet, ianihilominus minime teneretur. Amplius iuramentum licitum ex Sancto- iarum regulis secundum sensum ab eis . quibus probatur acceptum, dc iaque in verba ex suae communi modo significationis innuunt recipiendum dc adimplendum est: quare dicere quod Cessionem ex vi iuramenti li- iacet non admittere, ubi DD. Cardinalium qui tunc erant, maior pars
50쪽
deliberatE diceret quod contra praedictorum D D. intelligentiam, qui
1 or. H bus praestitum fuerat planum verborum sensum praeueniri , alius etiam is error Praeterea in via quam Iustitiae dicens pro sedatione Schismatis ob D tulit secundum quam intrusus de Schismate re haeresi per Ecclesiam dam D natus de ab eo talis reputatus imprimitens de irreconciliatus in Papam D assumi posset, plurium Iudicio sapientum multiplex error includitur.
Vnus quod via talis via sit Iullitiae. Item quod possibile sit Haereti eum 5era Sebismaticum , Impoenitentem, per Ecclesiam damnatum & non recon
is ciliatum esse Papam. Item quod tali Religio Christiana teneretur obe dire. Item quod a tali tanquam 1 Principali Hierarcha dona spiritualia D in Ecclesiae membra derivari valerent, unicum pluribus aliis clare con
sideranti patentibus. Quod ubi fortassis quisquam diceret illum de Ro
ma talem non existere, saltim contra hominem de quo loquimur, ratio ' militabit. Proponatur namque sibi de illo qui Romae residet, an sit Schis V maticus vel haereticus, sic vel non diuisione sussicienti reis adere tene P bitur. Si non cum per Curiae cui se praesidere dicit, latam sententiam ta V lis esse pronunciatus est . in hi js quae fidei sunt errasse, Curiam ipsam in V per eum tunc prolatis asseret. Si sic, cum per viam quam aperit secun P dum eum Papatum obtinere valeat, haberetur ex datis hominem de hae ' resi de Schismate per Ecclesiam damnatum, im poenitentem dc non recon ' ciliatum in Papam esse promouibilem. Iudice tergo fidelis an dicere ta. V lem sicut prae descriptum est, in Papam eligi posse, in sensu composito V loquuntur. Si tamen aemuli modulum Artis Logicae dignentur recipere,' sit error, quae si sapiat Cessionis viam solam, per ambos Contendentes' aut eorum alterum licite posse recipi vel offerri demonstrare videtur.' Item quaecunque per D. Benedietum via proponatur, vel offeratur alia, 'iter aperit secundum quod Aduersarius Contendens ad Papatum pro P moueri valeat, de sic de Aduersario ipsius respectu D. Benedicti confor-V miter deduci poterit. Praeterea sentiunt Doctores concorditer Schisma V propter nimiam vetustatem in haeresim verti vel incidere. Quod si uni V quam de aliquo , de praesenti quod iam sine remissione vel attenuatione V quam talibus , sed potius intentione ingenti , ac obduratione terribili' amplius in dies robur assumens 1 . annorum spatio protelatum extitit, V maxime veritatem assumet. Quare in qua proportione D Benedictus V hoc Schismate in eadem, de haeresi merito reputabitur infectus. Quid plura Fratrem quendam nomine Vincentium ordinis Praedicatorum' per Inquisitorem haereticae prauitatis in Arragoniae Regno. te haeresi per processum iuridice conuicium contra quem sbium sententiam pronuntiare restabat, in Consessorem dc familiarem specialem retinuit, Pro . cessumque dictum per eundem iam Papam ab Inquisitore praefato sus ceptum igne combussit, nolens praedicium Fratrem de suis esse correctum erroribus, sed eum quoad hoc penitus impunitum remanere. Item , etiam cum aduersario Contendente per eum, ut praemissum est, haereticosi reputato, licet non in Papa , me vijs tamen multis , ut infra patebit, si communicauit. Quendam insuper alium Iacobi tam Anglicum nomineis Haton, qui propter seditionem ab Intrusi fugiens obedientia iampri-- dem ad Curiam aduenerat, de pluribus tamen erroribus perniciosis Mis quam plurim im scandalosis, ut ex scriptis proprijs euidens, delatum ecis grauiter diffamatum fauorabiliter , curialiter de familiariter tractare deis muneribus llicere solitus est, in antea dictis haereticum Sc eorum fauto-- rem se patenter exhibens, ac saltim vehementer suspectum se quoad hoc multiplici medio praebens. - Sed quid diutius in eis quae fidei sunt, immoramur i quibus utinam se materiam secundum quam inceptum continuare possemus propositum, is abesset; cum tamen longit aliter se res habeat, abundantia quippe circa
si hoc fere nos reddit inopes: quare de praecedentibus factis breuitati quo,, possumus innitentes, pro praesenti contenti pauca de pluribus quibu , is proh dolori in eum de Schismate vehemens orta sit praesumptio, quanti in compendiosius