장음표시 사용
191쪽
uos pueru manitus patres infundere lippos in Dicit mirandum non esse, si pueri in loquendo verbis priscis Masperis utantur, allentationesque de laudes quaerant populi: quando S lenioribus h aec omnia di dicerint: hinc erumpit omnis indignatio poetae ut supra. Tunc cum ad canitiem ac nostrum istud viuere tristeas. & nu. n. q. r. Mamtus. Numero plurali secundae' & quartae declinationis diei mus. Ouid. Finierat monitus. Verg. Ille Iouis monitis immota tenebat Lumina. Lippos dicibus quibus semper stillant oculi: sed acumen poetae attendendum est qui quod corporis est adsensum animi transtulit: quasi dicat, eos caecae mentis qui haec filios doceant. Vnihle sartago loquendi.) Hic modus, hic sibilus, & dictionum nimis priscarus onus: qualis sartagine repraesentatur. Venerit in linguas. Invium quotidianum. Vnde istud diarem.) Quod nimis prisca sectentur, descriptis suis inserant. In qua tres uisu exultat tibi persubsellia Duis. Stultitiam arguit Romanorum qui eandem verborum antiquitatem laudat poetis applaudentes. Lauis trossul.) Ad vituperatione spectat. L/uis.) Politus de circa corporis cultum morosus, cum antea bellis de laboribus equites a flueti essent. nam Tros Iuli equites dicebantur. Ipsum enim equitum nomen saepe variatum est. Celeres sub Romulo regibusque appellati sunt a Celere centurione Romuli. deinde Flexu-mines: postea trossuli cum oppidum in Thuscis citra Volsinios hoc nomine passitum nouem milia sine ullo adiumento peditum cepillent. . Eius vocabuli vis durauit ultra C. Gracchum. Iunius certe qui ob amicitiam eius Gracchanus appellatus est, scriptum reliquit his verbis. quod ad equestrem ordinem pertinet antea trossulos vocabant, nunccquites vocant. Ideoque quia non intelligunt Trossulus nomen quid valeat, multos pudet eo nomine appellari, causamque quae supra dicta est exponit. auctor est Plin. Exultat. J Applaudit. Subse Iia.JHoc loco scamna auditorij signiscat. subsellia tribunorum, triumuirorum, quaestorii in & huiusmodi minora iudicia exercentium , qui non sellis curulibus nec tribunalibus. sed in subselliis considebant. Auctor est Asconius. Est nunc Brisei. J Antiquarios, qui sordes verborum , dc voces nimis priscas, quarum foetorem Augustus vitare se dicebat, in oratione aucupantur, quae aperta 6d perspicua esse debet. cuius ut ait Quintilian.) summa virtus est perspicuitas, & qui verbis nimis obsoletis, exculcatisque utuntur, prisc6sque poetas imitantur, de amanr, reprehendit Persius, castigat, & satyrica vellicatione persequitur. Est enim hoc delictum non paruum,quod plerunque Gellius ait esse serae eruditionis, quam Graeci vocant. unde delusus est ille iiii in coetu eruditorum de quodam furfureum panem esitate,& vinum sorti tum potante dixerat: Apluda edit,& floces bibit: quae viscopulum praecipiete Caesare fugienda sunt. Quinetia monet Quintil. verba
192쪽
verba non esse usurpanda, quae ab ultimis, dia iam obliteratis sint repetita temporibus, qualia iam toper, quod significat cito. Tuburcinabundus, & lurcinabundus, quae ad ganeones, dc lurcones referuntur. hinc illa Favorini adulesceti plerat'. voces nimis Priscas, di ignotissimas in quotidianis sermonibus expromenti elegans, ta faceta retaponsio: Viue moribus praeteritis, utere verbis praesentibus, auctor
Gellius in primo Noch. EJ nunc.J Nostra tepestate inuenitur ne qui ita piam,cui Pacuvi,& Accii poetarum lectio vetustatesqualens sit per Iocunda , adeo, ut illorum verba situ vetustatis contracto lapsanti, suis inserant operibus VmUM. J Asper, incultris,durus, inaequalis.& horridus. a corpore tracta similitudo, quod venae nImium extan tes prominulae, & extuberantes dehonestant,vitiant,deturpant.Ora
tio enim sicut corpus hominis ea demum pulchra est, in qua non .eminent venα nec ossa numerantur,sed temperatus ac bonus sanguis implet membra, exurgit thoris, ipsos quoque neruos robur tegit, Mdecor c5mendat. dura autem fuisse quae scripsit Accius satis docetTa citus, qui scribens de Asinio Pollione ita inquit. Pacuuium certe, MAccium non solu tragoediis,sed etiam orationibus suis expressit,adeo durus x sicciis. Acri. J L. Accius, cui plus virium ut inquit Quint. tribuitur qua Pacuuio, auctore Eusebio, tragoediarum scriptor fuit, natus Mancinno de Serano consulibus, parentibus libertinis, qui seni iam Pacuuio Tarenti tragoediam suam, cui Atreus nome est desiderati
legit. qua lecta Pacuuium dixisse ferunt sonora quide esse quae scrip silet,& grandia, sed videri ea tamen sibi duriora paulum, de acerbiora.Cui ita est inquit Accius uti dicis, neq. id sane me poenitet. Meliora enim spero, quae deinceps scriba. Nam quod in pomis est, itidem inaquit esse aiunt in ingeniis, quae dura, & acerba nascuntur, post fiunt mitia, de iucunda. Sed quae gignuntur statim vieta, ct mollia, atque a principio sunt vivida, non matura mox fiunt, sed putrida. auctor Gellius in xij. Noch. fundu habuit iuxta Pisaurum ab eo Actianum denominatu, quia illac inter colonos fuerat deductus ex urbe. Celeia bratum est illud Accij ex Astianacte: Nihil credo istis auguribus, qui aures verbis diuitant alienas, suas ut auro locupletent domos. Brisei.J Briseus unum est ex cognominibus Bacchi a Bry sea ciuitate, in qua teste Porphirio, Bacchus ipse praecipue colebatur: vel 1 eoce Bacchatium, unde,& stridorem apud nos designat: vel ut quibusdam placet j a mellis usu:eo quod ex alvearibus mella, vel ex uuis musta
exprimeret primus docuerit. ξρυω enim μ. υσω. π. dicitur emano,
scaturio. Nonnulli legunt Byrsicum, quoniam apud Diodorum lib. s. Bacchii in praeliis pardaloru pellibus usum constat. βυ .a enim dicitur coriu. tingo B seu autem vel Byrseum vocavit Acciii, quoniam Poetis praeest Bacchus.
193쪽
Horatius. Scriptorum chorus Omnis amat nemus,&sugit urbem Rite.
cliens Bacchi somno gaudetis,& umbra. Vnde hedera illi sacra,&gra tissima Vt est a pnd Ouidiu in tertio Fast. poetae coronatur, ut copio-sse iupta scripsimus. Prorertius. Mi solia ex hedera porrige Bacche tua Pacuvius Brundusinus fuit tragoediarii scriptor illustris Ennij poetae ei filia nepos ut scribit Eusebius,ut vero Plinius ex sorore Ennii geniatus, qui Romae pictura exercuit, ac fabulas venditauit: deinde Tare tum transgressus prope nonagenarius diem obht. hic ut ait Quinti
lianus) grauitate sententiaru, verborum pondere, auctoritate personarii clatissimus suit citra nitore, non eius tamen culpa, sed temporii. quibus studia adhuc erant inculta. Pacuvij cu Accio meminit Martialis taxans antiquarios his versibus. Attonitusque legis terrai Rugi cai: Accius & quicquid Pacuuiusque Vomunῖ. Et Antiva verrucosa. J Verrucis plena,salebrosa, aspera propter verborum odiosam vetustate. Marcus Cato appellat ves ruca locum editum, asperumque a verrendo: na quae supereminent verri solent. hinc verruca in corporibus est tuberculsi caroque dura& callosa, Graecis Mρυσμων Porrus vulgo appellata. de qua Plinius. Ocymum mixto atramento sutorio verrucas tollit. Quintus Serenus. Interdum existat turpi verruca papilla. hine Fabius Maximus , qui cunctator dictus est, verracosius appellabatur: huius dimi. est verrucula. Verrucariam herbam appellati triadit Plinius libro vigesimo secudo, quod tollat verrucas, quae alio nomine dicitur Heliotropium,quod solstitialem herbam appellat Plautus quia cum sole se circumagit,etiam nubilo die: tantus sideris amor est. hoc dixi, ut obiter addisceres, quod Hermolaus Barbarus ille docti stimus ignorauit. non enim dicitur solstitialis quod vertatur ad solem solstitialibus diebus, cdm Sol est intensor , sed solustitialis dicitur in significatione , qua solarem accipere consuevivimus. Quod docet Seruius sic scribens:Tribus humana vita continetur: natura, cui ultra centu & viginti solstitiales annos concessum no
est. v bi solstitiales expone solares: quod apud Plautuse debere exponi praeter verba Seruit grammatici, ostendit & Cornel. Celsus,qui 1llam solarem his verbis appellauit in quinto lib. Medicament. Bibere
autem oportet herbae solaris, quam heliotropion Graeci vocant, semen. Asor rur. J Detineat, delectet. Antiopa. J idem est. de Antiopa enim tragoediam composuit Pacuuius: unde legere Antiopam ide est quod Pacuuium .hanc figuram vocant Endiadin, quae fit quoties unates diuiditur in duas coniunctione, quae tame in untun soluuntur co-
iunctione detracta, ut apud Vesilium, pateris libamus & auro, pro aurei pateris. Fuit Antiopa ut scribit Ouidius Nichei, vel teste Homero libro undecimo Odysseae Asopi filia, ait enim sc μ ν V., --ωω. θύγαπα, id est, Antiopam vidi Asopi filiam, ex qua Lyco The
barum regi desponcita Amphionem, & Zctum illips sustulit Iupiter
194쪽
Quamobrem offensus Lycus, ea repud sata Dircen solis filiam nonam uxorem superinduxit,quae semel in suspitionem adducta. ne cum Antati opa Lycus concubuissset, Antiopam psam in vincula coniici iussit, quae instante partus tempore,& agente Ioue vincula rupit,ac in montem Cytheronem aufugit, ubi pariens natos exposuit, quos rastor in. ueniens pio suis educauis, quoram alter Amphion fuit in uncae deditus ut scribit Seruius in primusque qui cum cythara cecinerit ut ait Plin. in septimo de quo Horatius. Dictus dc Amphion Thebanae eo-ditor urbis Saxa moueresono testudinis, dc prece blanda Ducere quo vellet. quod ad affatus suauitatem refert Solmas. Eulcbiu scribit auditores fuisse duro corde: unde nomen sabulae. Plutarchus in libro De musica refert , Heraclide auctore, hunc primum a Ioue patre citharoedicam poesim doctum fuisse. Idque probat ex iis. quae in Sicymne de sacris Argivoru a poetis, de muscis scripta sunt. Zetus vero fuit
rusticus: qui cum adoleuissent, in recognitae matris ultionem Lycum inter secerunt,& Thebanorum regno Occupato Dircen nouercam indomitorum taurorum caudis alligarunt distrahendam. unde mutata
est in fontem sui nominis, de qua Papinius. Fluxit in subitos regina lacus. Fiata tar. J Synecdochicos, id est, habens cor fu i tu ira,&ob hoc ipsa se stentans. est enim fulcire sustinere. Vergilius. Coelum qui vertice sulcit: unde fulcra ut docet Seruius lectorum spondae quae legato lecto contineri ait Vlpianus. LM abile.J A luctu qui est ut scribit Cicero in quarto Tusculan. 9 aegritudo ex eius, qui carus fuerit. interitu acerbo, quem Vergilius ante vestibula inserorum, & in primis orci faucibus collocauit, de quo cecinit Silius: Luctus edax, maciesque malis comes addita morbis. de luctu quod est insigne de indicium lugentis alibi plura. Aerumnis.J Sollicitudinibus, miseriis,ca- Iamitatibus, incitis, cruciabilitatib. infortuniis. minis titis.JQuod pueros verbis antiquoru poetarum obsoletis, de vestutate cariosis uti,
de laudem, plaususque populares auidissime,& animo lubenti captare conspicimus, non esse mirandum dicit poeta, cum patres omnes talibus studiis teneantur, a quibus nati talia didicerunt. Est enim conia sectarium squamuis Manlius dixerit Degenerant nati patribus natisque parentesin ut si pater malus,filius sit pessimus, aut salte vestigia paterna imitetur. Quod Iuvenalis demonstrat Sat. decima quarta, cum ait: Si damnosa senem iuuat alea, ludit&haeres Bullatus, paraoque eadem mouet arma fritillo. Nam ut idem ait Expectes ut no sit adultera Largae Filia, quae nunquam maternos dicere moechos Tam cito, nec tanto poterit contexere cursu, Vt non ter decies respiret. Qui quid enim exemplo fit id iure fieri creditur auctore Cicerone in epistola ad Seruium Sulpitiu. Et cum omnia mala exempla noceat, plurimu tamen nocent domestica: magnis cum subeat animus auctoribus
195쪽
Hinc merito, de sancte monet Plutarchus, ante omnia opus esse ut
patres non solum nihil peccando. verum etiam honesta singula pera gendo manifestum sese filiis exemplar exhibeant. Si inquit Architas
patet filiis virtutum exemplar. unum enim exemplum aut luxuriae, aut avaritiae multum mali facit. conuictor delicatus paulatim ener
uat, & mollit: Vicinus diues cupiditatem irritat: malignus comes quamuis candido de simplici rubiginem sua affricuit lut scribit Sene ea lib. i. Epistolarum ad Lucilium.ὶ Scias necessarium es Ie,inquit Epictetus, qui cum inquinato conflictetur, de ipsum inquinari. Hos monitus. J Seruius scribit, quod dicitur monitus quarto, de secundo ordine, ut Carmentis nymphae monita. & allegat hoc Persianum. Ovia dius: Finierat monitus. Patres lippos. JQuod corporis est,id poeta n fiet adsensum animi transtulit non Inscite, nec imprudenter: nam sicut virtutes in corpore esse dicuntur consimiles animi virtutibus, ita similitudo est inter morbos corporum, & animorum. ut vitium dicitur corporis sic animi, ut aegrotatio in corpore, sic in animo.
Quod in decretis canonicis fieri obseruauimus curiosa,& diligenti lectione Dis. quadragesimaoctaua, ubi vitia corporis itansseruntur ad animum, sicut caecus, claudus, mancus, lippus, gibbosus, impetigianosus, quae vitia qui habuerit, panes Deo, & sacrificium offerre prohibetur, de quibus vocabulis multa Gregorius in Pastorali. Est autem proprie lippus, qui laborat lippitudine, quae inter morbos oculorum annumeratur,ra qua pituita lachrymς miscetur. Horatius suit lippus&M. Tullius, unde in epistolis ad Atticum sic scribit, Dictaui proditer lippitudinem. Marcus Seruilius Novianus in metu lippitudinis chartam duabus literis Graecis scriptam circumligatam imo subnectebat collo. Lippientibus ut praecipit Celsus vitandi sunt cibi, qui
extenuant. Negant lippituros eos, qui cum pedes lauant aqua, inde tςr oculos tangant. Qui linguam vulpinam in armilla habebunt, non lippient, auctor Plinius. Hac sartus loquandi. J Hic corruptus, ac deprauatus loquendi mos, hic sibilus, de sonus priscarum vocum, qualem sartago repraesentare consueuit. Est autem satiago vasculum Patens, quo adhibito oleo distillatione, vel butyro, carnes, olsellae,pulincta, nictae quae & fricticulae dicuntur Hier. tomacula & id genus compluria stiguntur. Hieronymus de vi. Maccabeorum. Ivisit igne admoueri, de adhuc spirantem torreri in sartagine. Plinius. Terebinthinam in sartagine reseruenti. Graece dicitur miseuo, Vulgo p tella. 6Bιd delevi. J ista ignominia: ista infamia aequo animo minimo serenda est, quod verbis vietis, & veternosis, temporisque vitio cariosisv tantur,& illa Gis operibus intersetendo in usum &cosuetudine reuocare cotendant. In quo Trossulus.J Stultitia leuitatem,& metisi belliam Romanorum castigat, qui eadem verborum antiquita c
196쪽
detinebantur, eam laudabant, atque poetis talia Poemata recitanti bus applaudebant, palpum offerebant, & assentabantur, cum potius eos accusare, He censoria castigatione reprehendere debuissent, ut ab errore in orbitam, ex semita in viam rectam, & ex mentis captiuitate in respiscentiam reducerentur. Quod non fiebat, quoniam rari quippe boni. effetenim ridiculum si lutcus luscum, claudus claudum coit uicio insectaretur, si Clodius accusaret moechos, Catilina Cethegum,
quod in illum subito posset retorqueri notissimum illud, Loripedem
tectus derideat, deci Trossabia lau/J Auditor voluptatibus induugens, opimus, corpulentus, succosus , habitior. altu accipiunt hie trossiulum pro equite Romano, quoniam auctoribus Plinio, Sexto Pompeio, caeteris, trossuli dicuntur equites Romani, ab eo quod Tuscorum oppidum nomine Tromulum sine ullo adiumento peditu cepissent, quod non inficiatur quispiam: Sed hic sensus non facit ad stomachum. Videtur enim Troisalus hic signiscare obesum, deliratu, succulentum sui diximus quasi torosiulus a torosa carne, de aruina. Quod verum esse ostendi Plinius cum in 33. scribens trossulos equites vocatos esse subiungit: quia inquit non intelligunt trossuli nomen
quid valeat, multos pudet eo nomine appellari, inuitosque etiamnum tro mulos vocari. in hoc significatu in quo locutus Persius mihi videtur apud Varronem,& Hieronymum inuenitur, cuius in Iouinianum stribentis haec sunt verba. Vnius tantum philosophi exemplum posui, ut formosuli nostri,&trossuli, de vix summis pedibus adumbrantes vestigia, imitentur saltem gentilium parcitatem. Variatonis verba nequis ea de sideret apposui: Nunc emunt tromuli nardo nitidi vulgo attico talento equum. Sed Nonius apertius hoc omnibus
his verbis demonstrat: Trotali dicti sunt torosuli. quasi habitiores, a torosa scilicet pinguitudine. accipe ergo trosulum hic pro Roma nis, mollibus, delicatis, δέ opimis, quos magis pigmenta, flosculi,
knocinia orationis, & antiqua verba, qu in res, quam sensa, quam argumenta commoueant. Lau .J Politus, mollis, deglabratus, vel
nihil seueri habens iudicij. Exultat.J Applaudit Perstas dia.J Id est, minores sedes. sunt enim subsellia minores
sedes, in quibus audientes poetas, aut spectantes ludos sedere so labant. Erant praeterea ut docet Asconius libro primo Verrin. Tribunorum, Triumuirorum , Quaestorum , de huiusmodi minora iudicia, qui non in sellis curulibus, non tribunalibus , sed in subselliis considebant. recitaturi autem poemata auditoribus subselliae sternebant: nam sedilia illic non erant perpetua sicut in theatro, sed temporaria, quae a poetis soluta pecunia conducebantur. unde dixit Iuvenalis. Nemo dabit regum quanti subsellia constent.
197쪽
Ni L m pudet capiti non pus pericula cana.J Mira excandescit indignatione & fremitu in eos, qui etiam in capitalibus criminibus refellendis tantopere laudis cupidi sint,vi fere obliti peculiaria causaru
argumenta , ex elocutione tantum, ac etiam verborum .sententiarum
que exornationibus uniuersi populi laudem & fauorem promereri conentur. Quod Quintilianus in nono summopere damnar. hoc autem Persius exemplo Pedij comprobat. qui accusatus furti, etiam in periculo capitis tanta laudis cupiditate agebatur , ut sere restistis causae argumentis, exornationibus tantum populo studeret placere, adeo laudis & gloriae desiderio vexabatur. itaque ad antitheta, id est, contra posita, & reliquas figuras conuertebatur. Sentus est igitur. nullo ne teneris pudore, cum de vita tua agatur, sollicitum te esse de laude
adipiscenda' Pellere pericula. J s. capitis, id est, defendere te ipsum in iudicio. Capiti cano.J Hinc est poetae ardor. quod etiam cum in
periculo vitae, tum etiam in extrema aetate laudis tantopere anxius sis.
Hoc tepidia decenter. tepidas & frigidas laudes. sic enim dicere solent laudatores. Hora. Clamabit enim pulchre, bene, recte. pidam. JQuia ficte & frigide laudatur, cum adulatio omnino sit. Fures ait Pedio.J Exemplum Pedij. quem pro quocunque ponit qui laudem sibi etiam in capitalibus criminibus refellendis, exornationibus verborum dc sententiarum quaerit. Hic est ille Blesus Pedius qui
sub Nerone auctore Tacito, motus est senatu, accusantibus Cyrenensibus violatum ab eo thesauru .Esculapis, delectumque militarem precio & ambitione corruptum. Fures ait Pedio.J Id est, Aliquis sur-ti Pedium acciitat. Pedisti suid. J Subaudi quomodo se defendit. crimiua rasis librat in antithetis.J Hoc est Pedius nequaquam refellit
obiecta crimina. verum ad fisuras & exornationes decurrit. Crimina non carmina legendum est, scilicet de quibus accusatus est.
Liorat. J Ponderat, aestimat, quasi putans his exornationibus &absolutionem & laudem poste promereri. Librat.J Expendit, id est, tanti quidem aestimat exornationem & figuras orationis suae, quanti furtum & obiecta censentur, ut iacile speret & absolutionem & laudem. Antithetis. J Latine sonant contra posita. ut in s. scri. Quintil. quae figura quidem non uno modo fit. nam de sit si singula singulis
opponuntur, ut vicit pudorem libido , timorem audacia, rationem amentia. Et bina binis, non ut nostri ingenij, vestri auxili j est. Et sententiae sententiis, ut dominetur in concionibus , iaceat in iudiciis. Terenti in Andria Antitheto facit. Ut per falsas nuptias vera sit obiurgandi causa. Antitheton enim est, quia falsas dixit, deinde intulit v xa. Sic idem in eadem. Quae sese inhoneste optauit parare hic diuitias, potius quam in patria honeste pauper uiuere, antitheton est inhoneste de honeste. RasP.J Quia neutrum altero verborum omnino
198쪽
plus habet. Figurru.J Graece schemata dicuntur. Duplex est figuratum genus. Alterum sententiarum, alterum verborum. Figura, ut
Fabius tradit, est sicut nomine ipso patet, conformatio quaedam orationis remota 1 communi. Ergo figura est arte aliqua novata forma dicendi. Bellum hoc.J Verba laudatoris quae pronunciatiue legum tur, & cum admiratione more adulatoris. Belum hoc. J Interrogatiue & cum indignatione proseruntur a poeta, qui eum carpit, a quo adulatorio gestu nimium poeta laudatur. Nam quaerit poeta bellum hoc 3 quasi diceret, non ex vero animi iudicio, sed ficto la das. unde sequitur: An Romule cevest An Ramuirit In contemptum dictum est quasi nequaquam Romulo similis
Ceves. J Ceuere verbum est in obscoenis. Iuvenalis. Ego te ceventem Sexte verebor hoc est indecoro motu corporis adularis, sumptum a canibus, qui clunes agitando blandiuntur. Men moueat. J Ita haec inseruntur a poeta, quasi aliquis dixerit, tu quoque ad hos laudandos iis exornationibus & verborum de sententiarum mouearis. ω ipse respondeat mene moueat. i. nullo quidem pacto adducar, vethaec laudem quae de ipsi poetae ambitionem exprobrant & ipsi popu- .loas lentationem, cum omnino laude digna non sint.
Et cantet si naufragiu assem protulerim. J Erat conluetudo apud antiquos ut qui naufragium sectilent, illud ex humeris in tabella pictis
circumferrent mendicantes , ne is omnibus cogerentur casus suos narrare. Mart. Nec fasciato naufragus loquax trunco. Iuuen. Naufragus assem Dum rogat , dc picta se tempestate tuetur. Ostendit igiatur poeta sumpto exemplo a naufrago, ut i aperuacaneum est& parit prodest naufragis cantare casum suum, cum eum pictum habeant in tabella, quod quidem satis est ad misericordiam hominum allicienda. ita& poetae & oratori non conuenire ostentare se scriptis suis, id est, laudem Sc verborum de sententiarum figuris quaerere. cum argumenta causae tantum simpliciter sint prosequenda, nec affectatic exornationibus utendum. Eι Oxtet si haustum assim protulerim.IOrdo est, & protulerim assem si cantet. Frotulisim asem.) Id est.
Nec ob eam rem quia cantet dedero assem. Haec omnia metaphori- eos ad poeta accommodanda sunt- i- ego quidem non laudauero eum, quia exornationisus & figuris ametatis com mcndet scripta sua . Cantas cum te fracta in trabe pictum ex humero partes.) Hinc ostendit indecorum esse poetis de oratoribus,cum eorum virtus nota sit, velle exclamationibus & crebris figuris verborum laudem sibi quaere te. Quod turpe esse ostendest Fabius cum sta ait. Ideoque magis nobiles ut nouitate aurem excitant, ipsa copia satiant di nec se obvias di centi , sed conquisitas & ex omnibus latebris extractas congestasque declarant. Ergo ita figuris scrista exornanda esse docet , ut
199쪽
conquisitae, sed obviae scribenti fuisse videantur. Cantas. J Itonia est.
i. exornationibus uteris, &ita ad oratorem reseras. si autem ad naufragium applices, hic est sensus. cantando & sublata voce mendicans naufragium tuum omnibus praedicas. Fracta in trabe. J Id est, naui fracta. quae picta una cum nautis in tabella ut dictum est circumferebatur a naufrago. alibi. Trabe rupta Brutia saxa prendit amicus inops.& paulo inserius. largire inopi ne pictus oberret Caerulea in tabula. Veruo nee nam parata plorabit.J Id est, Si a me volet laudati, vera causarum argumenta oc ad rem pertinentia prosequatur, id est, ex animo & corde doleat, nec putet his figuris & ornationibus nocturno studio paratis a me laudatum iri. Incuruasse.J Flexisse, ad laudem scilicet. Querela.J Naufragum respexit. SE v numeris decor se iunctura abdita crudis. J Hic obiicitur poetae, ea carmina omnino laudanda esse, quia mira verborum compositione constent. Iunctura abdita, compositio quaedam verborum occulta. ea enim demum oratio optima habetur, quae eleganti
verborum compositione & ordine constat. Abdita. J Abstrusa.
Numeris crudis J Quos crudos appellas tu Pers, id est, nihil sapoiit
habentes, ut immaturos versus. Cla dere sic dyssi is versum. J probat per exemplum Neronis aliena carmina non es le damnanda, quando de Nero ita inflate didicerit finire versum suum. nam ita scribit Tacitus. Carminum studium Nero ita affectauit contractis quibus aliqua pangendi facultas, considere simul, de allatos, vel ibidem repertos verius connectere atque ipsius verba quoquo modo prolata supplere, quod species ipsa carminum docet, non impetu de instinctu nec uno ore fluens. irridet igitur Neronem, qui tam indecenter tamque inflate &sua carmina scriberet de aliena impersecta quoquo modo suppleret. quamuis Tranquillus assirmet ad manus suas peruenisse libellos Neronis cum quibusdam notissimis versibus ipsius chirographo scriptis,ut facile appareret non tran statos. aut dicta te aliquo exceptos, sed plane quasi cogitante atque generante exaratos: ita multa deleta
dc inducta de s upra scripta inerant. Gaudeo. J Finire quasi qui aliena imperfecta quoquo modo finiret. Didicit.J scilicet Nero. Sicut est Bere nihius Aus. J Hoc est quod notat Tacitus,quod ipsius
Verba quoquo modo prolata supplebat, non impetu de instinctu nec uno ore fluentia. Terecynthius Atys. J Haec verba concludebant carmen. Atys puer Phrygius a Cybele matre deorum amatus cum ei castitatem et omisisset, de in nympha Sangaritide non seruallet, nymphaque suppliciis aflecta perii siet, correptus furore putans domos, ut scribit Ouidius, ruere: tectum omne diffugit, & per summa Dindymi montis Phrygiae discurrens, arrepto lapideo cultro seipsum excastrauit. unde Ovid. Ah pereant partes quae nocuere mihi. Ah pereant dicebat
200쪽
dicebat adhue, onus inguinis aufert, Nullaque sunt subito signa reli cta viri. Catullus tame aliter scribens tradit puerucum ex aqua Galli fluminisPhrygiae bibisset,in furorem ex aquae natura copulium secastrasse. Tadem e monte lapsus in arborem pinum couersus est. Ad huius pueri imitationem sacerdotes Cybeles qui Galli cognominati suta Gallo fluuio Phrygiae que accolunt ut scribit Plin. & Festus, eunuchabantur, unde Iuuenalis. Et ingens Semivir obscoeno facies reuere-
da minori, Mollia qui rapta secuit genitalia testa. Et quia diximus in nympha Sangaritide, illud sciendu Sangaritidem propriu no esse nomen, sed patronymicum a Sangario fluuio Phrygiae. Tereonia . JId est,cybelicus: Berecynthes enim natis quaedam, inter Phrygias est: simpliciter vero,ut scribit Strabo, Phryges Troesque prope Ida habitantes Rhea praecipuo veneratur honore, eius orgia frequetantes. hic quidam deorum matrem vocant, & vestam. & dea Phrygiam magna. a locis autem Ideam, & Dindymenam, & Phylenam, & Pessinuntia, I& Cybelem.Graeci sane ministros eius nuncupant uno vocabulo Ca- retes, eosdem & Corybantes vocant. Et qui caeruleum dirimebat Nerea
Delphin. J Aliud est carine meo iudicio Neronis. quod vel ipse scripsit
vel repertum suis connexuit. quod irridet, ut nimis altum & inflatu. Historiam videtur tangere Arionis. qui ut scribit Herodotus nobilis cantor fidibus suit , loco & oppido Mitilenaeus. is cum in Siciliam a taque Italiam venisset, auresque omniu mentesque demulsisset in quaestibus voluptatibus amoribusque hominum fuit, gradique pecuniaeoparata domu redeunti a nautis caedes parata est.Quod cum cognosceret traditis omnibus bonis impetrat ut sibi liceat sua omnia indumenta & fides capere δ canere carmen casus illius cosolabile . atque
ibi mox de more coptus & ornatus stansque in summa puppi carmen quod Orthrium dicitur voce sublatissima cantauit. iecitque sese procul in prosundu, sed a Delphino dorso super fluctus edito incolumis . Tenarum in terram Laconica deuectus est .de hoc plura apud Herodotum & Gellium. Sis costam longosubduximm Apaenina. J Aliud vitiuin carmine Neroniano reprehendit. ostendit enim indecorum esse in quinto pede heroici carminis frequenter &assectate spondaeum poni,
ut est illud virgilianum, Cornua velatarum obvertimus antemnaru. Lucanus. Altus caesorum pauit cruor armentorum . nam Nero id in
Troicis suis affectauit, in cuius inuidia hanc fere totam satyram lariabit. Sicili dest, ut per hoc carmen patet. Subduximis. J Substraximus. Costam. J Id est, syllabam. Longo is paenino. JId est, carmini lis xametro, quod longu dicit ad similitudinem Apoenini montis, qui ab 'Alpibus incipiens per mediam Italiam excurrit. quam in duas partes separans a dextris infernum mare relinquit, a sinistris aute superum. insiculumque usque fretum progreditur. Arma virum. J Non hic