장음표시 사용
21쪽
subverteretur. Mors praesentissima omnibus. Vicini vicinis, conjuges sibi invicem , parentes liberis valedice. bant, liberi parentes amplexabantur. Qv tum strepiis tus undae permittebat, audiebantur intereuntium naeniae:
Alii auspicabantur cantiunculas, quas in usum extremo
autem verborum pronunciatu domus iana & ipsi cum suis absorbebantur. Ut in paucis exemplis multorum calami- tatem exhibeam, addo. Civis Vinarie s ,- eui nomen Nicolaus Ose hujusque uxor. conspicientes domum suae vicinae, Reginae a ecferin in medio alveo versari, hane inclamant , oraret & DED se commendaret: quibus ipsa respondit, agite, canamus. mun bliten mir den elligen Geist rc. illi assentiuntur. Dum prima vox, Utun t pronunciatur, aedes Osi cum ingenti fiagore ruunt, arsorbentur, nec rebus nec personis emergentibus. Custos pecorum Meliingensium 'vatuor alebat filiolos, qvorum tres statim in aec ilia molis aqvae suffocabantur. Quartus, natu minimm, cum aquas istum in modum augeri cerneret, matrem sciscitabatur e mea matere anne qui a quis submerguntur, etiam an coelos periingunt Cui illat si fiadem in Christum retinuerint, utiqve. Ad quae puellus: Et c
teri gute Iait liebe multer. Ita vero submersus ab .sorptusque ἱ fuit, Plura addere esset in proclivi. Sed pro .
Peramus ad Interiit in strage nomerus hominum certe am
22쪽
bilis eum intra Vivatim, tum in orbis agro ιχ eonfinibus. Habeto Lector Benevole, brevem indicem: Vinaria subis mersae domus XLIV. suffocati homines LXV. in praedio Ducali suburbano XX. eqvi , XLVII. vaccae laetigerae VII l. vaccae intactie. XII. vituli ablactati, VI. boves sagitiau, XV. Capellae, XVII, diversi sexus & aetatis sues, CXX. anseribus anatibus & gallinis non compu
3. Dc. X. XI. .. Vinariae superiori , ut & Ehrmydoini domas XXXIII. horrea ML stabula XX homines XXVII. CCXC. diversarum pecoris specierum individua. Praeterea moenia parochiae solidissima perlarata, ponsque ingentis firmit dinis dejectus. Loquitur rem hane lapis,qui prope pont-Teparatum in viatorumst ingerit oculos, super. Vt r. his verbis :
LVIII. domos XL. horrea, diversi M. MD, XXIV. homines, DX L pecora.
23쪽
vis ala IV. domus ima cum stabulis dc horreis XVI.
homines XXXIX. pecora. Dabri si hii LXXV. oves grandine perire in eratibus.
In Par hia noedersyadiensi init in Filialen tolles. md EblIni ν VII. domus III. homines, XIII. pecora.
In Parochia Buriel diensi IX. domus eum horreis δestibulis, XXVI, Sm Filial Meiden III. domus, XXXV.
Grossmbembracis LXXX. domus, C. horrea, I IX.
Voti regii L domus, XXII. horrea XIV. stabula, II. homines CXVII. pecora. Mein Radrestidii XII. domus IV. horrea VII. stabula,
VI. pecora. Stadii, IV. domus unus, XX. peeora. Mauthemii XIX, domus, cum stabuIis, XVI, homines, XXXIX pecoro Sm Filia hegendore I. vacca III. stabula, L horreum. Mari minachii V. horrea, II. stabula I. molendinum petiit, V. pecora. III. domus, x pecora. Lian dii, XX. domus, XIX, stabula, III. homines, xl. pecora, ioo. Ddervi he. orti l. poos, V. pecora. Hammerstadii, II. homines, XXVI. peeora. Defurti IX. domus, VlI. homines LII. pecora. Ulmssbasii, XLIII, domus dc horrea, I v. homines, XI. pecora. Disitirco by C
24쪽
Ebersiaii, XXXVIII. domus, XXIII, homines, LXXXV. pecora. σω-vumsdorsi, XXVI. domus , XVI. homines,
Alia quamplurima , quae una cum personis & domibus 8ςffundata fuerunt, non recensemus. Quis enim cnume4
Tonitrua ista, fulgura, grandines atque nimbi podito ab hora'octi a. 4mvs AEdi teruam uri φή circa qV meerium albescere, diemque red mens promittere.incipiebat. Quamdesiderata haec in Hain tractus incolis accid
rit. Tu cogita- . Ferebat certe multis occasionem te 2 ruin
Liment vibus iari me in Haliis .npam commonstra bat: certe omnibus spem vitae hucusque periclitantis salvandae pariebat. Post ortum sesis, procellis sensim decresce tibus, ut quibus alimenta π hi non amplius preberent,rese' illit impetus diluvii, ik terra, initio quidem in locis editiori , postmodum sic in urib , mum autem ubivis cmi nuit oc liberata est. Non possum, quin hie adjieiam exempla nonnulla manifestiuimae providentiae, ut quae in ipso castigationis ictu viscera misericordiae effundere gavisa est.. ie Toto isto tempore, quo procella saeviit, quamvis ullus propemodum urbis angulus non Insestaretur, & a quae limi petr tollami quς arcem Ducalem cingit, illaberen- , D tur
25쪽
uti Phor erant propinqua his innititur, animam Creatori suo eommendans, & iata sua exspectans. Interea temporis uxor cum sobole atque ancilla intra spondam euialii sui vecta eidem portae cum ejulatione & clamoribus continuis appropinquata In eo jam erat, ut sponda per portam ej, tetur. & furori procellarum in alto traderetur. Hic praetentissimae mortis facies sese offerebat. M inexputabili divina bonitate iactum est momento, ut trabium una & alte- . ra spondae anteverteret, portae se obvolveret & transitum prohiberet. Sponda ergδ reiecta ad istud latus ae stabulum, i in cujus ruderibus maritus haerebat, qui uxore & lobole, ancilla item ad se pertractis evasit una cum ipsis. . - ων Lehntiadii, in domo quapiam oppido humili, omniumque minime munita procellis autem quam proxima, confluerant homines diversi sexus, divertaeque inlatis, nu- , mero XXVII. Hi cum aquarum vim singulis: momentis augeri cernerent, ex conclavi inseriori se reeeperunt in id, quod omnium erat supremum. Ibi itidem ab aquis deprehensi sunt, quin procellae summa tecti dejecerunt. Nihil ergo certius rati, quam illico sibi intereundum eta, in mum tuos ruebant amplexus, necessarii necessarios, parentes lib. ris, conjuges conjugibus ultimum Valedicentibus. Uno
ore incipiunt canere: anit Dud inid sectis id, Di
dabin re. Ecce autem, eo ipso momento aquae steterunt, . sensm decreverunt,omnes isti servati sunt.
Λὼ manum sum exemplainingae plura. quae utique in medium nunc Proserre valerem, nisi jam tum adducta a unde fidem facerent ei, quod paulo ante assem ' seae N men Opt. Max. in ipso gravissimi hujus excidii ima infini. tae suae misericordiae non d ememinisse , sed ejus documenta sane, luculenta dedisse. E quibus & hoc esse censendum est, quod multi eorum, qui in procellis egerant, & cum ultimis luctati Deiant, polumodum ultro sint fassi , si sensisse in m diis aquis, quod moles suorum corporum tanquam manu suplosita, sublevata in superficie aquarum sestentata sit. Dissilir GO Ole
26쪽
Ex iis, quae hactenus exposita fuerunt, obscurum am. plius non est, ecquaenam Ioea effreni isto aquarum furore: fuerint tacta, scit. nobilissima regio Thuringia, quae suo jam sinu me fovet, euiusque aliqualem mentionem feci supra. Quamvis enim undae se postmodum etiam in aliarum regio nuru faciem effuderint, ibi tamen aeqvὸ non serierunt. Thumriogiae igitur praecipuam noxam intulerunt, hanc de vastarunt, hujus incolas suffocarunt, domus ac supel lactilia fregerunt, destruxeruntque. Ex omni autem Thin Tingia una sola Vinaria cum agro circumjacente inprimis est evita, id quod ex indice stragis superioribus para graphis dςscriptae apparet. Hine probabile judicatur, fractionem nubis foecundae, ex qua tanta aquarumvis provenerat, non procul a Vinaria, circa montana accidisse, indeque primo Impetu in urbem irruisse.
f. XIV. Damni, quod per diluvium istud regioni & inpruinis urbi vinariae datum est, aestimationem facere, quis est tam temerarius, qui ausit Nemo vel exactissimorum P liticorum hane spartam sibi hactenus sumsit. Reperti verosum,r qui iudicarunt, ipsam tacunditatem soli tantopere exhaustam suisse. ut saeeuli cursu ne restitui quidem posset. Quod vero judicium, Dei gratia fefellit. Floret quippe hodie, &jam ante plures annos efforuit Thuringia, pi ἀνcscit solum vinati ense, restitutus ager est. DEUS hunc ei florem senet. S. XV. Quid tandem insecutum sit hune Cataclysmum, id, sed breviter, puto subnectendum esse. Altero die, quimcnsis Maji 3o. sed in ordine septimanae Dominicus erat, undae nonnihil subsidebant paulatimque dilabebantur. vidisses omnem Vinariam colligere rudera, numerare funera, fletu dc singultibus mali exantIati emetiri magnitudionem: deplorabant conjuges ablatam Ihori partem, par D 3 te Dissilired by Cooste
27쪽
tes reeitabant ultima periturae sobolis verba, liberi orbitatem suam idomestici solitudinem accusabant. Vere luctuosa Vinariae erat facies. Nec minus in agro circumjecto planctus & gemitus exaudiebantur. Quis enim est, qui haee legendo vel audiendo temperet a lacrymis: Tantum abest, ut siccis oculis eadem perferre quis valuerit. Serenissimus tum temporis imperans Princeps, item prudentissimus Senatus oppidanus prorsus nihil fecit reliqui eorum, qVae ad munus probi patris Patriae videntur spectare. Iussu publico inquisitum fuit in nomina personarum, quae desiderarentur, rudera subrutarum aedium tuere submom& perquisita, quo, si fieri posset, cadavera eruerentur. Missi sunt, qui in publicis iis, in declivibus viarum, in arbusti
quaqua versum iri poterat, inquirerent, num periclitantes de vita alicubi haererent, ut istis Rccurreretur. Gloriosae memoriae Princeps civibus ut & ruricolis ex summa munificentia ligna caedua est largitus, quibus unus novas immderet aedes, alter distractas & laceratas reparet. Porro illis, quos malum prae eaeteris presserat, penso tributorum annua ad tempus definitum fuit remissa. Denique, ne unquam tantarum cladium intereideret memoria, jussu E. iusdem scienissimi instituti sunt eoneiones anniversariae, quae ad nostrum hoc tempus usque perdurant. Scit. quotannis die 29. Maji habetur concio poenitentialis publiea, qua diluvii nostri recolitur memoria, & coetus mala i stius. modi deprecaturi vulgus istas conciones appellat magnaque cum attentione iis interest. Habita & hic Ienae filii eo anno concio hujusmodi a pl. rev. atque ExcelI. Dn. Ioh. Majore SS. Geos. D. ProfP.& S perintend. b. m. 5 XVI. Caeterum is ipse annos etiam aliis eventibus clarus est. Evenit quippe eodem in mestphalia, osnabruggae, ut fiseror saevientis Vulcani longe lateque omnia depopularetur
scit. splandidissimas basilicas, superba palatia, instructis.
28쪽
mas domus una cum delitiis varii generis, praetio inaestimabili valentibus, absumeret. Thuringia quidem cum sua Vinaria in Insulam, sed mestphalia cum sua Osinabrugga in cinerem vetia est. Illo ipso anno Ratisbonae in Comitiis publicis Status Protestantes, se in exercitio Religionis concessio, turbari graviter ad imperatorem querebantur. Sub'idem tempus Sigismundus Bathori, Dux Transsylvaniae, obiit diem Pragae, ibique nactus sepulturam fuit. Gloriosae recordationis Princeps, Heinricus Iulius, Dux Brunsvicensis , itidcm Pragae moritur. Sic & gloriosus Princeps Emestus, Marchio Brande taburgicus Johannis Sigismundi Electoris Fratris, ultimum diem Berotini fecit. Idem annus emortualis fuit Quirino Reutero, Theologo, mae Simon. Stenium in orat. funeb. item Iodoco Lucio,Medico praestantissimo, videantur Melchioris Adami νita Germanor. Medicorum p. m. . . item Rudolpho Schnellio,Viro in omni Philosophia versitissimo, piae eunae in Pisis Germanor Hilosopbor. m. Tor. Sed satis quidem de iis, quae Dil vium Vinanente antecesserunt, ingressa dc consecuta su
Subjectissimumstrosaiste mcθω Demat Sa in Vinariensu, V tum, S. I. Conclusio, S. L
29쪽
mittunt. Sunt quippe capita numero plura in quibu Vir
politico exacte convenit cum Medico, quae citra ullum laborem recenseremus, nisi thematis nostri terminus nobis an te oculos Versaretur. Medicus, ut unum hoc de ossicio ad.
damus, & praeservat & liberat a morbis: Politicus civitatem a calamitatibus non minus praeservat quam liberat, quin praecipuum ejus munus, & Iaus prima in eo consistit, si mala . civitatum imminentia praevidere, praevisa avertero valeat. Medicus etiam in illis morbis, qui τε Θεὲον τι habent,manum aegro non subducit, sed cum avertere non possit malum, id saltim agit, ut toleratu fiat ficilius: Politicus in malis, quae supra hominem sunt ut loquitur Philoss. ει hic Nis L Ciavitati non deest, sed cum haec sua natura ita comparata
sint, ut aliquando praevideri unquam vero averti nequisant,is id operam navat, ut civitas ne sunditus perdatur, sed, quamvis bene quassata, superci tamen ac emergat. δε-
tum res haec intellectu facilis est, & ab aliis alibi per inem bra comparationis oppido multa diducta ac penitus
F. II. A i Exercet politicus manum medieam in civitate cum
alias,tum vero dc inprimis , ubi prplgipsi eventus ingruunt, stilicet cum Cataclysini seviunt, eum Vulcanus furit, eum fulmina undiqvaqvE mu nive: Nobis nunc de Calais Hysmo sermo est. Hunc quia praevidere etiam peficacis- 'simi politicorum vix queunt, certum est, nee ipsos eum avertere valere. Quod si tamen aliqua regio, urbs aliqua, Cataclysmo familiariter urgeatur 6 munus politici exiget utlapoficiem siti R. anem rei, quo potissimus aquarum impetus per declivia ab arte data, tanquam per viam aliam, abducatur. Hoc fine fossas conficiat, munimenta moenibus addat. Λdjutus disciplinarum nobilissima, quam dicimus ingeniariam. M ubi Cataclysinus infrequens est, in ejus accessu politicum decet animum in omnes eventus praeparatum ostendere, civea, si locus sit, monere nisi locus
30쪽
monendi, quan rumcumque potest, juvare. Consilia ex arena saepe hic optima. i Maxime prolpiciendum est Bibliothecis publicis, Archivis, Basili ris &c. si qua ope his succurri pos- h. sit, essicique, ne unda eo pertingat. Inde ex Schola 1 upersimonis, l)up.itu, ad nos traducta est opinio, ubi Evangelium S.Iohannis superstitiose contra vim tonitruum de collo suspenditur, perhibeturque, tempestates, item Cataclysmos averti posse displosione tormentorum, & pulsu grandiorum campanarum. Quaesiveris, an non e munere politici sit, ad haec confugere mediat nos dieimus,equidem per sonum cam
panarum, murmurque tormentorum aerem contremiscere,
non nihil rare fieri, nubes solvi,& tempestates emolliri posse. Ast vero eam in campani, atque tormentis Vim, quam gens Pontificia credit, nos non agnoscimus. Gens Pontificia Campanas & tormenta sacri baptismatis sonte abluit,hos ipses in usus, a quo sacramenti longe sublimissimi ab usu nos nostrates dehortantur Doctores, quos jure sequimur meritOPe. indit en aberfluubis en integra extat constitutio Electoralis Sax. de an. iJ73, articulos'. haec nimi
semenda merden nrogen. Alias de campa tus hi circuminferuntur versiculi. . , Funera plango; fulgura pango; sabbata pango. . Excito lentos ; d Fo νentos; dico cruentos. ovos obiter saltem adduco.