장음표시 사용
31쪽
invictum animi robουr quis admirari potius debeat, saeea. tum ambigit. Sed ut summas animas raro diu indulgent
torris Fata: sic non adeo multis post annis tantum Saxoniae Lumen M.trtis torrente absorptum & eum ingenti totius Christi norum gentis luetii obiit in vico d. 4. Decembr. insuperiori Hungaria ad s. Martini, A. C. ι626. sepultus Vinariae, A. C. 6 17. i8. Iul. Sedem Pontificiam tum premebat armens Ulli. a quo Vmeri, repertia lege de bonu imo mobatibus non legandes ac donandis sacri oMinis hominibvae, ingentibus Isuit is i veret mis Roma in uentib- , ex Ummunicantur. - res origo fuit celebris decreti 0-ἀrcipubl. quo ea a urbem ac ditionem Venetam Iesulta pedipetuo exulare jubentum. Viri BOxhorn. Tab. Chronolog.
Quod tamen decretum publica auctoritate sublatum &gangraenam Iesuiticam postliminio restitutam hodie est quis ignorati Equidem sit mibi allubesceret , euriosita, . bus indulgere, aut principiis meteorologicis ex Astrologia desumtis fidendum foret, sanh dicerem, me habere, quod allegare passim pro cauis , unde tanta in Thurinoam im . ruptio. aquarum facta sit. Denim in Constitutione caesi ve nasi e Themate missi ad tempus in est Solis Ax principiam Aristis erecto deprehendisus , is ignis aqueis ae humidis A tinnum eum Luna, Venerem tum es Mercurium , ipse Soletum in utrimo piscium puncto, qvod cum primo Arietis coimcidiι, adtae subsistente, ex meaeo Caeli eulmine testas hasce raodiis suu ad mundationem pronis ferire, ut de suo haec mihi commodet Vir ampliss. & Excell. Dn. Erhardus meigelius, Mathemat. in illustri hac Satana P. P. Celebratissimus, si annorum Ducalium Insipector Gravissimus, & h. t. Amplisi. a Fac. Phil. Decanus admodum spectabilis, Dα patronus i cyraeceptor meus jugi pietate & obsequio aetatem venerandus, Sed isthaec talia ad scopum, rem in praesenti teneo, non adis modum videntur pta laua: Mart ipsorum curam aliis r
32쪽
Illuxerat dies Maji XX lx, qui istius hebdomadis eu isu Saturno dicabatur. Et statim a prandio, circum circa praedictam orbem Vinaliam in coelo undique atrae & nimis bosae nubes circum gyrabant se, adeo ut totus poli tractus, ad horizontem adimpleretur , & una moles nubium post alteram irrueret. Tempestates cernebantur diversae atque immotae primum , quasi exercitus aliquis aciem tenta. turus. Post quartam pomeridianam audiebantur frago,
res absque ulla intermissione. Post quintam horrisonus in aere clangor, quid tum animi ineolis fuisse sentis 2 per cipiebatur , quem frequens tonitru propter metum grandianis fulminisque ictus non parum formidabilem reddebat. inamvis enim Vinariae, grando non aded ingens damnum
dederit, parcius quippe decidens; aliis tamen in Ioeis vaseunque fruges agrorum plane deperdidit hujusmodi enim tempestas in quibusdam pagis ad horas quinque durans dissipare quid non valet Alibi rarat& inusitatae magnitudinis, alibi cuspidatim, in figura cochlearum alibi,
ut gallinarum ova Armata grando decidit, ut quoque pecudes & oves in eratibus tum commorantes nihilque talo metuentes interemerit; alibi tecta domorum scandulis Perta confregit , fenestrasque plurimas misere soravit atque distussit. Ab hora 6. usque ad matutinam tertiam horis rendum di in tonitrua fuere, nimbique eum selgum &ignibus mixti s urnatim in terram decidere , ut nemo non Deum ad ludicturi adesse, finemque mundi instare credi deri . in Adeo Hementia, ignis , aer, aqua , terra se permi
seuetet Et cum aliat tonitrua ut putant' remittere solent, quando nubes sunt resolutae, imberque decidit, ut supra adduximus , hie plane nullus fuit finies, etsi ignis & imset
acervatim eontinuo dilapsus fuerit, immixtaque grando ad aliquot horas duraverit. Equidem Deus o. M. viridia terrae nascentia hetamque eampi segetcm terrigenis oster derat, e quibus tum rempuit ob se nur m annonae labor
33쪽
tanti Thurinoae utique succurri potuisset: sed landitus p riit, quicquid extitit in gampo.
sed distinctius de his agendum. Post horam modo
dicti diei sextam pomeridianam, cum vis grandinum, tam borum & tonitru invaluisset, unoque fulminis ictu duae lara domus prostratae, & in fossam, qua moenia urbis ambIu tur ; dejectae essent, Iimus, fluvius exiguae molis, derepen-tὶ intumestebat supra quam credi potest, inde ex proximi colliculis, item per vias atque declivia torrentes insolitae imagnitudinis advolvebantur. Procul vero omni dubio, hae undae ex ruptione fide cundae nubis, quam in confinibus accidisse crediderim, proveniebat Statim portae urbis sisei periores, nimii. Erisurtina & B. Virginis occupatae,plateae inin 'undatae, domus atque cellae adimpletae sunt, ut nemo ne que pedes neque eques in publico agere, non vieinus vicimno succurrere valeret. In his angustiis multi eivium , ali inon fruebantur luce, quam quae ex sibilantibus fulminum. ictibus assulgebat, certi ultima subire. Protrahebatur si stana feralis in noctis decimam, circa quam rabies, undae re . mittere non nihil de ad minora redire spatia videbatur. quamvis fulmina dc fragores antiquum obtinerenti Siamulae ista remisso animadverteretur , gaudia & jubi , la inter cives excitabantur: multi in genua pmcidere&Iovae Liberatori vota nuncupare, alii teneram sobolem imachorum agere, & Te Deum Durimuε &c. pIeno ore incinns τvivere omnia, & in tuto navigare. Nerum jubila intem .pestiva dc gaudium minus diuturnum fuerat , Caeta nomctis quippe meridiem grandines recrudescebant, nimbi tanquam exercitus per quietem refectus, integris viribus ingruebant. Torrentes o superiori parte in urbem i currebant, ex inferiori Ilmus invadebat, ut cujus vires initantum Imerea suerant auctae. ut portam dictam das
stillier ι sibi subjieiret, hac qua l. blinuor isti. In cujus
34쪽
rei memoriam adhue hodie post portam hame liniae nigri eanisates in nonnullarum domorum postibus conspiciuntur, inindicantes sublimitatem, ad quam Iimus exeurrens tum adscet deriti. Haec mala prioribus multum graviora. Vinaria umd int& ineam t. hyinat ammirariae qGesivisses.
g. VII. Sub his omnibus unum notato inprimis dignum Oecurrit. Nimirum insolentig de ieritas undae apparuit ea, viam conten*rdi cum aliis argu valeas. Ipsa siqvidemnon solum in campo aperto instar furibundae bestiae grassata est, agrorum solum scindendo hortorum delicIas. conterendo, sylvas & arbores frugiferas in plano nascentes eradicando, ingentia saxa loco movendo ιι sed etiam in locis habitatis, ubi aedium firmamenta se ei oppositura, ejusque immanem impetum cohibitura a videbantur , desaeviit in tantum , ut domus integrasi, fatque magnas)arriperet, quassaret, tollereret, secum reparet. Etiam muris claudi se aegre ferebat: in cellis enim & conclavibus domorum lsese motirabat, spumabat, fervebat, stridebar, plane admodum vini recentis, cum . hoc calet maxime. Iurasses ei vim animalem, propemodum mentem inesse, qua sentiret, quae nam objecta itae Numinis essent, qui Invadendi, de quibus vindi sta sumenda. Irruebat, instabat, premebat, non cessura, nisi superasse. . Ejus altitudo, tantarerat, qVandamt rra post diluvium universale unquam vix viderat. Cir. ea portam B. Virginis: assurrexerat eo usque , ut imaginem B. Virginis in sublimi positam aliueret,devenustaretque.
Sumtu postmodum publico imago reparata, hisque inscripta rhythmis est: rei:
His eventibus, quid supererat, nisi ut tota Vinaria
35쪽
subverteretur. Mors praesentissima omnibus. Vicini vicinis, conjuges sibi invicem, parentes liberis valedice. bant, liberi parentes amplexabantur. Quantum strepitus undae permittebar, audiebantur intereuntium naeniae r
Alii auspicabantur cantiunculas , quas in usum extremoia
autem verborum pronunciatu domus sena & ipsi eum suis absorbebantur. Ut in paucis exemplis multorum calamio talem exhibeam, addo. Civis Vinariesis, iaci nomen Nicolaus Ose hujusque uxori conspicientes domum suae vicinae, Reginae ἐν uerti in medio alveo versari, hane inclamant, oraret dc D Eoi se commendaret: quibus ipsa respondis, agite, emamus. riun bitteri rere denoeiligen- rc. illi assentiuntur. Dum prima vox, Nun pronunciatur, aedes sit cum ingenti fiagore ruunt,'arsorbentur, nec rebias nee personis emergentibus. Custos pecorum Meffingensium quatuor alebae filiolos, quorum tres statim in aecessu molis aqvae sutacabratur. Quartus . natu minimui, cum aquas istum in modum augeri cerneret, matrem sciscitabatur e mea mater: anne qui aquis submerguntur, etiam in collos periingruit Cui illa: si Gdem in Christum retinuerint, ut v Uu Ad quae puellus:
ter gute minat s licte trauiter. Ita vero submersiis ab in .sorptusque ἰ fuit, Plura addere esset in proclivL Sed pro . peramus ad aliae . stes la moer . 's . Interiit in strage numerus hominum certe am plus, amplior varii generis pecorum s npeilectilium inessa. . bilis. l
36쪽
bilis eum intra Vinariam, tum in orbis agro ιχ eonfinibus. Habeto Lector Benevole , brevem indicem: minaria subis mersae domus XLIV. suffoeati homines LXV. in praedio Ducali suburbano M. eqvi , XXVII. vaccae lactigerae VιII. vaccae inlaetie. XII. vituli ablactati, VI. boves saginati, XV. Capellae, XVII, diversi s exus de aetatis lues, CXX. anseribus anatibus & gallinis non compu.
s. IX. X. XL9, Vinariae superiori, ut & Ehrmydorsi domas XXXlII. horrea XII. stabula XX. homines XXVII. CCXC. diversarum pecoris specierum individua. Praeterea moenia parochiae solidissima perforata, ponsque ingentis firmit dinis dejectus. Loquitur rem hane lapis,qui prope pont- reparatum in viatoriunse ingerit oculos Super. V1 r. his verbis:
37쪽
uuatiti N. domus una cum stabulis & horreis XVI.
homines XXXIX. pecora. ' . Durifusi LXXV. oves grandine perire in eratibus. In Par hia Sunder diensi mit in Fili alen tolnil und Σθgni. VII. domus IlI. homines, XIlI. pecora. Mureni XIII. domus, XII. horrea stabula IX.homines, LI, pecora. Eapellendor*II. homines IIl. pecora. oin VII. domus eum horreis & stabulis XXIRpecora. In parochia Buuel diensi IX. domus eum horreis de
stabulis, XXVI, MFilial TPtiden III. domus, X XV.
Grassenbembracis LXXX. domus, C. horrea, XXXIX.
Voli regii XIII. domus, XXII. horrea XIV. stabula, II. homines CXVII. pecora. Mein mure dii XII. domus IV. horrea VII. stabula, VI. pecora. Massii, IV. domus unus, XX. peeora. Mauthemii XIX, domus, cum stabulis, XVI, homi
bula, l. horreum. Mari minachii V. horrea, II. stabula l. molendinum petiit, V. pecora. Et ventadi Πl. domus, τ' pecora. LAn dii, XX. domus, XIX, stabula, Id. homines, M. pecora, ioo. Φedemithe. e Busseri, I. poos, V. pecora. Hammerstadii, II. homines, XXVI. pecora. Defurti IX. domus, VII. homines LII. pecora. Ubi Massii, XLIII, domus & horrea, I v. homines, XL pecora. De Diuitiam by Cooste
38쪽
Ebesadu, XXXVIII. domus, XXIlI, homines, LXXXV. pecora. ossen-numsdorsi, XXVI. domus, XVI. homines,
Nis quamplurima , quae una, eam perscinis dc domibus 8ςssundata fuerunt, non recensemus. Quis enim gnumsin
Tonitrua ista, fulgura, grandines atque nimbi porro ab ho no ME. M verssdi tertiam uri vel circa qV meesum albescere, daemgua.. detunt m promittere.incipiebat. Quamdesiderata haeςrux istim trabus incolis accid ritet Tu cogita. Ferebat certὶ multis occasionem se ex ruderibus destryctarum aedium, pediendi; aliis faciem loci, in quem abrepti fuerant, apiriςbat; aliis detegebat. sui tamenta, livibus nixi emerg rem Haliis ripam commonstrabat: certe omnibus spem vitae hucusque periclitantis salvandae pariebat. Post ortum solis, procellis sensim decresce tibus, ut quibus alimenta nimbi non amplius preberent,rese dii impetus diluvii, 3c terra, initio qyidem in locis editiori Us, postmodum sic in keclivibus, iniim autem ubivis emi. nuit i c liberata eae . Non possum, quin hie adjieiam exempla nonnulla manifestissimae providentiae, ut quae in ipso castigationis ictu viscera misericordiae effundere gavisa est. iei Toto isto tempore, quo procella saeviit, quamvis propemodum urbis angulus non In sestaretur, dc a quae simi petr totiam, que arcem Ducalem cingvi, illabere u-D . tur
39쪽
tur ipfius arcis humiliora conclavia: non tamen eae penetra verunt in Cameram Archivi, in declivi quamvis sitam, nequc quicquam istorum Sacrorum attigere. In Xenodochio suburbano, quod S. Laurentio dicatum, accidit, ut 4. homines, qui conclave inferius insede- .rant, illico suffocarentur; alii vero numero XI. qui tenue.' rant conclave superius, una cum ipso conclavi in sublime tollerentur, per ligna per saxa portarentur, atque ud aedes
dictas des alten Ulclasent deponerentur. Has ipsi ingressi
Civis eujusdam, cui nomen Nicolai Seyfarsi. 4edis sublatae in altum, atque 'per jactvm lapidis & amplius proinlatae fuerunt, usque dum in horto Iohannis π1chicti reis elinarentur ad pyrum, eui trabes sese advolverant. Sub Iucem deprehensum est, non solum ex suppellectilibus nihil periisse, sed nec ollam nec vitrum loco suo dejectum,pleraque linsuper arida stetisse. . . ui inoa Vixit tum civis, nomine Hieronrmust Min , artem vietoriam sariens in Aula Uinmensi Hi ui aedi s jam an-.
tur, mergitur. Sed apprehenderat ille quicquam is rude z ribus domus Rae, hoeque ipsum tenuerat firmitisequare' una cum ipso rursum emergebat, Hic cernit suam uxorem, filiolum consobrinum & ancillam, sibi quafi in occursum Iabi. Ancilla parietibus suppressa in ipsorum oculis iungitur. Filiolus & ipse capite ae pedibus implicatur. i Sed ieruitur tamen. Paterfamilias acutis, unde ex ruderibus confossus ictibus, largo manat sanguine. Λdibus suae vicinae propior factus una cum uxore, puelloque introit, inven ltis linteis crasso filo contextis, quibus frumenta diluta imposita fuerant, se suamque tegit, delitescitque usque dum alterum diluvium, id scilicet omnium nocenrissimum, i ruerer. En denuo aquae invalescentis vis ipsum prehendi ξ
te mons aqueae accellum Iuolim dus tactae, proluatae, ocin lassam arci propinquam praecipitatae fuerant. Ipse pa-
40쪽
oumque uxore ac filiolo in eamera, in qVa sederat, cireum- gyrat, ferme ad modum anatum nautabant. Denique Mo. sa , aegro quamvis x vulnerato vertice perforavit con.
elave superius, inque id adscendit, filiolum, quem mater linis leo involutum ex collo hactenus suspenderat, extrahit, matremque ipsam capillis prehensam ipsa enim hoe eon. silium iuppeditaverat ad se attrahit. Sed neque hie vitae ipsorum, hujusque securitati satis prospectum videbatur: etenim unda ipsos, ut fugitisos, etiam eo persequebatur. LQuare Mosa , inventa forte fortuna elava quapiam, parteis 'tem domus proximae perfregit , perque foramina in eam uni eum filio & uxore irrepit. Hic invenit cubile eum omneapparatu, in id se abjicit, & statuit sugae non at plius indulgere, sed ibid/m aut sera ari aut mori. Atque Deiope sereatus est cum suis. . Filius . cui nomen Martinus, postmodum bonis literis consecratus,gradu Magisterii anno in inclyta hae Salana ornatus, sacris muneribus di versis in locis praefectus , inque patria demum Archidiaeo nus factus, multis annis fidelem Ecclesiae Christi navavit operam. Vita functus est sub finem anni proxime superio-
Ineola pagi, quem dicuntsuperiorem Vin rim,dum domi suae agit, una cum domo abripitur, perque spatium quod demetiretur jactus globuli e bombarda, deportatus, an dem in Medium limi deponitur, ibique tutam invenit ma sonem, altero die inde extractus salvus ac incolumis, eum per omnem potentiam videretur fieri non posse, in spes stL
fulgeret, servatum iri homines. . an i n f.; u
mius, cui nou ren Philippi Volgi, cum domum suam subverti cerneret, apprehendit spondam cubilis, in qua eum uxore, sobole ac ancilla consedit, sponda pro navi usus, sta tim aquae spondam impetu ingenti arripuerunt & abripue
, runt. Volgtius non satis caute gens ex sponda prola. hilut in undas, aquas adtempus iupernarat, & denique pro-
