장음표시 사용
61쪽
dat, quae omnia legibus Romanis quam sint adversa a que contraria, supra est demonstratum. Immo verius
est, nihil Iurisdictionis in ejusmodi mandatarios transire. nihil transferri: Nobiles jus dicere ipsos, sed ut mos fert in ea re, ICti opera & ministerio uti. Tandem nostrorum Commissariorum potestas a mandata Iurisdictione multum dissidet, quod mandatarios Principis, quales Commisiariorum sunt plurimi, jus Romanum ignoret,
quod judex a Principe datus magis propriam Iurisdictionem habere videatur, quam mandatam, quod universa Iurisdictio ita mandata vix occurrat, quod in flagulis causis illa committantur, quae jure Romano non poterant mandari, quod non expresse commissa non videantur mandata, quod ad committentem sit provocatio: legi- . bus Romams, quae de mandata Iurisdictione loquuntur, fere invitis. Quare illustri WERN HERO accedimus, qui in Observ. Forens Vol. VI. pag. 66s. Mirum es, inquit, quam incerta turbidasint, quae vulgo Doctores de hodiernis Commissariis eorumque potestate tradunt. Pr.ecipua confusionis origo ex eo repetenda es, quod eos ad modulum mandatariorum Iurisdictionis Fecundum jus civile, aut delegatorum Papalium juxta jus Canonicum metiri seleant, a quibus utrisque tamen multis modis disserunt.. VII. Nondum evasinus omnes hujus doctrinae laqueos, superest nodus de prorogatae Iurisdictionis in foris Germaniae usu. Diximus eandem cum communi Doctorum schola duplicem, alteram necessariam, alteram voluntariam. Illam . usu nostri sori servari quis negarit ρ num eandem legum Romanarum beneficio tencamus, diversa longe est quaestio, quam nunc curatius discutere non licet. Interiin non diffitemur,magis nos inclinare in negantem sententiam, partim quod ejusmodi statutum, partes mutuis litigiis innexas ad eundem judicem mitti debere, non videatur excedere veterum Scabinorum sapientiae mensuram, partim quod di-Versa
62쪽
versa reconventionis Germanicae & Romanae ma illius originem patriam indicare videatur, cum ii, quibus Tran alpini juris usum debemus, quotiens persuaseruntNostris rem novam & peregrinam, omnes negotii circumstantias Pertinacissime servarint. De voluntaria major est inter ICtos altercatio, praeter rem, si B. LUDO UI cI in Doctrina Pandin. h. g. ro. credas, saltim post editum B. sTRYΚII 2m modernum Pandectarum, utpote in quo libro illius autor, prorogationem adhue hodie in causis singularibus locum habere, EvIDEMTissi ME demons est. In alia omnia abit B. THΟΜΑSIUS, STRYLII & I. V Do v I CI quondam Collega, in Nota ad Pand. p. o. Prorogationis, inqUit, usum hodiernum demonstrare variis argumentis conatur Usus M demus g. m. seqq. Consentiunt Dia. Myer hic α 42.6alii ab eo citati it. Schoepser hic n. 37. Nobis ii, demon D-nes Noes videntur esse SATIS EUIDENTES, se otius placet doctrina virorum celeberrimorum dissentientium, tam in usu moderno, quam apud Sehoemerum citatorum. Medius est SC IiLTER Us in Exercit. ad D. VI. g. 23. Prorogatio, inquit, Iurisdictionis Magistratuum-Pr. Octorum unitis A mini Iurisdictionalis ipsis etiam invitis l. a. f. I. D. de Iudico adhuc hodie regulariter obtinere videtur. Contra vero jsorum Statuum Dominorum jurisdictionalium Iurisdictio ea. Aem ratione an prorogari possit, ita ut non habeant illi ius interveniendi is revocandi suos subditos prorogantes ' me negamus. Ad haec SCHILTERI STRYRIUS g. 23. Contrarium sustinet Berlichius P. L. Cones. V. n. 3I. ubi in Efe hoe in Iuricio contradictorio obtinuisse dicit. Sed ut taceam n E MLICHIUM latente STRYκ Io contrarium ex rationibus non .
Concludentibus tenere, non videndum est, quid inter Erronee-- aliquando obtinuerit, sed quid ex vero obtinere debeat Sane modus, pergit sTRYRIU S, habendi seu conferendu furisdictionem ipsam Iurisdictionem non alis Rat, aut aliud ei exercitium tribuit. Qui Iure Magistrarata Iurisdia
63쪽
Iurisdictionem habet, aequali auctoritate in sufectos pia t. quam qui eam habet tanquam patrimonialem. Hoc vero idem illud est, quod scHIL TE RUS negat, & de quo Cou-trovertitur, adeoque sibi dari, minus recte petit adversarius. Nec video, ait STRYxIUS, quare quis se subtrahere
possis Iurisdictioni illi, quam Magistratus immediate a Principe habet,' non Hi, quam pariter a Principe habet nobilis; sed
tina cum furi. Videbat autem SCHIL TER Us, quod I ses Romanas de prorogatione, non e resse abrogatas,
ideoque in dubio semper loquentes, status Reipublicae in meris Magistratidus non respuerit, in dominis iurisdictionalibus respueriT omnino; sed mittamus meis diam hanc sententiam, quod nec nostra est, & inv stigemus paulo curatius, quid STRYΚIUS contra eos, quiussim prorogatae iurisdictionis in universum negant 1 as. ferat in medium, quibus si idonee respondere dabitur, non esisse nos nihil, ipsi dissentientes fatebuntur, reor, qui affirmant. Non habent, inquit ille, ponderis quicquam rationes, quibus hic nituntur: r) P rimonialem hodie Iuris dictionem dicunt, a) Sportularum coni odum ita auferri Domino Iurisdictionis. Etenim priori nihil decedit per Pr rogationem. Retinet enim in personam prorogantis Iuris diactionem illibatam, utut in praesenti causa alium sibi Iudicem selegerit. Ut eo facilius, quod vult, lectori perstiadcatsTRYxIUS, ejus antino speciem objicit talem, qua unus in una forte causa alium sibi judicem seligit. Sed quidsi unus ille plures, imo plures e subditis, aliquando sat refractariis, plurimas ad vicini judicis tribunal deserant, uti lege Romana Prorogationibus nullus positus est modus; an adhuc illius Magistratus Iurisdictionem dicemus illiba tam 8 Praeterea e re publica Videtur, fines Iurisdictionum, majorum nostrorum bonitate animi an inertia, per innumeras pactorum figuras intricatas & confusas restituere atque Ordinare, minime vero. peregrinae legis beneficio cas
64쪽
eas magis confundere atque impedire. Principiis ejusmodi obsistere, est Praefecti, probe gnari, non 1uam, sed summi Principis rem agi, si subjecti sub specioso juris peregrini titulo in aliena fora se pertrahi patiuntur: est Domini jurisdictionalis, qui novit Iurisclictionem ejusque
commoda in patrimonio suo censeri, cujus minuendi nulli, Omnium autem minime illis est licentia, qui ad omne obsequium etiam jurisjurandi religione tenentur: est dentique Universitatum Iurisdictione pollentium, ut sollicite custodiant id, quod titulo fere oneroso ab accliisiverunt, ubi verisimile non videtur, Principes Venditores eas approbasse & recepisse leges, quibus in manu civium est, rem a summo Principe legitimo Magistratui cessam prorsus atque dimissam, pro arbitrio reddere dubiam atque infructuosam. Cautae fuerunt civitatium nonnullae, quae mores illos priscos peculiaribus statutis firmarunti IusLubecense P. V. Titi III. Art. 4. Em ieglicher Uieter FOEden odern vor finem ordenti heu Richter an recten, undvitat vor frembden o Thut es aber i and , und vird
aὶ Exempla extam infinita, non latet remam Germanicarum peritos, no domestieo usuri sumus, de quo D A v PE ip Enus Rerum Lipsi
trigesimo quinto, Fradericus Impetii Romani Septemvir Saxonia Dux eum Senatu Populoque Lipsiensi sidueia1 um venditionem Aldehingi rei bravit . pas onem confecit, ut tribus Rhenensium aureorum millibus enuis meratis, Di sed altim rv ctim Imperio tam intria qua u extra moenia ορ-pidani bahreent, qm ad Princeps peein1iam 1 n senatui iterum dissolveret. 3c 3. 8 Georgitis Dux Saxoniae anno Iesu CHisi nati tueos. venditioncm Iurisdictionis redimenda. istius eonditione penitur obliterata, pretio trium mistium aureorum Rhenensium ad priorem summam a Menperpetuam esse Istsst. Adde t A c M A C scii N E in E Ri Chronte. LiPL L. V. pag. et s.
65쪽
66 CAP vae II. DE ILLIUS DOCTRINAE
nenses uti, & a Principibus suis etiam pactis & contra intibus specialibus cognitionem super praediis civium obtinuisse testatur ME vius ad Ius Lubee. alleg. loc. n. 8. 9. Adde statuta Hamburgensia P. I. Tit. XII. g. a. verb. Und iner in andem in Rembri Gerichte nussisas der Stadetanen, factn oder be lagen. cons. 31 E v I U s ad Ius Lubre. P. V. T. II. Art. IV. Addit. ad n. 29. Sed audiamus sΥRIxIUAi, qu uita pergit: Sportulas quod attinet, has propter molestias in cognoscenda dijudicanda causa tantum petere potest Iudex , quod se ergo per prorogationem illa modestia liberatur, cessat sportularum ratio. O bellum judicem, quem STRY-κIUs animo suo volvit, pedaneum forte aut mercenarium. Ego vero duplicem nostris personam tribuo, judicis & magistratus. Iudex cst scilicet litigantibus, & eatenus verum est, quod ait STRYΚIUS, tantum propter molestias in cognoscenda & dijudicanda causa, posse petere sportulas, sed & Magistratus est litigaturis eo jure ollens, ut, quos litigare oportet, in competenti soroitigare, & obsequium, quod in aliis rebus omnibus de-hent, in hac nobilissima imperii Parte praestare compellati Est in Praesectis peculiaris ratio, quam ILL. GUND- LINGII ad D. h. jure patrio g. 34. verbis dicere malo, quam meis: Sed opiner tamen multis in locis rorogationi Iurisdictionis parum favoris iri impertitum, ubi conductionis triis, more olim inusitato, ad Praefectos conductores sepetram
Ri judicandi potesas ,δortulis suis ne tantillam detrahi pa fures: Proinde sine dubio is audiet partem resilientem a femtentia lata, nee repugnabit forte Ascus. At singe, sitigatores fore contentos re Iudicata, is vana erit Praefecti ira: Si prohibitionem generalem vel specialem deesse fluas. Alioquin enim
66쪽
enim res a nos malaiabit certo. Interest etiam multarumum tittatium commoda Iurisdictionis non praecidi, cuius incommoda & onera hominum malitia quotidie fiunt graviora. Denique si tenes constantem celeberrimorum ICtorum opinionem, Iurisdictionem dominorum recturae servorum seu rusticorum suas debere origines, tum
sponte intelliges, juri peregrino nihil amplius ad minuendam eorundem potestatem debere permitti, postquam placita illa: libertatem esse rem favorabilem; pro ea esse pronunciandum; & similia, accedente morum patriorum Ignorantia vel vera vel affectata, in juribus dominicis stragem ediderunt non contemnendam. Immo, pergit NΟ-sTER , si sportularum hodie tanta e caesa, cur mores per mittunt acius voluntariae furisdi onis coram incompetentem-
Eice expedire, cum ex his non leves sperandae sportulae. At in voluntaria quoque Iurisdictione vim inferri moribus per jus peregrinum, supra ni fallor, ostensum est. Nec quicquam roboris est, in hac illatione. Licuit aliquid transalpino juri in Iurisdictionem voluntarium; idem ergo liceat in Iurisdictionem contentiosam, cum in hac maxime judicis vis atque potestas versetur, post illam voluntariae Iurisdictionis labefactionem eo acrius custodienda. Conquirit undique rationes s TRYLI Us etiam petita de criminibus instantia: DF tandem, inquit, leve illud lucellam tantae foret sicaciae, ut subditos ex alieno foro revocare liceat: cur non idem liceret, si subditus mens commisso fus Iuris latione mea crimine in fugam se conferat, in alio
territorio ad poenam etiam pecuniariam rapiatur' His enim frustranea revocatio, cum remis oves delinquentium hodie necessitatis amplim non sint. Atqui vero Iurisdictio criminalis hoHe pariter patrimonialis os, licebatjure Roma Diditum delinquentem ex loco deprehensiovis revoeare. Nov. 134. C. s. Non vero idem licebat quoad prorogantem Iuris vitionem in causa civiti. Unde itaque moribuι iiD Mna-
67쪽
68 CAPvT II. DE ILLIVS DOCTRINAE
-rphosis: quod in civili causa revocatio permisia, in criminali non aeque Z Ut ad haec respondeam, existimo rarossore nantes in gurgite vasto homines criminosos poenae pecuniariae evitandae causae fugitivos, & in alieno Gepr nensos punitosque. At fingamus, existere ejusmodi visionem, sorte non prorsus inepte disputaremus, ejusmodi hominem reversum ad suos a competente judice iterum esse emendandum, aut si nimis iniquum tibi videatur, unum delictum gemina coerceri poena, fugam saltim ejus esse ulciscendam; quo facto non habebit judex competens, quod de erepto lucello conqueratur. Remissiones delinquentium necesistatis non esse, largior. At quis ferat hodie illum loquendi modum: hodie necessitatis R ILus non esse, ac si unquam fuerint 3 & illa: Unde moribus illa Metamorphosis' ac si Leges Romanae sacri depositi instar ab Octavio Caesare Augusto Augustissimo Carolo nunc
Gennaniae imperanti per reliquorum Imperatorum manus essent traditae, ut adeo quicquid illi refractarii Quiritium Teutonicorum mores in contrarium aliquando sunt ausi, merae sint immutationes, novitates, corruptelae, sedulo, si Diis placet, coercendae runcandaeque. Sed faciamus hujus Metamorphoseos, Ovidianis nihilo verioris, gratiam STRYRIO, Ruem, utut aliis floruisse laudibus non negemus, Antiquitatum tamen patriarum fuisse aut minus1cientem aut amantem minus, res ipsa loquitur. Has qui
excutiet, ille & sanctos Iurisdictionum fines, subditorum
revocationibus munitos deprehendet, & in Baiani Germanici natura offendet, qui factum sit, ut Majores ri stri extra suae potestatis septa errantes, postquam regione interdixissent, neglexerint, facinorosis alienos, intra sui Baiani nasias repertos vicissim promeritis poenis asse cerint. Sed de eis forte alio loco nberius: nunc stipe est, ut illud instantiae de criminibus telum, ni fallor, i tissime in adversarium retorqueam; nempe ex hoc ipsupatere,
68쪽
69patere, nihil agere illos, qui ab altera Iurisprudentia ad
alteram argumentantur, adeoque moribus consistere posse doctrinam de subditorum in civili Iurisdietione revocatione, licet illud in criminali non liceat, cum inverso O di ne Romani eam in criminalibus causis servaverint, in civilibus non aeque. Nondum sibi ipsi satisfecisse videtur S T R Y Κ IU S, quare ita pergit: uuodsi ergo hodie diversum obtinere diceremis, otios foret frequentissima illa in
contractibus renunciatio fori: Er wolle lich seines ordon
lichen Fori hiemit per expressum begeben haben, vele Ergebe suinem Creditori hiermit freye Machi und Geivali,
Ilin an alien Orten und Enden, wo er ilin Zuerst antroia fera inoclite, Zu belangen, massen er sicli dieser Post halber et nes icden Richters Iurisdiction wolle unoemii ggemachi haben. FHistranea, dico, foret h.ec cautio, quam tamen vim In orogationis habere fatetur Mevius P. I. D. a. I. n. si cum semper a Magi ratu ordinario revocari, hac ratione cautela illa eludi penitus postet; juxta quam tamen ubique locorum proceri, te is es experientia. Primum repudio
Al E V II auctoritatem, qua una nec stare nec cadere juris
doctrinas manifestuin est, quae ex eo magis dubia redditur, quod idem dudum ad dissentientium a nobis castra transierit. Deinde nec illud admodum movet, ita cautelarum unam sore frustraneam, quarum plures, postquam ars nostra a naeniis quisquiliisque repurgari coepit, conciderunt, & forte concident. Interea nec de illa fori
renunciatione penitus conclamatum esse existimo. Fingas, statutis, pactis, legitima consuetudine a moribus patriis esse recessum; fingas, Magi stratum ordinarium jure tuo nolle uti, . eo sane casu paciscentem debitorem ol stringi, nulli dubitamus. Tandem verus illius cautionis usus consistit in eo, ut debitor, se quocunque in loco inte pellatum soluturum, spondeat, atque ita moribus rece-Ptum forum contractus constituat, quod ad causas e I 3 CGn-
69쪽
contractibus non oriundas, aut pacta post Contractum initum de aliena Iurisdictioite agnoscenda celebrata nihil pertinere, in propatulo est. Arcein, ni fallor, adversae doctrinae expugnavimus, nUnc communiamus ea, quae s TR v xi Us g. 24. se nihil morari, opinatur. Hoc vero, inquit, quantum ad Imperii satus restat dubii, quod idi vi uperioritatis terrator Ialis eo jure gaudeant, ut nec ipse Imperator evocare subditos adsuum tribunalpossit sine Princia. pis consensu, quod fue certo modo inferioribus patrimoniali Iurisdictione instructis concedit Alevius P. H. Dec. IV. praecipue ob indultum prime instantiae beneflcium. Accedit rei a
ctis subjectionis εν eo sne praesiti juramenti Melitatis, cui versaretur , si quis extranesi judicis forum sequi vellat. Commodum beneficii primae instantiae mentionem injicits TRYxIUs, quod apertissime loquitur, Iurisdictiones etiam inferiores esse rem tam sanctam, ut ne quidem a Principe illa attingi, adeoque a nemine, Omnium minime a
judice forte prorsus alieno, violari debeat. Vid. Orisu=igris ciui firmichen ober- flos Gerichis zu Leipete Titi II re con dem ober- Il - Gerichte met geladen etperden g. D sollen aber & g. Uvd H iemanae Mirum, nihil hic valere
nostri Auctoris rationes, supra tantopere inculcatas: Retinere tamen juducem inferiorem in personam, superiorem instantiam agnoscentem, Iurisdictionem illibatam, utut in prahenti causi alium sibi judicem esegerit: sortulas in cogno-senda re dijudicanda causa cantum petere posse judiccm, . ira autem ista molesta eumliberario actus voluntariae Iurisdictionis coram quocunque judice posse expediri r ordinario foro in contractibus posse renunciario & similes. Ego autem, pergit STRYRI US, nec hoc voluntariam submi , nem impedire dixerim, cum Itis de non evocaudo, eo tantum tendat, ne incommodo assiciantur subiti, ad aliud forum
evocati, quod cestat, si sponte se submiseri it in causa MPrin
70쪽
cipis praejudicium non tendente. Ego vero haec juris publici principia ignoro, quod ex iis prona fluit consequentia, subditos, quibus commodum est, ad summum Imperii Aribunal, invito Principe, posse evocari, quid Θ quod edoctus sum, illud de non evocando jus excelsam esse si perioritatis territorialis portionem, in unius Principis manu positam, quae uti omnino commodum subditorum continet, ita praecipue ad Principis Majestatem pertinet, a subditis etiam cum incommodo suo defendendam. Haec si vera sunt, uti verillima osse reor, nunc mirifica doctrinae hujus exsurgit compago, subditum Principis etiam volentem a summis Imperii tribunalibus evocari non posse,
eundem volentem causam quamcunque non dicam alieni
Principis curiae supremae, sed proximi municipii praetori, aut pagano judici submittere posse, relicta sorte competenti judici, vel ipsi territorii Principi rem apud alios j dicatam exsequendi gloria. Sed redeamus ad STRYRIUM: Nec enitati quicquam decedite veneratur sui Principis majestatem. Scilicet non qua debet & decet, sed qua lubet. Nec eam ostiendit, si in causa quae meri arbitrii privati, ubi juri suo cedere absolute potest, alterias jussicis sententiam expectare. En novum Communis opinionis propugnaculum, sed illud oppido invalidum: jure meo possiim cedere,
possum debitum donare, indebitum solvere, pretium me cedemque remittere, rem apud alterum derelinquere, e go de eo apud quemcunque litigare. Prius verum est, mea enim res unice agitur: Posterius falsum, hic enim
tertii maximeqnterest, Iudicis, Magistratus, Principis. Quid verius, pacta etiam jurata contra jura prohibitiva non valere 3 Quid vulgatius, jura publica privatorum P ctis nihil immutari Unde & ipse s T a v x I υ s : uuodsi vero causa talis sit, in qua ulgo modo Principis interesse bertatur, prorogationem illicitam esse dico. Breviter sed nervose .cIlILTERU 1 ad omn- illam a TRYAII pugnam in loco