장음표시 사용
31쪽
oppositione; quam cognitionem, quotiens facti quaestiti coincidit, exinaordinariam dicere nullus ambigo, uti ipsam persecutionem ideo extraordinariam dici reor, quod sormulae, & omni ordinariae petitioni nunquam in fideicommisso locus. Cave tamen, cum extraordinariis cognitionibus confundas actiones extraordinarias, maxime
eas, quae pro interdictis competunt. Illae sunt, quod ibi Praetor vel Praeses extra ordinem cognoscit, etiam incidente facti quaestione. Hae tales dicuntur, quod ab agente conceptio formularum non observetur, ut dicitur in I. I. g. r. D. de Negot. ges 1,& quod ad illas, quae pro interdictis competunt, attinet, non reddito interclicto, judex tamen de facti quaestione daretur. Vid. IAN. a COSTA ad rubr. Insi de Interrictis. Sed & fuit extraordinaria animadversio in criminibus L ult. D. de Furtis, quoties rei
ob delicta quaecunque, non ex lege aliqua publicorum judiciorum, sed uti religioni judicantis videbatur, Plectebantur. Quicquid denique Praetor praeter formam juris faciebat, extra ordinem facere dicebatur, immo&s1 quis non civiliter injusteque fecerat, quem vocii sensum
ex L uis. g. ult. D. quod metus cauc ecf. erit repetitum, inter Iuris nostri sorte non inepte retuleris.
XII. Commodum de Fideicommissis incidit sermo;
de quibus u v INTILIANUS praeclare Lib. VIL Cap. VII. Insiit. Orat. edit. Burmon. Tom. I.p. asci. Non debes apud Pru
torem petere dicommissis , M apud Consiles: major enim Praetoria cognitione summa est. a Ex hoc illustramus DLPI- Nun Lib. VL Fideicommiss uotiensa aunnus summam non ad pecuniam 3c magnitudinem causae rein fert, sed ad consularem cognitionem, quae summa erat. Ita RUR MAN Nus ex TURNEBo, quod annotatum esse, non improbo, absisque nota a BUR MANNO relictum este miror. Vtut enim verba.' quae
32쪽
uotiens de quantitate ad Lurisdictionem pertinente quaeritur, semper, quantum petatur, quaerendum est, nos quantum debeasuri . U. de Iurisdict. a) secuti vi RUM magnum Obs XXI. 3 . qui ex Inscriptione Leg. XIX. Librum VI. fideia Commissorum prae se serente, hic QSINTILIANU Μ ScICTUM idem dicere primus collegi: Sed &in aliis causis 1ummas diversas diversa habuisse sora ex G A I o constat, Lib. I. ad Edictum Provinciale: Si idem cum eodem pluribus actionisvi agat, quarum singularum quantitas, intra Iurisdictionem judicantis
sit, coacematio vero omnium excedas modum Iurisdia
ctionis ejus, apud eum agi posse, Sabino, Cassio, Pr eulo placuit: qua sententia rescripto Imperatoris Miseonini confirmata es. g. r. Sed oesi mutua sunt actis-
nes, es alter minorem quantitatem, alter majorem petate apud eundem iudicem agendum es ei, qui quantitatem minorem petit ne in potestate calunmisis
sa adversarii mei fit, an apud eundem litigare possem.
quae adleripsimus, hoc interpretationis pati videantur: non tamen patiuntur sequentia: quaeritur, an major Dum a sit: facti tantrouersia est nec ipsa res, fidei enim commissa sua natura non pertinere ad summam, id est, consularem cognitionem, Praetor fideicommissarius satis loquitur. a Ad hane legem scΗILTERUS M.ad D. b. e. quoties quis eum aliquot diversas summaae ex diuersis contractibus aut negotiis debet, o defori competentia ex quanιitate debiti judieandum, a stimatio non ex resectione totius quanti, Ius vulgo loquimur,siummas marum Iler Posten, insin om da, sed expetitione μgularum, de cujusque foro judicanaeum es. Minus apposite, quod ad UL IANUM attinet, qui de una quantitate locutus, de una amone sensisse videtur. Quod ait auctor, in sententia GAII in lege proxime alleganda, & a s CHILTERO nostro ibidem 3.19οῦ Και. dextae satis explicata.
33쪽
f. a. Si una actio communis sis plurium flesonarum, veluti familia herciscunda, commum dividundo, finiaum regundorum I Ureum singula partesssectanda sunt circa Iurisdictionem ejus, qui cognscit' quod Osthos Proculo placete quia unusquisque de parte sua litigat ;an potius tota res e quia F tota res in judicium venit,
re vel uni ad dicari potes Z quod oe Cassio ου Pegaseo placet: cae sane eorum a) sententia probabitis est.
L. M. D. de Iurisd. Cetenim ob seriabit magistratus etiam hoc, eX praecepto P ΛULI, quod jam attulimus: Exti J ter-Witorium jus dicenti impune non pareri. Immo & illud u L-PIANI Lib. III. ad Edictum:
ui Iurisdictioni praees, neque sibi jus dicere debet, neque uxori, vel liberis suis, neque Ebertis, veI ceteris, quos secum habet. I. Io. D. h. t. Et illud ejusdem Lib. LI. ad Sabinum Eum, qui judicare jubet, magistratum esse oporret f. t. Magistratus autem, vel is, qui in potesate aliqua Ν u puta Proconsul, vel Prator, via alii, qui provincias regunν juduare jubere eo die, quo pria vati futuri essenσ, non possunt.
XIII. Magistratus Populi Romani suo jure jus dicunt s. D. de Iurisae & propriam Iurisdictionem exercent l. . D. deis . cui mandis Iurisae Sed & sunt,qui illud faciunt alieno beneficio S. D. de Iurisae Hoc facitLegatus Proconsulis, qui Iurisdictionem a Proconsule suo accipit. Hoc facit alius quivis, cui' magistratus quicunque 1uam Iurisdictionem
mandat. aὶ Cassii ti Pegasi, ut Basilieorum auctoritate recte firmat s TRUVIUS in Θmagm. Iur. G. IV. Ges s . add. ME in Lauri observat. Lib. I. CAP. 6. Disiti od by Corale
34쪽
mandat. Hoc facit magistratus, qui inter partes suae jurisdictioni non subjectas ex consensu earum jus dicit. Hoc denique facit magistratus, cui lex actorem alterius Iurisdiction1s subjicit. Priores duae species mandatae Iurisdictionis sunt, postcriores duae prorogatae, vel latinius propagatae appellantur. a Prorogationis enim vocabulum semper temporis ac durationis involvit significationem, sumtum a comitiis, quorum proprium eli vocabulum, rogatio, & quae inde oriuntur, in quibus etiam prorogare, hoc est, longius vel in proximum annum rogare Imperatoribus imperium. Propagationis vocabulum a vineis ad omnia ea, quae per latius spatium extenduntur, translatum.
ut praeclare docuit IACOBUS PERIZONI Usua Animadversionibus Historicis Cap. VI. pag. 229. b XIV. De Legatis Proconsulis PoΜEONIUS Lib. X. ad Quintum Mucium: Legati Proconsulis nihil proprium habem, nisi a Pro- consevis eis mandata fuerit Iurisdictio. I. u. D. de .c. Procons Unde de ipso Proconsule ULpi Nus Lib. I. de Ossic. Procons
a Dandum hic aliquid est arti nostrae, maxime a nobis, qui utriusque Iuris, canonici & Civilis, studiosos nos profitemur, quorum illud proinrogatae Iurisdictionis meminit loco non uno. vid. c. 3re o. X. de Os .
o Pus. Iuc vileg. Qui ex Iure Civili hane loquendi krmam ex
sevipere satagunt, frustra sunt, eosque inter I . OTTO TARORBOCERUM temere notans in iis, quae BARN. BR Isso Nio de V. S. addidit. Prorogati', inquit t. a. f. a. D. de Iudiciis, qui Deus eum de Iuris mone agat, uotandus est contra Bocerum negantem, Prorogationis τοeem in Iure ciuili de Iurisdictione usurpari c. 7. de Iurisae π. 3. Ipse textus
sententiam Boc ERI non loquitur sed clamat: Si madex ad tempus da. rus, o omnes litigatores consentiant, nis specialiter Principali sus ne Prorogatis puta temporis ad iudicandum dati fueris inbibita, poris sunt τε M post Α, intra quae jussus es litem dirimere, PROROGARI.b Videsis poΜro NivM Ictina in I. s. D de Precar. O Hulluxu Mad
35쪽
Posthac ingressus proυinciam, mandare Iuris dimonem Legiro suo debet: nec hoc ante facere, quam 'erie provinciam ingressus. Es enim perquam absurdum, antequam ipse Iurisdictionem nancissatur, Cnee enim prius ei competit, quam in eam provinciam venerisse alii eam mandare, quam non habes: sedsis antes . certe, S ingressus provinciam in eadem voluntate δε- erit; credendum es, videri Legatum habere Iuris dictionem, non exinde, ex quo mandata es, sed ex quo provinciam Proconsul ingressus es. λή. g. A D. de .c. Procons. & PAP INIANUS Lib. I. Quaesti
Aliquando mandare Iurisdictionem Proconsul potes, etsi nondum in provinciam perveneris: abae enim se
necessariam moram in itinere patiatur, maturissime autem Legatus in provinciam perventurus sit. I. s. D. eod. Est autem hoc genus mandatae Iurisdictionis Prorsus extraordinarium, ut cum ULPIA No loquar in I. σpr. D. de O c. Procons Habet Iurisdictionem suam alieno ruta Proconsulis beneficio, unde est, quod ΜARCIANus
ib. I. Institui. ait: - Apud Legatum Bero Proconsilis, nemo manumistere
potes, quia non habet Iurisdictionem talem. . a.' I. D. de .c. Procons. & ULPIANus Lib. XXVI. ad Sabinum: Nec adoptare potes: omnino enim non est apud eum υ-- gis actio. I 3. D. eod. & quod VENULEI Us s A TURNINUs Lib. II. de
Ossic. Procons dixit: Si quid erit, quod majorem animadversionem exigat crescere Legatuι apud Proconsedem debet: neque enimamma
36쪽
37 animadvertendi, coercendi, vel atrociter verberandi jus habet. I. u. D. eod. Immo mandare iurisdictionem, Vel non mandare, fuit in arbitrio Proconsulis ex doctrina ULPIANI I. g. id . . Major tamen est ejus jurisdictio ea, qua gaudet ille, cui ordinario jure mandata est. LICINNIUS RUPINUS Lib. III. Regularum: Et Ligari Proconsulum tu ores daresossunt. I. N. D. eod. ex Oratione nempe D. Marci l. I. g. r. D. de Tutor. Curat. dat. Μ ACER Lib. I. de Oisc. PraesCognitio de se lectis tutoribus mandari potes e immo
etiam ex mandata generati Iurisdictione propter titilitatem pupisiorum eam contingere constitutum est , in faec verba: Imperatores Semerus es Antoninus, Ermaetiae , Proconsuli Africa. Cum propriam Iurisdictionem Ogatis tuis dederis, consequens es, ut etiam desseritis tutoribus possise cognoscere. I. .. pr. D. de eo cui manae es Iuris . Quod interpretatione prudentum ad omnes, quibus torum juris dicendi ossicium in provincia mandatum est, translatum videtur l. t. q. . D. defvsh tutor. ULPi AN Us Lib. I. de Oisc. Proconi Ogatos non oportet Principem con ere, sedProconsilem smmo is is ad con tanones Legatorum iubebis resondere. λ g. a. D. de ossis. Proc. VENULEIUS SATURNINus Lib. u. de Ossic. OC.
ANHiari a Legatis Protonsul potest, e mulctam dixeris , potest de iniquitate οὐ Proconsul cognoscere, eae, quod optimum putaverit, tuere. I. a. D. quis a quo appellatur. uLPIANos Lib. L de osse. Proco
37쪽
Solent etiam custodiarum cognitionem mandare Legatis e scilicet ut praeauduas custodias ad se remittant, utisnocentem ipse liberet: Sed hoc genus mandati extraordinarium esse nec enim potes quis gladii potestatem Abi datam , vel cujus alterius coercitionis ad alium transferre, nec liberandi igitur reos jus , cum accusari apud eum non possint. I. ε pr. D. de ossis. Proc. Et hoc est, quod supra cx Pomponio allatum est: Legatos Proconsulis nihil proprium habere, habere tamen aliquid proprium, si a Proconsule eis mandata fuerit Iurisdictio, ut belle observavit PETRUsPERRE NON IUS Animadv. m. L. Cap. asi. a) idemque si mari puto illis U L P I A N I ex L 1. g. I. D. de ossis. Proc. Adimere mandatam Iurisdictionere licet quidem Proconsutis non autem debet inconsilio Principe hoc fa
Ιllud quod mandatam habeat a Proconsule Iurisdictionem, hoc quod Iurisdietione mandata etiam proprii quid habeat,& ut in L si dicitur de Iurisdict. principaliter ei aliquid da
XV. Praeter id mandatae Iurisdictionis genus prorsus singulare, quod tractavimus, &Proconsul, A rcliqui magistratus omnes Iurisdictionem mandant. b qui luo jure,
nona Idem etiam vidit M. A. Μ UR E TUs, ut nunc demum video. Addam verba p. m. ΣΙ. Si proprium cujusque es, quod quis suo jure habet, quodque ipsi invito eripi non potes: Me fave ratione ne mandata quidem Iurisdictione quicquam proprium babet. Sed si quicquid quis singulare ae praeter ceteros babet, id ipsius proprium vocamus, hoc modo nihil probibet dicere, legatum Proconsulis, mandata Mi Iuris ictione, babere intilla propria, id es, qua prater ipsum nemo babeat ex iis, qui suns in eo
talia Praconsulis. b More majorum longe antiquissimo, de quo Videatur s C l ν. GEN Tia I. i s de Drrs dict. Lb. II. c. XII. compara Iu MANU Μ l. s. D. de Iurisd
verbis paulo post adstribendri.
38쪽
SECvNDUM DOCTRINAM ROMANORUM. 39
non alieno beneficio habent, ut docet IULI ΛNUs Lib. I. Digestorum: More majorum ita comparatum es, ut is demum Imrisdictionem mandare possit, qui eam suo jure, non alieno beneficio haberes. l. s. n de Iuris dict. cuicunque etiam privato, PAULUS Lib. XVIII. ad Plautium, Mandata Iurisdictione privato, etiam imperium, quod non es merum, Nidetur mandari. L.F. g. . D de Osci ei cui manae es Iuris d. Sed & ei, qui ipse Praetor est, non ut Praetori, sed ut privato, ut idom iUI I ANUS Lib. V. Digestorum:
Et si Praetor β is, qui alienam Iurisdictionem exsequiis tur, non tamen μυ su imperio agit, sed pro eo, cujus mandatu jus dicit, quotiens partibus ejus fingitur. LI. D. de O c. d. cui mand es Iuriae d. cons. l. I. g. I. D. eod. ex justa causa, qualem ULPIAN Us habet Lib. Ι.Opinionum: Prator, sicut universam Iuris dissitionem mandare alii potes, ita cae in personas certas, vel de una deciest res: maxime eum justam causam susicepta ante magia
Matum ariocationis alteriuae partis habuerat. I. In D. de Iurisae vel universam Iurisdictionem, vel certam causam, ut jam vidimus , & ut I D E M ad Lib. III. de omnib. Tribunal. Solet Prator Iurisdictionem mandarer aut ominem mandat, aulseriem uvam: s is, mi mandata Iurisdictio es, fumeris vice ejus, qui mando is, non
I. m. D. eod. & ut exemplis illustrat MAcER Lib. I. de ossic. Praes
u o bonorum duar: HI, Acui damni infecti non
39쪽
in possessionem multer, vel is, cui legatum est, legatorum servandorum caussa in possessionem mittatur, manis
I. .' I. D. de offic. b. cui maia. est Iurisae atque illud cum imperio mixto, PAULus Lib. XVIII. ad Plautium: Mundatam sibi Iurisdictionem mandare alteri non posse, manifestum es. g. r. Mandata Iurisdictione privaro, etiam imperium, quod non es merum, videtur mandarid quia Iurisdictio sine modica coercitione nasia es. Ly. D. de Osc. o. cui manae es Arisae Idemque notans ad P Α-
ει imperium, quod Iurisdictionicosaree, mandata Disrisdictione transire verius est. I. g. t. in . D. eod. Non adeo legis actio, non de alienandis honis pupilli cognitio, L a. g. I. D. de Olc. ei cui Sc. non consilii exercitio a Lalr.D. eod. vid. Noo DTIUΜ Iab. II. cap. Enon in transaelionibus de alimentis auctoritatis interpositio, non tutoris datio, b) omnium autem minime merum, quod appellatur, imperium. De illis causis etiam nos supra 9.VIII. de hoc gravissime P Ap INI ANU SI.ib. Ι.Quaestionum: uacunque Perialiter Lege vel Senatusconsitio, vesconstitutione Principum tribuuntur, mandata Iurisdiactione non transferuntur e qua vero jure Magistraeus competunt mandari possunt. Et ideo videntur errare
Magi atus, qui cum publici judicii habeam exercitio.
possint, dis piar, & ajentem sententiam non mue tuetur a C l P. G E N. τ 3Li s de Iurisc Lib. II. cap. 2 .
40쪽
Inem, Lege vesSenatusconsilio delegatam melaei legis Iuliae de adusteriis, s sit qua sunt alia similes9 Luri dictionem suam mandant. Hujus rei fortissimum a gumentum, quod Lege Iulia de vi nominatim caverum ut is, cui obtigerit exercitis, flossit eam, siproficis, eur, mandare. Non abier iraque mandare floreris, quam si abesse caeperit: cum alias Iurisdictio etiam a praesenιe mandem . Et si a familia dominuι occissuesse dicetur, cognitionem Praetor, quam Senatuwco insulto habet, mandare non poterit. I. r.pr. D. de O . b. cui manae est Iurisd. Sane nulla a mandatario ejusmodi ad mandantem provocatio, ULPI AN Us Lib. I.
A eo, cui quis mandavis Iurisdictionem, non ipseρνο- vocabitur: nam generaliter is erit provocandus ab eo. cui mandata es Iurisdictio, qui provocaretur ab eo, qui mandavit Iurisdictionem. 'LI. I. D. quis a quo spirigetur. Sed & is, Cui mandata Iurisdictio, eam iterum alii non mandat, PAULUs Lib. XVIII. ad Plautium: Mandaram sibi Lurisdictionem mandari alteri non
omne mandatum, mandata quoque solvitur Iurisdictio, IDEM Lib. U. ad Edictum: Ideoque, si is, qui mandavit Iurisdictionem, decesserit, antequam res ab eo, cui mandata es Iurisdictio, geri eaeperit, Fini mandatum Labeo ais, ficut m rei, quis causis. 6. D. de Iurisdict. XVI. Vidimus mandatam Iurisdietionem, superest