장음표시 사용
141쪽
eam lonme, lateque toto terrarum orbe patentis,
Hon moao spiritus sit unus, ac vita , sed idem
vultus , idem motus, eadem prope corporis ex omnium consensione membrorum habitudo . siue rationem Principis eligendi: tantum abest, ut petitoribus aditus pateat aliquis, ut nominatim , araiculateque quaerantur repudiantes , &auersantes Impetium . siue eorum , qui delisuntur silpra eaeteros excellentiam, atque pram
hamiam, pro pulcherrimo est optimus, pro validissimo est conflantisiimus, pro potentissimo. est integerrimus i pro pecuniosissimo moderatissimus , sanctissimus, cassissimusque pro nobilis smo. Postularet hic locus , ut sacratas legum
hostiarum sanctiones euoluerem uniuersas, d ceremque pluribus , id ita re ipsa fieri , qtiemadmodum iaciendum imperant decreta malo rum. Sed ex aliorum demolitione discriminum, quibus caeterae sunt expositae Respublicae is,
cum Principem deligunt, intelligetur .mnino , nihil esse, quod legibus in eo genere sancitis ,
vel ossicere, vel sucum facere possit. Erat enim e tribus initio propositis. impedimentis , obici busque deleias , secundo loco cotistituta ea rerum ignoratio, quae mortalibusaeeidit in deliberando prope necessario . Quin tumuis enim id agant, ω sequantur ij, qui du- quaerunt, ut secemant e melioribus opti
142쪽
excellentia quaeritur, omnibus, qui deliberantini concilio, ,noti, perspectique non sunt, vel quia species optimi, propter illam , quam virtus habet cum vitio propinquitatem, saepissime fallit, non semper id asiequiintur, ut fiammum illud, & persectum inueniant,cuius sibi se am 'atque abselutam ideam animo, ae cogitatione designarant. Sed haec eorum errata sint, qui sui tantum in deliberando iudicij sequuntur ductuna, & in re tam ambigua, tamque perplexa unam humani consilii rationem interprete, habent. Nobis, qui ducimur in consulendo diuinitus,caelestemque persectae virtutis ,pruden- . tiae, sanctitatis habemus exploratorem , nullum in consulendo ab ignoratione periculum imminet, ne prolabamur. Nam praeterquamquod ipsa gubernationis , & procurationis ratio tam- quam animus individuus, & simplex per totam pertinens, peruadensque Sodalitatem ita singulos adnectit singulis, ut non minus alios omnes clos, quam nostri corporis ipses propemodum artus cognitos habeamus 3 adesi augustissimi Spiritus arcana is in deliberantium coriu praeses, diuinaeque voluntatis interpres , quae labi, peccare, decipi, a recto nos longe deflectere, ac aberrare non stati . Si enim certa Seruatoris
Christi pollieitatio est: ibi se praesenti adiuturum numine, ubi unum, aut alterum congr
getur ad delibriandum de sempiterna salute
143쪽
piorum hominum par nihil sane dubitandum est, quin nostris adsit , pr esideatque Comitijs ,
ubi tam multi stat ex omnibus omnino terris, ex
omnibus regnis, ex ipsis etiam Indorum finibus, quasi ventorum alis in hanc Urbem delati: quae quoniam religioni moderatur, &fidei, ipsium
prope videtur este, inter mortales versantis tabernaculam Diuinitatis. Equidem P P. eam incredibili cum sensu voluptatis recolo memoria diem, qua peractis, usurpatisque singillatim in templo sacris, instructa grauisIime pompa, concinentibus , & diuini spiritus instintium, lucemque 1bdalibus implorantibus, illam ingressi sitstragiorum Exedram estis, quae spediantibus , S rem suo pondere perpendentibus
leberrimum Apostolorum coenaculum esse videbatur . Obversatur mihi ante oculos illud tempus , cum suffragatione persecta, delectoque Moderatore , impulsae sunt fores, eodem quea ine , ac pompa reditum ruisus in templumesi , & modulantium vocibus, actae Deo parenti optimo sunt grates , quod eum , qui quaerebatur, aliquandoe Gubematorem optimum diuini spiritus afflam , atque ex omnium consensione demonstrasse V diem uniuersae Sodalitati selicem, , o lucem vere natalem tranquillitatis nolitae, o spectaculum, non modo nobis, sed Urbi etiam H omae iucundissi- suum. Nemo aderat, non dicam, e fiscijs,
144쪽
. quorum res agebatur, sed ex externis, quorum erat imisitata frequentia, atque incredibilis null--titudo spectaculo circumstisa , qui cum illud
.contemplaretur e tura varijs conflatum proiiii xijs Patrum agmen , moribus, cultu, lingua multum sane differentium, sed tamen una, conatantique omnium vitae latione sinillimorum, nemo. inquam, erat, qui ctim haec inspiceret, cernere se non putaret eos Christianae religionis Principes , qui olim Hierusblymis diuino
inorrepti Spiritu,ex illa diaeta digressi, omnes orbis terraetum nationes, ac gentes religione rectissima cotidocefactas in unum Ecclesiae corpus , veluti membra inuicem respondentia, redegerunt.
Cum ergo nihil a deceptione, aut ab ignoratione optimi, cui tam firmae sunt obiectae diui-mitus fores, pertimescenduum, sit , stiperest ad
extremum, vi videamus,an animi peruirbationes eis Ie queant, i ut eos repudiemus, quos eX omnibus elie praestabiles intelleximus . Hi ni, mirum commotae mentis aflectus, violenti quidam fluctus sunt, qui volun tem a vero, tanquam a portu, quem e longinquo intuetur animus , auellunt, ac distrahunt. Hi mali sunt deliberantium administri, ductores improuidi, atque inconsulti; qui faciunt, ut in ciuitatum concilijs saepe maior pars meliorem vincat, nec tam virtute praestantior , quam pecuniosior, i aut
145쪽
aut potentior eligatur. Quamquam enim pro caciter ingerit se oculis veritas,affectio tamen amat, & tuetur errorem suum : ac ne coargu
. tur, pertinacia illi videtur honestior in male coeptis , qtram poenitentia . Sapienter itaque Sallustianus ille Caesar id potissimum videndum esse praecipit ijs, qui de rebus consultant dubijs ; ut ab odio , ab amicitia, ab ira , a misericordia liberi sint, ac vacui. Neque enim animus, ubi haec ossiciunt, magis prouideζ-rum, quam oculus, aut in turbido fluctu pro-tiuidum, aut in caligine lucem Solis: & si pro . uidet tamen, haud poterit simul opportunitania publicae , ac suae cupiditati parere. Sapienter item Alphonsius ille, Regum sita memoria facile prudentissimus admonuit, vel dicto salutari, vel
oraculo verissimo coiissiliantes. Cum enim a priuatis animi commotionibus omnem serehumanae vitae , publicaeque rei nasci perniciem intelligeret, ioco plane serio dicere litus erat, se, si eo vixisset tempore, quo Romana Res- publica florebat, Aedem ἡ regione Curiae suis. in constituturivri Ioui Positorio: ubi nimirum ,
antequam venirentin Senatum Patres iram, , Odium, amorem, caeterosque deponerent a
sectus animi proprios, qui communi ciuitatis, aduersantur utilitati . Prouiderimi inquam haec , aliaque viri consultissimi sapienter, & igrauissime monuerunt; sed tanta tamen est ea i
146쪽
ris , quae priuatis causis animum conturbat, ac differt in partes, ut monitis illis, publico malono occurrere plane potuerint , nec mitigantem
aliquam faecie medicinam - Magna enim est , ut ille dixit, eoriungopia, qui extra rem semitam huc illuc assectionuna turbine iactati,& consuluerunt male , in pessimos dominos ciuitatibus impossierunt. Sed quod isti medicamentum parare praeceptionibus , monitisque- non potuerunt , inuenit, ac parauit Societas a Religione, quae perturbationibus animi pervicacibus, tanquam refractarijs, & seditiosis militibus una omnium pro Duce,atq; Imperatore moderatur. Vt enim affectus in potestate, atque ossicio habiti pro armis, ut ait Aristoteles, & praesidio sunt, ita si deficiant a ratione , ac repagula ruris effringant, fugitiuorum omnium audaciam vincunt, S contumaciam desertorum . parere nesciunt, imperium detrectant, principem rationem hostiliter inuadunt, cuius non praece pium modo complecti, sed nutum respicere debuissent. Vna Religio laminculos illos, excurseresq; compescit,una Spartacos hosce debellat : sine qua non fides, non tultitia, non virtus est ulla , sed fraus, sed licentia , sed protervitas , sed rerum confiisio dominatur Nullum sine religione stoenum est peccaturis r nullus satis validus , aut efficax legum metus : omne suppliciunt, atque irrogata sceleribus poenaiaa. i a con
147쪽
eontemnitur. In h/c ergo religi e posuerunt omnia nostrarum conditore S .legum, cum gra tuissimum Iusiurandiun alienis a ratione perturbationibus oppositerunt , quo se sanctissime, conceptisque verbis obstringunt, antequam in suffragium eatur, qui de omnium sufficiendo Moderatore sunt in Conuentu frequentissimo, deliberaturi.Ecquae t ta potest turbidMum cite
commotionum vis, quae . illius religione Iura menti non contineaturi cessio nius.
petus animi potest , qui cohiberi, ac reprehendi ea promitIi sancti tale non debeati Quis ira iugum rationis excusserit in lenter, vino illic; ad ossicium reuocetur, ubi memoria re .petat,eo se adactum Lacramento ad priuatas ase. lectionum causias procul habendas, adyna Reipublicae commoda perquenda λ O sapie tiam Conditoris prope diuinam , qui Areopagum istum,ut leuissime dicam instituit,& De rum prope concilium inter mortales deliberantium excogitauit. Quam enim e Comitijs tam auspicatis, ex moderatoribus ita sancte, ac tam sapienter electis sperare on liceat totius Reipi blicae selicitatem l Summam aureo illo sacculosuisse beatitudinem, & tranquillitatem omnium Possidonius autumat , quod penes sapientes
imperium esset, qui violentorum continerent audaciam, & manus,infirmiores a, validiorum
iniuria tuerentur ι sua ado , dilucidendo, uti-
148쪽
lia, inittiliaeque demonstrarent : qui prudentia prospicerent, ne quid suis deesiet, fortitudine
propulsarent pericula , beneficentia priuatos o narent, magniscentia ciuitates augerent: qui demum imperare putarent ossicium esse , non
regnum. Sed commenta sunt haec, R de aureo saeculo falso dicuntur . quod, vel nullum fuit, vel si fuit aliquod, tam sanctos, piosque gubernatores eerte non habuit. Nostram fortasses AEnditionem, atque hane Sodalitatis selieii tem isti fingebant animo , cum haec dicerent :
nam quia reperiri poste dissidebant, aliqua
o in orbe terrarum fuisse comminiscebantur. Ecquod saeculum tam selix, tam aureum comprenendi, ac definiri cogitatione potest, quod nobis sitia cura, suaque diligentia Moderatores nostri non repraesentent φ Illis nimirum una suo vina beata vita proposita est : illi suorum sita non seruitutem traditam putant, sed tutelarior illi non fiam, Rempublicam existimant esse,sed' se Reipublicae. Sine risii legi non potest quod in
noui orbis historia Mexicaira scriptu invenimus et morem olim ijs fuisse , gentibus, ut cum nouum consecrarent Regem , iis in haec pi e verba iurare cogeretur bello se sortem futurum, o pressurum neminem, effecturum, ut sol cursiini, splendoremque retineret iiim: ut pluerent numbes; ut currerent riui , ut omne genus frugum , omniumque , segetum copiam terra proferret
149쪽
Sed ut minus ridiculae illae B arbarorum ineptiae videantur, facit Ammianus, haud multum his disti milia de Aeduis , Burgundis ti commemoranS. Tradit enim, solitos fuisse Regem extemplo depellere , ac nouum sufficere, ii sub eo belli titubasiet fortuna, aut annonae
copiam, Stiugium omnium ubertatena rerra a
negasset. Nata fortastis est iocularis illa consuetudo ex populorum opinione grauistima. Videoe j quippe Aegyptios litiuilinodi casus aduersbs , lannonae cλritatella, frugum inopiam , terra' a
sterilitatem in Retiores improbos, iniustosque conferre ; quorum videlicet flagitijs irritati Duetiam populum irrogatis poenis inuoluerent , cum plecterent Regem . inin Ulysies ad verae sapientiae sermam expressiis a poeta doctissimo, planillime confirmat, sub relig:olis, atque innocentibus Imperatoribus prouenire feliciter omnia : herbescere prata , maturescere fruges, pingitescere greges, ibbolescere pisces , baccarum pondere incurvescere ramos, ipsana denique populorum beatitudinem ubique florescere . Ex hac inquam , opinione gentium nos in contemnenda sit bortum fortalle fuerat illud etiam Alexicanorum Principum tam insipiens , di fatuum iusiurandum . quod magis ostendit, 'iud se populi 'erent assecuturos, quam quod ipla sub bonis Moderatoribus aflequantur. Ulte'dit tamen, ac velliti digito demonsξrat i
150쪽
felicitatem nostram et quae tota,quanta, quanta est eth aute florentissima & maxima Principum nobis induitita, labore, innocentia, probitate, iussitia comparatur . . Ne illud quidem verum est , quod de Beatorum Insulis ab iustissimis viris, atque sanctissimis habitatis in Oceano medio , tradiderunt : via non arato selo, n scantur fruges : ubii colles nullo cultu, sed suo. prorius, ingenio .vitibus , atque olea vestiantur; ubi siubinde siua se sponte pomis induat arbor , ct fri bus identidem subnascentibus oneretur: ubi aeris stimma clementia sit: ubi rerum omnium copia, sine ullo incolarum labore suppeditetur. Haec, inquam, vera non sunt, nisi de nubis, deque nostra ipserum sortuna praedicentur . Immo parua sunt, ae prope nulla, si Moderatorum tum de tota Societate, tum de singulis , curam, & cogiotionem assiduam intueamur . Nobis videlicet sedentibus , & nihil
prope laborantibus , non quidem Himent is, non vitium racemi, non arborum poma proueniunt; sed quies, atque felicitas a Rectoribus ipsis ingeritur. quorum magnitudo tam supra 'caeteros eminet. , quam Io caeteris omnibus est : quorum vigilantia tuetur omniumrashmnos ; quorum labor omninm otium , & requietem parat, quorum cupatio vacationem singulis impartitur . '