장음표시 사용
81쪽
6 De Formularum usu gratulatur . alterum magi suθicit. βuamvis enim
ad eundem sinem urerque pervenerit , tamen major est lavi idιm effecisse in dociliore materia, oe. Mox. tanadam ingen ιβ facilia . expedira quadam manu , quod Mun , facienda sunt , erin fundamentis suis occupanda. Itaque ego rigum fetaeiorem dixerim , qui nihil negotii secum habuit rhune quidem de se melius meruissa , qui malignitatem natura sua vicit, O ad sapientiam so non perduxit, sed extraxit. Hoc durum O laboriosum
sngenium nobis datum, sciaι licet. imus per obstantia. Itaque pugnemus . σliquorum in υocemus auxilium. βuem , rnquit . invocabo, hunc , auι illum ρ Tn υero etiam ad priores revertere, qui vacant. adjuυare nos possunt, non tantum qui sunt 3 sed quifuerunt, σc. Nec veritas tantum, o
Philosophe, in Democriti puteo latet, indiget-Que Delio urinatore, sed & doctrinae Moly , fore nitens lacteo nigra squali et radice, 3 τ' Mo σειν Α'νδροέω γε Θνοοι M : sed & aureum
1 cientiae ramum regνι omnis Lucus, ct obscuris claudunt conυasiibin umbra. Quem, quia pauci, quos a quin amavit Jupiter, aut ardens evexit ad
athera virtus , Diu geniti potuere ingenii sui Marte eruere; Ιiceat modo Mercurii indiciis oblatum capere, aut Veneris auspiciis rite repertum carpere. ' Α' θ ου ὐκτέω Θα M i μη σὲ e tis ταυm σωυ Θηρευε m. In magnis illis animi
ad artes & virtutes formandi Georgicis. y,--ι ναρ illos & pronunciat Plutarchus, quibus divinitus contigere ad consummatam perfectionem tria illa absolute necessaria , a ingenii solum fertile, et institutionum bona semina, 3 diligens institutoris cultura &exercitatio. Natura quippe ab arte promovetur , utraque ab exercitatione firmatur atque
perfieitur. Quis itaque Eloquentiae , quo non praestantius aliud munus homini a Deo datum est, fructum quis, non dico, Suadae medullam, sed vel illibatum orationis florem a pueris
82쪽
O Imitatione. 7 7 e X petat, aut etiam expectet, quibus nondum per aetatem aut studium datur sapere, quibus inventionis facilitas, ingenii felicitas, ipsius rationis vixdum illuxit lumen Stratus humi
palmes viduas demerat ulmos. Pedamenta ita isque admoveantur ab Arte Sc Imitatione, ut quae ex se non habent, mutuo aliunde sumant ;atque ita sumant, ut lecte, libere, prudenter instituta imitatione, ex suo ipsius cerebro prognata haec Pallas parentis referat imaginem ;non aperte, serviliter, inepte suscepta , opus Musivum aut cento eruditis bilem concitet, aut furtivis nudata coloribus cornicula risummoveat Imitandi rationem , methodum, mOdos, κρυψιν, gradus supra attigimus Indicis Rhetorici pag 6i dc seq. hic exercitationemque cur referre pigeat, cum summi ingenii viros in hac arena desudasse non puduerit 3 Quot loca ex Pla tone & Aristotele, Dialogis suis dc Rhetoricis inseruit Eloquentiae Romanae parens Cicero , haec vertendo, illa explicando, alia imitando ad Demosthenis vim ubique affectat viam , non semper assequitur Phi-rippi eae certe Ciceronis in totum olent DemΟ-sthenis lucernam. Nec- non a ipse Demosthenes quatuor annos impendit orationibus Ilisi Imitandis. Ut caeteros poetas taceam, quos b Gala. O AElian.
ton pinxit catillantes quae vomuerat Homerus ' quid Virgilius 3 an non Homeri, Hesiodi, Theo 3 criti, Pindati etiam, Apollonii, atque aliorum
preste bc quasi religiose insistit vestigiis 3 Plinius e vero honori tibi duxit Ciceronem aemu- elari, nec fateri erubuit; Est mihi, inquit, eum ci
cerone amulario , nec fiam eontentus eloquentia no
stri saeculi. Quod & alios factitasse ut liqueat,
83쪽
- μωτλη I λ Νεάας ετι. Quem crispo MTotundo sane agmine complexus est Salustius in Caralinaria prauatione, Divitiarum O forma gloria fluxa atque fragilis est: υirι- clara aeternaque habetur. in Jugurthina prolixior.
Praesar a facies , magna dιυitia , ad hoc, vis corpo mris . er alia hujuscem odi brevi dilabuntur: at ingenii egregia facι nora , sicut anima, immortalia sunt. Postremo eorροris fortunae bonorum, ut initium, se finis est: Omnisque orta occidunν, O aucta senescunt: ansmus incorruptus , aternus a rector humani generis . agit arque habet cuncta ,
docvatis. aegre illum ambulare iudicans, qui pedem semper ponit in alieno vestigio , nec sibi metas praeuituit, nec se intra alieni ingenii pomoeria terminavit; sed liberius, pro more suo
84쪽
O Imitatione. 9 suo & patrio vagatus , ita lusit, Gliena voco qua poreueres pepererunt, ct qua fortuna largitas , E M. Generosus . t ρ parentes laudas. Dives es ρ non credo Drιunae. Magu ista dinumero. ati 3 est ρ aegrituine fatigabitur. Pernix est ρabibit in senectutem. formuus est ρ expecta pau-lii per . ch non erit. . ει erum bonis artibus doctus ,
in adprime est eruditus, ct quantum licet homini, sapiens O boni consulitis est ρ tandem aliquando ipsum virum laudas. Noe enam nee a patre hareuιIarium es, nec casu pendulum , nec a suffra-gιo annιculum, nec a ceνpore caducum . nec ab
aetate mutabile. Quamvis hic , ut& alibi, Senecam a ob oculos ec in mente habuisse mihi ex Proleptico artificio videtur. Rario ergo persua
non dico, in his omnibus vincitur. Non qua ro quid infe maximum habeat, sed quid suum. corpus haber λ arbι res. habeι impetum est' mornm volun Iarium p Obota, O vermes . habet vocem p
nia ρ diuid in homine proprium ρ 'Ratio. hae rectaeonsummata felicitarem hominis implemi. A quo exemplari non admodum discedit Boethius. b Suid enim ρ pecumamne congerire eο- nabe νis ρ sed eripies habenti. Dignitaritis fulgere velis p danti supplicabis: o qui praeire eateros honore cupis, poscendi humilitare viles ei. Potentiamne desidera. ρ subjectorum insidiis obnoxiu. . periculi subjacebis. Gloriam peris p sed per aspera quaque distractus, securus esse desstis. Uoluptariam uuam dega/ρ sed quis non sternat arque aηι-riar vilissima rogilissimaque rei corporis fervitium δjam vero quι bona prase corporis ferunι, quam exiguo, quamsturti possessιone nituntur ρ Num enim elephantos mole, rauroι robore, superare poteri- ιιι ρ num tigres velocitate praeibitis ρ Forma vero nitor ; μι rapiduι est, mr velox , ex vernalium βο-
85쪽
νι um , firmitudinem, celeritarem : σ desinite aliquando υilia mirari. Videte denique hos subsecutum Minucium Felicem. x es: Iam timet, quam timer. , O quamlibet sis multo comitatu stiparus, ad periculum tamen solus es. Drves es rseafrtuna male creditur, O m igno υiatico breverter non instruirar sed oneratur Fasibus O purpuria gloriaris: vanus error hominis, inanis culis rus di intraria, Ostere purpura , mente sordescere. Νοbilitate generosus es: parentes ruos laudas: omnes ramen pari forte nascimuν ; Hla virtute distinguimur. Quorsum haec omnia r certe, ut intelligatur etiam gravibus viris, & in altum eloquentiae provectis Imitationem praeluxisse cursus sui Helicen de Cynosuram. Non itaque pudori, nec taedio esse debet tenerae aetati, cui instituendae haec qualiacunque, inserviunt, ιc νεκροῖς γχροπι οριεν ζ majorum virtutes intueri animisque ad virtutem hanc accendi. Praeclara
illa vox est, & viro surrimo digna, si cui datur
eam vere de se protulisse , Libera per vacuum posui vestigia princeps, Non aliena meo pressis pede . Verum enimvero in secundis, aut etiam tertiis stare aliquid est. Si negatur Jovis non imitabile fulmen vibrare ; proximos tamen illi honores, etsi proximos longo post intervallo, & manubias secundas tractare palladi liceat, juvetque sequi patrem, licet non postibias
Prima itaque & praecipua probi atque legiti
mi Imitatoris cura sit, Rerum, ac Sensus: pro-α ima, Verborum & Coloris. ut ejus, quem imitandum suscepimus, primo animi consilia,& altam vegetae mentis vim intelligamus; hae probe concocta acri meditatione in animi nostri venas trajiciamus, ut corpus ipsum orationis,
quae speculum animi est, solidum dc sue ei plenum efformetur , argumentorum ossibus fir. mum, sententiarum medulla distentum, motuum nervis validum. Deinde, ut circa carnis
86쪽
ρο Imitatione. greutisque eolores versemur, vocum, figurarum, phrasium, formularum. Εjusmodi oratio non imita labra natans, sed in penitissimi cordis penetralibus nata, vivet, spirabit, movebit, aget, ra-Pietque auditores quo volet. Atque haec Omnia, uamvis intimis animi praecordiis adamantino Flo insculpi necesse fuerat, quoniam tamen Iabit is res est memoria & fluxa, quae onerata fatiscit, Ieserta confunditur; ex usu erit illam sublevare; dc ea, quae nobis legentibus, audientibus, aut meditantibus placuerunt, dignaque a notatu visa sunt, Librorum fidei concredere, uti supra monuimus pag. 6s. &c. Indicis Rhetorici.
Adventitiis tamen his subsidiis ita uti, ne osensus ipsos, ne formulas eodem habitu, quo admissa sunt, quasi per vomitum, quod infirmi stomachi indicium est, regeramus: verum, tum adjiciendo, tum detrahendo, qua varie concinnando, qua artificiose invertendo, ita immutare, ut ex ingenii nostri fonte,fornace, o me ina;
non ex memoriae lacu, aerario, taberna videantur deprompta: Mentis agitatione, Comme tationis igne ea omnia, quantumvis varia,& di iasi mitia, ita conflare, miscere assimilare, ut di ipsis Artificibus foetum hunc nostrae mentis ingenuum potius approbemus, quam accersitas bra- et eas , aut emendicata analecta prodamus. Formulas itaque subjeci ipsis autorum unde sumptae sunt verbis dimensas, ut aliquid relinquerem oratoriae candidato, in quo exerceret sestyli acies, laboraret ingenii acumen; tanquam si placeat exemplum istud. Apud A. Gell. a nec a A. GeI. non .Elianum b invenio; aeuod Theophrastas g ς - .verba in reopaga facturus deiurbo tu3 verecun-oiia, dia obticuerit, quodque idem hoc Demostheni apud var. hist. Philippum Regem veνba facienti evenexit. Quod i . . s. γε
hunc in modum dilatari poterit. Ruod Theophrasto or tors parum vehementi . cujus tamen enore melle dulcior effluebat oratis ; quod Demostheni torrentia in modum fluminis, auν νοrii potis
87쪽
sa De Formularum usu O Imitatione. fulminu auditorum animos percesienti . contigissennur ; nr hie Philippi regu majestate exansma- - , ille verecundia ut ereditur deturbatus in ipsa
orationia limine repen3e obticuerit: idem ne mihi flatio Rhetori atque in hae dicendi arena mιns me
versato acciderest prorsuo extimescerem, nis me animarat rei ipsin, de qua dicturin sum , digniια , nisi me confirmarer gratiosorum juvenum , qua cinctus sum, corona nori ma benignitar. Jubet meres, μι inter virios pudoris Sosiam , O impudentia chaobdim, ingenuam ct pratextata hujus
aratu sorem verecundiam per medix m fretum , qua υirtutis usa est , pleno pro virium mearum Grarris modulo gloria velis feram. Vos itaque ora natsus urocinii hujus literarii eommilitones mei cum in iovi argumenti vestra hac arate dignissima
gratiam, rnm pro candore, quem in pectoribua vestris
inclusum. hue asserasa. ur fragili hujus orationis mea navicula . sine mentia saburra . sne judicis elaυo , sine arris velis rimide suitanti, lenis faven-ria vora aura a stirans, eam decurso feliciter spatio in optatum porrum deducar. Quas vero tar- mulas ex lectione in adversariati commentarios referre placet, id, si ita videtur, facere ex mente Et methodo subsequentis tabellae lice-hit. Supra Naturae fundamina, Artisque structu-Iam , inter Exercitationis subsidia, ad Elo. quentiae fastigium erigendum, validissimi ad miniculi vim & viam occupat Imitatio. Ad cujus perfectionem, studiose&cum fructu 1 genti , audienti, commentanti Observanda veniunt,
88쪽
Tabula Formularum Oratoriarum. ssrordiendi: Petendi attentionem & benevolentiam. , E Narrandi. 2 Proponendi 8c partiendi. O Continuandi. αν Transeundi.
Confirmandi. Exempla citandi. in Testimonia citandi. A i objiciendi dc Confutandi.
opem offerendi de Pollicendi. Laudandi. Uituperandi. Corrigendi. -- Hortandi,Suadendi,& Consule di.
I I Exclamandi, Querendi, & Dete.
a Μonendi. CExcusandi. Deliberandi. Illudendi. Μinandi. Μetuendi & Obstupescendi. Male & bene precandi. Consolandi.
Moderandi & Di judicanda. similitudines.l Allegoriae. et ornamenta 3d J Imagines.
Firmamenta a Acutiora dicta. 1 Sententiae. Exempla.1 Dicti. Vexba rara, nova, aut novo sensaones usurpata.
89쪽
Lib. . do D Ebus Omnibus probe consideratis , tum denique .rax. inquit M. LAntonius apud cιeeronem, id qMod primum est dicendum, postremo soleo cogitarσ , quo utar exordio. Nam si quando id primum invenire υοlui, nullum mihι occurriι , nisi aut exile , auι nugatorium, anι vulgare , atque commune. Principia autem dicendi semper cum accurata, O acu
ra . O instructasen rentris , atque verbis , inm veros Varum propria esse debent. Prima est em mquas cognitio O eommendasio orarionis in prancipio et qua continuo eum qui audit, permulcere atque allicere debet, σe. mox. Oppareat eao non sise communes, nec in alias causas pose transferri ;Ied penitus ex ea causa, qua rum agatur, e I 'ruisse. Omne autem pνincipium , aut rei roraMI , qua agitur, signiscarionem habere debebit, aut aitum ad eausam , ct communirionem; aut qAOL 3. l. orato dam ornamentum O dignitatem. Sed oporret νινι r. nsti. adibus ae templis vestibula O aditus; sic ca '' prineipia pro rebus rerum portione praponer . Disputar αMinti ianus contra quam censust cι- ceronis Antonius, pracipiens. Nec ideo tameneor probaverim , inquit, qui scribendum qisoque prooemium novissime parant. Nam ut confrei materiam omnem oporteι, ct quid quoquo loco sit opus . constare debet, ante quam dιcere aut scribe
re ordiamur; ita ιnsipiendum ab iis , qua prima sunt, Oe. Sed post veteres dicenda magistros in Hrroque lingua. O prater ea qua nos supra dixi- mur. p. m. Oc. de virtutibus, vitiis o legibus Ex- bord u , videatur cau simus, i. 6. Elog. c. 7. Vallad rua l. 8. Usius I. 3. instit. Ora r. c. 2 O, si radium ferre possis , Exordiorum formula variis ex Ioeia desumpta a Melchiore de cerda in campis
Eloquentiae. Nec non alia per omnia genera Oparael orarionis a Vernulao allata, ut o ab Era-
90쪽
formula. 8ssunt , ut qua . ex praceptao exemplo in prafarιο- me modo praemusis, in hane vel illam fenIentiam facile transferrι possent.
Roscius histrio nobilissimus, qui pro Pter ar- Cie. t. detis suae praestantiam & venustatem assecutus or.& Val. erat, ut In quo quisque artificio excelleret, is di Vin suo genere Roscius diceretur: quo spectante. gestum agere in scena videbatur esse hominis impudentis: ille, inquam discipulus Hortensii, magister Ciceronis, ille propter probitatem indignus, propter artem solus scena adeoque immortalitate dignus judicatus, ille utcunque exercitatissimus, nunquam tamen nisi gestus&actionem accurate me altatus se dabat in publicum
Si I'orcius Latro , Declamatoriae virtutis uni' Sen. praef. cum e Xemplum, cum pro reo in Hispania Rusti--d . 4.co Porcio propinquo tuo diceret, usque eo fuerit confusus, ut a soloecismo inciperei 3 nec an- a. e. t ea potuerit confirmari, tectum ac pariete S de. gron. . O-
siderans, quam impetravit ut judicium ex foro 'in basilicam transferretur: quam toto He animo eo niternari putatist qui Equidem in me ipso experior saepissime, ut Crassiua- exalbescam in principiis dicendi, di x Ola mente o,. . .'
atque omnibus artubus contremiscam. Adolescentulus vero sic in initio accusationis exani. matus sum, ut hoc summum beneficium in Maximo debuerim , quod continuo concilium dimiterit, simul ac me fractum ac debilitatum
metu viderit. Cicero manumisit Erotem servuna; quod iu- Plue.
dicium quoddam gravissimum in diem polle. rum fui 1le dilatum nunciasset. Athenestas cum cogeretur de gloria disserere coram Philone scujus jam aures cognoverat di Demosthenicae Eloquentiae inustas calamistris .& Atti eae dictionis puritate delicate politas) illum somniavit absentem, ne tanti viri cogitas iomedium sibi dictionis silum intercideret. Sic