장음표시 사용
31쪽
serre atque adscribere praestat. M. Tullius, Inquis, uln0n lautiim perfectus rat0r, sed etiam phil0s0phus suit, si quident solus exstitit Plat0nis inlitat0r, in libro, quo se ipsum de m0rte siliae c0ns0latus est. 0n dubitavit dicere, deos, qui publice colerentur homines suisse. Quod ipsius testim0nluni e debet gravissimum judicari, qu0d et augurale habuit sacerd0tium, et e0sdem se colere venerarique testatur. Itaque intra paucos versicul0s duas res nubis dedit Nam, dum imaginem filiae AE0dem sem0do 0nsecraturum es2 pr0nteretur, quo illi a veteribus sint c0nsecrati, et ill0s 0rtu0s esse docuit, et riginem vanae superstiti0nis stendit Quum Ver0, inquit, et mares it seminas i0mplures ex h0minibus in deorum numer esse videamus, et 0rum in urbibus atque agris
augustissima delubra Veneremur: adsentiamur e0rum Sapientiae, qu0rum ingeniis et inventis innem vitam legibus et institutis excultam constitutamque habemus. Mu0d si ullum unquam animal 0nsecrandum suit, illud profecto fuit Cadmi progenies, aut Amphitry0nis aut Tyndari in caelum 10llenda fama suit huic idem h0n0s certe dicandus est; qu0d quidem faciam teque innium plimam,d0ctissimamque, adprobantibus diis imm0rtalibus ipsis, in eorum 40elu l0catam ad χpinionem milium m0rtalium consecrab D. Quae p0stquam dixit atque ita stendit, m0rtem meli0rem sequi vivendi undis i0nem, tantum
aberat, ut hunc unum attingeret locum et vitam inseriorem esse. 0rie dem0nstraret, naues vitae labises calamitatesque c0nquireret, atque ex iis, quanto magis
1 Laciant inst. I. 15, 16-2l es r. Petrarclia, ite ei relig. lib. Il. p. 320. edit Basili.
m0rs esset vitae praeserenda esseere c0naretur C0m munis enim antiqu0rum de vita humana sui sententia, eam ita esse plenam miseriarum atque calamitatum, it Mambon0rum, quam mal0rum, quae in vita h0mini cuique acciderent, enumerati0ue saeta mala 40nis ci0nge issent Superi0ra, quam b rem maximo jure beati praedicarentur
destincti, quippe qui his vitae malis essent erepti. 'u0
iterum iterumque laetum est, ut maerentes vitam suam in odi haberent Cujus omnium antiqu0rum sententiae Cicer0nem eumque multum riuisses in lamentandis vitae miseriis, testim0niis stenditur. Audiamus enim Ciceronis verba, quibus ipse c0nsitetur, Sese vitam depl0rand0 D secisse miSeri0rem. se Satis tu quidem , de se ipso ait, in c0Π80lati0n es lamentatus: quam quum leg0, nihil malo, quam has res relinquere ). Idem demonstrant S. Augustini Verba, qui Cicer0nem vitam vehementer depl0rasse auct0 est hisce seduis enim Sussicit, quant0vis eloquentiae umine Vitae hujus miserias explicare quam lamentatus est Cicer in cons0latiun de m0rte siliae, sicut 0tuit Sed quantum est qu0d 0tuit β)y duantum autem Cicer e temp0re vitam e0ntempserit et pro nihil0
duxerit, ita ut eam n0n 80lum p0Sthabuerit eamque u seri0rem esse 0rte pr0DSSu Sit, sed etiam l0ngius pr0gressus c0ntenderit, huic anim0rum vitae aliam eamque beati 0rem in cael antecessisse et praesentem ante-1 Maxime id itidem ex egesiae exemplo videri potest, qui, quum sus atque e0pius de Vitae malis dixisset, tantum ejus odium injeci audientibus, ut sibi sp0nt manus inserrimi es r. TuSe. I. 34, 83. 2 Tusc. I. 31, 76 es r. eod. Ι. 34, 83. 3 de civit dei XIX. 4.
32쪽
acta deteri0rem et quasi poenae instar habendam esse, luend0rum scelerum eausa n0bis traditam, quum animi in corp0ribus tanquam in carceribus essent inclusi testis est Lactantius, qui scribit. Cicer0nem In con80latione
dixisse luend0rum scelerum causa nasci 0mines, eandemque sententiam paulo p0st iterasse ) in natam esses ineptam cillam sententiam, cum Laetanti dicere
pussumus, hanc esse m0rtem, quam n0 Vitam putemus,
illam vitam, quam n0s pr0 0rte timeamus: lta primum b0num esse non nasci, Secundum citius m0ri. Talis autem sententia, quae Vitam esse murtem, hanc contra eram vitam putavit, quae eontendit, beat0 80l0s esse praedicandus vita hac defunctus, quippe qui essent laeti participes melioris et divinae naturae, Cicer0ni maxime conduxit et probata est eo temp0re qu0 0nsolationis liberes e0nscriptus ipse uini confitetur, suisse animum in tum0re, et mnem sese tentasse curati0nem. Neque abhorret fragmentum, 'u0d legimus apud Lactantium excunsolati0ne sumptum si10n nasci longe optimuim, nee in hos scopulos incidere vitae pr0ximum autem, Si natussis quam primum uanquam ex Incendi effugere lari ae duam sententiam ut dem0nStraret, in c0nsolatione locum habuisse illam de Silen tabellam, ama Lact. inst. III. 18, 18: duid Ciceroni faciemus qui quum in principio consolationis suae dixisset, luend0rum scelerum causa nasci homines iteravit id ipsum p0stea, quasi objurgans eum, qui vitam poenam n0n esse putet . 2 Sic equidem inane cons0lati0nis locum institi. III. 19, 14. legendum esse puto, vetustissim0 Lactantii libros sequutus est. Cic. opp. d. Schul et Tom. XVI. P. II pag. 301. Petrarch. episti. rerum senilium lib. I. p. 742. d. aSil. 158 i.
plurim vir docti sunt suspicati, demque ex Lactantio
conjici 0test, qui Ciceronis verbis m0d laudatis praemittit haec: duae sententia ut majoris sit auct0ritatis, Sileno ad tribuitur M. duae si ita suerint, non est, quod dubitemus, quin Cicero hac in c0ns0lati0nis parte diutius institerit multusque suerit in variis pr0p0nendis exemplis, quibus sententiam c0nfirmare p0tuerit Et non Sapientium Vir0rum placita solum, sed etiam talia allegavit exempla, ex quibus appareret, diis ipsis videri m0 tem summam esse b0num; qu0 ut credamus, e magis adducimur, quod Lactantius Meredidisse, inquit, Ciceronem vanissimo illi dici exinde apparet, qu0 adjecti aliquid de su0, ut mare ). uam b rem haud perperam judicavit Selineideriis, Cicer0nem in e0nsolati0nis libro Cleobis it0nisque, Tr0ph0nii Agamedisque exemplis usum esse c0ntendens p. 22 et 303, praesertim quum ex eorum c0mmem0rati0ne a Plutarch sacta appareat, jam Crant0rem eadem allegasse ). Accedit, qu0 graeci
phil0s0phi, qu magis m0rtem defunctis malum n0 esse pr0barent maerentibus, asserre S0lebant has narrati0nes, unde de0s ips0s aperte h0minibus ostendisse, 0rtem n0nesse habendam in malis, quum eam tanquam virtutis praemium quibusdam erga sese maxime meritis e0ncessissent, c0lligebant. - Neque minus non dubito, quin illa de Terinae Elysi qu0dam sabula tu consulati0nel0cum habuerit, quum in Crantoris etiam de luctu libro
1 cis Tusc. I. 48, 114. Plutarch. 0nS. c. 7. 2 Lact. inst. II. 19, 14. 3 est. Tnse. I. 47, 13 sq. plutarch. e. 14. v. Heusde dia tribe pag. 48.
33쪽
eam fuisse Cicer ipse sit auctor dui Terinaeus Elysius, quum filii Mortem graviter maerens in psychomantium venisset et quaereret, quae auisset tantae calamitatis causa, in tabulis tres accepit hujus modi versiculos: MIguaris h0mines in vita mentibus errant; Euthyn0us potitur, satorum numine, et0.
Si fuit utilius finiri ipsique tibique. quae pustquam Cicero pertractavit, jam suffecit perl,
ut ostenderet, m0rtem, n0 esse malum, quam rationem Cleanthes unum c0nsolantis os heium esse putavit: si quidem hac re suisset contentus. Ipse autem Sese e0s SSe
imitatum dixit, qui, quum allus ali m0d moveretur, omnia e0nsolandi genera e0llegissent duae quum ita sint, cicer0ni non negligenda sui cuntraria hominum agendi rati0, qui de m0rte depl0rarent atque ita phil0sophiae doctrinas, quae neque esse malum m0rtem, neque ob eam in maer0re esse licere, ostenderent, irritas sa-eerent. Accuratius autem eum cogn0sse discrepantiam d0ctrinae rerumque, quas phil080phia praebet, et acti0nis omnisque h0minum vitae, eamque breviter perstrinxisse, dem0nstrare mihi videtur e0n80lationis fragmentum apud
Laciantium, qui, p0stquam cicer0nem vituperavit, qu0d ipsi phil080phia n0 fuisset vitae magistra, haec addit verba, quae Fituperati0nem esse Veram atque justam ostenderent: Idem in c0nS0lati0ue, id est, in pere non juculari, hanc de phil0s0phia sententiam tunsti: Sed nesci0, qui nos teneat err0 aut miserabilis ignorati veri ), seli quum c0ntra phil0s0ph0rum placita de morte con- queremur. Sed nunc jam ad alteram partem, quam Cicero attigit, transgrediamur. Erit autem, ut ipsius Sententiam n0stris reddamus verbis, altera medicina, et de communi conditi0ne vitae, et pr0prie, si quid sit de ipsius, qui maereat, disputandum, quaerere atque stendere, et antea et nunc sexcent0s ali0s iisdem calamitatibus esse assiletos, talemque semper fuisse et lare humanae vitae conditi0nem, et nos qu0que inique erre res n0stras de-
Sinamus p0rtere, mal0rum quandam cum n0stra natura esse e0 unctam necessitatem, quam repellere n0n 0S-
simus. - Negavit quidem Cicer hanc cons0Iandi rationem semper esse id0neam; nam sene illa quidem, inquit, simmissima c0n80lati est, quamquam et usitata es et saepe prudest: 10 tibi h0c 0li. Pr0dest haec quidem, ut dixi, sed nec semper nec omnibus: attamen eam adhibuit, quum c0ns0latus est amicum in m0rte liber0rum admodum d0lentem ), atque in c0nsulati0ne recepit. Ipse
enim est auct0r, hanc rati0nem referre, qu0m0do adhibeatur, eantque esse adhibendam ut 0Stendatur, n0n qualis calamitas cuique acciderit, sed qu0 0do quisque malo amictus calamitatem pertulerit ), et enumerati0nem exempl0rum asserri, n0n ut maleV0l0rum animum 0blectet, sed ut ille, qui maereat, serendum sibi id censeat, qu0d multos videat iiderate atque tranquille tulisse, eamque esse utilem ad persuadendum ea, quae accidant, serri et p0sse et p0rtere ) Quae quum ita sint, n0 neglexit
a Tusc. l. 8, 15. D. Plui. t. d. 2 Laei institi. H. 14, 20. 1 Tusc. III. 33 79. - es r. ad amit. V. 6, 2. - Tusc. m. 33 79. - 4 Tusc. III. 25, 60.
34쪽
hanc rati0nem e0nsolandi, quacum maxime c0ngruunt Euripidis versus, qui in Cresph0ute suerunt et in tu tarebi quoque libra e 15 leguntur, quam ob rem, e0Sin Ciceroniana c0BS0lali0ne fuisse, si eum Selineider0 contendem, haud multum a certo aberrasse mihi vide0r. Sunt autem hi Tε ασι παιδες υ ἐμοὶ ριονῖ βροτων,
- αντον ἐαὶντλησαν, ως Ιω, βων. duae opinio n0n videtur c0mmenticia, quum Cicer ali0scresph0ntis tragoediae l0cus in Tusculi dispuit transtulerit ). Accedit, qu0d in aliis qu0que libris Ciceronem locos tum a Graec0rum, tum a R0man0rum p0etis desumptus magno numer adjunxisse et alienas disputati0ues, vel etiam sabulas interposuisse, sententiaSque minus argumentis, quana exemplis undique petitis pr0basse diximus. duae exempla et qu0 0rdine ea pr0posuerit n0str in libro, null0 0d judicare p0ssumus; sumin tamen jure statuere licet, ipsum, ut omniu pr0ximum qu0dque etlantibus blatum accepit, et saepissime id s0lum in linguam vernaculam Vertit, Salutemque suam expedivit excusati0ne: Ν0Strum enumerare l0ngum si sic in hunc quoque e0nsulatiunis librum prim0s recepiSSe Graecos, tum demum R0man0s, quibus sui mors optabilis neque malum du0 autem dixi, n0s nescire, quae exempla adhibuerit in cons0lati0ne, id quidem pertinet ad ea ex hist0ria graeca sumpta, quum, quae Drtasse allegarit, nullam habeamus auct0ritatem, itaque pr0babili qu0dammodo certa c0nsequi n0n 0ssimus, quam ob eausam, ne s0mnia sngamus et pro veris salsa accipiamus, res in medio relinquenda est, quamquam n0n veremur, nem0dum excedamus, Si, quae maxime phil080phi laudare atque imitanda pr0p0nere s0lebant, exempla e0rum, qui Drtiter easdem tulerant calamitates, asserre c0nati fuerimus, Velut Anaxag0rae, Periclis, Xen0phontis ali0rumque, qui gravissimis amicti malis d0l0rem ipsum 0ppresserunt et obfrinitatem c0nstantiamque laudantur ). - Majorem autem
fuisse exempl0rum numerum ex hist0ria romana Sumptorum, ex ipsis Cicer0nis verbis c0lligi 0test, qui in libro de divinat. II. 9, 22): Clarissim0rum40minum
n0strae civitatis, inquit, gravissim0s exitu in sec0n80la-ii0ne 0llegimus. dui vero fuerint viri, quos In libron0str laudavit qu0rumque exempla pr0p0suit imitanda, hae de re certi0res n0 saei aliqua ex parte Hieronymus,
qui in epitaphi Nee'tiaui scribit haec: duid mem0-
rem R0man0 duees, qu0rum virtutibus quasi quibusdam stellis latinae micant historiae Pulvillus capitolium dedicans m0rtuum, ut nuntiabatur, subit situm se jussit absente sepeliri. L. Paullus septem diebus inter duorum exsequias fili0rum triumphans urbem ingressus eSt. Praetermiti Maxim0s, Catones, Gall08, Pisones, Brut0S, ScaeV0las, Metellos, Scaur0s, Marci0s ), Cras808. Marcell0s atque
i est Tusc. I. 48, 115. rabiles viros, et maxime Periclem et Xen0phontem Socraticum ete. quae verba, iam Crantorem hisce usum esse exemplis, dem0nstrare, quis est qui neget22 Si equidem pro libr0rum lecti0ne ri Marius legi MIem. neque dubitavi, hanc conjecturam, quae jam antea n0nnullis viris, duetis in mentem venit, in textum recipere, ita ut hoc luco .
35쪽
Ausdios, quorum non minor in luctu, quam in bellis viruis fult, et qu0rum orbitates in consolati0nis libro Tullius
explicavit ) Praeterea autem aliunde etiam, qu0rundam m0d 0minat0rum virorum cita consulati0ne fuisseeommem0rati0nem, n0 1 0ramus ). aeque minus allus e0gn0scimus ex epist0lis ad Atticum datis Seribit enim cicere: Velim me facias certi0rem proximis literis, Cn. Caepio, Serviliae Claudii pater, viv0ne patre u naustagi perierit an mortuo. Pertinent ad eum librum, quem des luctu minuendo scripsimus ). duae quum ita sint, ad onsolati0nem qu0que reserenda esse put0, quae alibi ad eundem scribit Velim me certi0rem facias, P. Crassus, Venutriae filius, vimne P. Crasso consulari, patre Su0, 0rtuus sit, ut ego meminisse Videor, an p0St. Item quaero de Regillo, Lepidi filio, rectene meminerim patre vivo 0rtuum ). uibus in exemplis colligendis id egit ieero, ut dem0nstraret, 40l0rem non esse sapientis, d0ct0sque viros maxime decere, 0derate ferre res humanas, neque unquam maer0ri Succumbere, praesertim si quis totum se literis abdere n0luisset, sed eas ipsas ad vitam reserre e0nsuevisset dua de re ipse sic: ,,Inter omnes gitur, inquit, hoc e0nstat nec d0ctos h0mlnes solum, sed etiam indoet0s, virorum esse lanium et magnanim0rum et pallentium humana vincentium toleranter d0l0rem pati nec vero quisquam fuit, qui eum,
Marcius Rex dicereiur, qui, quum in e0nsulatu unicum situm eumque maximae Spei juvenem morte amisisset, statim ab ejus rogo senatum in curiam e0nVocari jussit. 1 Hieron. 0pp. Tom. I. P. 1. pag. 335. ed. B0minie Vallars.-
qui ita pateretur, non laudandum putaret du0d ergo et postulatur a lartibus, et laudatur, quum sit, id aut extimescere Veniens aut 0u ferre praesens, n0une turpe
est y duin etiam ipse latetur, sese n0 decere, 0l0- rem nun pati ). - Ut autem d0ceret, dul0rem esse viro indignum, nihil tam aptum suit, quam exempla mulierum, quae carissim0rum liberorum m0rtem maxima cum auinii firmitate tulerunt; si enim jam mulieres putaverunt, minuere suam dignitatem d0l0ri indulgentes, quid opus sui multis verbis, dignitatis atque gravitatis immemures esse vir0s, qui d0loribus parerent Neque Cicero praetermisit talia mulierum exempla, ut jam e apparet, qu0di Tusculanis similiter ea pr0p0suit; accedit, ut per epistulam ad Atticum scriptam de Rutilia sciscitatus sit XII. 22. Sed n0n unicum sui Rutiliae exemplum apparet enim iisdem ex verbis, Clodiae quoque, Bruti matris, menti0nem in c0ns0lati0ne Reisse Ciceronem. Et jam ideo, ut alia mittamus, Cicer0ni mulierum asserenda erant exempla, qu0d ipsi perspiciendum erat, naturae imbecillitatem saepissime habere animi firmitatem, itaque contra Drtunam esse pugnaudum. Pugnasse autem ipsum e0ntra eam, sed esse Superatum, docent Lactantii verba, quae supra attuli p. 7.); et cicer ipse idem tu c0 0- latione est e0usessus, sic Verba iaciens: Ced et manum tollo ). Quum autem cicer n0 sibi uni, Sed aliis etiam, qui iisdem in alamitatibus Versarentur, prodesse Vellet,
I Tusc. II. 18, 43. - 2 ad famil. IV. 6, 1. - est Lact. inst. III. 28, 9. -
36쪽
omnes h0mimini querelae atque lamentationes diluendae erant, veluti vitam brevissimam esse, liber0s saepe puerili aetate m0rii succumbere etc., et e magis Cicer0nem eas resutasse arbitr0r, qu0d idem fecit in Tusculanis et Plutarchus in consolati0ne. Hic erat locus c0mmem0randi, esse inutile neque quidquam attinere, frustra affici maerore, quippe qu0 0l0 augeretur Magnum esse in vitae lab0ribus s0latium, si n0bis essemus e0nscii, neque n0Straeulpa id factum, neque quidquam esse, qu0d accidere n0up0sset itaque sapientis esse n0 confici d0lore atque maer0re, sed sortianae ultro edere hanc vitam brevissimam evadere eum aeternitate e0mparatam, Sed 0ngam, si compararetur eum ea, quam juxta Pontum quaedam bestiolae ducerent ); neque infelices esse liber0s, immatura muti de pr0pinqu0rum amplexu abrept0s, quippe qui senectutis miserias una cum vita aufugissent ea legenos esse nat0s, ut ne expers quisquam esset mali in
perpetuum; eandem omnes manere m0rtem, neque ullam
ejus legem vel aetatem a diis esse c0nstitutam neque esse certum, quid m0rtuis, si iussu Vixissent, accidisset, utrum b0na an mala fruitur piissent c0nditi0ne, 0rtem autem in meli0rem, neque saltem iu deteri0rem statum abducere. -- Cicer0nem ejusm0ili40minum querelas ut refelleret, peram dedisse, recte judicasse mihi vide0r; crant0 enim jam scripserat, maximum maerentis esse 80latium, si ibi esset 0nseius, n0n sua esse factum
culpa et cicer ipse dicit, nihil tam elevare aegritu-dluem, quam e0gitati0nem, nihil esse, qu0d accidere n0n1 Ius I. 39, 1. est Plut cons. e. 17. - 2 Plutareli. c. 25.
possit, neque malum quidquam nisi culpam, eam autem eSSe nullam, quum Venerit, qu0d ab homine n0n potuerit praestari D sese cons0lari debere, qui maereat, c0gitati ine, haec omnia esse brevia fugacla, caduca, etSi habeant gl0riae speciem. duae ut magis ostenderet Cicero, Euripidis Hypsipylae versus eum laudasSe Suspic0r, quibus Amphiaraus all0quitur Eurydicen, Archemori mortui matrem: Mortalis nem est, quem n0n attingat 0l0rm0rbusque multis sunt humandi liberi, rursum creandi, m0r8que est finita omnibus, quae generi human0 aug0rem nequidquam adserunt. Reddenda terrae est terra, tum vita omnibus metenda, ut fruges. Sic jubet necessitas ). Haec riere sunt, quae aut certis argumentis aut probabilibus: conjecturis demonstrari 40sse visa Sunt de mons0lati0nis argumento quam AE rem manum de tabula, ne videar dedisse plus hari0lati0nibus, quam certi argumentis. - u0dsi reputamus, quanta diligentia veteres phil080phos Semper perlegerit, atque de Variis eorum placitis atque argumentis aegerit, imniaque ratio judici submiserit et sententias maximo ingenii acumine dijudicarit: nun exigua n0bis erit d0lendi causa, qu0d consolati0nis libri pauca tantum n0bis sunt servata Dagmenta. Ne tamen frustra lugeamus, Volumus n0s a malis abducere ad 0na et D 40nS0lati0nem pr0perare, quan0bis ementit Cicer0uis auct0ri n0mine Servata gau
1 Tusc. III. 16, 34. est ad saniit VI. 1, 4. 2 Tusc. III. 25 59. D. Plut c0ns. c. 16.
37쪽
De consolatione, quae fertur sub Ciceronis
Illus consolatiunt de aetate et auct0re quum multae exstiterint d0ctissim0rum virorum opini0nes, neque minus variae fuerint c0njecturae, primum ex libri hist0ria, quae ad hanc rem pertinere videntur, asseremus deinde noStram sententiam, quam novam n0bis, p0stquam in
animo omnia accurate volvimus, iuveni8Se Videmur, X-plicabimus et aliqu0 argumentis sulciemus, atque etiamsi minus nobis c0ntigerit, ut certum et verum libri hujus auet0rem ostendamus ), tamen non minimum nobis erit gaudium, si, qu0 ad dem0nstrandum atque pr0bandum prop0suerimus, ad id, qu0ad pro viribus n0stris p0tuerinius, propius accesserimus. Multi quidem erunt, quibus videbor perdidisse et oleum et peram, tu quaeSti0ne VerSatus, quae in iam rerum ubi ita posita sit, ut is, qui eandem iteret, aut 0ssit aut 0sse sibi videatur diversa argumentandi ratione resutare ea, quae jam pridem alii
a Nulla enim ars diment0 est erilita praeter ductrinae enim
e0piam maximam requirit sagacitatem, et quandam mentis divinationem; neque ea omnino esse potest sine ulla prudentia neque sine m0derati0ne, quae simul circumspieit omnia intentissima cura. uuae virtutes quum rarissime inveniantur e0njunctae, laetum est,
ut vel summi viri interdum sint lapsi sest. PinZgeri libr. laud. pag. 4. neque equidem mihi scissere velim, ut quaesii0nem n0stram ita, ut nihil sit reliquum, s0lvere p0SSim.
his de rebus senserint. - Attamen minime indigna haberi debet talis quaestio, quum jam Satis Sit, pin0r, ad veritatem accessisse, Si ea ipsa cerni nequeat. - duae quum ita sint, e mihi esse e0ntendendum, quam maximis p0ssum precibus, cred0, ut in benigna judicum humani. late paratum sit perfugium. -- Sed jam satis Verborum est metu0que, ne tu nimium putes, quam ob rem ad
Consolationis libri hist 0ria.
Interregn0, ut ita dicere liceat, et velut literarum deliqui finito, humanitatisque ludiis expergefactis, ps St- quam viri, antiqu0rum literis recreati, quasi ex diuturna totius valetudinis perturbatione ad adspiciendam lucem sunt rev0cati omnium c0gitati0nes et c0nsilia imprimis eo reserebantur, ut Ciceronis, quem Petrarcha, studi0rum pater, maxime c0mmendaverat, libri reperirentur. Is enim jam ipse, mul pe atque pera nixus lab0ribus non pepercerat et aequo anim maxim0rum itinerum tulerat molestias, ut aliqu0 Ciceronis sibi arissimi scriptum adipisceretur. Neque minus, ut ipse est auctor c0nsolati0nis librum undique quaesivit, sed e0ntentiunis atque industriae fructum n0 cepit, quam ob rem n0n est, qu0dmiremur, ipsum iandem b0ni Ventus spem abjecisse atque hunc librum in deperditorum numerum retulisse ).
38쪽
Attamen c0gilati0ne sorsitan Sese e0n80latus est, lare ut p0steri0rum temp0rum Viri essent seliciores; sed neque discipuli neque, qui eorum Vestigiis sunt ingressi, quamquam in alia literarum parte felici0res, qu0d attinet ad consolati0nem, minus infelices erant, quum, etsi enixe librum quaerebant, tamen nulla ejus vestigia repe
Multis demum anuis p0st, a. 583, per Italiam rum0rmanavit, cicer0nis cons0lati0nem, desideratam tam diu ab omnibus, esse repertam, easu qu0dam, ut primi dixerunt edit0res dui casus neque n0 0ssendere p0teSt, neque illius temp0ris erudit0 offendit, quum multos libr0starte Drtuna tantum esse invent0s constet. - uam e0n80lali0nem quum, p0stquam est inventa, in mutummauibus esse vellet, Venetiis primum larmis eam describendam curavit descriptamque pervulgavit Viauellus quidam, quem ign0bilem librariun Ianus Guillelmus criticus nominat 3), et qui, ut Sig0nii epist0lae ad eum frequentissimae ostendunt ), Venetiarum civis suisse videtur. Ε autem e0nsili librum edidit, ut critica subtilitate judicium dicerent eruditi, quid de e sentirent; scribit enim ipse ad Sigonium, sese librum typis exscripsisse, ut uni cuique liberum judicium relinqueretur censendi de eo, quidquid visum fuisset. duae quum
ita essent, cons0lati0uis libr0, 0stquam in vulgus est editus, eadem lariuna erat serenda, quam olimium Scriptorum libri antea divulgati passi sunt; qu enim aegrius eruditi caruerant, WVehementi0 anim0rum erat c0ncitati0
1 est. Schargi comment pag. 130. q.
2 Nonnullae sunt in Sigonii pp. 0m. VI.
et ex omnibus doctissim0rum, qui illa aetate suerunt, vi-r0rum epist0lis e0gn0Scimus, quanto applausu liber sit exceptus duae etiamsi n0n haberemus teStim0nia, tamen hujus rei n0n essemus ignari, quum brevissim tempuris spati per inues sere terrae regi0nes, ubi tum antiquitatis studia urebant, librum esse pervulgatum omnes sciamus. - Ut autem nem qu0dVi Scriptum, etsi magnum Ciceronis n0men in r0nte inScriptum est, nulla interp0sita dubitati0ne, germanum esse putabit, Sed quisque quaeret, num omnia insint teStim0nia, quibus opus est ad dem0nStrandum esse genuinum Script0ris, cujus n0men seri, librum sic n0stri qu0que libri sui sors. Quamquam enim initi cons0lationem tanquam Cicer0nis opus acceperant, m0 taine n0nnulli, non SSe gernianum ejus librum, sed a librario qu0dam Supp0Situm e0ntendebant. Cujus dubitatiunt prima quidem sui causa, quod Vianellus neque virum, a qu0 e0dicem manuscriptum accepisset, neque l0cum, ubi SSet iuventus, pr0nuntiaverat, ut liber, omni certa auct0ritate earens, viris d0ciis traderetur. duae quum sic Se haberent, exorta est e0ntr0Versia, quae jam primis temp0ribus sese in Italiae suibus n0 eontinuit, quum neque Gallia, neque, 08tquam a. 1584 Francolarii c0ns0lati est exscripta Germania, quae erudit0rum c0pia abundavit, expertes essent de libri auctore controversiarum. Apud erudit0s enim sere omnes c0u- stabat, c0nsolati0nem uni mutum Cicer0ni minime asseri debere, quum in ea Cicer0ni ingenium n0n reperiri, ex ipso scribendi genere librique Stil demonstrarent. dui auteni viri suerint, quibus de c0nsulati0ne disceptati acerrima suit, jam ante muta Videamus, ut Seiamus,
39쪽
uirum justum atque rectum de libro indielum proferrep0tuerint, necne. - primus quidem n0bis occurrit Antonius Illec0bonus, qui, Patavinus profess0 duetissimus, judicium de libro liberius publice secit, minime Cicer0niant ingenii esse m0numentum contendens, quamquam ipse eorum fuerat unus, ut conS0lati0nem maxima acceperant delectatione, et quamquam antea librum audientibus e0mmendaverat dignum, qui legeretur dualiscunque Riceobon fuerit mutandae sententiae causa, multum certe valuit, quod Sig0nius, ut, ut Sebar ius recte est auctor, Riecub0nus ex gl0riae aemulati0ne iniqui0 fuit, librum etiam atque etiam laudaverat, quam ob rem Rice0b0nus, quem Hier0nymus Mercurialis, medicus quidam, rugaverat sententiam judicavit de libr0 hisce Verbis: MTantum abest, ut existimem, eam Cicer0nis esse, ut nec Ciceroni quidem e0ugruenter, tum rerum, tum Verb0rum habita cura essetam arbitrer ); idemque dem0nstravit, neque Dagmenta con80lati0nis servata accurate esse adhibita, et multas voces sententiasque minime ad Cicer0nis ingenium c0nlarmatas continere librum duod judicium quum legisset Sigonius, non acquievit, sed ut, quem librum antea coniniendaverat tantum, eum p0Stea duabus oratiunibus et dial0g0, qui inscribitur accusai0r , defenderet ac sup-p0siticium esse negaret, est annixus, ita ut priori 0rati0ne argumenta pr libri auctoritate congereret, posteri0ri ei dialog adversari0rum argumenta, quae contra ibrum
adhibuerant, refelleret D tantamque hac in re ingenti, virtutem atque d0ctrinamistendit, ut Riccoboni argumenta paene pr0ssigaret atque stangeret duae quum ita essent, quumque Sig0nius summum libri patr0cinium n0n repudiasset, Sibi ipsi maximam contraxit 0xam incidit enimadversariis cogitatio, suisse Sig0nium libri script0rem. Atqui nobis est animadvertendum, a Rice0b0n nondum ita rem esse adductam in disceptationem, ut eum libri suppositi argueret, quum p0tius uret precibus e0m-
Quo in certamine, quand0quidem excitatum erat, animi vehementes acquiescere n0n 0tuerunt, quam ob rem alii viri in certamine c0ntra Sig0nium asseverabant du0rum princeps Ianus Guilielmus fuit, vir elegantissimi ingenii et, ut charmus dicit, latina lingua caste pureque
usus, qui asserti0ne quadam e0ntra Sig0nium Scripta, neque Cicer0nis esse e0ns0lati0nem, quae ementit ejus B0mine venditaretur, neque ejus ingenio atque stilo satis dignam, dem0nStrare est e0natus. Et is quidem uillelmus primus assirmavit, Sig0nium aut ipsum comp0Suisse
1 0rati et accusat0rem invenimus in Sig. 0pp. Tom. I. Fabricius in bibliotheca latina e0ntendit, Sig0nium tres scripsisse orationes eumque sequutus est rellius, qui in Cic. pp. Tum VI. P. I. pag. 468. 0mmemorat p0Siremam quandam Sigunt orati0nem pro cons0lati0ne Cicer0nis, quae quum pri0re duae rati0nes a. 1583. sint editae, et accusator' jam ann Sequenti, 584, est. Κrebs, Cari Sig0nius eici in appendice de Sig0nii scriptis, p. 15. Sq. , tertia est rati , quippe quae primum edita sit a. 1599. Attamen neque quisquam praeter Fabricium tertiae orati0nis, qu0d equidem sciam, mentionem secit et iccob0nus in hist gymnas. Patavini I. 16. duas tantum rati0nes et accusat0ris dialogume0mmem0rat, neque in Sig0nii opp. ratio III invenitur.
40쪽
libelIum aut script0rem ign0tum adjuvisse ). Attamen
nullam attulit ertam conjecturam, nullum argumentum, nullum signum, qu0 in quemvis n0n p0sSet cadere.
N eque minus ipsius adversus Sigonium dixit, sed ab aliis ejus adversariis e discessit, qu0 c0nsulati0nem nullius esse pretii 0ntendit et miratus est, quemadm0dum ulla de libello exsistere posset altereati0. Cui quamquam sig0nium, si n0minis ac famae libri scripturis criminati0nem diss0lvere niteretur, excuSavit, tamen neque quem-
quani alium scripsisse librum nisi Sigonium, neque hunc omnem diluturum culpam persuasissimum erat. Gaudeo .seribit d. XIII cal 0ctobr. a. 1584 ad Ianum Guillelmum,segaude e0BSpirare te mecum, ei us judicium super ea consolati0ne credo te jam vidisse in Sed tu sudes, cur non acrius aut egisti hanc causam Debebas, et sine adspectu illius, quem nimis ali0llis, salsae hujus pr0lis patrem Agn0se Stilum disjunctum, ti0sum, lentum, et illam audeo apud te dicere sig0neitatem ). - Sic scripsit idem ipsius, qui decem annis p0st, SeSe revictum iri et, si x eius et primogenium exemplar proferatur, Tullii esse librum arbitraturum constetur ). Sed satis
1 duam uilielmi assertionem quum frustra quaesiverim atque inspicere mihi non licuerit, praecipuam mihi habendam ensui Scharmi rati0nem. 2 Scripserat Lipsius judicium de Cicer0nis cons0latione, qu0ddenti literarum larmis expressum est mo0m. I. opp. Justi Upsit, pag. 71. Vesaliae 675.)3 Cent. I. misceli. p. 66. 6. p. 75. 4 est'. p. 14. eniuriae ad Italus et Hispan0s.
Contra ea Guillelmi Lipsitque judicia neque exsurrexit
Sig0nius, ullum verbum ad sese defendendum interponendo, neque quisquam ejus ausam c0ntra adversari0s tuendam suscepit. Sig0nius enim aut p0s est m0rtuus, quam ob rem fuerunt, qui ipsum pro maer0re ob detectam fraudem biisse c0ntenderent: qu0rum princeps fuit J0a. Imperialis, qui in Muse hist0rico praeter multa alia inepta atque absurda hanc quoque sabulam narrat duo factum est, ut Sig0nium verum c0nS0lati0nis auct0rem sere omnes putarent , neque quisquam esset, qui ac- euratius in Superi0rum eritic0rum rati0nes inquireret, praeter unum charmum, qui commentati0ne jam laudata eorum rati0nes pervestigavit exactissim0que judici examinavit, et n0 Sig0nium esse libri seript0rem, sed jam antea c0nsolationem a vir quodam saeculi XV seriptam dem0nstravit cujus judicium recentiorum n0nnulli Cice-r0nis opp. edit0res equi videntur, qui c0ns0lati0nis au- et0rem esse incertum c0ntendunt ). Neque e magis apud ductissim0s vir0 caruit SuSpici0ne Sig0nius. duae quum ita se habeant, ut integrum laciamus judicium, nihil esse adhuc investigatum c0nsteamur op0rtet, quod n0s 0gat, ut re Vera Sig0nium libri fuisse auctorem statuamus dilantae autem aleae pus suscipiat, si quis post tot tant0rumque Vir0rum judicia, qu0rum et
1 Solum Blaekl0exium libri patrocinium, sed spustra suscepisse auctu est rellius Cie opp. Vol. I. P. L p. 401 quem Blackl0exi librum, ut 0men erat Paraclesis, quum non habuerim, meum de eo judicium interp0nere nequeo. 2 est cie opp., quae manserunt omnia, ed. Reinb0Id. U0tia Part. IV V0l. IS. yraes. p. XVI.