장음표시 사용
381쪽
Ex puerperis hoc biennio viginti et noVem moriebantur:
nOVem ex SeptingentiS, Septuaginta Sex A. 181 2; tum viginti ex mille, centum ac decem matribuS, anno Sequente. Ab ortus, praematuri, ac maturi haud Vixi partuS, nonaginta OCto. Inter hos annos aliud significatum exemplum Evolutionis spontaneae Vidimus. GraVida jam nitens ex plateis recepta dum ex more Curatur, inVentum, praejacente brachio et axilla foetum adesse. MOX necessaria parari ad Versionem; sed elapsis vix paucis minutis, mirantibus, quotquot aderant, membra prius manu tractata, retro nunc abscondita, illorumque loco, Ρrae es Se proxime cluneS, Spectatur. BreVi ΡOSt infans natura exclusuS , pondere ac forma supra mediocre.
Ab initio Januarii A. 18 14 ad exitum Decembris Α. 1315 partus, bis mille, septingenti et quatuor peragebantur. Hos inter gemelli triginta octo; foetus praeversa facie Viginti nOVem , clune quadraginta quatuor, cum agrippinis Viginti tri
Partus Octo forcipe, quindecim conVerSione temperati. In quatuor inStituta excerebratio est. Abortus, et praematuri, et maturi foetus non vivi, centum triginta quatuoΓ. Puerperae defunctae octoginta Sunt; utpote Λ. 1314. ex mille, centum et Sexaginta Sex, mortuae Sexaginta quinqu0,
e quibus intra quindecim hebdomadas, nempe intra tres menses Veris , Martium Aprilem et Majum, frequentissima tunc etiam in privatis aedibus febre scarlatina in magna aegrarum copia, quadraginta duae decesserunt; at intra novem reliquos menses dumtaxat Viginti tres. Contra anno post e mille, quingentis et triginta octo matribus , simili licet ac eodem ferme cultu , et Victu, et omni agendi ratione, ex OppOSito ad annum priorem, non SupeΓquindecim. quippe a Januario ad Septembrem, quinque, tum quatuor autumni et brumae mensibuS, decem obierunt. Illis temporibus duas pesSime cancro uteri afflictas gravidas recepimus, malo jam pridem ante impraegnationem ad-
382쪽
terente ; qua facta morbus, cum dolorum ac reliquo tristi comitatu, totus Siluit. Earum una placide narrabat, a longo tempore non tam Se ValuiSse, ac in ista gestatione. Labia oris uteri, ejuSque pars segmenti inferioris dura maximo, tumefacta et aspera erant, hians et amplum orificium, rotunditate florent argentei. Ita illud per quinque circiter Septimanas ossendimus, quibus aegra in hospitio morabatur. Illius, ut posthac etiam alterius, foetura prope modum facilis metu omnium minore periculo cessit; formosa et Vigente prole. Utraeque mulieres post Consuetos dies pro Vatitudine satis resectae discesserunt. Unam post aliquot menses infesto morbo defunctam esse, ex narratis habuimus.
Ab ineunte Anno 18 16 ad illius finem usque mille, quingenti triginta foetus editi sunt, quorum duos forcipe exemi muS , duos Versione. Somel Oportuit perforare. Partus agrippini sexdecim, partus praemisSa facie novemdecim, clunibus triginta, cum Viginti duobus gemellis. Mortuae matres duodecim Sunt.
ΛbortuS, praematuri, ac maturi, jam ante Vel inter partum mortui foetus, Septuaginta quinque. Intra tres annos ab initio Januarii A. 181 ad finem A. t 310 sexies mille, ducentae quadraginta Septem parturitiones sue
Foetus trigemini quatuor, gemelli nonaginta quinque. In triginta octo infans pedibus, in centum ac decem clune, in quinquaginta octo praemissa iacie prodiit. Viginti ac tres partus forcipe, Viginti quinque convertendo agebantur. Novem vicibus aperiri caput debuit. Ex puerperis ducentae et xiginti una Obierunt, scilicet A. iB1 viginti duae ex mille noningentis quinquaginta Sex; ΡΥΟ-ximo anno e mille Octingentis quinquaginta tribus, sublatae quadraginta novem; demum A. t 819 ex millibus duobus qua
dringentis triginta Octo; centum quinquaginta mortuae. AC centum quidem et quatuordecim puerperas autumnus ac bruma intra quatuor menses, ab initio Augusti ad exitum Novembris , insenso morbo abstulit; reliquis octo mensibus non ultra triginta sex defunctae Sunt.
383쪽
Insueta illa mortalitas a frequentia funestissimae febris pro-Venit, non in no SOCOmio Solum, sed etiam extra illud Obser- atae. MOrbia S, uti ex malignitate solet, ac quatenus intelligi potest, non tam facie terrenS , ac ingenio sae issimus , Subdole invadebat: celeriori pulsu, fractis aliquantum Viribus, hii-mida imo citra solitum pura lingua , ac SupeΓVeniente Ocyu Stardius exanthemate, mox pete Chialis, mox Scarlatinae similitudini S.
Ultimis nempe diebus Julii, illo anno, quum puerpeΓa, nitens jam, in domum Su Scepta, po Sito mox per naturam foetu, incerte febricitans, tertio die defuncta esset; alia praegnans eodem tempore admitti quaesiit, Vix aliquid conquesta juxta IaSSam Se quiddam esse; praeterea nihil obvium declarati morbi, seu alius cujuslibet Ossen Sionis. Paucas intra horas enixa, quinto die ex morbo obiit, cujus de indole expertissima Obstetrix matrona, item in Schola illo tempore assistens atque egomet, ex quo Vi a de Cubuit, facta mox exploratione in genitali planissime certos nos reddidimus: erat nempe ille morbus Febris puerperarum , ac ex maligni SSimis quidem. Instituta brevi post sectio cadaVeri S aperti Ssime monStrabat, morbum a nobis haud falso nominatum fuisse. Interim tertia, simili modo patienS ad Venerat. Quare praefectos nos o comit de incidente febre, quae, ubi Semel in puerperis grassari coepit, plerumque Plure S Septimana S per Stet,
certiores reddere, ConSultum puta imUS se Cimu Sque. Crescens utique aegrarum num CI US mo X Ρ3lam se Cit, metum nostrum non frustra fuisse; Unde etiam a praefecto, et
aliis ad officia constitutis pleraque in tri Sti re Opportuna prOcurata et instructa fuerunt.
Sed post aliquot hebdomadas ab ingressu harum febrium Ogomet in morbum , fere ejusdem faciei incidi, ad similitudinem certe exanthematis, et oliorum Symplomatum, ex quo delicatissima et amica curatione SOSI'itatu S, nonni Si longo tempore convalui. Ad tempus Scholae in Obstetriciis a probo as- Sistente, et prima obstetrice providebatur; reliqua omnis ac medica inprimis procuratio Suscepta a rectore nOSO comit fuit,
384쪽
fungente sub eo mox laudato Obstetricante, et admissis subinde aliquibus domesticis et aliis medicis. Intorim diritas harum febrium, et remediorum constans inefficacia, tum prae ceteris horrida ubique in cadaveribus inventa satis hercle ad Visum et nares ferebant: sesebrim
puerperarum malignam morbum propriae naturae esse, se-brem scilicet ab vel cum putrescente, Vel alias lethaliter aD secto utero , Vel huiusce organi quadam parte; talem igitur
febrim rem, nequaquam Vero, ut fingere aliquos nondum piguerat, sic tam a nobis sabulam esse. Quemadmodum tamen Omne malum, atque etiam quod- Cumque bonum, Suum tempus a natura finitum, illudque necessario in semet ipso tenet ; ita, ut cum plerisque epidemicis morbis adsolet, pariter in noxia maxime ista febri est, ut Scilicet, qualis et quantacumque Ceterum malefica Sua natuΓRsit, hoc saltem circa boni maneat, illam quando ac quomodo-Cum 'IUD Sponte apparet, Sponte etiam cesSare; item, ut Si quod sorte potest, non simul contagiosa sit, Vel in proce S Su
Quod quidem de hisce parientium morbis, praeter multa
ejus generis alia, expertus, prae multis sine dubitatione pos-SUm ASSQVerare; quum non facile quispiam medicorum alius tot puerperas curae habuerit, neque cum illarum fere necessitatibus , et passionibus et morbis sub eodem tecto tam diu fuerit commoratus. Atque quoniam in omni medicina obstetricia nihil aliud magis cum cura dicendum, quam quod infensam labem adtinet, quae tristi puerperarum fortuna cadere solum in illas potest; idoneum visum est, aliqua praeterea hoc IOCO circa animadvertere, quae a nobis tradita, Si forsan non tanti putentur, hoc tamen pretii habebunt, a viro prodiisse, exemplis et temporibus monito, qui de quibus In Orbis loquitur, eos ipse toties vidit, ac percurandos habuit. Quare pauci S ac ultimum testor:
Cunctae sebres puerperales ejusdem quodammodo indolis esse, et in hoc consentire videntur: naturam illorum, Vel ab
385쪽
origine sua, Vel in decursu, ex diffusa quadηm per totum corpus acuta febri, Simul atque ex hujusmodi topica assectione, in compactura uteri Seu alicubi in illius partibus positam esse; adeo ut non Solum in puerperas cadant, Sed in gravidas etiam quacumque Statione, in eisque propemodum se habeant, ac in illis, itidemque currant, et finiantur, cum Vel Sine exceSSu
Ubicumque ab ipso febris Ortu, praesente jam, Vel una
cum febri, sive per eam demum, ingreSSa maligna quadam et acuta inprimis corruptione uteri, si Ve gravidi, SiVe paullum ante partu absoluti, morbuS procedit, ac continetur; tum plerumque nulla arte Sanari aptum credito. Saepissime hujusmodi injuria sunestam Suam vim totam haud prius exserit, quam brevi post partum. Atqui talem febrim aeque pariter morbum externum nomines , qui neque cultro tolli, neque medicina Sanari potest. III. Si quando morbi febriles, praesertim cum malignis exanthematibus ab Origine puerperas in Vadunt, Seu, ubi foeminas indiscrete Occupant, in illas quoquω incidunt; tum Vergere saepiuS in naturam febris Puerperalis solent, faciundo, ut alicubi in cavo corporis fatalis humor confluat; nisi confestim , vel interdum forsan facta ante modica missione sanguinis , vel ob alia indicia, moto I riuS cautim pauco vomitu, contra irruentem mox ab collu Vie intus ad mortem naturalem crisin, alia justo tempore, praeVeniens, facta per artem talis ab diffusione ex cute ac per renes ad exteriora corporis in salubritatem felicior procuretur, idoneo apparatu, et auxilio aptae medicinae: essecto Scilicet diffluente, crasso sudore, aucopiosissima Simul, turbida ac prope purulenta Secretione
per Vias urinae et genitalis. Cui judicio in desperata lite eo aequabilius quiesci potest, quum aliunde probetur, inlevsunctiones universae cutis et Viscerum in abdomine, hepatis praesertim et uteri, Varium Commercium et Speciem quandam necessitatis esse. HujuSce modi febriS, quando necem
386쪽
nil tulit, sacta tum sectione cadaveri S Variae in omni utero a
natura aberratione S in Ueniuntur'. Interim non tam leve est, Sanum uterum di SCernere, vel non sanum; frequentis Sim a enim licet e Xperientia, et prO-fecta Satis aetate quempiam, P ΘΓ omnem Vitam Suam ne Se
mel quidem unum Salubrem ex puerpera VidiSSe uterum, haud raram in medicina rem habeas.
IV. Quarum febrium primo mentionem fecimus, eae plurimam partem ex Se lethales Sunt, malignitate Vel sibi propria, vel illa afflictationis in utero. Hae febres aliquando sine de-ΡOSitione necant, priuS Saltem, quam fieri ea potuerit. Illae alterius Ordinis, quae quidem minus malignae, at Saepius tamen, quam priore S, incidere Videntia Γ, neque 1 Oeta a C proprie ex injuria in genitalibus, sorte necdum ad malitiam matura , Subinde nec prae Senti adhuc, neque ex Se ip Sis mortem
inserunt; sed quod funestus plurimum sub iisdem in puerpexis humor in cavo quodam corporis, aut majore plica, ConSidet; quin imo, ut aliqua exempla habeo, praeter focum lethalis liquidi in abdomino, vel cavo pectoris, Simul etiam
non nihil in camoris utrius Oculi, Vel saepius in cellulosis musculorum membΓanis, praesertim brachii, Vel in membro Tum intervallis, aliisque angustis Spatiis aberratum ac dige-Stum vidi. Quatenus igitur similis confluxus praecaVeri, seu ubi lO- cum cepit, institui potest, ut re Sorbeatur, ac foras sese dinfundat; eatenus aliquando inter possibilia est, aegram ad Salubritatem redire. Pro mea experientia, ut Supra CXΡOSui, talis fortuna ab una sola ac Singulari Specie cri Se OS pendet, quippe per Sudorem Simul ac urinam; quae, et Copia et materia et modo, qualia sunt, fieri Sic modo in puerperis po8Sunt. Hisce prosecto adjumentis multae tales miserae persa-Dantur, praecipue, ubi labe S in genitalibus externae simul
Nihilominus, quia usitatas magis hosce morbos tractandii aliones satis polluisse Vulgatur; illas ab octo fere annis,
387쪽
neglecta saepiuS priori, ne ScienS Caetera quo Commodo, Secutus sum: Ob majorem praeprimis in dies studiosorum frequentiam , ne Scilicet praesentibus tot ad exercitium artis prope absolutis tironibuS, quum incertus tam On cujus is cu-Yae exitus sit, a cognitis et aliunde adsuetis sibi agendi modis alienus deflexiSse Viderer.
Quaelibet alia febris, dum puerperam diutius tenet, intermittens quoque, inprimis Si jam in graviditate adsuerit,
diuturni alii morbi, praesertim cum tabe, Saepe in febres puerperales declinant, et interimunt, Si laudata remedia trahi in usum nequivere, Vel fria Stra adhibita erant. Quin imo acuto morbo, quamquam placato, fieri tamen Solet, ut et in hac, et in antea declaratis febribus, irritamenti quidquam, nec grave aliquando, in genitali restitet, perpetua, Si non dolorum , ambiguae tamen ValetudiniS inpOSterum causa et mate-
xia. Sed est tamen, ut aliqui etiam morbi contra illam pestem tutari videantur; ulceratas quippe CX mammiS, Plei umque a maligna febre immunes cubuiSSe, pridem monuimus; idque fieri etiam postea per totum tempus ObserVa Vimu S. Quamvis
enim nulla unquam, ex quo domum no StΓ3m ingressa erat, quovis damno in his organis capta fuerit, erant tamen in tanta multitudine paSSim non pauCae, quae Cum tumentibus jam et inflammatis imo foede ulcero Si S mammiS ad Venerant.
Neque etiam gra id aS, quae Suppurante bubone, Vel aliis ulceribus et purulentis locis circum genitale Vel intus laborabant, pronas in malignam illam febrem Spectavimus; quum vix unam, ne in furore quidem harum febrium, nec procul ab ipsis, aliquando ea prehensam, Vel adtritam forte etiam, ex illa mortuam meminerimus. Quae quidem experimenta non Occulere Volui, quod demum prudenti naturae Speculatori ad Tectam notionem et curam hujuSm Odi labium , imo funesto illarum tempore, sorte ad prohibendum morbi illapsum, in una aliquando alteraVe puerpera, cum utilitate facient: enfecto, exempli causa, illis in partibus Simili, ex vera et profunda inflammatione, profundo etiam ac salis purulento ul-
388쪽
cere, Vel aliter. Caeterum haeo de morbis Originetenus , ac ex se malignis, non Vero de febribus ex phlogosi, ut inter-Currunt, Vel ex anomalia partus oriundis, vel ex rudi et imperita manu, intelligi alioqui patet. VI.
Partus torpidi, languentes, partu S citra aequum axagitati, vol aliter ineptius ministrati, illorum temera, rudis, misere iners, tum procax Vici SSim tentatio manibus, vel instrumentis ; relicta Velamenta, perVel Sa Cura puerperii, et permultae aliae offensiones, Vel neces Sarie, VCI casu phlogosin inpartibus , ac similem in tota constitutione febrim producunt. Hujusmodi saepius arte facti morbi singularem puerperalium
Speciem sistunt ac ex natura Sua mode Stam contra phlogosin utramque Curam ΡΟStulant.
Ardentes febres, ut in puerperis Sporadice Veniunt, magna pars citra dubium talis prosapiae sunt. Sed in his etiam mor- his , quam primum Phlogo Sis una cum Symplomatibus in pejus ruit, Cum metu futurae mox aut praesentis jam illuviei; denuo solatii nihil superat, praeter discrimen tentandae cris eos. Pleraque alia SaepiSsime nonnisi delinimenta sunt. Caelorum puerperarum febre S, inprimis malignae, num, ut equidem sine n OXa existimo, contactu serpant; id ad evidentiam perducere, neque per me potui, neque cum periculo alterius Volui. In plerisque ceteris multa et longissima experientia intime sentio, infestas tabes, quatenus earum facies Spectando signari potuit, Scrupulose a nobis de Scriptas esse; ac si forte aliqua in his argumentis jam prius memorata OCCurrant, COH- stabit inde, easdem res, ut pridem, ita postea saepius adhuc et apertius similiter obserVatas, magisque probatas adfuisse. Etenim quae hic pro sine graVis materiae preSSiu S appelJuimuS, in quarto libro composita, partim in toto operis sermone dispersa Sunt, ut nihilominus Colligi et comprehendi queant. Ultimum pro summa omnis in hac materia sapientiae hoc NOVO Camu S et Commendamu S: quod a seculis irrevocabile fatum stat, hPlurimae intereunt, nisi confestim curentur e-
389쪽
rum quo modo Z quo medio 8 In his specialiter agitavimus;
Duobus ultimis annis, ab Ianuario A. 182O ad usque I 822 partuum millia quinque, centum et quinquaginta pro Venerunt, quos inter unus et sexaginta gemelli; triginta et octo foetus praemisso Vultu, Octoginta treS clunibus, et triginta duo praegressis pedibus erant. NOVemdecim partus Versione, ac Viginti duo sorcipe agebantur. NOVies oportuit perforare. Mortuae puerperae centum Viginti noVem; utpote septuaginta quinque e millibus duobus, trecentis et Septuaginta A. 1820; sequenti anno e millibus duobus septingentis et Octoginta; sublatae quinquaginta quatuo I. Ab ortus, praematuri, ac maturi, haud vivi foetus, ducenti
Parturitionum, quae forcipe exsolvebantur, pars maxima ob prosluvia sanguinis; uti versionum plurimae ob in Ses Sum placentae supra orificium uteri fieri debebant. Atqui alienae hujusmodi adhaesiones inde a quibusdam annis frequentius multo obvenerunt , quam antea me offendi Sse eas, imo audivisse de illis unquam memini. Attamen res in tota arte ex difficillimis est, ac plerumque non tam laete dein Sinit, ac facile sumitur, os nempe uteri dilatare, placentam abstergere, post reliqua ex Sequi; quum et paSSione S ex opera, et alia sequi solita, quam maxime infensa sint. Idem ferme obtinet, dum placenta in locis, ubi ex natura SueVit, adhae-I DI S quidem est, Verum tamen, non urgente licet haemorrhagia, ob diversas impeditiones et ancipiti sub periculo cedere nequit. Qua haesitatione obstetricantes profecto miserandi Sunt; dum enim secundinas manu eximunt, frustrata Spe, id quod saepissime sit, ancipiti convicio arguuntur: is Satis Sane Crat, Secundinas intus relinqui, alioqui excidunt ;μ sin nihil educitur, delusa itidem spe, rursus increpantur: se Sine dubio oportebat Secundinas excipere, nunquam enim excidunt. μEcquando tandem erit, ut quin ingratiis, quodammodo sal 'lcm citra criminationes adsint
390쪽
Satis notum e St, a quibusdam anni S, quantopere circa
praematuros CX arte partu S turbetur. Quapropter consulto animum pridem in momenta advertimus, quae ejuS modi conata propius adtinent; de quibus, tametsi citra materiae Ordinem, aliqua hic breviter Commonefacere temptas et O CR-sio suadet. Quippe jam alibi memoratum, Vix memini SSO NOS, quendam ex Se abortum Cum plerisque , quibus stipari Solet, periculis mortem intulisse; perinde etiam ut plurimum ESSO, utrum exstillato amnio, et aliis liquidis, foetus et matris Velamenta Ocyus tardius secedant, ac quantumcumque patienSaliquando Viribus et sanguine exhauriatur. Verum aliter re Shabet, ut ex Observatis, intento Studio, exemplis constat, ubi liquores intempestive defluunt, Sextum Cirea POSt men Sem, OctaVO, Vel tardius aliquanto, isque inprimis defluxus non ex ΡΓaemature, intus ex semet orto, Vel una cum destillante amnio simul ingrediente nixu, sed casu, Vel ab externis illata injuria sit. Haecce discrimina saepissime periquJum ΡΟΓten dunt, neque raro accidit, ut funeste desinant. QuapropteVΡraematuri partus artificia, praeterquam quod alia alliuS Γepetenda secum incommoda serant, Vix unquam ampla Se Se Commendatione tuebuntur. Vehemens certe et audax talis in
tenera OCCulta praegnantis impetus, quo sine pericula illa fieri nequeunt, plerumque non alium quam tristem finem habet. Sic ex narratis usque Verissimis exemplis non amplius in Occulto est, quis Status, quae ratio fuerit in universa instituti procuratione et in salubritate , et in morbis puerpeΓΘ-rum, proliumque; quibus in rebus hisce annis porro providebam US.
Assectionum equidem in infantibus maxima pars Superciliorum Plilogo Ses erant, cum purisorini fluxu; tum icteri S e Di OS , qua O Cuncta modis antea indicatis, nunc ubique noti S, felicissime tractabantur, ut nati ad unum Omnes in Colume S, uti a natura prodibant, absque Oxtrinsecus illato vel adscito quocunque Vitio in expositorum domum importati suerint. ΠΟ- liquos ex matrimonio genitos matres in suas secum domo S