Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

발행: 1752년

분량: 783페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

321쪽

rat, in eius sectione pulmonum Ulcera mortis gausam manifestabant. . I i) cs. v Acu En relatio de planta venenata ex infula Cos n. Cum septemdecim milites in sonuiuio amico cibum a foliis et radice cuiusdam plantae Praeparatum comedissent: post unam horam nonnulli in syncopen et motus conuulsivos incidebant,

et unus mox moriebatur. Statim olei magnam copiam bibebant et deinde in nos comitam tranSferebantur, ubi Cl. Auctor omnibus et clysmata oleos are potiones emeticas ex grano vno tartari emet. et

oleo dedit. Cum aegroti de nullo dolore conque rerentur, nec semo demortui signa inflammationis ventriculi, intestinorum et viscerum ostendereti facile apparebat, venenum frigidae ac stupefacientis esse indolis, quapropter oleosa, Vt noxia, intermitto-bat et emetica iis, qui nondum euomuerant, viterius praescribebat. Auctor conuiuii Tralachenu, qui prae aliis sese replerat, grauisitima etiam symptomata experiebatur, Oculi torui erant, maxilla inferior contracta, pulsus debilis , motus et sensus plane sublati, et totum corpus frigidum. Conquassatione tandem, ad duas horas peracta, ad se rediit, vomuit, et emeticis datis resecatus est. Alter post plures vomitus statim plane conualescebat, relicta leui imbecillitate. Reliqui vel nulla vel leuia

symptomata sustinebant, et sexto die omnes sani e nos comio egrediebantur. Trelacheau tantum ibi permanebat, qui, post soporem quindecim horarum, vehementibus doloribus totius corporis iisque in dies crescentibus, et ii Semorrhagia narium vexabatur. Quem tamen tribus venaesessionibus, Oxymelle cum theriaca exhibito, clysmatibus, purgante e manna et strupo de cichor. et extracho iuniperi ita

restituit Cl. Auctor, ut vigesimo tertio die tandem

p. 69,

322쪽

e no conato sanus exiret. Haec planta venenata ex umbellarum gζnere erat, sapore dulci, paululum acri , radice radici napi quodammodo simili, et ad flumina mense lato floret. Haec minime 'st cicuta, sed potius oenanthae aquai. RAII Imaximopere similis, et ut venenum stupefaciens et frigidum nomine Occhio griso incolis nota est. Succus radicum est acris, nauseosus, qui vulneri in crure fetis facto

applicatus, nez caustieam, neo venenatam vim eX- serebat; succus foliorum et ramorum multo mitior inueniebatur.

p. 82. 2ὶ ALsERTr v HAI. LER Orthidum chos teon fituta. Et copia specierum Orchidum, quarum in Helvetia ad quinquaSinta nascuntur, et charac ferin floris figuris latens, et quod in hortos inferri non possunt, sed in sylvis, alpibus et pratis inquiri debent, maximam quidem parit dissicultatem in earum classe constituenda: quam tamen Ill. Auctor facile superauit et nobis omnium harum specierum accuratissimas descriptiones exhibet. p, s . Ρximo disserit de generibus conintuendis. Gentis uniuersae charai ter definitur ab habitu monoco-tyledone, soliis semper integris, a neruis sibi et orae sol ii paralelis, a fructu unil oculari, a valvarum discessu, a foraminibus, quibus semen defluit, a seminis adhaesione ad carinas , a flore plerumque hexapetalo, staminibus duobus colliculo adnatis, in quo via ad ovarium ducit, qua propter L INNAE Us has stirpes gynandras appellati Porro disquirit, ex quibus partibus Orchidum genera constituerint, et quomodo hac in re inter se differant TouRNEPOR

p. 89. Ill. Auctor non probat duo filamenta omnibus or-

323쪽

chideis plantis a L 1NNAEO tributa, quae ipsi fantum in Orchide inuenit, nec, uti ille, Serapiadem ab Ophry, nec Satyrium ab orchide separat. Itaque

ad genera definienda nec calcar, nec labellum adhibet; sed coniunctam staminiferam machinam, in qua lauea unguinosa est, quae ad ovaria ducit. Sola Corallor hiza iri hac gente quatuor antheris est instructa. Deinde a basi huius machinae stamina oriun tur, et diuersis crassisque filamentis nudae antherae insident, uti in Calceolo, porro scapus antherarum erectus in duas partes diuiditur, quarum superior fungosa in duabus foveis duas antheras sessiles continet, inferior est antherae sustentaculum. Eius modi plantas Epipaclides appellat; Orchides vero, quae vel palmatae, vel testiculatae sunt, scapum staminum habent breuiorem, non bifidum, sed anterius nodis duobus excavatum, qui duo stamina Continent. His praemissis, genera et species describit , et uniuscuiusque speciei varia nomina, apud alios Boi nicos usitata, addit, et, si quae sint, varietates simul indicat. Genus I. Corollarhiza. Ophryos Sp. L N N. p. 92. Sola omnium Orchidearum quatuor antheriS Ornata est. Gεnus II. Calceolar FouRNSFΘRT. Cypri P. y .pedium LINN. duas species habet i) fol. ouato Ianceolatis, petatis interioribus ligulatis, a soliis ouatiS, petatis ouato-lanceolatis. Genus III. Di ctis , continet To URNEF. P. I Oo. Ophryn, Nidum auis, Hellebori nen, L i N N. Ophryn, atque Serapiadem, et ab utroque labello tres ordines Constituuntur.

ordo i . ealeare nullo, labello interro, decem Epi- p. O 1. passidis species comprehendit, quarum enumdra Tom. M. Pars IV X tio -

324쪽

tionem, cum profecto nimis longa sit, hic plane

omittimuS.

P. I 23. ordo a. calcare nullo, labella bifido, tres alias Epi- pacti dis species complectitur. p. I 29. Ordo 3. calcare donato, duas Epipactidis species constituit.

Ophryos Sp. et Satyrium Eius d. Eius flos quatuor ordines lacit, cum vel calcar habeat, vel eo desti

tuatur.

ordo I. calcare nusso. Ibi sex Orchidum species adsunt, quae plerumque labello inter se differunt. p, Ordo a. calcare breuissimo, sex species Orchidum radice, cucullo, labello ac petatis diuersas comprehendit. P 8 Ordo 3. calcare longiusculo, decem Orchidum speciebus, radice, galea, caule, labello et segmento medio diuersis, componitur. P. I 62. Ord0 4. calcare longi mo, tres Orchidum species, varia radice et labello diuerso insignes, habet. Hae sunt Orchidum species, quas Ill. Auctor summo cum studio ac industria diuersas reperit, et vix plures in Helvetia, quin etiam in Europa temperata , Ut asserit, unquam nascuntur.

P. 67. 13 SCHMIDII 'sola ad L. L. D' ANNONI, de puella nouem annorum, quae Bernae filiam pe-Ρerit, quam chirurgus imprudens in partu laborioso per partes ex utero protraxit.

P 169. I ) 1 o. HopERI, Filii, tentaminis lithotogici de Polyporitis vel Zoophytis 'et refocilis, Missur pri mur. Cum distributio Zoophytorum, ab aliis Lithologis facta, nouis obseruationibuS PEYSON ELLI, LUS SIEUI, DONATI et . ELLI so valde locuple

tata sit: Cl. Auctor primus est, qui hanc vi terius

325쪽

perficere, et in genera et speetes diuidere tentat. Quamquam quidem hic unum genus tantum exhibet: in quovis tamen horum Actorum tomo misIum huius classis promittit.

Classis prima Post ritas vel Mophis petrefacta p. 17a

continet, quae sunt corpora solida variae figurae, apolypis marinis et exstructa, et inhabitata, atque olim in lapideam vel 'aliam mineralem substantiam mu

tata.

Genus I. Anthiopo ita flue Anthopora petrefacta.

Haec constat ex columna scapi sormi, nodulo crassiori, radios in larma floris sustinente, columna vero, nodus ac radii ex variis trochitis Componuntur. Tro chita est corpus durum, polypo anth0porae factum, in quo eius corpus in medio, extremitates sub basi continentur. Entrochus sistit columnam, ex trochitis sibi impositis constructam, in quorum medio foramen conspicitur, siue axis , quae semper cylindrica est, extremitates vero illiuS saepe pentagonae, pentapedalo ideae et quinque radiatae apparent. Bases dicuntur se perficies planae sup eri oris et inferioris trochitae lateris; corpuS trochitae periphe-xiam externam significat. Anthopora quidem a plerisque scriptoribus stellis marinis adnumeratur; cum vero Cl. Auctor ex trGchitarum structura cognouorit, hanc magnam habere assinitatem cum aliis polypis:

originem illius sic sibi finxit. Vermes marini lum' p. Is r. briciformes et polypi, brachiis , in radios dispositis, instructi, ex instinctu sese materia corneο- lapidea Ob. tegunt. Cum igitur in singulo trochita sit polypus, eiusque corpus in axi, et os, brachiis radiatim cinctum, ad inferiora positum sit, et unum suppositi polypiarripiat: sic vel radius vel columna scapilarmis oritur. Generationem sic descripsit. Si polypus

anthoporae ab agmine solutus est, tum a maris motu

tam diu hinc illinc agitatur, donee attigerit corpus X a soli-

326쪽

solidum, quo arrepto, sensim formam mutat, ut trochita nodosus, arithoporae florem sustinens, fiat. Hiege erat polyp0s quinque iuuenes, quos quinque incisuris applicat, et sensim alii prioribus iunguntur; sic quinque radii, mox bis duplicati, oriuntur. Rudimenta solidi corporis, vermes marinos Cingentis, iam in ovillo adsunt. Substantia trochitarum marinorum petrefactione in seleniticam densam mutatur, quam, malleo diffracta, in parallelepipeda dissilit, acidis spirituosis arrosa, post effervescentiam in circulos concentricos abit, ignis vi in parua frustulacum strepitu disrumpitur, tandem in albissimam cal

cem mutatur.

p. I 88. In catalogo anthoporarum describuntur I) Tro-ehitae cylindric timplicis et a species; r) Drochitae cylin rici tubercutir asperi 9 species; 3 Trochitae pentagoni ia species; Trockita quareat wr ockitae scapi formis a species; 6ὶ Trochitae nodum interscapum et radior constituentir 9 species; 7 Entrochi floratis iue, Lucrini 3 species; 8 trochi obfructuram sngularem rariori r species; 9 trochi et trochitae a carina quadam destruente mutuli 11 species; tandem Entrochi et trochitae corporibus petrefactis variis tem 7 species, omnesque simul accurate sunt deli

neatae.

p. 2Iz. Adiecta est Eiusdem observatio et logica, de cochlea minima, quae a L IN NASO dicitur, Nautilus, te me opertum orbiculata, anfractibus contiguis,

IS) A. SOCINI tentamina electrica in diuerspmorborum generibus, quibus accedunt leuis eis Irometri Bernoulliani adumbratio, et quorundam experiment9rum insituendorum ratio. Elei tricitas aegris paralyticis et rheumaticis interdum nullam, saepe insignem

affert utilitatem. Adhibet Cl. Auctor globum vi

treum

327쪽

treum undecim pollicum in diametro, et scintillas ex brachio nudo ad a vel 3 pollices cum globo metallico elicit. Sic in viro s7 annorum dolorem labii inferioris et artuum tremorem, post zo experimenta electrica, sustulit, et simili modo alius dolorem brachii dextri, et in alia dolorem manus depulsit. E contrario in foemina 6o annorum ab electricitate nausea, sudox et symptomata hysterica oriebantur; in audi-fus et oculorum vitiis, ipsaque hemiplegia, haec stu-δra est adhibita.

I 6) IOH RUDoLPH ZWINGE Rus de risuria p. 23 I. ex ulcere intesino i in vescam pervio, in marasmum desinente. Senex 78 annorum, caelebs, studiis litte- frariis et vitae sedentariae deditus, subito corripitur dolore acuto in regione lumbgri. cum febricula continua. Ab hac breni tempore restitutus, relicto tantum languore, mictione dolorifica et alui tenesmo aDficitur, et sensim dysuria molestior fiebat, cum aeger clysmata et iniectiones repudiaret. Tandem quaedam bullul e ex Vrethra propullulabant , et deinceps urinaim, nigricante foeculentia turbidam, cum strepitu reddebat, ex quo apparebat, meatum ex intestino recto in vesicam adesset aeger autem

paulo post morieb*tur marata'. 17 Idem de vomitu puellae diuturno, haustu p 3

mercurii vim sublata. . Pu φ i m undecim annorum vomitus, cum siti et fame ingenti, ad quatuor menses vexabat, qui, omnibtis liis remediis frustra tentatis, tandem haustu quatuor unciarum mercurii vivi, cum

duabus unciis olei amygd. dulc. sensim plane seda

batur.

Is in D. C. F. sERDOTI obseruatio de uitriusque p. 36, femorir o causa interna luxatione feliciter cura a. Puer

328쪽

septennis febre miliari pleuritica, paulo post febre

verminosa decumbens, vagos dolores senti it ad scapulas, z0xas et genu sinistrum, quod intumescebat, sed lintea calida, sacculi ex floribus sambuci et chamomillae, et sumus aromatum hos breui sustulit. Paulo post in gonii dextro magnus, durus et dolens oriebatur tumor, qui, adhibitis saeculis supra dictis, cum herbis aromaticis et spiritu vini camphorato, imminuebatur, cum puer noctu dormiens e lecto decidit, nullo tamen exinde oriente CorporiS vitio. Sed post octo dies pes dexter fere flaccidus, ad motum non aptus, sinistro brpuior, et sinister quoquo languidus inueniebatur, atque utriusque femoris luxatio apparebat. Caput dextri semoris prominebat ad duos digitos supra acetabulum, paulo retrorsum, et sinistri caput recta linea ad dimidium digitum extra acetabulum descenderat. Cum repositum caput se- moris dextri, ob aegri coli eos dolores, ter ab aceta-hul O rqpederet, peculiare instrumentum, hic simul delineaturi. adhibuit C. Auct0r, quo femoris caput in

acetabulo retinuit, et usu aromatum et adstringentium utriusque femoris luxation*m tandem curauit. I9 1OH. GONRAD. FU ES LINI obseruatis anatomic9- medica, praeternaturalimstructuram vescae Drinariae refereus. Puer 3ξ annorum per so mensos dolorem insignem in emittendo lotio sentiit. Chirurgus, qui calculum suspicabatur, ad collum vesicae tumorem scirrhosum iuglandis magnitudine inuenit, cum intestinum rectum digito indagabat. In se fisone defunesti tres vrethras reperit, vetiza urinaria calculo spongioso, quinque drachm. pondere, referta fuit; duas urethrae in lateribuS positae erant, media, reliquis breuior, tumore sciri hos o circumdabatur, tandem hae tres vrethrae in ossis pubis infima

329쪽

parte in sacculum iungebantur, a quo unus canaliS, Vrethras naturali similis, usque ad glandem progredie

1ium in Belgio habitantium Centuria prima. Hune catalogum secundum L INNAEI methodum, inspeciebus animalium adhibitam, instituit, ideoque hi odescribuntur mammalia, primates, mammalia, fera, mammalia, Myliae, mammalia, glires, mammati

pec0ra, mammalia, balua, mammalia, pete, aues, accipitres, aues, picae, aues, sinseres, aues, grat-lae , aues, galliuste, aues, passeres. Cum vero nimis ampla foret descriptio, si omnes species, quao

his characteribus indicantur, accurate declararemuS: harum ulteriorem enumerationem hic omittamus.

Centurin animalium secunda in Belgio ab eodem ob- p. et sis seruatorum simili modo hic tractatur, et continet amphibia reptilia, amphibia, serpentia, amphibia, nautis, pisces, opodes, pisces, it gulares, Pisces, thoracicos, pisces, abdominales, Pistes, branchiosegos et insecta, cotem ergar CAR. ALLIONI descriptis eortusae MAπ- p. 27 I. r HIoL I. Radix est fibrosa, protrudit solia sex, odoxata, glabra, Iobis undecim incisa, quilibet Iobus intres lobos dentatos diuiditur; scapus est teres, nudus; ex inuolucro uniuersali prodit umbella, radiis duodecim vnifloris instructa, flos ornatur calyce semi qui quefido, segmentis erectis, lanceolatis, corolla Odo-Jata patente, rotata, segmentis purpureo-Viola iri anthoris quinque conniventibus tubi orificio, stylo siliformi, hamato; fructus sistit capsulam oualem, inito cularem, quae semina plura nigra QOmpress angulata continet.

330쪽

p. 27S. zz) ID. I A C. D' AN N ONR de petrificatis quibusdam minus cognitis; I. disierit de fingulari Wchinitae Decie. Cum in omnibus echinis ac echinitis taeniae omnes semper ex uno puncto, testae vertice, Oriantur, hic in eo quam maximo ab his ditari; quippe qui ex meris assulis componitur, et cuius taeniarum paria tria ex vertice, duo reliqua oblique excurrunt et in os desinunt, duo ultima, ex punito in summit*te ani proficiscentia, oblique versus OS tendunt. Sic basis testae in quinque triangulos diuidi-- tur, et superior, siue convexa superficies, etiam quinque partes habet, duos triangulos similes, quorum Vertex cum vertice test e conuenis, lium aequierurum, cuius vertex in ani summit te est, duo tandem tra-peZiai Vnaquaeque vero listrum partium per futuram p 8 in duas aequales partes dispescitur. II. de concha an9mia plicula πολυλεπιογίγγλυμος purificata agitur. Est concha ex duabus valuis inaequalibus plicatis c0mposit , et propter valvarum Commissuram, qua οexilissimis fit denticulis, inprimis notari meretur. P λῖ ΙΙΙ. ostreum plicatum. pliciis valde inaequatibus, lapide- factum considerat Cl. Auctor Hoc plerumque imbricatum dicitur, et in eo a reliquis dissert, quod duas plicas in medio ambitus interiectas habet, qua rum latera inaequalia sunt, et proximas plic*s quin- p. 286. quies longitudine superans. IV. mille ra tubulis parallelis describitur, quae sp euiena constituit tubulg-riae, tubis hexangulis p. 288. IVS RNERI DE LA CHENAL Obseruationes

nonnullae bolanime. Prima describit Sisymbrium foliis pinnatis, imorum pinnis, oblongis, superiorum in nridius integris, Illiquis oualibus, ol Gyermis. Secunda ostondit, duar esse species Raphani nquet ici, alteram folio in profundas Lacinias diuiso, alteram fasio plerumque integro, interdum ad peditu ni laciniato,

quas

SEARCH

MENU NAVIGATION