Aurelius Augustinus Hipponensis sacrae scripturae interpres

251쪽

tractis, indicat ecclesiam purgatam Trac in Ev. Joh. 122 6. . h. 3, 18 dimensiones crucis, figurate intelligendae latitudo, caritas longitudo, PerseVerantia. cillitudo, meditatio religiosa profunditas, mysterium inexscrutabile. Ser. 165 . . . p. 55 n. 25. Talia vero legendo quis tandem negaverit, Augustinum, dum imperitiae succurrere artibus ingenii Voluit, in pejora etiam incidisse; si ejus est, Sen-εum, qui ab oratione alienus est, fingere, quam eum qui tutus est non recte assequi. Ita Verum CSt, ingenii sertilitatem, nisi solerti studiorum disciplina temperata, idonea doctrinae supellectile adornata sit, Spinas saepe et carduos ferre. Verum hoc tamen monendum est, argutias illas, quibus Augustinus non tam errasse quam errores intulisse dicendus est, mi-11Oris plerumque esse momenti etenim, quae in nominibus et numeris, in rebus historicis et chronologicis in titulis librorum, in parabolis et figuris poeticis ludendo confinxit, inepte satis et ridicule nonnunquam sinxit, ita vero ut ad cardinen doctriuae, ad medullam religionis Parum aut nihil pertineant.

Curae interpretationis Mogmaticae.

XXVII.

Analogia S. Scripturo bene obser Mala et

Quum omnis . Scripturae interpretatio eo denique tendat, it ipsa doctrina ibristiana ex Verbi8. - 16

252쪽

integra et genuina Prodeat, iure nostro ante monuimus p. 166), accuratam in singulis explicandis pluribusque Iocis inter se conserendis diligentiam nondum sussicere: nam ita si res esset, acribeia philologica, historica, logica saceret theologum sed animum requiri spiritu evangelii tinctum et imbutum, genio ejus assinem etiam et cognatum, de jam antea ex praeviis litterarum sacrarum ludiis Oncepta sic tandem fieri posse ut singula quaeque indoli religionis convenienter intelligantur.

Haec vero ea est S. Scripturo cinalogio, quam supremam interpreti normam esse Contendimus, quippe quae non arte vel auctoritate humana composita sit, sed simplici, sincera pia et cordata verbi divini exploratione ultro se praebeat. Haeretici et Seliis- Diatici autem legem illam parum plerumque curantes, in uno alterove loco ita immobili pede haerebant, ut, quicquid adversus vel aliter scriptum est, perfido

vel temere silentio praeterirent cum iis vero bene et eliciter ab Augustino rem actam esse idem , quoties ex harmonia librorum Sacrorum accuratius instituta summam doctrinae leniorem et fideliorem essecit. q)γε Hoc sero ost, quod dixI Tutherus liber die Auslog dor

253쪽

Ita in Arianis comprobat et laudat; hiete ex niuitis . Scripturae locis Iob. 5, 19 6 38. 8, 54. 9 4. 14, 10 28 20, 17. 1 Cor. 11, 3 al. de natura

Christi humana eoque inseriore disputarunt, hoc unum reprehendens, quod in illis totam veritatem Contentam absolutamque dixerunt illis quippe alia multa testimonia opponi posse, quibus divina in Christo gloria et majestas atris aequalis celebretur

Job 1, 1. 10, 3 al.); quid quod disertis verbis

ab auctoribus sacris distinctum esse duplex hac de re dicendi genus.' Quare ne illi repugnare sibi

videantur, Veritate ab una tantummodo Parte considerata, interpretis Sse locos Omnes ac singulos ex

cus. Das egenthei sieti et man an Hieronymo ; desseu Erkenutuismin de Obraischen practi War gros genuga inci or aher Ieichwoli di mistorie twas altsi uulgabhaudeIt, a gehet er os allκα seli vari de Rege d0;Glaubens ab. 'α7 do riu. I. 15. 22 'ΝOn immerit Scriptura utrumque dicis, et aequalem atri Filium, et Patrem maiorem Filio; illud enim propter formam Dei, hoc autem propter Orinam servi sine II coususione intolligitur. Et haec nobis regula per omnes S. Scripturas isolvendae hujus quaestionis ex Mn capituIo epistolae Pauli Pliii. I, 6 Promitur, tibi manifestius distinctio ista commondatur;

quaproΡter, cognita ista regula, non conturbabimur tanquam contrarii ac rePugnantibus inter de sanctOxum librorum sententiit.

254쪽

lustrare, atque typum doctrinae X Omnibus compositum fidelibus osseo e. ')Multa cum Donatistis etiam ex rationibus exegeticis disputata sunt. Quod de incorrupta ecclesiae sanctitate contendebant eam ex hominibus castis et innocentibus adeo compositam esse debere, ut impii quique ex sinu ecclesiae ejiciendi essent, neque ulla disciplinae vitaeque poenitentia in societatem fratrum recipiendi irpbare conati sunt ex Sacra Scriptura,

quae saepissime Ps. 25, 4. s. 52, 11. Jer. 23, 28. Matth. 7, 23. 18, 1 . 1 Cor. 5, 11 Epb. 5, 11. 1

Tim. 5, 22 l. homines jubet, ut ues Peceatorum Evitetur, usum et consuetudinem impiorum fugere, neque ulla cum iis consilia inire. Huic autem nimiae severitati Augustinus turnum ita occurrit, ut illa non tam de societate externa dicta esse moneat, quae LVitari non semper possit, qui de consensu animi et Consiliorum communione, hanc vero effugi posse Salva ecclesiae pace ac unitate; deinde ex aliis locis adductis constare docet Matth. 13, 24. 18, 22 2 COP. 2 6 s. 2 ina. 2, 25 . , disciplinae rigorem humanitate temperatum esse debere, ut Poenitentibus spes in ecclesiam redeundi pateat. ' - Illam vero sanc-

59, 2. I, 2. 78, 2. 5. Ser. 126 8. 155, . . Contr. Serm Arian. . . . Ontr. MaXimiu. I. . . de riuit. I. 12-16. I. I. δ' de unico bapt. u. 14. 24. Brevio Collat. c. Donat. n. 18.eonir Epist. armen ΙΙ. 59 non communiCare est nou Consentire sed haec salva pace facienda urit, et quantum admittit ossicium conservandae unitatis.' ΠΙ. 12-27: Qui nou vult odoro in concilio Vanitatis, Iou Vane-

255쪽

titatem persectam Donatistae in ecclesia catholica amis-Sam sSe OCuerimat, e quo nimium cle disciplinae seVeritate omissum esset, neque nisi in societate sua Superstitem esse, ut ecclesia Vera extra fines Africae nusquam floreret. In cujus rei fidem mirum est, quaenam e S. Scriptura testimonia arcessierint ex Luc. 13, 23 constare quippe diXerunt CXiguum lio-minum numerum salvum futurum esse hun vero

in regionibus Africae Iuperendum esse, praedictum CSse voluerunt in Cant. 1, 6 Vindica mihi, quem diligit antima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie 'inc in Habac. 3, 3 VDeus ab Austi Africo veniet, et Sanctus de monte Pharai ). Quibus inepte et insolenter sic argutantibus Augustinus Cum accuratam

opposuit illorum locorum interpretationem, quibus abusi sunt, δ' tum vero ea quae ab I ,so Jesu dicta sunt de Evangelii doctrina populis omnibus communiter destinata Matth. 8, 11. 28, 19. Liae 24 47. Act. 1, 8 al. unde sine insigni impietate contendi

non Possit , ecclesiae Critatem intra angustos uuius

provinciae sine restrictam esse. Cum his Prox-

totius Orbis uitate separata, quae non Potest iuvenire. Non quaerat qui Separatos uStos, Sed cum ipsis potius in malorum temporali commixtione Concorditer gemat. ad Donat. Post Collat. . . ara manifestum est, istiuguenda esse tempora Celesiae non am nunc esse talem qualis post resurrectionem sutura est; nunc malos hahere permixtos, nun omnino non habituram.

ης Sic recto observavit, verba ex Cantico Cauticorum adhibita non a pastore dilectae, sed ab amasia dilecto dicta esse, ideoque ad ecclesiam referri non Osse. - coutr. p. armeti. I. 21. de uult eccI. II. O. b. I. contr. Crescou. III. 75. coiitr. Gaudent. II. . Ser. 66,

256쪽

ime conjunctum est, quod isti de sacramento baptismi docebant iuste et legitime eum nonnisi a puris

castisque manibus h. e. a sacerdotibus suis ministrari, pendere autem a sanctitate ministrantis Vim et auctoritatem sacramenti, ideoque, si quis in ecclesia catholica lavacrum sacrum acceperit, iterationem ejus ad salutem neces iam esse. Quod quidem ex litteris sacris ita probare conati sunt, ut ad effata frequentiora provocarent, quibus Sacerdotes Iustrare se et sanctificare jubentur, sacrificia autem et reces manibus labiisque impuris oblatae detestationi ebovae esse dicuntur Exod. 19, 22. Prov. 21, 27 doli. 9, 31 al.), neque non ad Verba es de arbore bona fructus honos, de mala mesos serente Matth. 7, 17.1M, neque dedignati sunt Verba quaedam de sontibus et unguentis poetice dicta inepta interpretatione ad baptismum trahere. φ In his omnibus Augustinus non solum significationem Veram et genuinam, a Schismaticis obscuratam, luculente exhibet, sed exempla objicit Bileaini Num. 24 , cuius preces audi tae a Jehova fuerint, ' et Jesu, qui baptismum a

Johanne, ministro subdit sibi, Petiit unde constare docet, vim Sacramenti salutarem a Virtute acerdotis

δη Psalm. 14o 14r , 5 Voleum peccatoris non impinguet caput meum, ex LXX de oleo convivali. Proν. 5, 15 r inbibe aquam de cisterna tua, et luenta putei tui, ex imagino solita de eastitate matrimonii justi et Iegitimi. φ ξ contra Ep. Parmen. II. 7 verba Oua, quae Pro POPulo dicuntur in precibus, etiamsi a malis dicantur episco-Pis, Xaudiri tamen, o pro Perversitate Piacoporum, sed pro devotione populorum.'

257쪽

non pendere, sed ipsi ritu inesse, modo juxta fidei Tegulam omnia observata suerint. δ')Neque in quaestionibus iis, quae cum Pelagianis agitatae sunt, exempla desunt, quanta fuerit dilige tiaraugustini in doctrina christiana ex singulis Iesu apostolorumque dictis concinnanda dabimus brevi conspectu proposita ea, quae in libro aureo de gratia et libero arbitrio' de hac doctrina, dissicili prae omnibus et spinis obsita, via Xegetica disputata sunt; β)extremis tantummodo lineis adumbrata, sed ipsis auctoris verbis descripta dabimus: 1 VRevelavit nobis per Scripturam S. Deus, esse in homine liberum oluntatis arbitrium, quia ipsa divina praecepta homini non prodessent, nisi haberet liberum arbitrium, quo ea saciens ad promissa praemia Perveniret; deinde tam multa mandata sunt, quae ipsam quodammodo nominatim o veniunt voluntatem. Quando autem dicit homo non possum facere quod praecipitur quoniam concupi-

μ' contr. iit. Petil. II. 57. Scr. 92, 5 3. Pist. Io8 6 Contra EP. Parmeri. II. Io-15. 24: si minister scius est, Sp. . deest quidem Saluti ejus, ut auferat se a cogitationibus, quae sunt sine intelIectu ministerium tameα ejus non deserit, quo Per eum salutem peratur ali aeum. ex a Cor. 9, 17: Si Olens hoc ago, mercedem habeo; si autem invitus, dispensati mihi credita est a. β' Constat vero ex Ep. 21 ma librum illum Oppositum osse monachis quibusdam Adrumeticis, qui ipsa Augustini auctoritate adducti sunt ut negarent, homines se cundum Opera sua lim judicandos esse ita quum ad usus et rationes itae descenderet, necessitate e coactum vidit, ut de severitate, qua libertatis usum contra Pelagiano negabat, aliquantulum remitteret.

258쪽

scentia mea vincor, iam quidem de ignorantia non habet excusationem; et utique cui dicitur: noli vinci arbitrium voluntatis ejus sine dubio convenitur, velle enim it tolle propriae voluntatis est. ἔν --2 Sed metuendum est, ne ista omnia divina testimonia sic intelligantur, ut ad vitam piam et bonam Cotiversationem adjutorio ct gratio Dei locus non relinquatur, ut audeat miser homo, quando bene vi xit et bene operatur non in Domino gloriari. Ut stat praeceptum), adjuvat gratia Dpe nisi adiuverit, nihil ex crit nisi virtus peccati augetur uim Concupiscentia et majores Vires accipit ego prohibente, nisi adjuvet Spiritus gratiae ergo et victoria, quai cccatum Vincitur, nihil aliud est quam donum Dei in isto certaminoe adjuvantis liberum arbitrium. 3 Testimoniis divinis probatin', gratiam Dei non secundum merita Ποεtra dari . quandoquidem non solum nullis bonis, verum etiam multis meritis malis praecedetitibus videmus datam, et quotidie dari videmus. Sed plane quum data suerit, incipiunt esse eliram merita nostra bona, per illam tamen; nam si se illa Sid)traXerit, cadit homo. de Deces sarium est homini, ut gratia Dei non solum iustificetur impius i. e. ei impio at justus, sed etiam,

F Ouid voro idem Atig. vehementer Pelagianis Objecit:

hominibus esse arbitrium ad eccaudum, non ad te vivendum ' do spir et liti. n. 5. Coutra duas epP. Pelag. ΙΙ. 53 - est inconstantia certe , sed quae laudari debet, dum ipso sic docuit exemplo, erraro vel saltem non veritatem totam et integram attingere, qui systemata in religioue angant, sinit licitate evangelica relicta usuque vitae Practic ueglect .

259쪽

quum sue1it iam iustissicatus e sule, ambulet cum illo gratia, et incumbat super ipsum ne cadat. Si Pelagiani merita nostra sic intelligerent, ut etiam ipsa dona Dei esse cognoscerent, non Sset CProbanda ista sententia; quoniam vero merita humana sic praedicant, ut ea ex semet ipso habere hominem dicant, rectissime respondet apostolus quid habes,

quod non accepisti Sed dicit apostoliis, Deum

maicuique reddere secundum opera ejus si autem vita aeterna bonis operibus redditur, quomodo gratia est ita aeterna, quum gratia non peribus reddatur, sed gratis detur Ossa quaestio nullo modo

mihi videtur posse dissolvi, nisi intelligamus, et ipsa

opera bona nostra, quibus vita aeterna redditur, ad Dei gratiam pertinere, itaque sine dubio et vita aeterna Dei gratia est, et ipsa etiam gratis daturi et ero, quoniam praemium ejus est, gratia est pro gratia, tanquam merces pro justitia. 'Accedant denique ex libro de de et operibus

observationes de vera interpretatione eorum, quae in

litteris sacris hac de re disputata sunt 1. Laudibus summis 'essertur fides in Christum, inprimis a Paulo, qui docet hominem per fidem justificari sine operi bus. - 2. Haec dissicilius dicta sunt, ut prave in tolligi queant, et a multis cur maga pietatis detri mento intellecta suerint, qud observavit jam in secunda epistola Petrus. - . Explicatio vero petenda est ex burimis Iesu et apostolorum, aut etiam ipsius verbis, qui uno veluti re praecepta morum iterum iterumque repetulit. Vocentes, side profes-

260쪽

sionem sinoe operibus bonis mihil prodesso. 4. alitu et Jacobus verbis igitur, jori ipsa re dis serunt; hic enim de operibus loquitur, quae fidem seqamtur et sequi debetit, ille de operibus, quae fidem

praecedunt, hoc docens, hominem posse Per deni justificari, etiamsi opera legis On praecesSerint. 5. Fides quae in Scriptura sacra commendatur, fides CVangelica et salutaris est, cujus opera ex dilectione ultro procedunt; ideoque eam apostoli prius insinuant, quod in homine ipso, nisi adsit fides, vita bona sequi non potest haec enim a vera de ita insopa rabilis est, ut de ipsa vita honesta omnibusque virtutibus insignis sit. '

XXVIII.

Animus proeceps ad sententias prisatas auctoribus sacris obtrudera S.

Quid vero, dixerit sortasse aliquis, Augustinus ille, in quo sobriam et circumspectam inter

Rex ad 1 Cor. 5, 15 si cujus opus arserit, detrimentum patietur, ipse autem Salvus erit, mi tamen quasi per ig-tioni x: Quidam ita intelligendum Putant, ut qui, quum fidem habeant, male operauteS ier quasdam ignis Oenas possint iurgari ins salutem percipiendam. Si rgo iuraumerabilia, quae per omne Scripturas sine ambigui tale dicta reperiri possunt de necessitate bonorum ope rum salsa suut poterit verus esse ille intellectus Sed quia hinc inpostolica manifestisεμ et ρθrtissima festia monia falsa esse non possunt, Ilud quod obscuro dictum est sic intelligondum se, ut his manifestis montanDeniatur Esses contrarium; - vertissime Scriptura ossatur, nihil rodosso dom, nisi .am Mam de sinipit vostolus, quin s diloclisnom Operatur, ains Osribus ulm aD