Joannis Harduini Societatis Jesu presbyteri Chronologiae ex nummis antiquis restitutae prolusio de nummis Herodianum

21쪽

L Go anno principatus Herodi fuerit.

VI cτo RiΑΜ a Sosio relatam suisse nummus ho

anno allatus docet, cum imperium rei militaris in Syria sub Antonio Triumviro gereret. Trium a vit de Iudaea Romae Sosius anno sequente, ut Fasti docent, quos retulimus. Hoc igitur anno capta sunt Hierosolyma,

eodemque Herodes impositus Ethnarcha Iudaeae a Sosio, Antonii & Octaviani jussu. Neque enim ultra annum posirem strenue seliciterque gestam differri triumphum illo momos suit. Itaque a Iosepho , qui Herodis initium, & illud

quidem, ut volunt, alterum, anno superiore statuit,non sine causa discedimus: ut & ab auctore brevis Chronologiae, Seir Holam Zut mi regnum Proselytorum,ut appellat nisIudaea, hoc est, Herodiadum, annis centum ac tribus usquGad Vrbis excidium circumscribit, ejusque proinde initium . conjicit in annum Vrbis Romae DCCXXI. amen huncqvuntur calculum hodieque Iudaei in sui alendariis: sed Europaei tantum, a vasto admodum genere hominum delusii, abhinc annos vix dum quingentos. occisu en aurentis Antigonus, inquit ille, pag. 6o. anno centesimo tertio regnis seritatis Ita chabaeorum. In Vus vicem sub rutus Imrod filius antipatri, Alac bacorum qui ruri rus totam frimitiam Amisorum suorum trucia raris. Regnavit autem annis duo se nempe, opinor, ut Herodis pessim principis typuc

22쪽

HE R O s I AD u M. fuisse Saul credatin ,duo pariter duntaxat Herodis anni coinmemorantur. Et pag. 6I. centesimo tertio reini Pr=st torum , qui in annus CCCC xx. a templo resaurato, termisi simus DCCC xxv III. ab orbe condito, venit Vesasiamus, Ffo aequan is risem. Fabulam preteterea de Herode ac puella Machabara describit ex Talnaude Barioloccius, tomo tertio

Bibliothecae Rabbinicae, pag. ys6. quam si quis conserat eum tragoedia de Marianime apud Josephum,plus in ista sortasta concinnitatis atque artis, nihilo certe plus veritatis,quam in priore deprehendat. Agebat Herodes aetatis annum x v. si vere prodidit auctor Antiquitatum Judaicarum , quisquis est, anno V.C.

D C C v III. Galilaeam Herodi comimissam fuisse, νεω πανά - πατιν Ο.τι, ιε γαρ ἐγεγον μονα λη, cum essit omnino, venis , annos duntaxat quindecim narus. Atqui, ut re te Salianus admonuit, si Herodes circiter L xx. annum de vita

exiit, quod istius testificationi passim creditur,septimum si pra vicesimum tunc alarium agebat,non quintum decimiim. Sed vanus scriptor fortassis nillil aliud eo loci spectabat,quam ut ex Herode priore herois magni speciem inserivaret, atque imaginem principis Cyro Xenophontis nili Io inferiorem effingeret,ne desideraretur in egregio opere splendida quoque illiusmodi tabula. Itaque in puero generosam indolem, occasionem peropportune oblatam promendae virtutis, denique jam tum in eo excelsa onusia supra aetatem commentus est: idqmque postea priorum quae scrIpsisset oblutus, senectutelia illi quidem, ut erat propositum, heroe dignam impertiit: sed cum praeteritorum annorum seriemunime congruentem. Nam qui vi pro ιε, hoc est,rcx v. pro x v. reponunt, nec verum assequuntur,nec Iosephi mensem: siquidem S: scribi oportuisse,&auctorem is revera seria

illa,Salianus erudite probat. est fidem atque auet

23쪽

ritatem conciliare operi volunt, qui sic corrigunt: quiquo ibi similiter, ne secum pugnare videatur arctiitectus Origis num bellorumque Judaicorumβευτὰου ρονος pro rescriabunt, rursumque τοιδους pro ii, hoc μαλκοσίους pro η αiIς οέω, sexcentaque similia: ecquod erit, mabo, monumentum tam spurium, tam falsum, cui non domum accedat auctoritas ac veri opinio,si perperam adscripti emendentur anni mensesque,ceteraque νο certissima indicia expungantur

II. casu Principatus Hurodi datus.

Anno Vrbis conditae DCXCI. Cn. Pompejus Hiero δε- lyma cepit ,& ex iίω fano nisu attigit, inquit Cicero, in Oratione pro Flacco. Cetera tamen Iudaeae oppida vel castella munita non cepit, sed in unis Hierosolymis acqui vit sive desiderio Vrbis ac triumphi revocatus, sive expu- an si dissicultate deterritus. amobrem & per jocunia massis Hieros marius ad ultio, libro I. ad Atticiam,epist.9. nuncupatur: & in titulo triumphorum ejus, quem Plinius describit, libro v II. sect. XX VI I. non de Judaea, sed de Judaeis legitur triumphasse: quos nimirum ex parte tantumna

do superasset: EX ASIA. PONTO. ARMENIA ... CDLICI A. SYRIA. SCYTHIS. IVD AEIS. A L B AN IS ...

111THRIDATE ATQUE TIGRANE TRI'MPHAVIT.

Itaque non potuit tunc fieri provincia Populi Romani Judaea,sed tantum ex parte stipendiaria. At postquam Sosius de Tudaea triumphavit, potuit provincia essici: tamen racta non est: sed Herodi data est titulo regio, hanc,uti nunc videtur, ob causam. Erat Iulius Caesar Dictator in magno at alieno Herodis, uti conjicere est ex illa Tullii voce ad Atticum, libro VI. epist. I. scripta anno DCCo.Sed heus ius. Jame a C are per Herodem calama istica quisquaginta

24쪽

HERODIADuΜ. 2sexto sis Quae summa est iroooo librarum, ut dicimus, Gallicarum: nam lingula talenta.Attica essiciunt libras a4oo. Ex eo conjici potest similes Caesari pecuniae summas Her0- dena foenori dedisse. Itaque cum Octavianum Caesarem a nitas & succeisio, Antonium vetus necessitudo cum Caesare Dictatore cogerent omne illius aes alienum suscipere , &quoquo modo dissolvere, sic visum est ambobus hoc nomen explicare : si pro sorte nimirum & usuris,creditori, vel si magis ita placet, creditoris filio, Iudaeae cum Samaria principatum a narent. Quod beneficium , pretiumve, postea August. ivi Julii F. eadem de causa Archelao Herodis filio prorogavit. At eo extincto, cum idem Augustus solutionem idoneam censeret esse fallam paterni nominis, & careret liberis Archelaus, regnum Judaeae quasi postliminio recepit,ac sibi suoque fisco adseruit. Haec probabilis una nunc quidem videtur causa fuisse tum Herodiani in Iudaea regni, neglectis Iosephi fabulis: tum Judaeae post Archelaum e vivis sublatum in Augusti provinciam redactae.

III. ditio Herodi erit ad gnata.

Ethnarchiam Herodis regiamque potestatem ad Iudaeam tantummodo cum Samaria pertinuisse, Hyperaspistae assentimur. Neque enim existimandum est a sacro Scriptore Luca, cap. III. tetrarchias quatuor enumerari eo conssilio, ut olim sub Herode priore in unum corpus fuisse conjunctas, tunc vero distractas atque divulsas, posteri crederent: cum nec ibi Herodem priorem spectari ullo modo a sacro Scriptore oportuerit, nec usquam sacrae litterae tam

tam illi potentiam adscribant : sed quod ineunte Domino Chri sto Servatore praedicandi munus, ad oves quaperierantae mus Isia A, aequum & par idit consignari tempus praedica - .

25쪽

16 DE NuΜMIstionis illius, appellatis principibus, qui in utroque regno,

Juda nimirum &Istacte, principatum, magistratumve sub Principe, obtinerent. At Ethnarchae regisque jure ac tistulo Herodem sola Iudaea, Samariaque potitum suisse, non item Galilaea, certissimo argumento est, quod obsides clientelae ac fidei suae pro utraque illa ditione, Samaria scilicet ac Iudaea, atque in eo solo duntaxat, conditae ab illo fuere civitates duae, Caesarea & Sebaste: in Galilaea , & Trachonistide, ditione tanto ampliore, nulla, nisi postquam utraque

ethnarchia in potestatem liberorum Herodis ven Deinde haec utraque cane sola ditio, Iudaeam dico &Samariam, ac ne tunc integra quidem Samaria, λώω, in libro primo Machab.c. XI nuncupatur. Haec ergo intelligi pariter debet Herodis etlinarchia: eoque sensu rex D- tantum appellatur, Luc. I, 3.quo & Archelaus filius, Mat. I, 22. Nam & in sacris Novi Testamenti litteris,librisque Machabaeorum, ut nunc de ceteris sileam, tam intelligitur extra Iudaeam Galilaea , cum Iudaea appellatur, quam est Atra Normanniam Britannia minor : & Archelaum praeterea totum adiisse regnum paternum sacer scriptor indicat , cum ipsum ait regnasse in Judaea pro Herode patre suo: ut in libris Regum haec thrina loquendi obvia, regnia is fidus eiu pro eo, integram haereditatem, quam moriens

pater reliquisset, ad filium pertinuisse significat. Scriptorubus sacris, quibus in loquendo nihil esse diligentius accur liusve potest, Plinius quoque adstipulatur. Nam is Joinpen oppidum nunc Samariae adscribit, libro V. sect. XIV. nunc Iudaeae, sect. XV. & libro IX. seet. IV. Quid ita λ qu

niam utraque regio uni sive ethnarchae, sive regi, sive donique praesidi obtemperaret: cui ditioni cum a nobiliore. rarte Judaeae saepissime nomen adliaresceret, sive Rex J

26쪽

datae quispiam appellaretur, sive Iudaeae &Samariae, nihil in

tererat.

Argumento postremum accedat, si ita lubet, praeter nummum Herodis ethnarchae , quem exposuimus ad annum DCCXVIII. nummus Zenodori tetrarchae, qui Heroindi aequalis fuit. Nam cur in Zenodori nummo insculpta vultus estigies est, Herodis e d rso nummus omnino nullus occurrit, cum ejusdem v uus effgiet nisi quod iste in Iuda: a tantum proprie dicta, hoc est in regno ac tribu Judaregnavit: ubi subditorum sere nemo, quia Judaei plerique omnes, monetam aliquo vultu impressam admitteret : ille extra hoc regnum , Galilaeae praefuit vel Trachonitidi, ubi haud plures Iudaei, quam Graeci , larent. Quodsi angustis adeo finibus circumscriptum Herodis regnum fuit, si Iudaeae ille solum ae Samariae praefuit: annon aperte cum sacris scriptoribus pugnat Iosephus, sive cum Galilaeam quoque, aliasque tetrarchias ei liberaliter donat, eoque nomine ex regulo facit Herodem Magnum y sive cum testamento, alteri e liberis Iudaeam, Galilaeam alteri: illi Tractionitidena, Jamniam isti cum Moto, dividentem inducit At istum quidem rerum Iudaicarum scriptorem cum insigniter obcaecavit Herodiani regni amplificandi desiderium, tum parum fida, qualem plerique mendaces habent, memoria impulit, ut in illo quoque a gumento secum pugnantia de more scriberet. Nam libro XV. c. XI. p. s i. narrat Herodem, ubi primum capessivit regni administrationem, im βασιλειαν παραλαβων, Idumaeae & Gaetae dedisse Costo. haro praesesturam: hoc est, usius calculo , anno V.C. DCCXIV. cum tamen idena sseveret, eodem illo capito

XI. pag. F . Gazam Herodi ipsi traditam nosse a Caesare, post Ocςnnium tantum, anno DCCXXIV. exeunte.

27쪽

IV. Vnde Ethnarchae titulum Herodes ii

acceperit. Anno V.C.DCXI. Simon summus Pontifex, idemque simul totius gentis Iudaeorum Ethnarclia factus est, ita prodente scriptore sacro, I. Mach. XIII, 4 I. S XlV, I. ψ7. I ris re sacerdotes eorum cons erunt eum esse ducem suum crsu um sacerdotem Et sificepit Sison , placuit ei,

ut summo sicerdotio fungeretur, D esset Euxu PRINCEPS GENTIS Judaeorum cs sacerdotum, praeesset omnMus:

Anno DCXIX. factus est Ioannes Simonis F. princeps face dolumposipatrem suum, ac proinde cum besti gereret, pari jure Centum omnino post annos , anno V. C. DCCXVIII. qui Herodem in nummis viderit appellari, nec sit ille admodum in conjiciendo hebes , quid aliud ex eo colligat, quam toto illo tempore interjecto ethnarchas in Iudaea filisse, quorum in locum ac nomen &possessionem immissius Herodes fuerit, et lanarchiae titulo tunc primum sejuncto ab honore summi sacerdotii, sive principis sacer- dotum λ Qvqd si verum est, ut sane videtur, an primum temere arbitrabimur huncce nummum ei latuisse , qui Iudaicas Origines concidit: quippe qui Herodem ab Antonio

primum tetrarcham , ab eodem postea & μb Octaviano Caesare regem fuit se renunciatum scribat, libro XIV. cap. XXII l. nusquam appellet ethnarchamὶ Archelaum contra, qui statim rex fuit pro patre suo, ut Matthaeus admonet, ethnarcham semel atque iterum faciat, libro XVII. cap. XIII. & XV. eoque nomine ab Augusto donatum referat:

neget autem regem fuisse ὶ Quid deinde illa fabula fiet, quae circumfertur de Alexandro, si Strabonem audimus, li-

28쪽

bro XVI. pag. 76r. vel si Josepho potior fides, libro XIII.

cap. XIX. de Aristobulo Alexandri fratre ac decestare, qui primus pro sacerdote se regem accepto diademate secerit: quibus demortuis disceptantes de regno fratres, Hyrcanum& Aristobulum Pompeius superveniens dejeceriti Verum haud multo post principatus initia Herodem donatum ibisse regis titulo, testis est scriptura cum plinio,&vetusto lapide, quem inferius scribemus. Et Plinius certe jam tum fuisse regem innuit, cum Caesaream conderet. Sed non alio jure hunc titulum sive gessit Herodes, sive in Archelaum transfudit, quam quo ipse prius 'E Θναρχης suit: hoc est, sub Clientelae professione: ut Archelao absque liberis e vita demigrante, rediret ad fiscum Augusti provincia, ut dicemus, vel ad Senatum populumque Romanum. Nunc de altero significatu vocis , a. Cor. XI, 32. dicere supersedemus, ne longius digredi videamur ab instituto

nostro.

. . Ad Annum V.C. DCC xx III. . De Zenodoro tetrarcha.

VIDE RuNT hunc Zenodori nummum Iosephus&Dio.

Et ab illo quidem, lib. XV. Antiq. cap. XIII. ab isto, lib. LIV. pag. 6oa. dicitur Zηναρος τις, quoniam erat ex aequo utrique ignotus: id quod de Josepho profecto mirum est, si suit, ut creditur , illius tractus atque aevi scriptor. Ait uterque hujus tetrarchiam Herodi fuisse ab Augusto donatam: cum alterutri potius e liberis Herodis dici oportuerit. Et Dio quidem donatam refert anno DCCXXXIV. Qisdenim illum e ummo intelligebat hoc anno DCCXXIII. tetrarcham suisse, in annos undecim ei imperium prorogavit. At Josephus tantum in annos novem: Metrarctuam

29쪽

quanquana idem a seipso pro more dissidens,libro XV. cap. XI I. pag. I. Paneados extra Trachonitidem tetrarchami Zenodorum facit. Verum eo inclinat animus ut credam, Galilaeae simul tetrarcham fuisse, ac Trachonitidis & Ituraeae. Alterutrum certe ex Herodis liberis, Herodem aut Philippum, post mortem ei suffectum fuisse, ex apta nummorum serie intelligitur: vel potius inumque. Nam Galilaeam aruter,alter Trachonitidem adeptus videtur alio jure ac titulo, quam Iudaeam pater: nempe ob aliquam cum Zenodoro affinitatem , in quam illi se callide insinuassent,iametsi ea nunc sit obscura. Vixisse autem Zenodorum tetrarcham, usque

ad initia Herodis & Philippi tetrarcharum, probabili argumento est, quod non ante id tempus conditae sunt in Tr chonitide &Galilaea urbes, quae larent sub praesidio Romanorum, velut pignora fidei Principis, ejusdemque clientelae. Primum a Philippo Herodis F. Caesarea Paneados in Tracho nitidis confinio absoluta est anno DCCLIV. Serius ab Herode tetrarcha Tiberias, persecta demum anno Tiberii quarto currente. Ab Zenodoro , cujus aetate Asia ab Octaviano Caesare est recepta, quoniam avito suo regno potiretur , ae se sponte clientelae Caesaris submisisset, & careret prole mascula, nihil causae fuit, qxiamobrem ita caveretur. Itaque tunc demum vivere desiit se satis quidem probabiliter ereditur, cum ea pignora a tetrarchis Herode ac Philippo Caesar exegit, cujus praeter spetii ac voluntatem assinitatem illi cum Zenodoro contraxissent. Nam ex ea conjunctione hereditatem, in quam ipse Caesar se involaturum Zenodoro mortuo spe praecepisset, avςrtebant a Caesare, atque in se derivabant. .

Annus interim in nummo dinodori notatus, L. BIIS. est ansm Graecorum CCLXXXII. Isic enim longe accuratius

30쪽

ios eos

HERODIADu M. ΠsusIocutus est sacer scriptor, quam vulgo soleant eruditi,qui Seleucidarum annos appellant, ut alias dicemus. Eandem aram Graecorum his ipsis temporibus exhibet nummus Tyriorum, ante annos tres, quam iste Zenodori, percussus, egara Medicea, & e Cimelio D. DRON: ΘΟΣ, id est, annus CCLXXIX. TYP. MisTpo ΠΟΛΕΩΣ. Qitam Norisius pag. ex epocha commentitia resert ad annum V. C. DCCCCVI. aerae Christianae CLIII. quae sunt Antonini Pii tempora : cum ipse character litterae Σ monere debuerit, nummi fabricam multo esse vetustiorem. Ducentis itaque sere annis, non in isto tantum, sed & in aliis quatuor simiIibus nummis aberrat. Erroris autem causa Norisio duplex fuit: altera quod Tyrum metropolim factam fuisse Hadriani principatu Suidae falso testi credidit: altera, quod Tyriorum epocham in Chronico vetere allatam, esse genuinam, nobis ipsis, nam est fatendum ingenue, praeeuntibus, existimavit. At nullam Tyriorum aeram ibisse, nisi quae Graecorum fuit, usque ad Asam receptam ab Octaviano Caesare, ex quo a cepere Augustanam, in Clironologia Augusti docebimus. Iannum V. C. DCCXXxII1. . De quilusdam nummis Cae rea Palaestinae.

Qui vel aevo isto metropolim fuisse O seream Palaestinae

inficiantur, vel aeram computasse ainiis sere temporia hus, hoc est, sive ab Asia recepta, ut Tyrus fecit, aliaeque Syriae civitates: sive a suis ipsius encaeniis, quod sorte verius alia quibus videri possit: calterutro certe ex capite ducat aera ista initium, Augustana non immerito nuncupatur ii vel Patiarum falsi convincant, penes quem scilicet horum nummorum fidem esse volumus: vel ad Caesaream Palaestinae probent illum in primis minime pertinere , in quo palma iur