Joannis Harduini Societatis Jesu presbyteri Chronologiae ex nummis antiquis restitutae prolusio de nummis Herodianum

31쪽

3α DRtNuMMrs sculpta cum ancora est : vel denique Mazacam Cappadociis jam ab anno isto Caesaream dictam fuisse, quam alii veterum sub Claudio, alii sub Tiberio nomine isto donatam perlii bent: recte an secus, nihil ad nos in praesenti.

Ad annum V. C. DCCXxx IV. o

De Ten novo, quod Hierosolymis, ut cressitur

Herodes ex uxit.

HERODEM jussisse templum novum exstrui, vetere a

fundamentis diruto, regni sui anno XVIII. auctor est Iosephus,libro XV. Antiq. cap. XIV. At libro I.de bello, cap.

XVI. anno XV. πεντεκωλκάτω dixit, tum memoriae lapsu , tum oblivione veteris parcemiae, Mendaces esse memores opo

iere. Est enim fictarum rerum memoria haud paulo dissicilior quam verarum : atque hoc certissime indicio deprehenduntur mendaciorum architecti, cum obliti priorum quae dixerint, posterius diversa scribunt, ac secum ipsi laedepugnant. De Templo Herodis marmoreo Talnaudistae Io-quuntur Ord. a. Moed, cod. 9. Succa, cap. F. Hachalii. tempore autem hanc illi tabulam concinnarint, alias Deo dante aperiemus. Fietam certe ac resertam fabulis esse Iosephi narrationem, de renovatione aedis ab Herode, & pugnare omnino cum sacris paginis illam a fundamentis aedi ficationem, jamaudum S A LIA N U S noster edocuit, ad annum mundi O3s. Nec sortassis temere aliquis assirmarit, nihilo natis Herodem Hierosolymitano templo opsram impendisse , quam Capitolino : confictamque illam esse publicae magnificentiae praedicationem in exstructione socrarum etiam aedium, ne non omni ex parte Herodis Magni titulum implesse videretur.

32쪽

Ad annum V.C. DCCx LIV.

De anno natali situ ostreae Palae ae , ex Josipho.

CAE S A RE A M Palaestinae ab Herode exaedificatam fuisse

anno decise , narrat Josephus, libro XVI. cap. IX. Gu decimo dixerat, libro XV. cap. XIII. Olympiade CXCILcujus hic annus quartus est, ex vulgari salsoque calculo: ex Pliniano & vero, annus secundus Olympiadis CXCV. Sic idem libro XIV. Antiq. cap. XXVI. scribit Herodem acco. pisse regnum a Senatu, Olympiade CLXXXIv. Cato pro Cneiob Domitio Calvino II. &C. Asinio Pollione Coss. qui fuit annus Vrbis DCCXIV. At a recepto & vulgari Olympiadum calculo dissidet: ex quo horum Consulatus inc;dit in annum secundum Olympiadis CLXXXV. A Pliniano autem veroque calculo annis duodecim discrepat. Nam fili annus ille quartus Olympiadi s CLXXXVII. Similis alibi

error non unus. Qui porro homini Iudaeo venit in mentem Olympiadas computare, aut has omnino comi temorare, in rebus Palaestinae ac Iudaeae describendis y Id enim perinde esse videtur, ac si quis natalem urbis alicujus, in Gallia Hispaniave hoc aevo conditae, annis Hegirae definiat. Quis autem hunc miretur in adsignando Caesareae laestinae anno natali incertum fluctuasse, qui situm urbis penitus ignorarit λ Nam ille Palaestinae, ut creditur,incola, unus omnium Caesaream Palaestinae, egregius finium reguli Urum magister, e Palaestina transmigrare jubet in Phoenicen, libro XV. Antiq. cap. XIII. Si ais inquit, haec urbs in Phaenisti, qua in Ainptu Warer vigatur , Dominter cr titor . lesur cuias. Geographicum ille nimirumPliniiopus tunc habuit ante A ulos, in quo haec illius orae maritimae oppida

33쪽

Mettiquior terra um inundatione, ut ferunt . . . . Inde Aposi nia, Stramis turris, eadem Caesarea ab Herode rege condDta. Anis Pati mae , deinde Harnice. Et sect. XVIII Iunc redeundum es ad oram , atque Phoenicen. Fuit o pidum Crocodilon .... Doron, Sycaminon. Ex hoc loco objectus error est hymini imperito: qui cum Caesaream cerneret appellari inter Ioppen Phoenicum, & Dora Phoenices, pariter Phoeniciae adscribendam esse censuit Caesaream, quippe nam diam inter utrumque oppidum. Nec vidit homo acutus, Ioppen Phoenicum a Plinio dici, non quod urbs ea Phoenices esset, sed quod a Phoenicibus condita, sicut Massilia Grae- eorum I ocaeensium, Istropolis Milesiorum, aliaeque multae apud Plinium. An justa deinde vel hoc uno argumento suspicio est, Palaestinam huic homini, nisi in Pliniano opere, non esse conspectam 3 nec fidem usquam mereri, qui visma a se nihilominus contestetur

in annum L aerae CCristianae. L. De anno narati tarisi Domin .

QUIBUS inducti argumentis mutemus sententiam de anno Christi natali , atramque nunc arbitremur illam, quae vulgo recepta est, unam esse verissimam , suo tempore, si Christus faverit, ostendemus. mquam statim poterit magna ex parte decisa videri ea controversia.. Nam de anno obitus Herodis , qui cardo hujus aerae vid itur esse, quis auctori Antiquitatum Iudaicarum abrogari fidem miretur, qui praeter alios errores eundem n descriptione Herodiani Fneris, quod erit mox serte perspicuum hallucinatum ςsse s ea tur

34쪽

HIR ODIA Duuini Nummi Caesareae Paneados nulli occurrunt ante annum risii CLXXII. Nemo enim peritus , opinor,alteram censeat designari Caesaream in nummis ΚΛΙΣAPEΩN, alte. iam in nummis.RAIΣAPIA inscriptis, ut quidam nupersemniavit : illam aiens esse CaesareamPaneados, istim Pati finae. Hoc enim perinde est, ac si quis geminam fingat Epiaesunn, eo quod alii nummi ΕΦΕΣΟΣ, alii EΦEΣIn Ire beant i Longe cautior Norisius fuit, qui nullum Caesareae Plulippi nummum certo adseruit, nisi in quo vel nανιάδιὸ regionis, vel Πανώου mentio sit. Quod quidem Πάνειον, non montis nomen, ut eidem Norisio visum est, sed lani fuit.

ru μου enim, ut Σαρα mi , templum senat: non Caesari, ut

vultJoseptvis , libro XV. cap. XIII. sed Pani dicatum. Unden/IΣ API A TH. II AN EIn cum dicitur , Cesarea subn , vel prope Ramum, ut υπὸ apud Homerum, sub Trojam , vel ad Trojam est. Neque ullus profecto nummus Caesareae Paneados montis effgiem habet, sed vel Pana tantum, vel Panos fistulam. Plinio certe fontis nomen est, libro V. Qist. XV. Fons Paneas, qui cognomen dedis Ge- Et sect. XVI. Paneas regio, in qua Caesarea cumsigra ofonte. Montem vero pro fonte qui scriptores obtrudunt, curoomnes prae uno Plinio postlia Endi sint , alia

planum fiet, . Jam qui duo numnai praesertim Deam exhibent montisonipi insi entem, quorum alter inscriptus XAIΣAPEnu ET OTΣ'T, no si xto Claudii a stib Commodo alter

sit eam pertinent. Neutar igitur ad Paneadem: sed uterque ad Caesaream P stinae : nisi forte quis Caesareae Paneado cognomen Germanis solo arbitratu ac sine teste vindicet

35쪽

Cur autem Caesariensium annus. in priore quintus notatur,

si nulla Caesariensium aera fuit, ut praeter Norisium, quiin Epochis Syriae ac Palaestinae Caesaream praetermisit, quidam nuper dixere Antiquariorum antesignani t Neque enim Claudii principis, sed Caesariensium annus iste dicitur, in

liquidius altero patet in nummo anni LIV. Caesareae autem Pane dos Unus esse non potest: quod,ut cetera sileam argumenta, ceteri omnes ejusdem civitatis nummi sub Marco &Commodo , aerae caput repetunt ab anno .Christi primo.

Est igitur iste nummus Caesareae Palaestinae, non Paneadi , adscribendus: & est aliqua Caesareae Palaestinae aera primum a nobis deprehensa. De situ Caesareae Paneados dicere haud satis sertasse

tutum est. Nam Plinius quidem, usius omnium certissimus ductor, aperte extra Phoenicen collocat, in Decapolia

tan regione, libro V. sect. XIII. XVI. & XVII. Et est prosecto Phoenice ora Syriae maritima, quae Syria circumfunditur, in primisque Decapolitana regione, in qua Damascus

cum Paneade Caesarea ad sontem cognominem sita, equo Jordanis amnis oritur. Decapolitanam autem regionem, & superpositam Syriam Coelen a Phoenice , ut ab Hispani Galliam, disterminant vallantque perpetua montium D. At Phoeniciae nihilominus Caesaream Paneadem quot monumenta tri unti Et quod permirum est, Damascum quoque ex Decapolitana, ex Syria Coele Hemesam & Laodiaceam Libano appositam, & quae multo magis in Orientem recedit Palmyram, Phoeniciae adscribunt secundae. Atqui siquis cum Norisio credat ab Hadriano Imp. saetam suisse dia visionem imperii, in qua Decapolitana regio cum suis totrarchiis, & Syria Coele, & Palmyrena ditio Phoenicia altera pi'llata sit, quod nemo de Hadriano etiam fictus testis pro-: credet is quoque, opinor, sub aliquo e Francorum

36쪽

re bus divisi em uni aerii ita suisse institutam , ut Britannia minor mutato nomine diceretur Normannia secunda, aut versa vice. Si quis tamen hoc uno argumento atque indicio tot monii emis fidem detrahat vetustatis, quot sunt quae Phoeniciae Caesaream istam,& partem Syriae Coeles, & Palmyram adjudicant videbitur ille tartassis iniquum postillare.

insantium ab Herode factam consulto aut lor judaicarum Antiquitatum silentio praeterivit, tum ne le- . sisse sacras Novia estamenti litteras videretur: tum vero ne iam immani scelere adversus insontes, & ab omni suspicione criminis alienos, principatum commaculasse crederetur is, cujus lustoriam ad effgiem Magni Principis soris admirandi, domi tantum calamitosi , confingebat. Cogeretur enim causam tantae stragis, tantique in Herode pavoris ac suroris, aut veram prodere, aut falsam comminisci: quorum alie- oram ab ea percina quam sustinebat Iudaei scriptoris alienumeria: 'iterum obnoxium reprehensioni.

AE annum Grisi III. De te mora re successere Herodis. CuM ab Herode in testamento suo legatum quiddam filiae Iuliae Augusti conjugi, narrat Iosephus libro XVII.

cap. Io. ann0n ille se prodit recentioris aevi scriptore my Iu .liae enim numquam ei nomen fuit, sed Liviae tantum,ut nummi doeent, de quibus erit in Chronologia Augusti disserendi iocus. A ceteris certe sodalibus suis dis epat qui ante A gustiobitum negant Iuliae nomen ei. filis,e.

37쪽

seder Holamzuta, pag. 6o. Post mortem Herodis M mi,ut vocunt, regna vitiara is Agrippa Herossi bus, cui suo cessu Mirabo flias ejus. Has nugas aniles otiose conscripsisse de industria aliquis videri potest, ut iisdem posteri sensi fidem huic opellae statim denegarent, omnemque transferrent potius in Josephum. Nam is libro XX. cap. a. Munabazum facit Adiabenorum regem , lepidamque de eo narrat fabellam. Archelaum autem Herodis F. ac successorem', in nummo adulterino quis serat cum capite diademato LoNAp xo T inscribi: cum nec vultum insculpi in nummis Iudaea ferret: & tam sit inconcinna duarum istarum vo cum junctura βασιλεῖς quam est istarum, βασιλιυ

I. De ono obitus Archelai,

HUNC porro brevis aevi sive imperii fuisse colligimus, ex

eo primum, quod Claristus Dominus dicitur, ante an num aetatis duodecimum , singulis annis temptam freque lasse : id quod post annum aetatis sere o ctavum intelligen dum videtur; ut saltem per annos quatuor ante id tempus in templum se contulisse credatur, quo adire, Archelao vivo,quem fugerat,noluisset. Deinde nummus admoneta CLinelio D. DRON, Mustoque nostro, aeris minimi: Qui in . Iudaea hoc anno sub autumnum, vel anni sequentis initio icusus, non Archelai nomen , sed Caesaris tantum praesert: a Aic Apoc, ςum spica, quod sertilitatis agri Iudaici synini bolum est; in alitera parte, Palma, cum litteris ΛΘ, hoc est,i

anno XXXIX. Asiae receptae S imporii Augusti, qui annus

38쪽

Π-on ιλ-M. autumno. hujus anni octavi incipit. Hie nummus, ii quam, Archelaum regem e vivis excessisse hoc anno , ni sellimur, docet: cum moneta Graeca usu recepta hoc anno in Iudaea non Archelai nomen referat, sed Caesaris tantum, hoc est ,

Α gusti : Judaea enim semper Caesarem dixit pro Augusto. I de illa sunt inficiis literis : Dicunt ei, ostris. Et, Non habemus regem , nisi ostrem. Et, Caesarem appe o. Est igitur hic regni Achelai annus postremus: idemque sextus , non decimus, ut Iosepho placuit , inchoatus. ii

post Archelai obitum ablatum est sceptrum de Iuda: d inceps praesides habuit ea provincia, seu magisti aliis in se riores Caesari subjectos : regeni in ii habuit nisi Caesareus. od nori est it accipiendun,, quasi rex jud.ae taesar esset

tametsi vetaret alium dici Iudaeae regeth, praeter se: eo quod omnem in Iudaea potestatem regiam in se vellet credi deri attam. Sicuti neque se Britanniae minoris Ducem, guttano gravium Alsatiae in titulis Rex prancorum inscribit: tameta crimen majestatis sit, si quis alius haec sibi nomina arroget, quoniam utraque illa potestas in regia continetur. Suaint enimvero imperitiam veteres quidam scriptores , & sorte eo indicio produnt , quod Imperatores Romanos

atque eorum potestatem βασι ειαν vocant : nequct quisquam dubitabit prudens aestimator, quin sit ad ulcerinuet Antonini, ut vocant, Caracallae nummus, qui BA. habet, uti quidem ad nos relatum est, hoc est, βασιλεῖς, pro ATTO- DP . tametsi isto βασιλεως nomine donat eumdem Augustum nonnemo ex illis scriptoribus, qui antiqui putanti aliosque alii, quos apud Spanhemium videre est. Antoniunum ilici βασιλία non magis profecto tulisset illo aevo Seo

39쪽

Dg NuMMIstus P. . . quam hodie sineret aut Venetia aut Genua ducem sutini regium nomen sibi sumere: nec si hunc titulum vel assectasset, vel sibi tribui passus esset, Antonini Magni appellationem post obitum, quod tempus est minimae suspe- et e laudis, ex Senatusconsulto adeptus laret. Nisi tarte in portuna adulatio unius alicujus privati illud invexit: qui in Oriente, longeque ab oculis senatus P. ζ. semotus, pari

audacia, atque olim, ut Tullius Arionis cosi a Caesari

Dictatori diademi imposeu , parique successit, ii semel impune, si verum est, admittere se posse putarit, vel invidiae Magno Principi conflandae causa malitiose confiigierit, quod

nemo ante ipsum, nemo postea non reformidarit. In recentioribus autem aberrat a vero Grotius, qui haec verba Apostoli Petri, in epistola I. cap. 2. v. Ial Pere , qt si

praecessentir& v. II Regem hon fare, de Romano Imper tore accipit: cum scribat Apostolus ad arienas aes sonis Ponti, Galatiae, Cappadociae, Asiae, cν Bithynia, quo intractu fuit illo aevo rex Polemon, amicus & socius Populi Romani, ut dicemus in Chronologia Claudii & Neronis. Sed ut ad propositum revertamur, unde digredi nos cogit interdum amplitudo materiae, nulla veluti caduca pro vincia, cujusmodi Judaea hoc anno iuit, in jus Augusti semel devoluta, ad regiam postea rediit potestatem. sic ea quae dicitur in nummo Tr jani DACIA AUGUSTI PROVINCIA, nullos deinceps reges vidit, dum stetit imperium Romanum. Ita nec ulli posthac proprio regi, vel duci, aut judici, ut prius, Iuda&Ierusalem paruit: hoc est, diis sta illa prae ceteris una risus N Jerusalem, ut dicitur III. Reg. XI, 3r. Ubi No Brlρα quibus auctoribus Graece legatur, invito textu Hebraeo & vulgata alias dicemus Deo j

vante.

40쪽

H E R o D I A D u M. 4r'-Ablatum est tunc igitur, iterum repeto, sic pirum de D-- π de femore emu o hoc est, in ea tribu rex esse desiit, quae ex Iuda prodiit &femore 9ω sicuti in Britannia minore de Disse sceptrum dici potest, quando facta est provincia imp .rii Gallici. Sceptrum deIuda, inquam, non de Israele proprie ac speciatim dicto. Nam & gemina ea ditio fuit ac discreta :& cum sciscitarentur,lagi, ubi sipu ratus fre e Lorum , de solo Iudae regno intellexere, non simul de istaelitico. re post Herodis obitum in terra Iuda, timuit Ioseph cum puero quoniam perinde Archelaus, ac pater ipsius Herodes, ex oraculo intelligeret sibi esse de qdventu Messiae metuendum : quod oraculum de rege Iudaeorum & regno seu tribu Juda loqueretur : regeni tollendum esse, nec fore diu in ea tribu regem, cum Messias advenisset. Secessit igitur joseph in Galilaeam, sive in regnum Israelis: de quo sibi auserendo Herodes tetrarcha ex funa publica noverat ab oraculo sacro nihil portendi. Q dsi cui autem duriuscule interpretata vox ea videtur, pro eo quod est de tribu, quae prognata ex se- more sit, meminerit is in vaticinio parem verborum pete spicuitatem, atque in historica narratione immerito desiderari: de tamen, quod est ei locutioni aisne, apud Tobiam, VII, 3. lesi, Ex olla Nephtassimus, de captivitate Mnne pro eo quod dicitur Dan. V, 33. de filiis captivitatis Iudae: Israel passim, ut ait vetus auitor in Isaiam, pag. 376. pro his qui orti sunt ex sanguine Israci: & Iuda denique in hoc ipsboraculo, pro his qui orti seni ex Juda. Quid emo mirum, si dicatur Ec de femore Iuda, pro eo quod est de iis, qui sunt ex emore lut Itaque de Judaeis de femore su estis λαλῶ,6 eodem uno significatu gemina vox posita : hoc est, de tribu, quae ex semore Iuda prodiit. 'Praerogativa porro tribus Iudae prae reliquis in eo fuit