장음표시 사용
291쪽
PERIOD. I. SECT. III. CAP. IIII.
ctanter soluendum, praecipiebat. ' Nam nisi hoc fiat oriri ἀποληψιας, interceptiones sanguinis & spiritus, indeque aphoniam , apoplexiam, conuulsiones , Vrinae suppressiones, inflammationes, de quibus morbis in genere praecipit: quisunque morbi ex repletione muri, hos curat evacuatio I seorsim autem de aphonia: ut quis repente, cum antea sanuου esset, nec a mani Maratio pracst et , voce disciat , venarum interceptio facit. Oportet igitur tali sanguinem detrahere. Similiter ad urbnae suppressionem hoc remedium suadet.
hor. III. Sest. I. Aphor. XXII. Sest. II. de victu acutor. V 38. ed. Lind. cons. g. 36. ubi grauiter disserit venae sellionem in morbis a repletione praecedere debere, tamquam principale remedium, eamque demum iu sequi purgationem e secus si fiat non solum nihil profici, verum etiam damnum inseni.' Aphor. XXXVI. Sect. n.
XXXVIII. De loco venae sectionis alicubi clare praecipit. Sic aphonia correpto venam dextri brachii secandam docet. In pleuritiae ac peri eumonia, si ae lor ad superiores partes extenditur , ut iugulum , mamillam , brachium , Riernam brachii venam secare oportet , ab eo quidelicet latere , quod dolore fuerit correptum. D tra vero sanguinem iuxta corporis habitum , tempus
, atatem es colorem, plus'confident . Et A acutuae
fuerit dolor, ducere usque ad animi deliquium. In ania
lina venam in brachiis & sub lingua secare iubet. ' Alliai frontis, narium, occipitis, sedis Venas aperire iubet. Cuidam , dum ieiunus erat vehementer dolenti, quum sne successit varia adhibita essent, sanitatem redditam scribit, vena in utraque manu secta, sanguine tamdiu profluente εώς-ἐγεατο, donec exsanguis redderetur, h. e. ut ego intelligo, donec sanguis effluere sponte ceti
292쪽
XXXVIIII. De vena in acutis morbis secanda generalem hanc regulam praescribit: in acutis morbis et nam secabis, si vehemens appareat morbus, decumbentes in vigore aetatis fuerint robur ipsis adfuerit. Sed si percurrimus epidemiorum libros, historiasque aegroto . rum acuto morbo laborantium Consideramus, satis intelligimus ipsum longe plures sine hoc remedio tractasse, quam illi sunt quibus adhibuit. Quare iam diu eru tipersuasum habent,Hippocratem in illis libris non descripsisse singulatim omnia, quae ad salutem aegrotorum molitus est: sed aliqua omisisse, quae fieri debuisse lector, ex reliquis eius scriptis, per se intelligere posse videretur.
De quo videndi sunt D. D. CLERICUS & D. D. IOAN.
de vist. aevi. s. XXX. histor. medie. P. I. Libr. III. cap. I9. de febribus ad Hipp. videm comment. I. pall. 97. ed. AmsuIOd.
. X X X X. - Scarificationem nostro more administrandam Hippocrati notam fuisse ex scriptis eius clarum est. Sollicite autem describit ' ubi cucurbitulae amplioris circuli adhiberi debeant, aut ubi angustiores magis possint. Scalpellum probat incuruum , in apice non valde angustum, quo viscosi ac Crassi humores melius possint cx ampliori vulnusculo elici. de medieo VI. N VI LX X X XI. Atque haec de therapia Hippocratis euacuante dicta sussiciant. Erit nunc de alterante dicendum, ouae vitium corporis nostri partium, siue solidarum siue fluidarum, emendat. Et sane Hippocrates saepe meminit refrigerantium, calefacientium, humectantium, exsiccantium, constringentium, digerentium: verum hos effectus non tam remediis, quam victu, consequi studebat. Hinc acCurate praecipit quis victus refrigeret & humectet, ouisue calefaciat & exsiccet, quis constipare
possit aut algerere valeat: de quo legendi sunt libri de diaetis,
293쪽
PRRIon. I. gE T. III. c Ap. IIII 2738c de victu acutorum, quorum maxima pars huiuscemodi doctrinis constat, quas huc referre taediosum foret. XXXXII. Neque de remediis somniferis, narcΟ-ticisue multa inuenimus quae referri possint. Opii in nullo genuino libro mentionem , quod ego meminerim , inuenio. Trahi huc posse videtur unicus locus, quo commendat papaueris succum οπον- cum carminatiuis adsumendum, ad uteros in locum suunt red cendos. Ibi, paucis interiectis. ad strangulationes Herinas cohibendas inter alia macietur . μηκώνων meconiumsomniferum. In reliquis, quos plures 'indicar
quam medicamentum laudatur,: ad peplium seu papauer6umeu , de quo supra diximus, referri debet.
X X X XIII. . Sed mandragorae mentis aliquoties fit, ubi pro usibus' internis pariter ac externis commeηd tur. . Et inrerne quidem sumendum ita praescribitur: triues anxios agrotos, ac se frangulare volent es, UM dragora radice, mane in potu aeria, minore pondere, quam
quod insandre facit, curabis. Conuulponi sis mederi vomtete ignis ab utraque lecti parte succendatur , mandragora radix in potu praebeatur: mi e , qnani quod insaniam facit. Dolendum autem qtiod pondiis'
non accuratius praescripsit. Externis usibus commendatur ad intestinum rectum prolapsum & sensuine flu-Τens, se vel viridis, vino diluto coquenda ac imponenda, ves sicca trita. Etiam succus mandragorae & siluestris cucurbitae cum muliebri lacte ad uteros repurga . dos suaderi video. o de locis in bomise g. XXXXVIII. demulis s. n. de mortis matur. g. LXXXXVIIII. pag. 489.
X X X XIII L Alio loco mandragora cum hyoscyalia mo, silphio & trifolio e vino meraco ad febrem quarta-
294쪽
nam commendatur. Quod medicamentum deinceps ab insequutis medicis ab imitationem vocatum fuisse indicat PRosP. MARTI AN Vs, & hunc locum illustrat. . de morbis II. s. XUIIII. ia Hippocrate explicato. p. I 38.
XXXXV. Praeter haec autem Hippocrates habebat aliquanaedicamenta, ab exuerientia sine dubio maioribus viis Asclepiadis cognita α comprobata, vel undi-cutique accepta, quibus in morborum curationibus interne externeque Viebatur e quorum aliqua ad diaetetucam rationem propius accedebant, morboque cuiuis a dommodata erant: aliqua pharmaceutica magis dici me-.rebantur. Sic ad diaeteticam propius pertinet ptisana , quam ex hordeo decorticato paratam mi acutorum Haeta plurimum adhibitam fuisse cognoscimus. Sollicite inculcatur ubi tota ptisana , id est decoctum una cum hordeo, dari debeat, aut ubi cremorem solum bibere magis expediat. ptisana ex tritico . cocta Vocabatur.*ica'. & potissimum adhibebatur ubi vii es reparandae erant. pro. circumstantiarum ratione aliquando mulso, vel vino, nonnumquam aceto, sale & oleo condiebatur.
vide de vis. acatorum sis primis.
X XX UI. . Nec longe a diaetetica ratiqne. abit, cyceon , cinnum Latini Vocant , quae . ulgari erat Uue Graecos mixtura eX Vino . melle, polenta, aqua& caseo, consistentiam pultis sorbilis referens. Sed medicinalibus virtutibus suuinde imbuebatur adiectis quin busdam, quae indiuidui curan* rationibus maxime comvenirent. . En eXemplum eiusm odii cinhi, quem κυκιωνα id est floridum , vocabant, quique nomini tabe laboranti inter alia praescrribitur: ' tertio mense Iceonem
floridum bibat , apii radices , s anethum , es rutam mentiam re coriandrum eae papauer tenerum , s ocimum et lentem σ mali punici dulcis vinos succum. Oportet istem cis duplam mensuram esse, ita vi Vtriusque
295쪽
succisimulsis heminae dimidium, re etiaι nigri lacu diam sera heminae dimidium s aquae tantundem. Postias res triti in hoc diluantur permixto , re in poculum insumdantur. Et postia farinae erui acetabulum adiiciatur
polenta tantundem'casei veteris caprini rotan Menet, es hac permixta Amat. cl. 1
' de internis assection. S. XIII. Adde rorato, in oeconompocri voce ἀ
XXXXVII. Pariter halnea, insessus, fomentati nes a communis vitae usu ad medicum crebro referebat, incoctis Variis, quae aegroti conditiones requirere Vid bantur. Etiam iussumigationes frequenter adhibebat, in quibus nonnumquam sulphur, bitumen & nitrum adiiciebantur vegetaDilibus. Gargarismos non minus pra scribebati' quorum specimen hoc esto , quod anginois praescriptit: Vari is ipsi paranaeus es ex organo, satineia, apio , mentha re modico nitro 'cum aqua mussia aquosiare , modico aceto insiliato I praedictarum herbirum folia trita , re nitrum , in aqua mussia diluito , tep facito, ac sis gingarisit. Internas etiam fauces in eodem morbo curiose lane fouere iubebat vapore decocti ci iusdam ; quod sequentem in modum fiebat. Fomo
tum ibi ex aceto, nitro , origam re nasurtii semine a labeto. Haec terito re cum aceto , sari esua permixta, diluito , ae parum olei instinato. Deinde in Maiam infusis, operculo imposito, mundinem cauam immittit nuri que impossa feruefacito : s ubi ire arundinis Issulam etapor ascen rit, hianti ree istam Intro trahas, cauendone fauces adurat. . de morbis II. g. XXVI. . Fotus eiusmodi aliud exemplum pra. homine emno ponitur de morbis II. 1. XXXXIIII. s non prodierit pus, paulatim fomen rum adhibeto is os, ex si sicco, vino tu, ala, lacte bubulo aut caprino, singulis pari me aera mixtis , ita Nothemina tres, in Pas posteas ni testas, igne candefactas, inlicito, atque inde vaporem per uulam trahat, cauendo ne taratur.
296쪽
XXXXVIII. Sed nec minimum unguentis & oleis
tribuebat Hippocrates. Talia Unico nomme μυρον comprehendebat , quod designat oleum, aut praeparatum pinsue, inuniuoni commodae aptum. Plura huius se- necis apud Hippocratem laudantur, Ut susinum , trianum, rosatum, myrtinum: ad quae paranda requireb tul ut oleum floribus vel herbis istis infunderetur , &maceratione diuturna odoribus imbueretur. Non raro ad commendationem maiorem Odoris aromatica quaedam a tacebantur. Leguntur apud Hippocratem alu'qua ex Aegypto afferenda.' Nam antequam Graeci artem olea parandi discerent, ex Aegypto ea petebant. Amplissime autem patebat illorum Vlus. Multum com sumebatur ab athleticis hominibus,qui ante exercitia Vn gebantur et exercitiisque Peractiis pars apotherapiae erat olei vel unguenti acopi, id est lassitudinem tollentis , in unctio. Uerum tamen ab hoc initio, ad omnis generis dolores demulcendos, postea transferebatur Unguent Tum usus, & acoporum nomen designabat omne eiu modi medicamentum externum, quod cera, pice & si anilibus oleo iunctis consistentiam inungendo idoneam nactum erat & fere ceromatis nomine insignitur. Sed erit alibi occasio haec iterum attingendi
- . XXX XUIIII. Emplastrorum mentionem apud Miri ocratem non inuenio. Cataplasmata fieri praecepitivaria intentione ex variis. Exemplo sint sequentia: instammationem sentiunt, per cataplasmata refrigeremtur. Sint autem haec aut beta folia aqua cocta, aut v μωm aut oleae folia, aut , aut rubi. t quercus, aut mali punici aeulcis , quibus cinis utendum est. Cruda mero rhamni folia, vel Qisicis,vel Diui , vel tithymam, vel po-Iugonum viride, vel prerum Uriapium, Vel coriandrum, Del
Validi olia admouseo. Modsihorum nihil habeaso neque
297쪽
PERIOD. I. 3Εc T. III. CAP. IIII. , νηυίgum aliud cataplasma, polentam, aqua aut vino stamdum,ex cataplasmate imponito. Ad fluorem album mulierum haec commendat cataplasmata: rubi, rhamni
Mea folia tenuiter trita simul misereo, aqua mulsa diluito
cum polenta ex cataplasmate admoueto. Plura ibi sequuntur, quae apud ipsum auctorem legere iuvabit. de assectiomb. XXXVII. de morb. maiier. II. M.LAXI. septa Collyria apud Hippocratem & sequentes mutita erat: designabantur autem hoc nomine medicamemta sicca, antea praeparata & glutinantis Cuiusdam beneficio in massam redacta, formae oblongae, rotundae, de stinatae ad illum usum,ut possent integra in cauitatem aliquam, Ut vaginam Vieri, anum, intrudi: Vel Conuenienti liquore retoluta infundi. Exemplum collyrii esto )quod ad uterum a partu applicandum praescripsit: amygdalas amaras trisaae,' olea folia tenera ansum , Nisionem origanum Autrum terito, misieto ut romis ciasyria essormalo. Parum videtur a pessariis & landibus subdititiis diuersum fuisse. Genus etiam meisicamenti sicci vocabatur q)θύσκοι seu quod e
ponitur trochisci, pastilli, placentulae. En exemplum eorum, quod modo adductum collyrium sequitur : sinsammati fuerint uteri dolor habuerit, rosarum tia, cinnamomum , es cassiam mul terito , eae netopo usi placentulas aerachmales fremato , easque in Mamnouam fictilem lx' candentem mittito, circumiscataque muliere ac etesius contecta in Geros filo I hoc dot res sedat.' de morb. mulier. I. LXXX. Pastillorum genus aliquod, pro interno externoque usu destinatorum, vocabatur κολλιξ, quorum exempla videas de lat. Uect. XXV S Epid. II. Sesto 'LI. Eclegmata seu linctus etiam praescribebat, qu lis exemplum lit. In febre singultuosa laseris succum , acetum mulseum , docum tritum totui exhibeto ,'Dia
298쪽
nea cum Urrha in ecle male detur. Ceterum pilulas apud Hippocratem nondum inuenire mihi licuit.
. de vim acvt. g. LLLII. Plura non addo de praesidiis therapeuticis, quibus Hippocratica schola vis ruit. Apparebit autem facile ex adductis, tunc temporis medicamenta composita satis pauca habuisse ingredientia , & praeparationes simplicissimas fuisse, quae ultra trituram & decoctionem
non progrediebantur. In tanta ruditate pharmaceuticae rei superuacuum esset quaerere,an Hippocrates fuerit chemicus. Attamen neoterici quidam magna contenώ.
tione nisi fuerunt hominibus persuadere, Hippocratem fuisse magnum chemicum, ea , quae in hac arte summa putantur, adeptum, quorum beneficio curationum miracula ediderit: quod vero iuris iurandi sancta religione tenebatur constrictus, nihil horum arcanorum descripsisse: subinde tamen obscurius quaedam innuisse , filiis artis huius satis illustria. LIII. Videbimus itaque potissima argumenta eΟ-rum , qui pro Hippocratis chemia certant. Primum , inquiunt, videmus Hi ocratem nitrum , alumen, salem, viride aeris, aes Vstum, flores aeris , chalcitidem, plumbum & nonnulla alia minerali ad usum medicum vocasse. At vero Vt pleraque horum ad usus tantum externos adhibita fuisse legimus: ita 'erosimilis ratio facile inueniri potest, quo pacto medici usum talium, invita quotidiana ad plurimos Vsus crebro necessariorum, obseruare, & ad artis usum transferre potuerint, absque eo , ut ulla necessitas nos cogat reuelationem aliquam, siue diuinam siue mystae chemici,suPPonere aut exigere.
forte Hippocrati etiam notum fuit stibaum seu antimonium. Vidimus supra in scriptis eius commendari tetragonum. Iavero quid sit indicaturus GALENus in expositione ita scribite
α ι τὸ L e. aliqui exponunt tabulas is subis reperiaisas diviti
299쪽
alii inum stibiam. Et sorte Galenus, aut illi ex quorum menis te scripsit,regulum ex intimonio paratum viderunt. Sed haec coniumra
LIIII. Deinde omnes fere urgent textum quendam ex libro dubiae genuinitatis desumtum,' Vbi com- memoratur aurum operantes Utad mineram eius ) tumedere, lauare, molli sine liquine, quum forti non consi
rat. In hoc textu, inquiunt, si rem, ut verba iacent; accipiamus, surdus est sensus: ergo Hippocrates loquitur de arcano aliquo sapientum igne, quo in aurifice a te illud maturando efficiunt, & ad nobilissimam tincturam constantissimamque exaltant. Hoc argumentum plu
MOCRITus, 'v' qui sinsuli vindicatum Hippocrati eunt praeclaram tu arcaniori chemia scientiam.
- dedieta I. s. m. . in Hippocrate chimico. Is autem Hippocratem frequentissime allisat, vi non satis mirari possis hominis per se ruenue invidorii calliditatem, eum non minori impudentia coniumssim, qua usus est ad salis sui viperei, adeo sibi lucrosi, au- , ctoritatem amplificandam S stabiliendam. .Sed .laruam ho-
alter in discursu apologetico aduersus Hippocratem c micum , alter ' vero in vindiciis. peculiari libello, quem olim ex bibliotheca illustris praeiseeptoris , hospitis & patroni mei D. D. FRID. ΗΟFFΜΑN. Ni Halae euolui: cuius autem titulus nunc non succurrit vita. animalis morbus es medicinapag. II.
LV. Sed locum illum cum antecedentibus &consequentibus bene consideranti illud manifestum esse de bet, auctorem hoc agere, ut medici officium declaret exemplis plurimis eorum, quae in vita quotidiana ab artificibus , opificibus aliisque hominibus agitantur: fecis set itaque aduersus scopum suum, si rem admodum ab-
300쪽
strusam,quin maxime secretam & plerisque lectoribus necessario obscuram,pro obscura alia declaranda proposuis. set: praesertim quum confidere posset, si quis artis illiustam diuinae gnarus in sua scripta incideret, eum non opus habere eiusmodi declaratione ossicii medici , idiotae aut initiando necessaria. LVI. Deinde duo dici possunt contra adsertoreschemiae Hippocraticae. Primo, Hippocrati sermonem esse de mineris auriferis tractandis, quae imperfectorum mineralium rapacium seu volatilium adiecta copia oneratae sunt, ubi necessarium est blanda ustulatione & to
refactione illa prius abisere. Nisi enim in talibus hoc
fiat, secum in auras, si non omne metallum probum, maximam tamen partem, abriperent. Et talia fuisse
metalla in illo tractu, quem Hippocratem peragrasse legimus, a fide alienum non videtur, Tum cinnabarim natiuam ibi inuentam esse probari possit, ut & arseni-Cum natiuum seu auripigmentum, quae si metallo cohaereant, nec cauta & patienti ustulatione abigantur, magnae iacturae auri fiunt auctores. LVII. Si haec autem displiceat sententia , porro quaererem cur fieri non potuerit ut auctor, qui haec scripsit ex quibus Hippocratem chemicum fuisse contendunt, rerum metallicarum aeque fuerit imperitus ac Galenus se fuisse prodidit, quando scripsit: Ignis non differt ab igne , nisi maiori vi ac minore. Infirmissimus est qui ex paleis conficitur, quare ad conflandum aurum accommodatus est, eo quod aurum absumatur & diffluat, si validiorem flammam sentiati Nisi forte ipsemet
etiam Galenus de auri ex mineris rapacibus separatione intelligendus est, quo ipso admissis ignorantiae exprobratione iusta carere eum debere facile credemus.