장음표시 사용
301쪽
PERIOD. I. sECT. III. c AP. IIII. ast LVIII. Comprobare nostram de vero Hippocratis sensu opinionem videtur illa notabilis oppositio ἐργαζομενων Sc των quippe elaborantibus ex rudi minera aurum, tribuitur usus lenissimi ignis et illis , qui iam elaboratum tenent, usus ad omniat, quibus i seruire aurum in vita communi possit. L VIIII. Sed tempestiuum nunc videtur, ad chiarurgiam Hippocratis considerandam progredi. Illa modicinae protessioni adeo coniuncta tunc temporis erat, Vt ViX proprium nomen tunc haberet. Liber , Ni de offfina medici inscribitur, totum apparatum chirurgiCum tradit, ut pro hodierno statu tulte inscribi posse vide tur de ossicina chirurgi. Ipsum vero Hippocratem manu mederi aegrotantibus solitum esse, duuio plane caret. LX. Videbimus autem primum qualem se Hippocrates gesserit, quando vulnus curandum, aut Ulcus, a
ceperat. Discimus id ex libro qui is etlceribus quidem
inscribitur, agit autem de vulneribus η potissimum recentibus. Ceterum maxime genuinus ab omnibus i dicatur : unde merito illum eligimus, ex quo de chirurgia HippqcratiCa referamus.. Hippocrates tum hic, tum alibi, vocabulum orar plagae recenti accommodat; in quo sequitur consuetudinem tui saeculi. de comprobat se esse 'oμηerata τὸν se σιν, Homericum dicendi genus imitari, ut de ipsb Galenus alicubi scribit. Homerus autem Iliad. I, v. 36 I. -κ.s de recenti plaga usurpat. Hidi Pocratem autem vicissim sequitur Celsus, qui admodiun se quenter plagam recentem viceris nomine designat.
LX I. Vulnus itaque recens, nisi vino, humectare vetat, si non in articulis fuerit. Desigationem aliam , praeter cataplasma, non ipsi vulneri sed circumsitis partibus imponendum, non requirit. Modicus cibus & p tus offerendus , & quo grauius est, eo minus dari de-
302쪽
het. Sed quietem aegrotus agat. Sanguinem satis copiose emuere sinit, praesertim si nullus venter, sed extremitates tantum, laesae sint: facit autem hoc ut partes magis gracilescant, minorque corruptio sequatur. Olea& quaecunque oleosa sunt, recenti Vulneri non conducunt. Plurimis vulneribus Valde prosunt purgationes per inseriora: praesertim Vbi corruptionis periculum imminer. Vulnus, nisi probe repurgatum sit, nec sponte, nec si labia ad se adaucantur, coit. LXII. Cuicunque vulneri accedit erysipelas, pu gationem necessariam facit. Vbi cum vulnere contusiqsecta est, suppurationem fieri necesse est. Oportet imtur loco tumenti cataplasmata imponere , non vulneri.
Si vero, quod debebat, abscesserit, spongias superimponere oportet, & super spongias folia multa. LXIII. Haec sunt seneralia praecepta de vulneri-hus, quibus deinceps subiungit quae cataplasmata parari debeant, quaeque ad repurganda sordida Ulcera conueniant. Curiosa ibi est ' descriptio medicamenti quod
ad ulcera aeque inueterata ac recentia conuenit, multumque accedit ad naturam Unguenti Aegyptiaci, quo nos nodie utimur.
LXIIII. In fine libri de oedemate & varicibus quaedam habet. Oedemata pedum pertundit, profundioriabus ac frequentioribus Vulnusculis impactis. Varicem alias atque alias compunFere iubet, Ut sanguis per angustissima vulnuscula modice essiuat. Alio loco rationem dat praecenti huius: fleri erim nonpotes non licet, profusio s ciem permittatur , interim necessitas saepe iubet aliquid detrahere sanguinis.
303쪽
283 PERIOD. I. SE T. III. CAP. IIII. LXV. Quod ad deligationes pertinet, ita de illis praecipit: deligationes , ad sectaculam comparatas nihil iuuantes, reprobare oportet. Oner δε enim sum omnino petulantes, saepe vero etiam damnum dederunt. Garunt olem agri non ornasum sed auxilium. Gid vero circa deligationes obseruandum sit, accurate asibi exponit, si modo is liber ad Hippocratem iure referri potest. - - - de medieo. g. IIII. cuius laci quin commentarius eue potentlL. de articul. 6. XXX. de ossema measti IV. seqq. ' .L X VI. Liber ausulis, de ani fistulis fere solis
t. Postquam exposuit ex quibus causis fiant, explor tionem facere docet allii caule recente immisso. Per fistulae orificia filum quintuplicatum, aut pilum, traiicere, deinde sensim arctius colligare iubet, vitistulae sinus aporiatur Varia deinceps praescribit medicamenta ad curationem hanc necessaria, sed secandi modum praetermittit. LXVII. Hactenus parum mascula Hippocratis chiis rurgia apparebit: sed in reliquis libris chirurgicis secando urendoque occupatum eum Videmus. De capitis vulneribus agens , inculcat quando os & quousque rade dum vel perforandum sit: si quis facere hoc, ubi debe-hat neglexerit, interius suppuratur homo , & delirus ac conuulsus moritur. Conuulpo autem, inquit, plerose pue corripit in altera corporis parte. Siquidem insinistracissitis parte ulcus habuerit, in dextra corporis parte com
utibio corripit: si vero in dona capitis parte, sinistram
LXVIII. Varia Hippocrati fuisse instrumenta,quihus terebraret, ex multis locis intelligimus. Haec inter Commemoratur aliqua terebra serrata & caua, quae ossi- Nn a bus
304쪽
ΗIsTORIAR MEDICINAEbus usque ad membranas eXcidendis conuenit, valdeque
smilis est illi instrumento , quod nos trepanum Vocamus. Eo etiam costas perforari , ad aquam in pectoris hydrope emittendam, legimus: quamquam alii hanc costarum perforationem umplici terebra factam esse con .
tendunt.' de intera. assection. g. 2s. adde Desivm in seconomia Hippocr. v
LXVIIII. Fractas partes Hippocrates, extensione debita prius facta, reponebat, deinae deligationem, pro
partis laesae conditione , administrabat, supra fascias autem splenia, cerato quodam modice inducta, ponebat, haecque iterum linteis firmabat. Deinde ferulas,vinculis quam larissimis firmandas, circumponebat, quietis tantum gratia , minime autem Vt ferularum appositio ad compressionem quicquam faceret, quod admodum notanter chirurgo commendat. Porro chirurgus prudenter aestimare debet tempus, intra quod quaeque os la conseruere solent. De eo accurate praecipit, monet autem fieri posse ut naturarum & aetatum differentiae aliquid varient. Exempli gratia ossa cubiti triginta diebus concal- Iescunt. Itaque usque ad decimum oportet diaeta uti parciori & extenuante. Decimo, siquid non recte repositum sit, dispicere & dirigere, si opus sit. Tum iterum recte deligare , ferulis appositis , sicque , si nullus pruritus vexet aut exculceratio suspecta sit, relinquere, donec vicesima dies transierit. Interea sensim progressit facto refici aeger pleniori victu debet. Duabus tertiis partibus sic transactis & laxius , & paucioribus sensim linteis adhibitis, deligari debet, donec omnino cum sanitate in gratiam redeat. LXX. Atque hic est totus processus, quasi exemplaris, curandi ossa fracta. Ipsemet enim addit: Hie
sermo velut lex iussa posita es de fracturarum curatione ,
305쪽
PERI D. I. Spc T. III. c Ap. IIII. gyes quomodo tractare oporteat , quomodo euentus sequi ex rusa tractatione. Nullus hic est emplastris locus d tus , quae nec diu satis post Hippocratem adhibita legi-mUS. Saltem PAVLVM AEGINETAM , qui multis a ChriΙto nato saeculis vixit, ullas in curatione stactorum partes emplastris dare non Video. ἔ
demtaris A. VL U UILL X XI. De luxatis copiose agitur libello non exiguo de inticulis inscripto , ubi leuiorauus casibus sola manu reponere docet, sed in grauioribus, ut spinae luxatione, instrumento utitur, quod λαναγκἀσι ν Vocat, cuiuS-que fabricam & vim multis describit. Sic & in h.
meri luxati repositione, postquam varios modos in palaestra receptos & Dequentes recensuerat, ' machinam describit, quae ambe vocata est, qua facillime luxatus humerus in locum suum restituitur: quae ipsa machina hodieque apud multos chirurgos in usu est. Et videtur sane Hippocrates hanc machinam eXcositasse , quod per tot saecula adhuc ab ipso denominationem seruat:& de reliquo curiosus &sedulus fuisse in compendiis chirurgicarum curationum crebriori experimento inueniendis r cuius industriae documentum esse potest,quod& irritum experimentum recensere non dubitauit, addita pulcra ratione: Scripsi autem hoc de in seria epulcrum enim es etiam ea addiscere, qua, in experimen tum assumta, Iuccessu caruerunt,incursuccessum non habuerint.
Ibidem s. 4. Notabilis autem est 3. ubi commemorat modos luxatum humerum reponendi in paIaestris usitatos. Ex quo confirmatur quod sura Sest. II. co. VIII. 27. V 28. scripsi, homines athleticis exercitiis subseruientes medie nam operum quaedam agitasse: quod deinceps, postquam plerique medici exercere ea ne exerunt, essecit ut seorsim
aliqui indoihi & ignobiles homines, nobilem hanc partem
306쪽
186 ' HIsTORIAE MEDICINAR ' sibi tribuerent, & cum sordibus sibi Iucrosis coniungerent. Oribasii temporibus eo iam res dedum erat, ut is in 'nos adstrum scripta profiteretur , talia illis esse relinquenda, qui pueros in palaestra exercent. Ibidem ν. 48.
LXXII. Hactenus de chirurgia Hippocratis diximus ubi vulnus, Ulcus, fractum, luXatumque acceperat e qua occasione iam aliquotieS Vidimus, ipsum accepto vulneri vulnus nouum adddere Veritum non fuisse. Sed iuvabit unum adhuc alterumue specimen intueri operationum chirurgicarum Hippocratis nostri. In lubello iu mi proponit aliquam OCuli quasi scarificati
nem. Lanam Milesiam puram, crispam, fuso circumuolutam, adhibet palpebrae & tunicae albugineae frica dae, donec sanguis profluat e tamdiu autem continuat, usque dum non amplius purus sanguis , sed sanies subcruenta aquosa prodeat. Quod u in oculorum morbis exspectationi satis non faciat dorsum & pectus inurit , aut sinciput profunde incidit insuperque cutim ex parte reuellit, quin ossis partem, ut videtur, exscindit: ut cicatrice duriore facta aquae assiuxus ad oculum intercipiatur. Obscurius quidem illo loco' eam exponit ; sederit occasio, ubi ad CE VM progressi fuerimus, hanc operationem, periscyphismi & hypospathisini nominibus dictam, pluribus coi siderandi.
. . Aliquanto clarius de lac. in hori. g. XXIII.
LXXIII. In renibus suppuratis, silcirca spinam i mor e literit, illum tumorem profunda sectione aperit, ut pus essiuat. Pectoris paracentesin , ad pus &aquam e cauitate emittendam, facere docuit. tamdem in abdomine instituebat, ad asciticorum collectas in hac cauitate lymphas euocandaS: quanouam plerumque praesagium haud adeo laeti successus adiicitur. Nomnumquam loco sectionis talibus in morbis inurebat. . de istemi est. I s. S IG
307쪽
de morbis II. g. 4e. & so. de lat. assest. g. itidem. s. 26.a7.
LXXIIII. Atque in genere dici potest priscam
Hippocratis praxin ustiones non multum reformidasse. Certe praecipit, & accurate edocet , quibus cautionibus fieri debeat inustio humeri, aut potius regionis subalari in illis , quibus humerus frequenrer excidit. Similiter arthriticos & podagricos lino crudo inurere praecepit: quod & ab inseouutis retentum video , eritque hunc
modum ex illis clarius proponendi Occauo. de artices. g. Xl. XII. XIII. de assection. g. XXX. XXXII. LXXV. Foetum etiam mortuum instrumentorum ope extraxit, de quo videri potest exiguus omnino libellus, qui de exsectione factus inscribitur. Calculi autem exsectionem discipulis uiis interdixit, quin iuris iurandi religione interpolata eos obligauit, ut viris chirurgiae operariis hanc operationem relinquant et si modorusiurandum vere est ab Hippocrate praescriptum, de quo, doctissimis viris praeeuntibus, merito dubito. Hemia. rum quoque operationes tunc nondum tentatas esse mihi ex eo persuadeo, quod, nisi UniCo loco, ne nomen quidem earum apud Hippocratem inuenio. de aerib. M. N loci xu.
LXXVI. Superest nunc ut praxeos Hippocraticae
Decimina aliqua pleniora adducam , ex quibus Cogno-κatur qualis ea fuerit, & quantum nostra sit ab illa Hipapocratica in plerisque diuersa. Ex febribus exempli loco sit quartana, quam securissimam omnium & facillimam esse praedicat, quaeque non sinat magnos morbos ingruere , ut conuulsiones & mentis morbos , & illos, qui iam illis correpti antea fuerunt, superueniens liberet. Eandem tamen longissimam esse & VIX ante annum desinere : quamuis leuiores Sc breuictes fere sunt aestiuae auctum-
308쪽
288 HISTORIAE MEDICINAE auctumnalibus & hibernis , quae ultimae in acutos morbos leniter transire solent. A vigesimo quinto velavicesimo anno plerumque enascuntur , & qui hos egressi sunt, prae reliquis sunt febri huic idonei,vsque ad quadragetimum quintum. Si non bene exeat morbus, in hydropem facile transit. Ab atra bile potissimum excitatur. LXXVII. Curationem quartanae febris duobus praecipue locis tradit Hippocrates. Eorum primo hanc praescribit : Mum febris quartana ex alio morbo non purgatum apprehenderit, pharMacum deorsum purgans dato, deinde caput purgato e posea rursus infra purgato. Si D
ro his factis non cesset, interpositis duabus inuasionibus, pos purgationem infernam, multa calida ipsium lauato, seminis hyolami milii magnitudinem mandragora tantundemosucci θlphii trium fabarum magnitudinem trifolii tantundem in Oino meraco bibat. Ais mus fanum se esse putans, ex lassitudine aut profectione febre correptuae, ad quintanam aeueniat: fomentis ipsi adhibitis auium dato in meiae tinctum. Deinde lenticulae decoctum hibat mel jaceto a istis. Posquam autem repletus fuerit, et M. Posea calida lotus, Mi frigia ου factus fuerit, Iceonem ex aqua bibat. Reseri crilis moiadus re non multis utatur. Altera vero exacer
batione, ubi multa calida laueris, sifragula ipsi intex
ris , donec exsudet , satim veratra alta radices rium digitorem longitudine, trifolii drachmam , s succinia phi duarum fabinum magnitudinem,in vino meraco bibas.
Ess Uomitiones ipsum urserint, vomat: An minus, simialiter vomat, pos caput purgatum. Cibis autem utatur quam mollissimis acerrimis. Auum vero exacerbatio ipsum inu erit, ieiu-s medicamentum ne bibat.
309쪽
pERIOD. I. fg T. III. CAP. IIII. . ago LXXVIII. Altero haec praescribit: Si quartana prehenderit , squidem impurgatus fuerit , primum caput purgato , interpositis tribus aut quatuor diebus , a macum seu sum purgans dato in ipsa apprehensone. D in terpositis diebus, in 'm aliud deorsum purgans dato in ipsa Vprehensione. Si etero ex his non sedetur, multa carida lauato Spharmaca, qua scripta sunt, dato. - danda autem sunt zelut scriptum es in medicamentario libro.
de assectionibas g. XVIIII. quis sit medicamentarius illa liber hic,ut & r-i8 libique citatus,obscurum est.Graece dicitur
ia πη φαρυακέτιδι, aut Ea τῶ -Forte ipsi quatuor de
morbis libri id nomen habere debent, quoniam in illis doce tur quomodo morbi per medicamenta curari potissimum d beant e quum in iis de diaeta acutorum , utique a potiori sie inscriptis, potissimum midium sit docere ut morbos diaeta curare deceat. Plerique hos de morbis libros, ut di eum de an sectionibus , Hippocratis esse negant , Polybooue gener eius ad iudieant; quin alii ad Gnidium quendam referre
LXXVIIII. Alterum specimen icterus praeis beat. Huius non Vna exstat curatio. Alia enim primcipio hominem nutriendo, balneis', aliisque humectantibus, cito pinguefaccre studet per Aiquot dies: deinde purgando resiccare & pinguitudinem exhaurire. Attenuatum balneis committit, tuluere radicis cucumeris agrestis prius illitum. Nec ullum, quod bilem educati medicamentum dare permittit. Homini sic emaciato &exhausto vinum deinde meracum datur, cum aliis rubicundum colorem reddentibus. Quod si vero nihilominus homini flavus vel viridis colorIubsistat, eadem, quae
dicta sunt, ordine repetuntur. de locis is homine s. XXXX.
LXXX. Alia autem hunc in modum praescribitur: Extrinsecus corpus momendum est balneis calidis, aluus G o vero
310쪽
mero et wefica humectanda urinam cientia danda. Si vero fortis fuerit, purgato capite, pha macum quoddam potandum dato quod Dilem deorsum purgat et hosea disereticis ettendum es. Tertiam demum, quae ictero nigro destinata adiiciam: Color fit niger circa faciem, σmaxime circa partes, melut in imis ani, occultatas. Et oculi cum virore pallidi itemque lingua inferno, Penasub lingua crasse ac nigrae: es homo sine febre, smingit cra is, bilioO. spuum ita habuerit primum oenas
sub lin qua secator de e calida multa loto, vi odeli radices bibendas ieiuno dato ita ut aequales quinque radices vino coquo,ina iis foliorum manipulum addas. A' functo autem etini dulcis tres heminas dimidiatas Aegi-inenses, it a coctura semihemina super fit. Hoc bibendum isto. Psquam autem minxerit, cibis aluum subeun-ιibin oratur . s. a cibo cicer album edat, s vinum aD sum, multum , aquosium bibat apium re porrum in cibo edat per septem dies. Si his curetur bene es : ρη minus, alios tres a M. Pos ea interposita etna τοι altera die, medicamentum ad nares apponito. Deinde pharm cum deorsum purgans dato , a qbo bilis purgetur: δc, si lienosus fuerit, asininum lac aut serum postea exhibeto. de assectionib. g. XXXm. de morbis III. I. 3s. Quatuor species icteri in libro de interis' nis assessionibus 38 - 4 I. studio praetermitto. Indicasse sufficiat ut legat qui velit. Non Hippocraticam doctrinam . - sed Gnidiam scholam ibi inueniri existimo, neque hanc ta
LXXXI. Ultimum diuturnorum affectuum e emplum esto hydrops pulmonis & pectoris. Fieri hunc edocet tuberculis in pulmone enatis, aqua repletis MVersus pectus ruptis. Fieri autem talia notabili experimento confirmat: tesimonium habeo in boue θ in canaes insue. 'In hu enim quadrupedius maxime fiunt tubercula,