장음표시 사용
261쪽
si pituita superflua ad superficiem corporis deponatur rquibuscunque enim pueris erumpunt ulcera in Sut, se in aures , ac in reliquum corpus , σ qui saltuose uni ac mucos, hi ipsi progrsu aetatis faciaime degunt. - Gi v
ro mundι Iunt neque ulcus v m , neque mucus , --que saliua τα prodit, neque in uteris purgationem fecerunt , talibus periculum imminet, ut ab hoc morbo core, optantur. Si igitur pituita frigida descendat ad dictas venas , homo mut- t re suffocaturi essuma ex ore sui
es dentes confringuntur j manus conuestantur e , culi distomaretur, es nihil sapiunt. iniquibus etiam surcus inferne secedit.
VIIII. Quomodo vero singula haec perpetiantur, deinceps enarrat. Mutuae quidem quum pituita a repente in eten, i apsa aerem excluserit. Auum enim a cipit homo per os re nares spiritum primum quidem ad c rebrum venit, deinde vero in ventriculum magna ex parite , pars etiam ad pulmonem, re pars ad venaου. his mero ad reliquaου pintes in venas risergitur, eae quantum quidem eiuου ad ventriculum venit, perfrigerat, re nihil aliud confert: idem es D aestat, qui ad pulmonem etenit. Aut vero ad venu peruenit aer , confert ad ventriculos
ingressus re ad cerasum s atque sis sapientiam es motum
membris exhibet. Gare ubi fuerit exclusin a venis rapituita, eumque non susceperint, mutum ac desipientem sensu & intellectu priuatum, Ut supra,) hominem reddunt. At vero manus impotentes stant ac conue luntur sanguine quiescente, es, dum non dissunditur et Iut solebas. Oculi quoque distorquentur Me a venis emclus, s constringuntur. Neuma vero ex ore, prodit ex
pulmone. mum enim iratus non ingrediatur in imum sumescit es eta D, velut emoriens. Stercus vero subit, dum etiolenter se ocatur. Sufocatur autem hepate es H li etentre
262쪽
Dentre sursim ad Ruum transuersum Druentibus ,sommcho mentris conclusi. Irruunt autem, quum ramums rituae in os non ingreditur , quantum solebat. Calcitrat autem pessibus, quum aer in membris conclusus fuerit, foras penetrara non poterit 'a pituita, verum exstiens per sanguinem Fursum ac deorsum , conuulponem ac dot . rem inducit, G propterea sane calcitrat. Porro omnia
haec patitur, quum pituita frigida defluxerit in sanguinem calidum exsentem sperfrigerat enim istiGanguinem. Minis te ciris proisessu, quum pituita fluxus diuersus
fuerit ser venaae,'admixtus sanguini, multo exissenti ac cabis, s c severatus fuerit, vena aerem sum unt, atque ita agri resipiscunt.
Ibidem, g. ' studio autem tam multa adscripsi, quia simu physiologiam Hippocratis hic Iocus non parum illumat.
X. Dum igitur has in corpore subsistentes causas inuenisse se putat Hippocrates, serio & grauiter illos reprehendit, qui, hunc morbum aliis diuiniorem rati, s crum illum adpellauerunt, & incantationibus magicis, certisque expiationibus , eradicare aggressi sunt. Apparet ex illo sermone ab aliquibus ad Apollinis Nomii iram
relatum eum fuisse: alios matrem deorum causam eius
perhibuisse : fuisse qui Neptuno aut Marti irascentibus illius causam adscriberent: alios denique qui Proserpinae insidias, vel heroum insultus, accusarent. Tandem subiungit: Non tamen ego puto hominis corpuae a Deo inqui
nari , sordidissimum licet a purissimo. Verum etiam si
confingat ab alio..nquinari aut quid perpeti, cupierit Qtique a Deo purgari ac purifica magis dam inquinari. Deus itaque e , qui maxima ac scelerrim pecca pu .gat ac puri cat liberatio mina existit.
I. e. s. IH Non reticere hic possum unde Hippocrates the riae suae tantum confidat. Nimirum . I 3. ita scribite Cognoverit autem boe ipsum quis maxime ex ovibas V praesertim eapris hoc morbo correptis: capra autem nequentissime corrointur. Si enim capis Diuitiaco by Coos e
263쪽
PERIOD. I. SECT. III. CAP. III. eaput ipsarum dissecveris, reperies cerebrum hamissim esse V sadore
refertum, ae male olens. Et in hoc nimirum cognosces , quod non Deus corpus afflat, sed morbus. Sic vero sie res habet etiam is homine. En anatomiae , quae hodie prastica vocatur , rudia
XI. Commode progredimur ad indicandum quid in morborum causis designandis Hippocrates notatu
dignum offerat. Et quoniam Vidimus ipsum aperte negantem, quod DEVs morbum sacrum faciat: non iniuste quaerere licebit an omnino nullum morbum a DEo exiscitari docuerit 3 Certe in libello, qui de virginum mominscriptus est, ridet illos, qui affectus earum hysterico- melancholicos Dianae vel daemonibus tribuunt, vatumque monitu donaria & sacrificia templis inferunt; potiusque suadet menstruum negotium expedire, &quantocyus nubere e ita enim fore ut gratacitas omni bus his malis finem afferat. XII. Non alium in morem ratiocinatur, ubi de Scythis dicit effoeminatis, quod in gente sua tales magnopere colantur & Observentur, quoniam persuasi sint Scythae, causam illius affectus ad Deos esse referendam. Hippocrates autem profitetur: mihi etero hi assenus diauini quidem Oidentur , sicut s reliqui omnes, neque viatam aliquem alio esse diuinorem aut humaniorem , sed diuinos omnes I verum unusquisque eo um suam propriam habet naturam d neque aliquis citra naturam a eidit. de aeritas, aquis, locis g. 49. seqq. Agit de iisdem effoeminatis
s. eunuchb Scytharum, HERODOTus lib. I. p. m. 23. M. Camer.
Vocari eos habitosque fuisse , cons. lib.
IV. p. m. I 26. testatur. Causam autem referri in iram Veia. neris Vraniae, cuius templum Ascalone in Syria quidam ex Scytharum exercitu spoliauerint, quare non solum his, verum etiam horum posteris, νου- mombum effarinarum in xit. Interim omnes Scythas eiusmodi
264쪽
ΗIsTORIAE MEDICINAE quid passos valde reuereri, vatumque eos Ioco habet eodem tene confirmatur.
XIII. Quum haec loca clarum faciant, quam alienus sit Hippocrates ab illa sententia, quae morbos ad
deum auctorem refert: contrarium pernaadere videntur
duo alii textus, Vbi το Θειον obseruandum medico inculcat.Horum primo' inquit:ae' muliebri natura ac morbis haec dico I maxime quidem numen, το in hominibus camsam esse. - Oportet igitur eum , qui haec recte tractine metit primum quidem ex diis ordiri. τμ θέων Parum me moueret hiC textus, utpote ex libro dubiae auctoritatis, & in tertiam classem a Mercuriali reiecto ;praesertim quum in toto libro deinceps ne verbulum quidem de hoc diuino sequatur ; ut videri possit ab aliena manu insertum: sed magis suspensum tenet alter , ην
ubi hunc in modum scribit: simul vero re si quid diuini
in morbis ines etiam huiuspraenotionem ediscere medicindebet. Hic enim textus, quum in libro legatur, quem Hippocratis esse nemo dubitauit 3 paucis de eo oportebit cispicere.
' de nasuri maliebri f. r. ' . Praenotion. s. I.
XIIII. Dicere autem licebit vel Hippocratem praenotiones illas iuuenem scripsisse, deinceps autem mentem mutasse: vel cum GALENO intelligere dcbemus το Θῆον denotare peculiarem aeris nobis circumfusi Constitutio nem mordosam. Conferat, qui plura Volet, Io. RNELIvM & HIERON. IORDANUM: η ' quorum ille, Galeno accedens, το-e Onit, aeris conditionem, non
eam sane qua in primis es qualitatibus , sed multo 'mflantiorem occulticiremque, quam morti m excretionem Hippocrates appinauit: hic,praeceptorem CONRINGIUM, qui & operi praefatus est , sequutus, aliquid naturae vires excedens. . Commeat. Diqiliaco by Corale
265쪽
PERIOD. I. s Ec T. III. CAP. III.
. Comment. is hune libram. Utitur autem Galenus illo potissimum argumento, ad fidem, in quaestione facti, ut opinor, sufficienti, quod Hippocrates, nullo suo libro, vilius cauissam aegrotationis in deos refundat. Quin libro de vita acutor. VIII. de sideratis aUns, quos GraecI βλ-ης, tamquam a sidere tactos & perculsos , vocaverunt, causis morbI natu rates indicauit: de in libro de morbo sacro multis hanc sente tiam improbauit. Quod vero merito videtur deridiculum i dicari debere scriptorem , commendantem rei cognitionem , quam nullo pacto docuerit: Galenus suam sententiam ex eorumat, quod Hippocrates circa finem libelli pauca de aeris conditione, tamquam in genere, loquutus, reliqua ex am plis Epidemiorum commentariis peti voluerit: quos propterea veteres interpretes huic prognosticων libro statim subiunxerunt: quod di se imitari ex eadem ratione Galanus
profitetur. de abditis rerum eostis cap. X.
' peculiari tractatu de eo, Fod diuisam ant supereaturale est is
XV. Videri posset Hippocrates astris , eorumque influxui, aliquid singulare hic tribuere voluisse, adeoque
astrologiam , aut saltem astronomiam , commendare ;praesertim quum passim pleiadum , Vel caniculae, ortum commemoret, morborumque simul ingruentium cateruam enarret: sed nullus mihi obtigit locus, quo limrum alio,quam temporis designandi, simulque tempestatum tunc sollemnium, fine meminerit. XVI. Sed aeri, eiusque per anni tempora diuersae vicissitudini, ut & Variae eiusdem constitutioni, secundum locorum ad diuersos ventos positum, ipsorumque
ventorum diuersitati, nec non humanorum corporum
secundum aetates variae dispositioni, Hippocratem plurimum tribuisse, omnibus , qui Vel aphorismos eius legerunt , notissimum esse puto : quare his nihil immora- hor. Testes huius obseruationis Hippocraticae, prae reliquis eius monumentis, erunt libri pulcerrimi , de aeria
266쪽
bus, aquis-locis , ut & illi, qui inscribuntur de popularia fus morbis e quos si quis cum fructu legere, in sua quisque patria , Velit, geographiae physicae rationem habeat
hecesse est, ut intelligere possit, quantum diuersa climata obseruationes hasce varient. Neque minus respicere debet ad viuendi genus, quo illi populi, inter quos Hippocrates degebat, usi fuerunt, a nostro in multis valde diversum. Hoc si diligenter fecerimus , plus nos haec industria, ad intelligendum Hippocratem, fructumque ex eo capiendum, iuvabit, quam multorum commentatorum lectio potuerit. XVII. Neque ceterorum, quae ad Vactum pertinent, rationes habere in morborum causis designandis, Hippocrates neglexit: quod maxime ex eo elucet, quoniam curandorum morborum,ut infra elucescet,primaria spes reponebatur in emendatissima victus obseruatione:
de quo plerisque locis admodum copiose disseritur. XVIII. Causas autem morborum proximas significare quidem Hispocrates studuit potius, quam in plerisque valuit. Nam, quum nesciret aetas ipsius plurima, quae post ipsum anatomes diligentior cultura detexit ;adeoque physiologiam admodum mancam & imperfectam haberet e praecipue autem careret incomparabili illa cognitione circularis sanguinis motus , qui ante hoscentum annos demum publice innotuit: fieri non potuit, ut se extricaret multis & incredibilibus dissicultatiabus , quae summam diligentiam meritissimorum virorum remoratae sunt. Quod propterea adiunxi, ne quis abripiatur recentiorum quorundam inconsultis commendationibus scriptorum Hippocratis, qui, dum nobis pollicentur , morborum essentias nos ab hoc optimo viro discere posse, nimis clare comprobant, quam parum familiariter Hippocrate viantur. Puto certe ea, quae su- Pra
267쪽
PERIOD. I. SECT. III. CAP. III. 20pra de apoplexiae & epilepsiae, ut & hydropis, aetiologia
pathologica adduximus, satis clare indicatura esse, quare, . tum in hoc genere exspectare ab optimo sene liceat. XVIIII. Quam modo laudauimus summam Veterum diligentiam, ea hoc maxime comprobatur, quod morborum historiam studiose consignauerunt, singulorumque euentus accurata industria Aseruauerunt, &signa Due ad salutem siue ad deterius exiturorum , qualia regionis & victus, quin curationis etiam, rationes secum tulerunt, curiosissime adhotauerunt. inod primum attinet, iam supra indicauimus Coorum K Cnidiorum honestam aemulationem, quae animos utriusque scholae Virorum exacuit, ad hoc studium perficiendum: nihilque hic addere studui, praesertim ouum laudatissimi D. D. CL Rici industria ferias nobis hic parauerit, qui accurate exponit de morbis , quorum Hippocrates mentionem fecit, eosque in quinque classes partitur-: quarum prima continet eos, qui sub eodem nomine per Graecos insequutos, Latinos & Arabes, nobis innotuerunt: secunda illos , qui hodie aliis nominibus veniunt : tertia istos, , quos Hippocrates sine nomine descripsit, nosque nouis nominibus designamus: quarta morbos complectitur ab Hippocrate nominatos quidem, & signis suis denotatos, quos tamen hodie non licet facile agnoscere e quinta denique illos comprehendit, qui nude nominati sunt, non
adiectis issicientibus & claris signis, unde pariter hodie, non nisi per coniecturas, de illis sentire possumus.
histor. medita Pan. I. Lib. III. eap. GII ad XII.
XX. Porro Hippocrates sagaciter animaduertit, non omni aetati omnes morbos aeque ingruere , sed aliis infantes Crebro corripi, alios pueritiae familiares esse, alios aliis aetatibus saepius euenire. Nec omisit docere quosdam sparsim hunc illumve adoriri : alio tempore copiose inque plurimos gratari: alios denique region,
268쪽
HIsTORIAR MADI cINMbus certis proprios esse. Bene etiam admonuit, quinam celeriter iugulent, qui simpliciter acuti sint, quique tempora sua non nisi tardo gradu decurrant. Gae lingula tam recte apud Hippocratem posita sunt, ut posterior aetas nihil, quod adderet, Vel parum certe,inuenerit. XXI. Quod ad morborum exitum spectat, observavit aliquos celeriter ad salutem mutari: quod iudicari morbum dixit: alios successive solui. Tam multa apud Hippocratem de crisi, diebusque criticis seu decretoriis disputantur, ut dicere possimus hanc doctrinam Hippocraticae medicinae magnam partem continere.
XXII. Et quamquam ipsemet Hippocrates ideam suam de crisi seu iudicatione morborum nullibi clarissime
proposuit: omnium tamen Verosimillima videtur expolitio , quae Vocabulum hoc continere metaphoram, a
contentionibus forensibus desumtam, statuita ut crisis sit quasi absolutio aegrotantis a mortis reatu & poena. Designat enim notabilem & subitam aliquam morbi in
melius mutationem, cum lassicienti aliqua euacuatione vel sinceri sanguinis, vel per aluum, Vomitum, Urinam, sudores ; vel per abscessum , metastasin materiae noxiae ad partes ignobiliores, exanthematumue Varia genera.
XXIII. Hanc crisin certis diebus fieri, deque illorum obseruatione multa docuit. Aliquos enim acutissimos morbos quarto iudicari, alios septimo, tardius alios. Praeuideri autem posse, quid septimo exspectandum sit, quarto die: & si crisis decimo quarto futura sit, undeciamum praebere indicium: quare illos dies praecipue obse vandos medicis passim valde commendat. De his plura
cupientem amandamus ad FRANC. VALLERIO M , qui Omnes Hippocratis textus ad hanC rem facientes diligenter collectos exhibet. Locor. medic. comm . Libri III. eap. VI. V VII. Simul ibidem perspicere licebit Galeni loca , indeque intelligere, quid ille in hac doruina mutauerit. X XIII L
269쪽
PERIOD. I. sΕCT. III. cAP. III. 249 XXIIII. Nusquam quidem HiNocrates causas d cretoriorum dierum indicare ausus est : forte quod haec inquisitio ad medicum minus pertinere ipsi visa fuit, simplicemque facti obseruationem sufficere arbitrabaturi Elucere hoc potest ex hoc effato : Medicum, qui agrotorum salutem recte coniectare volet, animaduertere quidem oportet contemplari omnes dies I ex paribus vero decimum s vigesimum octauum'quadrage imum secum m. Dc enim terminus ponitur a quibusdam 'o ha monia ratione, es integer ac perfectus numerus habetur everum ob quam causam, longius fuerit in praesenti exsequi. Nimirum duo hinc elicio , Hippocratem prudenter declinasse expositionem τῆ δι mi M alios, qui tae hic rationes moliti fuerunt, harmoniam aliquam supposuisse, &numerorum mysteria scrutatos fuisse. - ... de pari. septimestri f. VIII. i X
XXV. Fidem hoc cΕLso tacit, qui doctrinam de diebus decretoriis ad originem suam prudenter reu cat : Verum in his quidem antiquos tunc celeties admodum Pythagorici numeri fefrigerunt. Scilicet notum est, quam occupatus Pythagoras numerorum mysteriis fuerit : quodque a Pythagora haec res ad Graecos reliquos propagata sit, Platonis Timaeus docere nos potest. Enimvero nec Pythagoras forte auctor est huius dogmatis. videturque illud ex Aegypto emanasse, apud quos lege prohibebantur medici ante diem quartum quicquam immorbis mouere. Cur autem quartum exspectandum iusserint , nisi voluerint medicum die quarto, quippe imdicatorio, cognoscere quo natura Verga Vt per vias comvenientissimas ducere eam possiti
XXVI. Non parum iuuerit nos originis huius consideratio ad pervidendum, cur nobis haec obseruatio
crisium in plerisque haud aeque ac veteribus illis, respo Ii deat:
270쪽
deat: quod tot practicorum confessione certum esse puto. Non sine ratione climatum diuersiitatem hic allegari equi dem existimo. Sed merito attendendum hic quoque puto ad viuendi apud nos genus, ab illo , quo Hippocratis aeuo Vtebantur homines, diuersum , ipsarumque curationum magnam sane diuersitatem. Illis enim compora erant denuora & exercitationibus crebris indura ta , sudores non tam facile , quam nobis fluebant: alui clysteribus faepe eluebantur, corpora balneis & inunctionibus frictionibusque tantum non quotidie curabantur: quorum pleraque apud nos Vel omnino a multis omittuntur, mel rarissime fiunt. In curatione; HippoΑcratis certe aevo, Vix nisi diaetetica adhibebantur, sicque natura sibi magis sub tali medico, quam apud nos , relinquebatur, qui inaculis pharmacis praecipue pugnamus, alexipharmacis sanguinem incendimus ,. vomitoriis in purgantibus motus 4nuertimus, sanguinis missone saepe etiam non parum turbamus: prorutS Vt miraculo pro ximum videri deberet si nobis non eadem agitantibus
eadem euenirent.. , XXVII. Obseruatio illa crisium,& praecipue dierum indicatoriorum, , non Parum iuuabat Veterum tam
decantatam illam in praesiagiendis ac praedicendis morbo rum euentibus certitudinem: sed praeterea in subsidium alia etiam signa vocabant. Pleni lunt horum signorum doctrina Hippocratis libri, Omninoque huc pertinent libri 'amotionum,praedictarum, Coaca praenotiones & vho ini morum pars non minima: quemadmodum in reliquis etiam eius libris , praesertim Epidemiorum , non pauca continentur , quae huc pertinent. Quum vero amplis voluminibus haec res pertractata sit a medicis, nos de aliquibus pauca quaedam decerpemuS. - , XXVIII. Hippocratis temoribus a pulsibus destin. menda signa non omnin neglecta nuste certum est: de