장음표시 사용
401쪽
38 Iut Chrysermum , Heraclidem Erythraeum , Apollonium , qui Mus cognominatus est, Zeuxidem, Alexam drum & Demosthenem, Pilalethas cognomine dictos, ut & Aristoxenum Alexandri discipulum , ac Dioscor, dem Phacan , alii tempori & loco conseruabimus. Istos autem qui ad empiricam sectam transierunt, hoc quoque capite non attingam, sed sequenti reservabo. XXII. Ex his eminet Mantias Mἄνταας quem GALE Nus ' multis locis valde laudat, ipsique testimonium perhibet, quod semper manserit Herophileus. neque Vmquam ad empiricorum castra transfugerit. Primum fere ipsi locum adsignat inter omnes, qui de re medicamentaria bene scripserunt: quare in libris Galeni huc pertinentibus admodum tape, semper honorifice, citatur. Docuit Heraclidem Tarentinum, qui se empiaricis adiunxit.
deco . med. sec. Ac. lib. VI. p. 2 sa. de comp. med. sec. gen. lib. II. P. 328.
XXIII. Callianactam huc resero, non propter ullum opus artis mihi cognitum , sed quod Zeuxis . ipsemet Herophileus, in memorabilibus Herophili ascipulorum eius, & ex hoc GALEN Vs, refert ipsum 'Hροφίλου , ex familiaribus Herophili Lisse Non laudabili austeritate & morositate erga aegrotantes memorabilem se reddidit. Nam quaerenti aegroto, anne moriturus esseti Callianax respondit: utique, nisi te forte pulcra Latona peperit: adeoque Apollinis MDianae frater es. Alio tempore idem requirenti alii respondit: mortuus etiam Patrocluae fuit , licet te multo p antior.
402쪽
ΗIgTORIAE MEDICINAE pocratem operam contulit, testaturque eum via Maaciae, ex famitiaribus auctoribus, fuisse. Ex hoc opere GALENus' quaedam refert, Unde apparet ipsuna non ventum fuisse praeceptorem suum reprehendere , explicationemque ab ipso datam ridiculam vocare.
XXU. Inter Herophileos GALENVs η expresse reis fert Bacchium csα M Tanagraeum, quam patriam citas prodit modo laudatus Erotianus. Hic pariter in Hippoc 'tem comVntatus est, meminitque laborum eius m Aphorismos & sextum Epidemiorum illustrandum, qui in eosdem libros commentaria dedit Galeanua. Ex antiquioribus Herophileis eum fuisse inde an- paret quod Galenus ipsum Zeuxide & Heraclide priorem fuiste annotat. V de num disser IV pag. 47. ubi simul eius acroam, in cui Dus de pulsibus disputat, citantur. η in IV. Didem. com. primo Pag. I.
XXVI. Video hunc virum a quibusdam empiriacis accensem: quod si iure faciunt, oportet ipsum insenectute deflexisse ; de quo mihi nihil certum obtigit.
Suspicor autem ipsum in hanc classem relatum esse fide alicuius textus Galenici , quem non prorsus int grum esse existimo. Comment. VII. is aphori'. paε. 328. Vbi sic legitur: δεκλει ηι τε κω : quum vero de Herophilo nul- Iibi proditum sit quod 'mquam in aphorisinos commentatus sit, legendum existimo ἡ 'Hροφιλμοι Eiusdem fere naturae error commissus est Commeat. II. in Epiri II l. p. 4l Vbi pro εο manifesto errore legi. tur in Basileensi editione E : quem iam tacie doetissimus D. D. FABRiCius bibl. Gr. HOLAIII. P. 4s
403쪽
XXVII. Ex Herophileis , quorum aetatem nutrita coniectura assequor, commemorandus est Zenon, quem GALENus passim in libris de pulsibus & commentariis laudat, virumque haud ex multis, neminique Herophileorum secundum, pronunciat. Scripsit hic expositionem illorum characterum, qui passim in tertio epi-demiorum libro historiis ab Hippocrate enarratis su notati visuntur. Non paucos eum aduersarios nactum esse ex CALENO intelligimus, ad quem cupidum lectorem remittimus, si forte de notis istis plura desideret, Notabilis etiam propterea est ille locus, quoniam Regum Aegypti praeciarum studium libros, praefertim vetustos, conquirendi exponit.
XXVIII. Porro Herophileis annumerari video Andream, satis celebrem medicum antiquum , & qui vel inter primos mihi ponendus fuisset, nisi iusta ratio suspicandi fuisset eum ad empiricorum castra transmigrasse. Nam GALENus, ubi de empirica secta ipsi se mo est, hunc praecipue sumendum tibi putauit, quem Odiosa comparatione cum Hippocrate instituta, fide
indignum comprobet: quod puto eum propterea fecisse, ut empiricis aegre faceret. Quum tamen multa requirendo nihil inuenirem, Guo certus redderer, volui ipnim hic interserere, quasi in confinibus Heroplinteorum & empiricorum positum.
Sub arat. empirici pag. I 2 R editi Lat. Bas.
XXVIIII. Citat CAssius 'Iatrosophista ahquem Andream Carystium, quem puto nostrum esse. Adducit autem eius Eatentiam de calli generatione in os. sum fractorum consolidatione , quem oriri putat ex medulla cauitatibus ossium adfusa & circum labia Docturae ossis coagulata indurataque. Certe Andream in chir lo
404쪽
384 HISTORIAE MEDICINAE chirurgico argumento etiam adducit cELSus, ' GAL Nus & ORIBAsius. Uero etiam simile est nostrum
hunc esse illum regis Ptolemaei Philopatoris medicum, de quo POLYBius ' refert, ipsum noctu in tabernaculo regis sui obtruncatum fuisse a quodam , qui ipsum regem ferire se putabat. Accidit autem hoc anno tertio Olympiadis CXXXX.
prolismat. LVIII. η' Libr. VIII. cap. 2 Comment. in Hippocr. libr. de articulis pass. s8 de machinamentis pae. redit H. Ste . ' hi or. lib. U. p. 42 3. ed. Uech.
XXX. Diximus iam GALENUM minus praeclare de hoc Andrea sentire. Accusationis hoc caput est, quod in iis, quae de herbis scripsit, multas praestigias, absu das ostentationes & falsas narrationes adiunxerit: quare ipsius, ut & Pamphili, grammatici Alexandrini, de hoc argumento scripta legere dissuadet.' Attamen ipsemet GALENus passim ex eodem Andrea aliquas medicamentorum descriptiones adfert. Forte non omnia viri
huius scripta aeque fuerunt reprehendenda. Scripsit autem libellum, cui titulum fecit Narthex , quod vocabulum inter alia significat cistam vel capsulam unguentis reponendis idoneam, seu, ut nostro aevo dicere solemus, pharmacopolium portatile: quem titulum deinceps alii etiam auctores fecerunt libris, in quibus medico & chirurgo necessaria compendio descripta sunt
facult. simpl. libr. VI. p. 68. Pamphili huius imaginem, ut&Andreae, ex vetustissimo Dioscoride MSto, qui in bibliotheca Augustissimi Imperatoris Vindobonensi asserua
XXXI. In vita Hippocratis, qtram Sorano male tribui supra diximus, citatur Andreae liber τῆς Ms , de origine medicina in quo maligne prin
405쪽
PERIOD. In CAP. L - 38ς didit, Hippocratem propterea patria sua excesisse, quod publicam Cnidiorum bibliothecam igne concremasset Ex quo elucet quo animo ipse in Hippocratem fuerit: sed nec male colligitur Galenum, forte ex iusta ind gnatione in virum tam maledicum, liberius scripsisse. .
Corum Veterunti quem nuper cileb. D. D. FABRICIVS longe meliorem &auritorem nobis dedit,quo nomine ipsi plurimum debemus,existimat Andream,de quo hactenus dirimus , eundem esse cum Androne, cuius medicamenta apud veteres subinde laudantur.Hunc vero Andronem oportet Andrea multo esse vetustiorem, quippe GALENUA de Erasistrato narrat, quid casu necessitatis, quum Pa
stilli Andronis ad manus non essent, iis substituerit.
X X XIII. Atque hi sunt, quos referre huc visum fuit, Herophilei. GALENVs in uniuersum haud ita praeclare de illis iudicat, hominesque loquaces ac sophistas appellat, qui nullam earum virtutum , quae in Herophilo eluxerant, ipsis operibus artis adsequi et compro- Dare annisi sint. Quod quidem quam sit verum, in medio relinquere Oeortet, postquam scripta eorum diaperierunt. Iam Galeni temporibus Herophileorum li-Dros ne ectos, adeoque raros, fuissς , ex loco modo adducto patet: quo minus admirari debemus, quod post
Galenum tam rara Herophileorum mentio occurrit.
X X XIIII. Illud quoque admirandum mihi vide
tur , qui fiat ut de nullo horum aliquod testamonium anatomici studii, si non praeclare aucti, tamen conser uati & continuati, reperire liceat: omninoque videtur breui tempore tam laetum utilissimae disciplinae florem in Aegypto elanguisse & decidisse. Aliquid caussae tri- Ccc bue
406쪽
3m visio RIAE MEDI cINM huendum video virtuti in Ae Vpti regibus , qui Ptolomaeis duobus prioribus succellerunt, decrescenti: quippe historias legenti manifestum fit, & reges hos sequutos mox voluptatibus se dedisse , & haud raro Alexandrinorum ciuium rebelli furore quassatos & vexatos fuisse: quare non mirum est si medici, se satis potenti satrocinio destitutos videntes, ab anatome colenda de iterunt. Sed & tota medicina in Aegypto primum desit esse mascula & operibus artis strenue addicta: empse.
ricique nuper orti, anatomes vel utilitatem vel necessitarem impugnando, amorem eiuS mox suffocarunt: reliquis diuitiis potius in florentissimo emporio colligendis, aut in schola medica sophistice perorando Sc disputando, existimationem, quam ad aegrotorum lectulos eundo solidam artis cognitionem, requirentibus : de quibus alio tempore erit dicendi commodior locus. XXXV. Uenimus nunc ad Erasistratum, medicorum veterum , MACROBII iudicio, nobilissimum , Chrysippi discipulum. Huic patria obtigit, Vt s TR Bo auctor est, insulae Cei, Atticae vicinae, urbs Iu sis; quamquam alii ipsum modo Coum faciunt, modo Sicyonium, aut prorsus Samium.' Saturaal. VII. eap. m. cui non dissimile est phimi testim nium lib. XIV. c. 7. ubi maximum eum vocat medicum..' Libr. X. p.
XXXVI. De matre ipsius pugnantia inter se veteres tradiderunt. PLINIvs ipsum ait Aristotelis filia es.se genitum. Sed sinos EMPIRICUS, qui tres maritos, quos Pythias illa habuit, & ex his matrimoniis susceptam prolem omnem, accurate exponit, nihil de Era. ustrato amplius refert, quam quod Metrodorus , ter-.tius eius maritus , Erasistrato educationis beneficium tribuerit. svmAs Erasistrati matrem Cretoxenam
407쪽
PERIOD. II. CAP. m. Vocat, eamque Medii, de quo supra egimus , soroprem fuisse perhibet. Forte conciliari haec res ita porterit, ut Metrodorum supponamus CretΟXenam, co
militonis sui Medii sororem, defuncto priori marito nonymo superstitem, & ex eo Erasistrati matrem , in matrimonio habuisse r illa autem defuncta Pythiaden, duxisse et imo pacto Erasistratus in domum Pythiadis Venit, & Pythias, nouerca ipsius, pro matre haberi
- g. N. Lisr. XXIX. cap. I. adaers erammat. lib. I. cap. I 2. pag. 27 I. edit. Fabrita. in voce Erasistratus, 'pVZῖς -
X X X VII. Parum forte referet haec accurate decidere. Sed illud tamen ex eo elucet Erasistratum ipsi ι nascendi sorte incidisse in medicos Chrysippea doctrina imbutos, adeoque minime esse mirandum si tenacissimus in dogmatibus semel acceptis deprehendatur. Vintrum ipsemet Chrysippum audiuerit , quod Plinius, Galenus & ipsemet apud DIOGENEM LAERTivv' afirmat, an tantum, ut Sextus Empiricus innuit, a Metrodoro institutus sit, in medio relinquimus : quemadmodum es illud, quod GALENvs Erasistrateorum fide referti, eum fuisse Theophrasti Eresili discipulum . . - Lo. VII. vita Chrsippi philομμι
libello aa Dasiis in arteriis naurra contineatcr. p. 22s. En ipsa verba: Non possum vos, Emorates, madnopere non mirari,
i eum inter Erasthini latitis illud in primis iactetis , νοου Theophrasto convixerit, rationales disciplinas a pernari audetis . Ane quibus aec neophrastus , nec Theophrasti praeceptor mristoteles , scribere quicquam aggressita es.
XXXVIII. Virilem aetatem occupationibus practicis ipsum consumsisse vero admodum est simile ι &relatum de ipso legimus, quod in aula Seleuci, Syriae legis, magnam gratianti inierit, seruato Antiocho, qui amore stratonices, nouercae suae, grauem morbum
408쪽
HIsTORIAE MEDICINAE contraxerat, quem non solum ingeniose detexit, v Tum etiam patri Seleuco admodum prudenti modo aperuit. De quo multis agunt POTARCΗvs &ΑPPIANUS, aliique auctores. Pinres commemorat ipsum c rationis huius praemium centum talenta accretam: quam. uis alio loco, de re eadem loquens, cleombroto Ceo illam curationem adscribit., . in vita Demetrii. de bello Pyriae. p. et . seq. H. N. lib. XXVIIII. eap. I. Lib. VII. e.
XXXVI lΙI. Non immorabimur dubiis , quae
hanc narrationem premunt, extricandis , praesertim quum iam D. D. CLERICus iri eo laborauerit, ad quem heneuoltim lectorem remittere licebit. Illud ex GAL Nos constat Erasistratum iam senem factum, otiumque amplius nactum, totum se theoriae medicae dilige tius colendae dedidisse , tuncque anatomen. Praecipue coluisse: unde factum sit ut multa senek retraciaret, deruibus iuuenis aliter statuerar. Cuius rei exemplum M. ucit, quod antea docuerat neruos tantum a Gura misistre oriri, medullarem autem a cerebro deductam su stantiam negauerat, quam postea, meliora ex sectionsehus crebris edoctus, admisit & docuit. Ex quo viri ingenititas & probitas elucet; quam itidem GA Νvs laudibus efferte etsi non dissimulat ipsum sectae amore aliquando contentiosius in Hippocratem aliosque veter es esse inuectum. . de Agm. Hippocr. F Platost. in. VII. pag. 3 II. adde finem --
ius libri p. et I 8. '' De otio hoc ampliori GALκ-Nvs libro de R. I. advers. Erasistratim mentem Ramexponit . scilicet quod artis opera exercere desi xit , prorsusque desidiam Alexanarinorum medicorum . ruam toties cum indignatione Galenus reprehendi, in uerit. Fort sis , inquit, in cubiculo aliquo perpetuo diuescens, neque aliquando aegrotum aligaem eonIemplatus, hae scri-hebas - - domi te continens, ut qui forte aegrotorum vφω-
409쪽
PERIOD. II. CAP. III. . . de atra bili. pag. 36r.
XXXX. Quo loco Erasistratus curiositati suae anatomicae, & quidem in ipsis hominum corporibus . satisfacere potuerit, nullibi quidem disertis verbis inducatum inuenio: prorsus tamen nihil dubito, quin id factum Alexandriae potissimum fuerit, ubi Herophilum
anatomen exercuisse supra intelleximus: praesertim quum cresus noster hos duumviros iungat illo loco , quem superius dedimus, quo de vivorum hominum dissecti ne ab illis instituta agitur. Nec illud clare intelligere mihi licuit, an simul illi viri & eodem tem ore aliquando studia iunxerint: vero tamen videtur timile Heroph, tum priorem ad has exercitationes venisse , iisque di ius operam nauasse, quum de Erasistrato modo intelle. xerimus, quod sero tandem dc senex exsectionem aD
XXXXI. Simul eos aliquandiu nobilem hunc I horem agitasse: ex eo licuerit colligere , quod utrisque
fere eadem inuenta tribui videmus. Nam Erasistra austion minus quam Herophilus, vasa mesaraica ob seruauit, & in cbite, cerebro praesertim & neruis, a curatius scrutando elaborauit: adducitque GALL&vs usagmentum aliquod, ex quo clare elucet ipsum ventriculos cerebri, &ex cerebro neruorum ortus & ad
ad omnes partes propagationem , bene nouisse , & in ipsis hominibus obseruasse.
. XXXXII. la thorace recte oblemauit a corde Qtiginem esse vasorum, & certas membranas seu va .mulas in ventriculis cordis & arteriarum principiis deprehendi, quibus tam receptio quam expulsio eorum, Quae cor veI labeunt Vel ex eodem exeunt, adiuue ' Ccc 3 tur
410쪽
tur: quibusque ab Erasistrato vel discipulis nomina tricuspi latium & sigmoidearum fuere imposita. De usu etiam harum valvularum longum fragmentum a GALE. No conseruatum est, ex tractatu Erasistrati de febri bus desumtum. ' L e. libr. n. pag. 3o3. XXXXIII. Enimuero quo minus usum valvul rum recte visarum, motusque adeo cordis & sanguinis, Veras rationes adsequeretur, impedivit Usum falsa persuasio, quod sanguis naturaliter non niti in venis conistineatur, arteriae autem spiritu, id est aere, repletae sint: quod dogma in plures theoriae ac praxeos Erasistrateae partes le diffudit & multorum errorum mater exstitit. Quare operae pretium fuerit, si paucis ex GM LENO perspiciamus causas, quibus ad hoc tuendum inductus fuerit, quas ipsemet ex Erasistrati vel discipu- lorum scriptis attulit. Nimirum capere non poxerat , cur nasura, nihil frusera molitur , duo receptacula genere dissis , unam rem continentia , fabricasu dicem es ita , quo pacto in uniuersum corpus aer, quem νυ rando attrahimus , perueniat, s arteria sanguinem ontineant: vel, si non peruenit, quo modo prout l, erit, mouere nos possimus, aut qua ratione sine impedimento iritus per arterias ferrι queat, quum sanguis ipsi retinetur ρ
abest, an sanguis in arteriis natura eonthuater '
X X X XIIII. Adversus eos, qui obiiciebant ex
arteria vulnerata sanguinem cum impetu copioseque emuere, hoc utebatur effugio, aerem ex arteriis illico erumpere, quam primum vel minima propago arterio sa vulnerata esset: quo facto sanguinem ex proprio su receptaculo, Pilicet venis, in spiritus vias irrumpere', dc locum ab egresso aere evacuatum occupare :' quumquc