장음표시 사용
291쪽
quit, non est satis legisse poetas, excutiendum omnescript rum genus , non pro ter historias modo, sed verba, quae frequenter ius ab auctoribus stimum. Furn nec citra musiacen grammarice potest esse perfecta, cum ei de metris rhytmmisque dicendum sit. Nec s rationem siderum ignoret , poetas intelligat qui sis alia mittam) toties ortu occasuque
Agnorum in declarandis temporibus vluntur. Nec ignara 'philosophiae , cum propter plurimos in omnibus fere camminibus locos, ex intima quaestionum naturalium subtiliatate repetitos , tum vel propter Empedoclem in Graecis, Varronem ac Lucretium in Latinis, qui praecepta opim-tiae versibus tradiderum. Hoquentia quoque non mediocri est opus, ut de unaquaque earum , quas demonstrauiamus, rerum dicat pro rie et copiose. Adeone parum cst inter bonos grammaticos numerari: quod nomen plerisque tam odiosum , ut mallent quiduis aliud audire, et ingentes trepidare Titi, quam bene loqui.
Neque satis mirari possum, etiam hoc se Io, Augusteo proximo, homines fuisse, et inter hos sENEcΑM philosophum, quos dixeris acerbissimos huius disciplianae contemtores fuisse. Quanquam, si accuratius S necae ponderemus sententiam, non tam philologiam . quam sui temporis philosophiam, quae tota in philologiam degenerauit, accUsare Videatur. Ipsius vide mus verba: g philosiophi quantum Babent fuderuacui, quantum ab usu recedentis P IEF quoque ad ollabarum
distinctiones, et coniunctionum ac praepostionum proprie rates descencierunt, et inuidere grammaticis. uic id in istorum artibus superuacuum erat, transtulere in suam.
292쪽
27 se essectum est, ut diligentius sciant loqui, quam viuere. Quasi vero utrumque non possit esse coniunctum: aut ex philosophorum praeceptis necessario Prodeant omnes boni. Idem: δε) In superuacuis subtilitas teritur. Non faciunt bonos i , sed doctos. Apertior res est sapere, imo sueticior. Paucis opus es ad mentem bonam literis. Recte, et sapere, et bonam habere mentem is potest, qui literarum plane rudis in ciuitate, Vel in agro vitam incolit inopem suaque manu alimentum quaerit. It rum vero iterumque miramur, haec studia ne Senecae
quidem placuisse, qui sui temporis acerrimus vindex videri voluit: ut pateretur simul esse bonum atque doctum, qui illud sibi facile persuadere poterat, nobilissimum inter probitatem et eruditionem esse vinculum ,
ut alia vix sine alia recte subsistat. Fuit in Seneca philosopho, Vt QVINTILIANVS ait, i) ingenium facile
et copiosum, pIurimum studii rerumque multarum cognitio : ut ipse Vnus Omnium audire, et in quacunque disciplina principatum tenere maluisset. Tractauit omnem fere studiorum materiam. orationes, poemata, epistolta et dialogoS, praeter istas omniabus notas commentationes phi sbphicas scripsit. Et
solus fere in adolescentum manibus Versari amabat, a que etiam optimiS praeserri, non sine multorum detrimento. Nam erat corrupta valde et pernitiosa eius ela-quentia tanto magis, quod dulcibus laboraret vitiis, nimium sibi placeret ipsi, ac rerum pondera minutissumis sententiis frangere non vereretur. Cum ergo h manitatis studia, quae vere ingeniosa vocat, ipse parum accurate didicerit , ut solus sapere Videatur, ea com
293쪽
temnit. Sapientia, inquit, non est in literis. Res tradit, non Oerba. Eademque epistola: hὶ grammaticias circa curam serνnonis versiatur, et, s latins evagari vult, circa historias. Iam ut longs e fines suos proferat, circa cammina. Uuid horum ad virtutem viam Itirnirer Sy En
rum enarratio, et verborum diligentia, et fabularum me
moria, et versuum lex ac modi catio P uid ex his meis tum demit, cupiditatem eximitP Alibi: I) Rud iam neo , auditionem philosophorum, lectionemque ad propo
-n beatae vitae trahendam non ut verba prisca, aut m captemus, translationes improbas Aurasque dicendi, sed ut profutura praecepta, et magnificas voces, re animosias , mox in ser transferantur. Centesima epistola Lucilium reprehendit, quod philosophi compositionem accusarit. Vis istum, inquit, asedere pre illae rei, verbis P Ille se rerum magnirudini addixit. Rnr1tini': m suis, inquit, accusete loquitur, is qui viat tutiae I
qui Z Circa verba occupatus es iamdua iungaude, s fus is rebus. Et inter alia non vult mUlmm Operae Ver-.
his impendi oportere. Quasi vero deIectus verborum et OrationiS cUra, quae Origo eloquentiae, philosophiam aliasque disciplinas impediat. Quoquo te res habeat modo, quod reprehendit Seneca, ipse exercet, aciquinquagesima octaua epistola solicite magis quam de cet, ac lGnge Vltra grammatici otiosissimi acumen, dis quirit de verbis Latinis, eorundemque inopia; quantum illoriim situs occuparit; quam multa si1bdum sint, ut religiose tandem essentiae vocabulo utatur. Vnde facile patet, quam facundus Seneca philosophus sit aduersus vitia sua. Illa vero cic ERON is n) vera sententia A Epist. 8. ι liuio . m Epist. I. U I e finibus i. s.
294쪽
27srentia est, philosephicas res dicere ornate velle, puerile i plane autem et peripicue expedire posse , docti et intelligentis viri. Quomodo autem perspicue et plane possit aliquis dicere tine verborum cognita proprietate atque deo u, ego prorsus non video. Perperam e go Seneca negat philosopho competere sermonis curam: quae certe neminem dedecet, tanto minus, quod ipsa nos ratio iubet purgare linguam , Ut animus sensiusquo suavior et iucundioressiciatur. Recte PLUTAR cnus: o
Optime a philosophis dici, qui vocabula non reae intellia gere di sunt, eos in rebus fani. IVL POLLvx : magnam sapientiae partem , scire quo iapuaeque nomine appellentum
ι ψιν. 'bi velit attingere philose iam, ei in primis in tio rerum vocabula con eranda et inuestiganda.
Neque contemnenda hoc secuIo fuit principum via rum circa grammaticam et rationem sermonis Latini custodiendam cura. Tiberii Caesaris aliquoties laudauimus industriam, qui de sua lingua elegantiori seruanda adeo solicitus P vi grammaticin conuocarit, qui de voce non Latina iudicarent; et aequo animo tulerit Maseum Pomponium Μarcellum, contra 1ententiam Atteii, negantem, ita Caesarem verbis, ut hominibus, ciuitatem dare posse. Ea quidem re veteres imitatur Romanos: ο imo curam Atheniensium admirandam in pro . prieta-
295쪽
prietate et elegantia sermonis. Hos enim , testatur sv IDAs, r) cum aliquando inopia Premerentur, et Pecunia egerent, eamque Peregrinus quidam promisisset, heneficio eius uti noluisse, quia scilicet σολοιπιζων. δανμω dixerat. At cum emendasset errorem , et νάσω
dixisset, eum passi sunt nummis suis egestati succurrere. Quam quidem praeposteram et superstitiosam anxietatem Atheniensibus merito relinquimus istis, quibus m ior religio verbornm , quam sui commodi ἰet publicae utilitatis ratio. Nam elegantiae existimabant violari famam , si vel unicum soloecisinum ignoscerent alicui; quasi ad imperii summam purus et emendatus sermo pertineret. Atque etiam, P LPTARC No s) teste, cum Demetrius Athenas obsidione pressisset, et destitutae commeatu diutius famem tulissent, victorem admisi runt; qui ciuibus inedia infirmis fiumentum dedit. Hanc liberalitatem suam cum ad populum referret, imprudenti Qrte barbarismus excisit. Ex illis vero, qui ad concionem confluxerant, suggessit aliquis erranti Demetrio, quomodo vitium corrigeret: quod emendationis indicium III medimnis remunerauit. Quid φ quod etiam hoc seculo Tiberius Claudius Caesar non veritus
est in censum grammaticorum venire, qui tres nouas commentus est literaS, ac numero Veterum, quasi maxime necessarias, addidit; earundemque rationem edidit singulari volumine. t Quod supra paulo fusius a nobis expositum fuisse reperies. Sane Romanos magni aestimasse grammaticae studia, ex eo facile patet, quod scri-
296쪽
agrscribit TRANTVILLVS: v) magis ac magis et gratia, et cura artis increuit ut ne clarisimi quidem viri a ianuerint, quo minus et se aliquia de ea scriberent : --que temporibus quibusdam Iuper viginti celebres scholae fuisse in urbe tradantur: pretia gramnaticorum tauta, mercedesque tam magnae: ut constet, Lutatium Daphniadem - ducentis millibus nummum tauinto Catulo emtum , ac breui manumissem et quae sequutuur. Neque minoribus bene fietis lioc seculo gaudebant grammatici, cum reliquis bonarum artium erofessoribus, quos diui ii peratores Vespasianus et Hadrianus ab omnibus citii oneribus immunes esse voluerunt. Haec satis patent Areadii Charisii verbis: π) magistris, qui ciuilium munerum vocationem babent , id es, grammaticis et oratoribus, et medicis, et philosophis, ne homitem reciperent,
a principibus fuit, immunitatem indultam, et D. Vespa .ficius, et D. Hadrianus resicri erunt. I Neque minora illis decreta fuisse stipendia, quam medicis, vero valde mihi videtur simile. LIPSIVS et autem ex Plinio Medicis quingena HS. mercedem annuam fuisse docet: quae fuerint duodecim millia et quingenti philippaei. Non secus atque conssiliarios suos Imperatores profecto non sitne magno pretio secum habuere grammaticos. Ita de Tiberio relatum legimus t) conuictores plurimos habuisse Graeculos, quibus vel maxime acquieuerit; et
m) De illustribus grammaticis cap. 3.κ L. vlt. D. de muner. et honor. γὶ Confer k. Item Romae instit. de excusa-nibus tutorum et eda
L De magnitudine Romana lib. 4. cap. IO.. t Apud. sv aTONIVM Tiber. cap. I s.
297쪽
ataeonsueuisse ex lectione quotidiana super coenam qua stiones proponere. Cum vero Seleucum Grammaticum comperisset a ministris suis Perquirere, quos quoque tempore auctores tractaret, atque ita Praeparatum venire: primum a contubernio eum remouit, deinde e iam aci mortem compulit. Et is procul dubio fuit S leucus Alexandrinus cognomento Homericus, qui visu ID As habet, Romae sophistam egit. Zenonem imperator quoque emtasitius sermocinantem, cum inter rogasset, quaenam illa xam molesta dialectos esseta, et
ille responclisset, Doridem' relegauit Cynariam, existimans exprobratum sibi Veterim secessum, quod Dorice Rhodii loquantur. 6. IV. Ipsa vero dignitas discipIinae grauis. Et nescio, cum
pomoeria grammaticae tam latae sint: annon facilior , ex usu rerum maXimarum, abusus prouenerit, factumque sit ingeniorum lasciuia, ut superuacuo labore adi tristes ineptias nugasque aniles descenderint. Obtinuit magis magisque, Ioco solicitae diligentiae, anxietas curiosa et inanis iactantia: Vt, linguae vix habita ratione politioris , chara iuuentutis ingenia , elegantiori apta
studio, inutilibus dissicillimisque ineptiis penitus o
ruere consueuerint, et obscurarint intemperantia grammaticam. Grammatici tandem in nugatoreS et ονομῶ degenerarunt: Unde notissimus AUSONII versus:
Apud Photium bibliotheca, in excerptis ex Helladii chrestomathia, indicem inutilium et ineptissimarum quaest ionum legimus : ab quibus humaniores quique
merito abhorrent: cum inter praecipuas grammatici vi tui: z vi NTIL Auus redie censeat, uoqua nescire
298쪽
LAT NAE LINGVAE GRAMMA Trouais Hoc inprimis genus fertile semper fuit foecundis in nugas ingeniis , quae Vt plurimum de rebus incognitis et incompertis egregie mentiri consueuerunt. De Didymo sENE ca: a) quatuor mistia librorum Did usgrammaticus stri it , miser , si tam multa superuacua legisset. In his libris de patria Homeri quaeritur, in his de A neae matre vera, in his libidinosior Anacreon, an ebri sor Uxerit, in his an Sappho publica fuerit, et alia, quae erant dediscenda, si scires. Nec minus ridiculae et in nis diligentiae C. Melissias grammaticus fuit, de quo
TRANQv ILLVS: sexagesimum aetatis annum agens, tia bellos ineptiarum, qui nunc iocorum inscribuntur, com ponere instituit, ab oluitque centum et quinquaginta, quia
bus et alios diuersos postea addidit. Hunc deprehendes hoc seculo plerorumque grammaticorum communem fuisse morbum, ut maximi viderentur esse critici, quod ipsi quidem negligentius iam tractarint linguam et in rebus minutissimis haeserint semidocti, et impetu aliquando insano antiquioris seculi doctissimos siue historicos, siue poetas, siue oratores, siue alia doctrina e cellentissimos quosque viroS, qui satis eleganter et proprie locuti sunt, castigare, et vitii alicuius arguere ex ingenio suo instituerint. Pasim obseruaueris, superioris. seculi scriptores elegantissimos assidue accusari. Vir gilium, cuius incomparabile exemplum paucissimi si iis potuerunt assequi i calumniis omnibus expositum fuisse nouimus. Criminum tota Servii, Gellii, Macrobii, saniorum grammaticorum monumenta Plena sun .
' Vt bello egregias idem disiecerit urbes,
299쪽
aM e Ap. V. D ε CLARIORI svs DECREse EN TisSane critici, scribit,frustra culpant Virgilium, quod, pra sentibus Troianis, Troiae excidium laudare introduxit, respicientes , quia hoc ratio fecit Omnorum , quibus
aliquid subtrahere sacrilegium. Ad illa: e )- - - Trahit Da quemque voluptas Notabatur a criticis, quod hanc sententiam dederit rusiaco, seupra bucolici carminis legem. SENECA d) Ouidium reprehendit, quod in descriptione diluuii ingenii et materiae impetum ad pueriles ineptias reduxit, dum seriabit:
Nat lupus inter oues, fusios vehit unda leones. Non est, inquit, stis obria, i ciuire deuorato orbe terrarum. Dixit ingentia, et tantae confusonis imaginem cepit cum dixit: Exspatiata ruunt per apertos flumina campos. Magnifice hoc, s non curauit, quid oves et tui faciant Natari autem in diluuio et in ista rapina potest Z is non eodem impetu pecus omne, raptum erat, mersis est PApud AMMIANVM e) Chalcenterus sex libris nonnumquam imperfecte mustium reprehendit, Hlographos imu tus, scriptores maledicos, iudicia doctarum aurium ine sat. sv ID A teste, aduersus Didymum Suetonius Iubrum arest τῆς Κ χειρωνος πολιτειας scripsit. GELLIus f
meminit libri, titulo Ciceromastigis, quem Largus L cinius scripserit. Et ClaudiuS Caesar, teste sUETONIO, defensionem Ciceronis fatis eruditam, aduersus Asinii Galli libros, composuit.
300쪽
t ATINAE LINGVAE GRAMMATI et L. agr
Sed mittimus haec, atque illos notamus, qui decrescente hac Latinae linguae aetate, inter grammaticos clariores sunt habiti. C. IVLIvs HYGINVs, Augusti libertus, g) teste svETONIO, B natione Hispanus fuit, quamuis essent, qui eum Alexandrinum fuisse velint, captaque Alexandria puerum a Caesare aduectum Romam. Ab ineunte aetate optimis literis imbutus, sing lari studio et ambitione, Grammaticum Graecum, Comnelium Alexandrum imitatus est: quem propter incomparabilem antiquitatis notitiam, eo tempore multi vel polyhistorem, vel ipsam historiam vocare lebant. Lia terarum amantissimum et Optimae indolis puerum, sua magis et magis inclarescentem virtute C Caesar Oct uianus Augustus manumittit, atque libertum sibi commendatissimum habet. Coepit ergo mature Grammaticus, pro industria et elegantioris disciplinae cupidit te , studiosam formare iuuentutem. Cum laudatissimus
Caesar, anno V. CDCCXXVI. in ipso Palatio exstruxerit bibliothecam , quae ab eo loco Palatina vocabatur, illi praesecit tandem fortassis sub principatus finem - . . N n 3 libe
Ne quis miretur, quid sit, quod, cum Hyginus Augusti, non C. Caesaris, praedicetur suisse libertus. a patrono. ut vulgo Ieani , non rutius , sed C. Ghus nominetur ἔ in animum facile sibi reuocare poterit, quod Octauius ille , tandem A eustus patrum indulpentia dictus, ea lege a Caio Iulio Caesare
- nt ex parte dimidia institutus testamento heres , Ut nome eius .r ferret. Vnde tam solum lex agraria et sumtuaria et aliae quas
C. tui. Caesar tulit, verum etiain leges Augusti de adulterio et pudicitia, de mattiandis ordinibus, sumtuaria, lex ambitus ex plures aliae distae sunt Iisae.