장음표시 사용
451쪽
c Ap. ml. DE ORATORI AVI. LATiNA LINGVA quibus ab Artemidoro exulante propter beneficia eueheretur, reserenti, gratum sibi eiuS animum, respondisse, et quod illi inprimis liberalitatem suam probarit
Siccine Plinius, praetor cum esset, ab egeno philos pho, sua quem iuuit pecunia, maiorem nominis gloriam sperare poterat ' D. IENic RENvs Vero inuertit omnia: et Plinium dicit liberalem erga Artemidorum fuisse: quoniam hic illius laudum buccinator : non Amtemidorum erga Plinium fuisse gratum: quoniam beneficiis ab illo fuerit ornatus. Lib. 3. epist. 2I. Vbi momtem Martialis Prisco sito nuntiat ac defuncti ingenium laudat: inter alia monet eUm secedentem viatico prosecutum fuisse, propter amicitiam, et propter Versiculos,
quos ad eum scripserit: imo propter librum, quem transmiserit cum versibus suis. r) Quid inde φ famam ab adulatoribus sperat. Ergo nihil dandum amicitiae. Et peccant, qui muneris aliquid doctis pro librorum de
dicatione reddere solent. Sed hanc quoque Plinius adiadit liberalitatis rationem: fuit moris antiqui, eos, qui mel fingulorum laudes, vel urbium scripsierant, aut honoribus, aut pecunia ornare. Huius furfuris sunt quoque argumenta, quae ex lib. q. epist. 27. lib. 6. epist. II. lib. 9. epist. 2o et a I. Producere non erubescit: et illis omnibus simul hoc agit, ut amicis non licere doceat pro laudibus agere gratias: aut, quod ubi uis locorum adhuc obtinuit, redamare amantem. Contra quod o v DDI vs s monet:
Concedamus iusto maiorem nostri in adulatores indulgentiam fuisse: Iauolui defensor, nullo tamen modo
452쪽
probare poterit, Plinium, in cuius ingenium moresque paulo accurationem sibi videtur inquisitionem instituis-1e, magni solos aemimare et ornare adulatores. Laudibus vero ornatum fuisse immeritis, pugnat cum eo,
quod paulo superius dederat: metri facio Plinium ob
praeclaras rarasque animi dotes, gras iure concelebram
in eo scriptores. Et qui auctoritate in republica plurimum valet, eloquentia excellit, bonis artibus inclutus est, scriptis meritisque post funera vivit, ab adul toribus immortalitatem nominiS minime gentium exspectare videtur. Sed ubi probatio deficit, rem perficere
conatur Excellentissimi r ε Nie RE Ni mdacia: et 3)n que illos, calumniatur, ferre poterat homo perdite ambiatiosius, qui gratia apud optumates et populum valebam. Verebatur. enim, ut cum maxume, dctrahi ipsius famae, quod alienae gloriae laudique adiiceretur. Bona verba, quaeso. Multa dicuntur, non probantur. Sed quo lam haec omnia φ Finguntur, Ut procedant, quae si quuntur, istis non saniora: in magna nominis celebritate Romae mi se Lauolen , praecipua et honorificentissena
munera ge Re - Hoc pupugit Plinium, intolerabilis ambitionis reum, et quae suo loco illustrabimus, cum fuerit de ICtis huius seculi commodior disserendi occasio. Plinius certe vir consularis apud POPVlum, Optumates et ipsum imperatorem ea valebat gratia et dignitate, ut nullius plane, nedum Iauolent, hominis obscuri et male aliquando sani fortuna illi videretur fuisse formidanda. Ea viri liberalitas, ea virtus, ea cum optumis quibusque viris consuetudo et familiaritas fuit: ut ne per somnium
quidem id genus flagitia cogitare potuerim.
453쪽
Quanti fiterit ipsis veteribus propter ingenium a
stimatus: illorum notabimus testimoniis. MARTIALIS t facuncium vocat, eumque multis versiculis Ornauit. v FanivsqvINTILIANvsa celebrium Oratorum eXe pia et charactereS exponens elegantiam tribuit Secundo:
nec alium intelligit, quam nostrum Plinium Caecilium Secundum, quem ipse non modo discipulum so mauit, sed etiam postea florentem eloquentia vidit. 3 MACROBIus et illi pingue et floridum scribendi genus adscribit, Ciceroni copiosum, Sallustio brese, Frontoni siccum. SIDONIvs APOLLINARIs a) Plinii disciplinam maturitatemque laudat, perpetuus eiuS i tator qui voluit ac discipulus vocari. b CAssioDORvs c Celso et Crispino consillibus Plinium Secundum NouO-
comensem Oratorem et historicum insignem haberi, cuius ingenii Opera extent plurima Seci quid aliena colligo cum in ipso PONio domesticum habeamus t stimonium. Ille atque Tacitus eo tempore in literis velut duumviri principatum tenebant, ut Una nomianarentur, cum de studiis sermo esset. d) atque in hos ferretur coniectura, si qua de doctis non nominatis serenda. e
454쪽
Plinius certe eruditissimus et floridus auctor in panegyrico satis eloquentiae incomparabili verborum ac sententiarum apparatu ostendit. Ingenii Vbique elucet pra stantia et orationis ubertas. Epistolae sunt purae, leganteS, tersae et argutae: ut recondita Latinitas cum arte et exornandi facultate certare videatur. Hinc et sta tim cum illis Ciceronianis coniungi merentur : et sine dubio multum in stilo proficientibus conferre Poterunt. Sed in primis cauenda est Atticismi assectatio ; et probe videndum ne ab illa commodiori Ciceronis ubertate et vera eloquentia nimium aherretur. Inuenies hic assi tim cumulatos flores , arcte inter se stipatas et subtiles sententias; Orationem aliquando sine copula luxuriantem ; aliquando egregiis allusionibus abundantem. Et mirum quantum in Plinio quidem haec lectorum animos capiant atque delectent: magis tamen ad ostentationem ingenii et pompam , quam ad seria negotia et res tractandae accommodantur. Nec adeo multorum i doles hanc orationis formam capere potest: qui recentiori aeuo tot Lipsiomimi deliriis suis ad nauseam usque testatum fecere. Nihil supra ingenii vires tentandum: nec quicquam invita Minerua, aUt Praeter naturae Voluntatem aemulandum. ΕXpressio verborum, pondus, Ι i i a nitor,
Nec derogat illius laudi io A. sTYRMri de imitatione orat ria l. I. c. q. sententia, qui ubi reiecit Fabii declamationes, ut soro et iudiciis non idoneas, eadem de cauin Plinii panegyricum etiam repudiandum ducit immeritor quasi omnes orationes generis iudicialis esse debeant. Licet prcssior etiam, et acu tior atque subtilior , quam populi aures ferant , tanto magis tamen probatur doctis et bonis ; neque minus audieutibus, quam legentibus placere potest. Diqitirso by Corale
455쪽
nitor, copia et praeclara de subtil ibus perite loquendi a thoritas, haec sunt, quae praeserti in in ivic atque in aliis Romanae eloquentiae scriptoribus commendamuS. Ab ipso seculo commendatis facile concedimus suo a undare ingenio. Sed qui adeo Plinii lectione capiuntur, ut ipfi Tullio eum anteponant: illi meo quidem iudicio nimium sibimet ipsis indulgere videntur Cicero dulcis, candidus, copiosus. Plinius breuis, floridus,
succulentus Ille ex ubertate Romana latius evagatur
hie G breuitate Laconica strictius concludit. Illi nihil addi, huic nihil demi potest. Ille verbis uberior ; hi sententia densior. Illi plus facundiae ; huic plus nil xis. In illo plus naturae in hoc plus curae. Illum illahorata, hunc meditata decorant. Hinc praeclare et argute quidam lingua vernacula de Plinio Caecilio Segundo cecinit: g)
In dictione occurrunt quaedam, non omnino Pr handa. Anori Ario, de cuius Latinitate cum a iis VoΩsius dubitauit, pro adoptione scribitur, b) forsan I brariorum incuria: nam alibi: i) auunculus meus, idem- te per adratimem pater, senior Plinius ab eo vocatur; cet apua Livi UM h ) etiam cooptatio in patres,. i. eia inein via. des Saleiis en Hesilaons durerlesene Seoid tu pari,
456쪽
43 in senatorium ordinem, et cooptatio tribunorum Valeat. Cum aliis huius aeui scriptoribus to voce AvDENTIA m Pro audacia utitur. Avoca MEMTVM illi est remissio a labore, tint odii chirit. n) Alibi: O admittere ati camenta, fida lusiliden geben. BELLATO Rivssitas; p ut a MMi AN O q bellatoria iumenta. FEsTO auctore: bes appellatum est, quod bis triens fit, quamuis dura com positio flat besis ex triente. Sic noster: r) reliquit her
tia parte neptem. Quod vix liceret Poetae, Pro spumoso, dixit criti v M mare s) vastus illic fragor, canum e circa mare. CAPITAL TER lacessere , t) pe inlidi
aeuo solus dixit. CoLvMEvLvx, diminutivo ein Taubogita. et1 Poetica licentia coMas tribuit arboribus, pro frondibus atque foliis. x CvSTOD It TS i. e. P demtius: F Di MENfvs Pasitire. z MORT FERE aegrota re. M SERvΑTro Pro Obseruantia. b) Si NisTERIT As, pro malevolentia, aut morosa placendi imperitia, uiro genialistitit. H Nec raro vocabula Graeca miscet, quae nunc usurpare integra, nunc Latina flexione, velut in ipso Latio nata, ponere non Veretur. APOPRRA l, MA
457쪽
438 CAP. VII. DE ORATORIBUS, LATINA MNova
imago illi est caracterque sigilli. d) AP sis curuatura
fornicis. e) ARcΗZTYPVs primitivum exemplar, ad quod res Qrmatur. B v L E senatus. g) B A L E v T A se nator. h) HYPERBATON facere, pro transgressionem ordinis vel structurae. i Ρs EpulsMA, decretum suffragiis populi faetium. h)g. XXX. Epistolae Plinianae primum prodiere Neapoli I m. fol. Deinde Mediolani I478. Di. per Philippum Laua-
iam. Romae I49O. 4. Per EUCharium Silber, curante Pomponio Laet O. Bononiae I 498. Per Philippum Beroaldum , editio a Ioh. Iucuodo ad NH. Parisiense emendata.
g. XXXI. Seculo post Christum natum decimo sexto epist
lae et panegyricus coniunctim Plerumque prodierunt. Venetiis Iso4. et I SO8. 8. aPUd Aldtim, in ciuibus editationibus primum membranis Gallicis ab Aloysio Mo cenico , Veneto Senatore in Italiam allatis nonnulla ac cesserunt. ISI 8. 8. cum libro de Viris illustribus, Sus . tonio et Obsequente. Mediolani ISO6. Qi. apud Alex. Minutianum cum laudato Ioh. Mariae Catanaei com mentario. Parisiis IS88. Ia. Plinium notis et amplissi mis indicibus illustrauit Claud. MinOS. Quae rariore ditio est. Sequitur alia IS91. I a. ex ossicina H. Stepha ni,
458쪽
M ni, cum Ic Casauboni notis, adiectis una Pacati, M mertini, atque N arii panegyricis. Lugduni Is39. 8.cum libro de viris illustribus, Suetonio et Obsequente. Argentorati ISI . ex B. Rhenani recensione.
mustriores sequenti seculo commendantur editi nes, quae prodiere Parisiis I r. cum Ioh. Mariae C
tanaei commentario. Oxonii I 686. cum panegyrico et notis. Λωtilodami I 6ς9. I a. apud ElZeuirios , ex recensione M. T. Boxhornii. Lugduni Batauorum IMO. I 2. apud UZeU. I 6ς 3. et I 6s9. I a. ex recens Marci
Zuerit Boxhornii. I 669. 8. cum notis integris Is C sau boni, Iani Gruteri, H. Stephani, Augusti Buchneri, Casp. Barthii, Ioh Frid. Gronouit, selectissimis a tem Ioh. Mariae Catanaei, Ritterihusii et aliorum i nec non insertis sito Ioco integris commentariis Francisci Balduini, Cunradi Ritterihusii, et G. I. Vositi, in rei tionem seu consultationem Plinii, et ad hanc rescriptUIT Traiani Imperatoris, de Christianis, accurante Ioli. V
enhusio. Rotero mi I 669. R. eadem modo laudata V enhusiana editio. Geneuae I 6as. et I 643. cum ΙOh. Μ riae Catanaei commentario. L fae I 67ς. et I 69s. 8.cum Iac. Thomasii eruditis de auctore et eius commentatoribus Protegomenis atque notis variorum s electis.
inccedit panegyricus cum analysi et breuibus notis Μ. Alberti Christiani Rothii, ecclesiastae Lipsiensis- 1693-
et I O. I a. cum notis, tabulis geographicis, et nouo
Latinitatis indice Christophori Cellarii. I 694. 8. cum notis Alberti Christiani Rothii Halae Saxouum I 686. S. iam laudata editio Iac. Thomasii, qui praefation gulas editiones suse recenset, suas etiam auctori, er
459쪽
notis Buchneri, Is. Casauboni, H. Stephani, et Casp. Barthii, curante Andrea Rivino: additis Plinii et ali rum pane ricis. Francoranti ad Hadrum I 644. I a. cum Augusti Buchneri animaduersionibus. I 6so. et I 66s. 8. cum notis Buchneri, Casauboni, Stephani et Barthii, curante Andrea Rivino. Accedunt Plinii et aliorum panegyrici.
Nostra aetate et seculo recentissimo, Plinii cum panegyrico epistolae prodie ni Oxonii I 3. 8. accUTante Thoma Hearne, cum notis adiunctis, et Plinii vita a Ioli. Massone descripta. Londini III 6. 8. Pan gyricus cum interpretatione et notis Iacobi de la Haune S. I. in usum Delphini. sae IIIo. et I 2I. I 2. cum notis, tabulis geographicis et Latinitatis indice Christ phori Cellarii. in Ioh. Christianus Hertzogius, gymnasii Ciaensis conrector, nouis annotationibus magis illustrauit, et ad maiorem tyronUm Vim applicauit. III 2.12. cum Ioh. Frid. V einrichii notis ad modum Μinellii. Rursum I 727. II. cum annotationibus ad modum
Ioh. Minellii. Amstelodami I73 . 4. cum notis selectis Ioli. Mariae Catanaei, Iacobi Schlegkii, Iac Sirmondi, Is. Casauhoni, Henr. Stephani, Conr. Ritterihusii, Cl. Minois, Casp. Barthii, Aug. Buchneri, Ioh. Schweri, Ioh. Frid. Gronouit, Ioli. Veenhusii, Christoph. Cellarii, aliorumque recensueriant et annotationibus illustrarunt Gotuleb Corvus et Paulus Daniel Long lima
460쪽
ovam rem Iurisprudentia Ciceroni fumina. 2. Eam ac neglectum fuit ab initio fudium. 3. Temporis Pr . Vesu maiores se prodiderunt naeutiet sectis denique distracta veritas. 4. Maeurius Sabinus. S. M. cocceius Nerua pater. 6. Hlius. 7. Lacinius Proculus. 8. Eius scripta, et, quae in Digesis superint, fragmenta. 9. quodnam eius praenomen. Io. AElii Procuti. II. Q cassus Longinus. Ia. Coelius Sabinus. I 3. Pegasus. I 4. Iuventius Celseus pater. IS. Prisius Laurimus. ISAEius libri, atque ex ιllis fragmenta recensentur.
Iam tum Ciceronis aetate coepit diuina iurisprHdemtia in deterius verti, ac viris cordatis propemodum fieri ludibrio. Perversum inmo , non genuinum, quod sapientes decet atque satis nunquam praedicari potest, legum atque iitris stndium. Et alibi a) dixi, hoc legum interpretandarum minus Romae grauissimum a que sanctum fuisse , adeo quidem , Ut non nisi optimi et eruditissimi viri ad illud admitterentur. Dixi et ipsam iurisprudentiam cum eximia dicendi arte ac studio fori necessario coniunctam esse debere. Nunc in pta declamandi ratio veram expulit sapientiam, Ut vulgo