Ioh. Nicolai Funccii Marburgensis De imminenti Latinae linguae senectute tractatus, quo decrescens Romani sermonis robur et fata ab excessu Caesaris Octauiani Augusti ad principatum vsque Hadriani imperatoris describuntur, et notatu maxime digna hist

441쪽

Potestate in eam prouinciam, et Imperatore Caesare Aerua Traiano Augusto Germanico, Curator aluei Tiberis et Riparum, et Praefectus aerarii Saturni , Praefectus aerarii militumo laestor Imperatoris, Seuir equitum, P ibunus militum, Letjonis VI. 'Gallicanae, Decemuir littitis iudicandis ; Thermas adiectis in Omatmn sesertiis tercentis, et eoamplius in tutela , Iesertiis ducentis, testamento fieri iessit. Ea libertorum suorum nominibus sestertiorum decies mil-Bes noningentorum sexaginta sex dedit ἰ centum quinqua sinita sex rei incrementum possea ad epulum plebis urbanae soluit pertinere ' his dedit in alimenta puerorum et puellarum plebis urbanae sestertia centum ἰ in tutelam bibisthecae, fiestertia centum. Bibliothecae, addit, curam Caecilio fuisse, vel ob hoc testimonium in promtu est, quod literarum studia quammaxime tum Mediolani florerent. et praeceptores de publico conducti etiam vicinorum

municipum liberos instruebant, qUam Commoditatem

ipse Plinius epistola quadam ciuibus suis non fuisse test tur. g TRISTANVS CALCIIVS h) Vero propter mentionem bibliothecae, et alimentorum pueris designatorum dubitandum censet, Vtrum potiuS fuerit Comi i. e. in patria, quam Μediolani posita illa tabula, et inde per temporum varietates transuecta; siquidem in epistolis ipse testis sermonem se apud suos municipes habuiste, cum esset dedicaturus bibliothecam, et munificentiam suam erga patriam declarans, non, inquit, ludos aut gladiatores, sed annuos sumtus in alimenta ingenuorum soldicebamur. Et aegre, quod supra monitum, fereat, praeceptores et studia literarum in patria non ha

beri;

442쪽

beri; sed mitti adolescentes Mediolanum, et procUlconsipectu parentum educari, si qui literis operam dare vellent; atque ut magistri conducerentur, se tertiam daturum partem impensarum Ostendit. i) Ecquid si tuendum de alio Plinii nostri monumento, quod, testea L cIΑΤΟ, h) Μediolani in orientalis portae fornicibus conspici potest, quo sibi, et Caecilio patri, et uxorimae Calpurniae, vivus memoriam posuit φ Saxum ipsum vetustate tam corrosum esse diligentissimus historiae Mediolanensis scriptor ait, ut quaedam in eo Verba vix cognosci possint. Vtriusque tandem eo sententia redit, nostium Mediolani vicarium a Traiano datum, in eam ciuitatem tot largitionibus suam liberalitatem et beneu sentiam testari voluisse. Quam Comenses sibi quoque ambabus mgnibus tribuunt. Certe in agro Comensi: I i

- RcEL ENS. Gmi in exteriore structura templi

maximi haec leguntur: c. PLINIO. L. F. O. V. F. CAMCILIO. SECUNDO. COS. AUG. CVRAT. TIBER. Pro

foribus aedis B. Virginis marmori insculptum: C. PI via Caecilio Secundo, qui consulatu, auguratu, militiae gestis, orandis casfis, poematibus et historiis conficiendis, Caesare Traiano Augusto luculenti me Ludando, assciendoque immensa liberalitate miriam suam, eidem immortale contulit ornamentum, ordo Comenses concivi sis δε-derabili, honore accepto, monumentum posuit. M. CCCC. LXXXIIX. CH. Mai.. 'iὶ Lib. 4. epist. 13. kὶ Loco supra clinio. ιὶ Apud Grinerum P. 4sq.

443쪽

M CAP. V Ι. DR ORATOR IBVI. LATINA LIN vh Functus eram sed imn vereri praeclarus honore pMunam, Perii. Nunc quoque vita mihi est. E latere dextro huius monumenti extat et aliud C. Plinii Secundi senioris : sed integram eius inscriptionem videre posthmus apud voLATERRANUM : m) quocum conferri merentur B O XII O R N I I de Plinio Caecilio iudicium, quo aduersus aliorum sententiam, eum Christianum fuisse negat: Vos sIVs quoque, n) et qui ex professo Plinii vitam descripserunt, IOH. MARI A cΑ-

STO PH Rus CELLA Rivs, et Omnium diligentissimus Io II. Masso N. Ο Etiam Plinii vitam descripsit, ac per annos digessit i a P. D E L A B A v N E S. I. Fam panegyrico praemisit an usiim Delphini illustrato.

Ex omnibus Plinii Caecilii Secundi scriptis supersunt hodie Disolarum libri X. quorum Vltimus Tr iani et Plinii epistolas de rebus grauissimis complectitur mutuas, et primum anno post Christum natum MDILa Petro Leandro e Gallia in Italiam allatus, publici iuris ab Hieronymo Auantio Veronensi factus est. p Plurimi tunc quidem hunc epistolarum librum decimum Plinii esse negarunt: tum quia stilo et elegantia a reli suis diuersas: tum quia, praeter doctorum consuetu

m in Lib. ig. n) De historicis Latinis l. t. c. 3Ο. Ο Plinii vita a Massione desciipta, huius elassici auctoris editioni Oxoniensi h o 3. 8. praemissa; et separatim edita est Amstes dami Ipos. 8.pὶ Etiam hic liber separatim evNR. RI TTER frivs commen rario illustratus asos. ambergae prodivi vitis Plinii et Traiarii praemissu.

444쪽

dinem, in illis Traianus tantUm vocetur Dominus. Sed in illis Plinio nostro vindicandis Praeter Cataneum et Aldus Manutius q) et alii fuerunt Occupati, reliquis hunc decimum epistolarum librum praeferentes. Ita

VIGNOLI vs MARU ILLI Vs : H le dixi eme liure des epia tres δε istine Plive es le ches .i' ocuure de ce grais homme. Ses antres let tres out de graudes beaut , et des agremens s ulters pour les gens, qui a mi les belles lettres, miscet s-ci qui regardent is ministere, soni incomparabies, principalement quandelus sic trouurari accompagnera des re posses de Traian, qui leur aportent in grana lusere. Ia--is rim ne m' afait misux couceuo, ce que les Roma,sapelloient imperatoria breuitas, que ces reponsess breues et ages. Si les pour Upriis se meloient d' ecrire, iis nyccriroient pas aut 1 ranent. C' es Di te plus haut potnt de iis pejection. Simul vero omnes de meliori nota comme dari merentur et Omnino Ualet, cAS P. BARTHII s iudicium: Plinii episeolas quo magis legas, eo plus diligas. Et o I. A I HORRIcΗΙ : t) epistolarum libros T. exar

uit, in quibus dictiosne pompa elegans, fine digressioniabus mascula et cordata. Scriptor candidus, vir honus,

et boni principis, boni politici imaginem animo repraesemiam, christianorum etiam in acerrima persecutione fautor. Sunt prosecto elegantissimae, qUaS OD concinnam breuitatem quidam ipsismet Ciceronianis praeferre non dubitarunt. Quo iure iam vidimus. Alii contra, et hos inter Ad Aloisium epistola Plinianis praemissa.

445쪽

inter POLITIAN vs, v totum illud seculum aspereantes, Plinios etiam Senecis, ratione stili, deteriores i dicarunt-

6. XXIV.

Exstat etiam Plinii panegνricus, Imperatori Traiano dictus, cum ab eo consili anno ab V. C. DCCCLV. post Christum natum CV. suo loco designatuS esset Elegantissimum opusculum Romano suo missurus x)considerari vult, ut pulchritudinem materiae, ita dissicultatem. Vulgata simulat dicta esse omnia, ut lector

quasi otiosus atque securus tantum elocutioni vacet. Ordinem, transitus atque figuraS commendati neque affectanda semper esse elata et excelsa. Nam ut in piactura lumen non alia res magis quam Umbra comme dat, ita orationem tam submittendam, quam attollendam ire Ipsam orationem Vbemus, quam in senatu dixerat, elaborauit postea, et recitauit maXima cum audientium voluptate: quod Seuero silo F exultans quasi exponit. Ab exordio vero, o ium, inquit, confu-

tutus iniunxit mihi. et i re . nomine Principi gratias agerem quod ego is senatu quum ad rationem et loci. et temporis ex more fecissem ' bous ciui conuenjenti senum credidi, eadem illa upatiosius et uberius vosumme amplecti. Frim'm , ut Imperatori nohyro virtutes suae veris laudiabus commmdarentur: deinde, ut fut VHi Princ/pes non qua

si a m si stro, sed tamen his exemplo praemomercutur, qua toti fimum via poseeut ad eandem glorIam uiti. Nam praecipere , qualis ese debeat Princcr, pulchrym quidem sed onerotum, ac prope superbum est laudare et res γ' mum principem, ac per hoc postiris, vetiιt e Pecula lumen,

quod

446쪽

quod sequantur, ostendere idem utilitatis habet, arrogantiae nihil. Hoc pane Trico, si Culacio credimus, certe post Ciceronis aeuum, nullum extat clegantius linguae ac facundiae Latinae monumentum. Et auctor bibliothecae curiosae, qui procul dubio Bouclerus fuit: e)post Ciceronem, inquit, vommandus est Plinius paveoriastis, qui ingenii prartautia, u, et eloqueutiae iscrtatem inimitabili momcuto explicauit, et cui uthil smile extat. A L D v s quoque MANV Τius: a panegyricum de laudiabus Traiani, quia ades elegantem, doctum, acutum, ut lem iudico, ut in eo stimum superasse Plinius Oideatur legendus ille quidem asiave omuibus, tum sententiarum

grauitate, tum rerum copia, tum ad bene beateque vitiem

dum sanctijsimis optimisque praeceptis ἰ sed praecipue in

guis viris et principibus, iisque omuibus, qui aliis prassunt. Secundum M Ruo F lv M b) arte magna, nec

minore dictionis concinnitate panegyricus ille compositus est, quem haud ab re prudentiae ciuilis imperatoriae penu dicas. g. XXV. Scripsit praeterea, quae temporum iniuria periere, multas orationeS in quocunque dicendi genere: quibus

et Marcum Tullium nostrum et Demosthenem, summos OratoreS, non invita Minerva imitatus est. Satis mature orator eXtitit claristimUS, cui nemo facile praeferebatur. Iam undeuicelimo anno dicere coepit in foro: c) atque caUssaS per omnem aetatem egit cum apud centumuiros, d ) quorum iudicia arenam suam vocat, e

α) l. 1 s. a Epistola dedicatoria ad Aloisium Plinianis praemissa. b Polrhist. lit. l. 4. c. ia.. 3. 1. C Lib. s. epist. 8.dὶ Lib. I. ep. II. L. y. ep. 2 e Lib. s. epist.

447쪽

et si ingenio saepe suo indigna; f) tum in senatu nobi liores agitauit, procul dubio et orationes scripsit ex. gr. contra Baebium Massam, g Caecilium Clissicum, h) et Marium Priscum ς i) pro Iulio Basso, h) et I rimo: l) quas in summam collegit. m) Etiam historias confecisse, de ea cillem condenda cogitasse, patet ex epistolis, praesertim octaua libri quinti, et Nouoc mensi inscriptione paulo superiuS allata, ubi patriae Grandis caussis, poematibus et historiis conficiendis omnamentum contulisse dicitur. De poematibus etiam ipse pastim testatur, quod suo loco in eius vita notaui

Accusandus merito est, Vir elegans cetero et doctus, Prisci Iauoleni nuperus defensor, G ΟΤΤLOB A GusTvs IENI cIIEN, n) qui Vt sapientem et incom-xarabilem orbi literato redderet dubiae sanitatis ΙCtum; aud certe seruata aequitatis regula, Ut situm cuique tribuat, Plinium incomparabile huius seculi ornamentum, nescio quot criminum et malae fidei accusare non veretur. Neque, Vt Verum fatear, satis capio, quid desiderari positi in auctore nostro, quem ipse o) magni facit ob praeclaras atque rarioreS animi dotes, quas iure scriptores in eo celebrare soleant, aut quomodo virtuteS maxumaS Vitiis conspurcare Potuerit maxumis

n in Dissertatione ad prider. Ottonem Menckentum de Posco Iaum leno lCti, incomparabili et Praecipuo seculi sui ornamento, quae prodii: Lipliae l7 4. Φ..4 Vid. doctae diuertanonis pag. a L. Disitigod by Cooale

448쪽

1 Nobis persuadere conatur, immoderatius de semet ipso sentire, et estiisum esse totum in laudibus de se ipso enarrandis. Quod si moderate eumque in finem fecit, ut alios secum honesta ambitione incenderet atque adeo ad virtutis midium pertraheret: non modo ferendum, sed omnino laudandum esse puto. Neque dissicili negotio, id si iam agerem, in sanctis utriusque foederis verbi diuini ministris atque clarioribus virtutum exemplis idem esse fassiim demonstrare possem. Immoder lius aliquid agere, vel totum in laudibus suis recensendis suille, nusquam reperio. Sed exempla profert. Videamus. Lib. I. epist. s. g. I 2. ER, inquit, mihi

eum CFcerone aemulatio, nec sum contrusus eloquentia I

culi nostri. Miror , virum his literis exercitatissimum non videre, hoc loco ipsum Plinium Reguli caussidici calumniam, et maligne dichim diluere: quod cetero et ipse profiteatur, et honorificum existimet. Nam stultissimum credit, ad imitandum non Optima qUaeque proponere. Ecquis hodie erubesceret, palam aflirmare, sibi aemulationem cum Cicerone, nec contentum esse recentioris seculi eloquentia φ Quod mecum certe pri mus ipse dixerit doctissimus IENI cIIEN, quem Pro pter elegantiora studia suspicio. Lib. I. epist. Ig. g. 6. Neque, scribit, enim quisquam est fere, qui sudia, ut non simul et nos amet. Recte. Et addit: Bis ex causis

longius, quam destinaueram, tempus in urbe confiumst.

Quasi vero, quod etiam hodie fieri a plerisque vide

mus, non liceret praedicare aliorum heneuolentiam.

449쪽

43o CAP. VII. DE ORATORIBUS, LATINA LINGv A

ssii et alten habe. Equidem in illis nihil reprehenden

dum inuenio. Lib. 4. epist. I. g. s. commemorat templum Tifernatibus extruxisse sua pecunia. Quid ni PVel quotusquisque nostrum est, qui amiciS non quicquid egerit sine ulla iactationis stupicione absens literis

nunclauerit φ Ita Tullius unis literis res totius aestatis ad senatum scripsit. Ita et nos quotidie de rebus nostris eos praecipue, quorum scire interest, certiores facere solemus. Neque Plinio aliquis facile vitio verterit, quod in itinere quid ornamenti praediolis suis addiderit Fabato Prosocero suo significarit. Ecquid verius aut simplius scribere potuisset Oppidum es, inquit, prae-aiis nostris esciuum, nomen D emum Tiberinum, quod me paene adhuc puerum patronum cooptauit tauto maiore studio, quamo minore iudicio aduentus meos celebrat, profectionibus angitur, honoribus gaudet. In hoc ego, ut referrem gratiam nam vinci in amore turpissmum es templum pecunia mea exstruxi: cuius dedicationem, quumst paratum, disserre longius, irreligiosum es etc. Lib. 9.epist. 23. nihil superbe et arroganter de se ipso pronunciat ', Verum iocatur Potius, ac ludit, cum Tacito se in

primis doctorum nomine intelligi et ab viris honestismmis digito commonstrari: ut idem sibi acciderit, quod olim Demostheni, p) qui illo susurro delectari se diceba-

aquam ferentis mulierculae Atticae, insusurrantisque alteri: εο Δυιαθινυ: hic es ille Demosthenes. Scilicet, Ut PERsius q) habet, Pulchrum est alito monstrari, et dicier hic e Longe vero minorem, imo nullam iactantiam reperio Lib. 9. ep. 39. qua Mustium suum rogat, sibi, aedem

450쪽

Cereris resecturo, marmora et signa emere velit: quandoquidem religio postulet, ut aedem pulcherrimam, nec sumtuum habita ratione, exstrueret. Sed verba captari miserum Sic tamen aliquando

Caedimus inque vicem praebemus crura sagittis.

I. Non sine admiratione pergit Doctissimus Prisci Ia- uolent defensor Plinio fastum prope et stuItum inclarescendi studium exprobrare : quam seruili adulatione et immani liberalitate prosequitur illos, qui Hogia 'si plus iusto admetiuntur Z nos enim Iolos aestimat, hos magni facit, Bos colit, hos beneficiis ornat, has veneratione a nrationeque dignos cen et, qui fortia ficta litius enarrant, qui Laudibus immeritis eundem extollimi, et qui nominis

mortalitatem scriptis suis i i pollicebantum Nollem,

Virum cetero elegantem et iurisprudentiae politioris mantissimum eo Vsque progredi, erroris incautum. Valde enim et hoc verendum est, ne existimationi illius viari, quae apUd me certe mama est, tantum decedat,

quantum ipse tot seculorum consensu probatis Plinii virtutibus, irrito quamuis conatu, detrahere studet. Specimina quae profert illius s ordidae ambitionis, ne tanti quidem sunt: quae adeo potirissemus silentio pra terire I nisi criminis auctor unum in illis sentiam posui se fundamentum , quoJ cuiusinodi sit ex argumentati ne sequenti facile pateta Titius biculum propter merita laudat et ornata Meuius Titium beneficiis cumulata Ergo Meuius solos adulatores aestimat, Ornat, atquCab illis immortalitatem nominis sibi pollicetur. Egregia argumentatio- Sed videamuS, ubi tanquam

sorex se Plinius prodat. Lib. 3. epist. II Quid videtur egille aliud, quam Iulio Genitori suo, summas laudes,

quia