장음표시 사용
421쪽
ε e Ap. Il. DE ORATORIBUI, LATINA LINGva benedixerit. Et propter hoc, et alia, quibus orator potes poetae finitis videri, solebat Scaurus Montanum inter
oratores Ouidium vocare. Nam et Ouidius nescit, quod bene cellis, relinquere.
MAMER cvs AEMILIVS sc AVRVs, ordinis senatorii orator huius aeui celeberrimus, inter eos fuit, qui initio principatus Tiberium offenderunt. υ) Patruus simul atque vitricus fuit Sullae et oratorum, Ut TACITUS habet x) ea aetate uberrimus vel, ut alibi scribit F insignis nobilitate et orandis carsis, vita probrosus. Vir consularis C. Silanum, proconsulem Asiae, repetundarum postulauit: quod Olim P. Rutilius accusatus quoque estet a M. Scauro, quem proauum suum, opprobrium maiorum, Mamercus noster , apud TAc TvM κ) infami opera dehonestare dicitur. Ipse cum aliis maiestatis denique accusatur: quam quidem cauS-sam Caesar, ut ipse cum senatu nosceret, aliquandiu distulit; datis quibusdam in Scaurum tristibus notis. a Bursum postulatur, non quidem Seiani amicitia, sed valido ad exitium Macronis odio labefactatus: qui ea
dem arteS Occultius exercebat; detuleratqUe argume tum tragoediae a Scauro scriptae, additis versibus, qui in Tiberium flecterentur. Verum ab Seruilio et Co nullo accusatoribus adulterium Liuiae et magorum fa-cra obiectabantur. ScauruS damnationem anteit: ho tante Sexitia uxore, quae incitamentum mortis, et pa ticepS
rum Mamerctran, in quo Gaia rum famula exstincta est, maiestatis reum fecerat.
422쪽
ticeps fuit. b) SENE c A teste e fuit non tantum dise tisimus homo, sed venustissimus , qui nulliuS unquam impunitam stultitiam transire passiis est: Statim Ouidi num illud subiecit:
Dum timet alterius vulnus inepta loci. d)Nec ultra dixit. Hoc autem vitium aiebat Scaurus e Graecis declamatoribus tractum, qui nihil non et pe miserint sibi, et penetrauerint. Idem aecurate eius imgenium describit: e non noui quemquam, cuius ingenio P. R. pertinacius ignouerit. Dicebat negligenter saepe causesam in imis subselliis et saepe dum amicitur dicebat: dei
de litiganti similior, quam agenti, cretebat euocare aliquam vocem aduersariorum, et in altercatione vires suas nouerat. Nihil erat illo venustus, nihil paratius: genus dicendi antiquum, verborum quoque usu vulgarium gra nitas, i e cultus habitusque corporis, mire ad auctorita tem oratoriam optatus. Sed ex iis omnibus scire posses, non quantum oratorem praestaret Scaurus, sed quantum desereret. Pleraeque a iones malae, in omnibus tamem
aliquod magni neglectique ingenii vestigimn extabat. πι- ro aliqua actio bona, sed quam fortunae imputares. Sed illum longa, imo perpetua de ia eo perduxerat, ut niUI curare vellet, nihil posset. Orationes septem edidit, quae deinde senatus conquito combustae sunt. Bene cum illis ignis egerat. Sed extant tibiab, qui cum fama eius lugent,
423쪽
multoque dissolutiores inis actionibus. ScΗΟΤTo f
impuritate vitae, quam eloquentia, notior esse videtur antiquorum scriptis. Vitia Scauri certe a TERTvLLI No g) breui hoc stigmate notantur: dabo catharticum impuritati Scauri, et aleae Curii, et vinolentiae Antonii.
L. VINIcres elegantissimus huius aeui orator fuit, quo teste s*Nεca h) nemo ciuis RomanuS in agendis caus- is praesentius habuit ingenium: quicquid longa cogitatio illi praestitura erat, prima intentio animi dabat: ex tempore caussas agebat, sed non desiderabat hanc
commendationem, Vt eX tempore agere videretur.
Ipse iam tum diuus Augustus, ut idem ait, eleganter de eo dixit: unus Vinicius ingenium in numerato habet. Scuo Tetvs i hunc L. Vinicium scribit consulatum
sub Augusto gessisse anno V. C. Dccxx Sed fallitur
corrupto fortassis fastorum consularium exemplo, qua perperam legit Vinicium pro A Corni cis qui consulatum gessit cum Sexto Pompeio laccxuX. C. Caesar Oct uianus II. et L. Volcatius Tullus laccxx. consules fuere. Neque cum nostro confundendi sit ni P. Vinitius qui cum P. Alfeno Varo Augusti anno quadragesimo quarto Dcc iv. et Μ. Vinitius, qui anno Tiberii d cimo sexto cum C. Cassio Longino IacCLxxxii. rursum Claudii anno quinto cum A. Corn. Comino Dccxcviti in fastis notantur.
D De claris apud senecam rhetoribus pag. 26. g De pallio. h Controu. a 3. extr. De Vinicio idem controu. 2o. testatur, Viatum fuisse exactissimi ingenita qui nec dicere res ineptas, nec ferre potuerit. Ῥiὶ De claris apud Senecam rhetoribus pag. 13. Dipiti sed by Cooste
424쪽
Hos et alios Oratores, qui Caesaris Octaviani Augusti ac Tiberii aetate vixerunt, suggerit M. ANNAEVS WNEcA h qui nobis ex plerisque sui temporis declam
toribus excerpta, atque, Ut Graeci loquuntur, χροςο μαΘειαν υμ παρεκοολας dedit, stilo satis eleganti, nec minori acumine judicii , quo egregie usus est in ingeniis dictisque eorum recensendis ; ex quibus sua, sedulae instar apis delibauit. Ad grandem Vero aetatem per uenisse, testis est ipse, ubi ait, se viva voce declamantem potuisse Ciceronem audire in atrio illo, in quo duos grandes praetextatos fuisse Hirtium et Pansam Tra quillus credidit: sed Hirtium et Dolabellam, coenandi
magistros, declamandi discipulos se habere ipse Tu LIvs I scribit. g. XX.L. ΙvNIVS GALLIo Μ. Annaei Senecae rhetoris filius, ut ScΗΟΤΤVS opinatur, m) natu maximiati S necae philosophi et Melae frater: honoribus abstinens, et studiis eloquentiae paterno exemplo deditus , equestri ordine contentus vixit. De quo STATI vs P A P I u i v s n Lucani genethliaco: Hock Cuius vitam , scripta et merita superiori capite G. j. I r. seqq. exposuimus. I Ad Paetum epist. Ic. lib. 9.m De claris apud Senecam rhetoribus pag. 3 c. Sed quis Mou tus ille Senecae maximus filius, cui cum reliquis fratribus Sen ea et Mela controuersiarum libros primum, alterum et quintum inscripsit 8 MARTrNvs DEL Rivs proleg. in Senecam ira eum putat Annaeum Nouatum adoptione in gentem Iuniam uansisse, et mutato nomine Iunium Gezionem vocatum.. SIlu. L A. carm. T. V. 33.
425쪽
noc plus quam Senecam dedisse mundo, Aut duoem generasse Gallionem. Fuit enim facetus et comis, suauissimisque moribus, nec remisso, aut fracto, sed forti magnoque animo. De hoc Gallione scribit ex Dione x IPHILINV so) cum
esset consuetudo , necatos a carnificibus in forum m
gnis quibusdam uncis trahi, deinde in flumen abiici L.
Iunium Gallionem, Senecae fratrem, facete et urbane dixisse: Claudium unco in coelum attractum. Non potuit tamen non adulari Tiberio: qui illum vehementer increbuit, statim curia, mox Italia Gegit: et quia incusabatur facile toleraturus exilium, delecta Lesbo. insula nobili et amoena, retrahitur in urbem, et magistratuum domibus custoditur. p) Nerone tandem im perante, Ut TACITVS q) habet, Senecae fratris mo te pauidus, et pro sua incolumitate silpplex, increpat a Salieno Clemente, donec consensu patrum deterritus est, me publicis malis abuti ad occasionem priuati odii videretur: sitia tamen se interfecit manu , mortem eius Nerone in suam praesentiam disterente. Eius et QVI mTILIANVs r) meminit, et passim in utriusque Senecae monumentis superstitibuS laudantUr merita. Tres nouimus M. Senecae rhetori filios fuisse, quorum natu minimus M. AnnaeuS Mela, Lucani Poetae Parens, medius L. Annaeus Seneca PhilosophUS, et natu maximus orator fuit noster, qui Primum M. Annaeus -- uatus, mox autem L. Iunius Gallio nominatus est,
postquam adoptatus fuit a Iunio Gallione, eo ad quem
426쪽
Ouidii elegia extat. s) , Quantus ille orator fuerit, ne pater quidem eius nos ignorare patitur. Ita enim inter alia controuersiarum libro quinto praefatus est: priamum retracolon quorum faciam quaeritis Z Latronis, Fusci, Albutii, Gallionis. Hi quoties conflixi sent, penes Latroncm gloria fuset, penes Galliouem palma. Reliquos , ut vobis videtur, componite. Sed huius aeui scriptor laudatus dialogi de Oratoribus, siue de caussis co ruptae eloquentiae t) dictionem eius non magis probat, quam Maecenatis. Si, omis, inquit, optimo illo et perfecti mo genere eloquentiae, eligenda sit forma dicendi, malim hercule C. Gracchi impetum, aut L. Crasi maturitatem ἰ quam calamistros Maccenatis, aut tinnitus Gallionis. Adeo melius oratorem vel hirta toga induere, quam fucatis et meretriciis vestibus infignire.
g. XXI. Vespasiani temporibus scripsit elegans anonymus, qui vulgo Tacitus, vel Quintilianus esse dicitur, di logum illum nunquam satis laudandum de caussis cor
quos in dialogo suo loquentes inducit. Vespasiani quoque aeuo PLINIVs NOUOcomensis adolescens in foro dicere coepit. In primis autem floruit sub Traiano; cui, consul delignatus , gratias egit illo nobili pane rico, quo certe Romana facundia in hoc genere nihil elegantius habet. Hoc ergo cum Vnicum et integrum extet decrescente hac Latinae linguae aetate montimentum
427쪽
41o CAP. VII. DE ORATORIBUS, LATINA LiNGvAeloquentiae: Operae Pittamus esse pretium de illo accuratius paullo atque diffusius agere.
et Nepos, ad differentiam Plinii senioris, illius historiae naturalis diligentissunt teriptoris et avunculi, dichus, Caecilio patre, Plinia matre, v) in Urbe Novocomen si Italiae transpadannae, x) anno ab V. C. DCCCXIII. Neronis septimo, post Christum LXIII. natus est. 3 Puer optimae indolis et excitati ingenii, senioris Plinii, auunculi sui, et tutoris Verginii Rufi curis educatur, eiusdem familiae per adoptionem insertuS , bonorum atque studiorum heres factus atque successor. Σ) Praeceptores habuit fidosque ad elegantiorem disciplinam ductores, quos ipse laudat, Fabium Quintilianum rhetorem, a) Niceten sacerdotem, sephistam celeberrumum, b) Euphratem philosi,phum. c) Satis mature se literis dedit, atque ingenium optimis artibus, illis praecipue ab humanitate Vocatis imbuere studuit: quas breui temporis spatio mirum quantum naturae insigni felia
υ Quae, amisso marito, in fratris domo mansit. vid. phi N. L
κ Ccimum ergo suas delicias vocat lib. I. epist. γὶ Inde licet natiuitatis annum coniicere, quod l. s. epist. 2o. te statur, se duodevicesimum hibuisse, cum Vesuuius arderet, qui teste Dione Callio, fuit Titi Caesaris primus , ann. V. C.
x PLi s. l. s. epist. 8. Patrem mature amisit, educatus cura matris et avunculi, et tutoris Verginii Rufi, ut ipse testatur l. a. epist. l.
428쪽
felicitate iuuit. Diligens ac indefessus Ciceronis aemulus d ) ad gloriam eloquentiae et maximum culmen PTO- Perauit, tanto magiS, quo communem sui temporis corruptionem atque desectum Obseruabat: e) ut quantum in se esset, pristinam dicendi facultatem dignitate que reuocaret. Hinc et Tullii exemplo, Demosthenem
eXprimere, et Graecam orationem in Latinam, et vicissim Latinam transferendo in Graecam adolescens studium intendere coepit, atque copiam Vtrinque incomparabilem tibi parare. Liuium praeterea, historiae Romanae principem, toties a Fabio praeceptore laudatum, cum lactea eius ubertate magiS magiSque caperetur, manibus nunquam seposuit. f) Quatuordecim annos natus tragoedistin composuit Graecam elegos et limroicos aliquando verius pangens, D) suos etiam he decasvllabos emisit, i) ab ipsis Graecis, si fides auctori, valde probatos. Aetatis anno Vicesimo coepit dic re in foro, h) et magnos aliquot viroS vel accus indo, vel defendendo, caussas apud centumuiros, t) et in Sen tu m) grauissimas egit: in quibus non modo pactione,
dono, munere, verum etiam XeniiS abstinuit. Sic prouidus atque solers, eloquenS et eXPeditus, ab imo ad
altissimum honoris gradum perueniti miles, n) qua stor Caesaris, o) tribunus militum, p) tribunus plebis, q) Praetor, r) praesectus aerarii Saturni s milit FG a risd) Lib. 4. ep st 8 e Non enim sui seculi eloquentia cono
tentus erat. Lib. I. epist. s.
429쪽
ris; aerarii praesectus, t) Aemiliae viae et aluei Tube riS citrator, v) augur, at) atque Consul. νγ Vt ipse testatur, et) in Syria adolescens militabat. In trihunatu militum et quaestura Calestrium Tyronem, in consulatu et praefectura Cornutum Tertullum collegas somtitus. Auguriali dignitate Iulio Frontino succesiit: pari fortuna et integritate quicquid suit munerum admunistrans. Dio, Cassiodorus et alii cum inter consules non referunt. At satis tamen patet, ei Traianum Im- Peratorem tertium consulatum suum, post Christum anno CV. resignasse: et proconsulari potestate missiis est ad statum Ponti ac Bithyniae ordinandum. Vnde non minori S prudentiae et moderationis, quam diligentiae gloriam reportauit. In sigillo quadriga utebatur. Notatu dignissimum, quod eo tempore insonti Christi norum genti contigit. Fucre sub Nerua Caesare quieta omnia: is enim legem tulit, ne ob religionem istam aliquis stipplicio assiceretur, si non alicuius facinoris, alia lege prohibiti, reus ostenderetur. Huius successor et filius adoptiuus, Nerva Tnaianus, paulo fuit in
mitior, qui principio omnes Christianos puniri passius
est, et Paulinum ex sitis praefectis unum, pertinaciae scrutatorem, Mediolanum misit. a) Verum a C. Cae
ι L. T. ep. 24. Et sit eum putamus quaedam gessisse ex iis osti
ciis, quae noua excogitasse D. Augustum sv ET ONivs memorat; curam scilicet operum publicorum, aquarum, Viarum,
et aluei Tybetis; quae honestillinis tuille abunde ivravs FRONO
430쪽
cilio Plinio, qui consulari potestate praeses erat prouinciae Ponti, nihil contra leges Romanas Christ i cultores
facere; solum vana aliorum Deorum numina existiman tes, admonitus Caesar sententium mutauit, accusationem permisit; extraordinarium vero inquisitionis remedium, quo per praefectos agitabantur, sustulit. Patet inprimis Plinii nostri post studiosam inquisitionem misericordia et Iustitiae studium ex epistola libri decimicentesima: ubi testis ille dignissimus fide ita loquitur:
normabant hanc fuisse summam vel culpae fuae, vel erroris, quod esui soliti flato die aute luccm conuenire, cam. meque Christo quas Deo dicere secum inuicem, seque -- cramento non in scelus aliquod astringere, sed ne furta, ne latrocinia, ne adulteria committerent, ne Mem fallorent , ne depositum appellati abnegarem quibus peractis, moremsbi discedendi fuisse, rursusque coeundi aa capiem
dum cibum , promiscuum tamen et innoxium etc. Vnde
fabula, Plinium a Tito in Creta insula ad fidem Christianam conuersum, ad Novocomum , septima sextilis martyrium obiisse. b) Iustitiam non ex legum rigore, sed aequitatis modulo prosequebatur, c) redemtoribus ob sterilitatem remissiones faciens. d) Non satis praedicandum habebat avunculi, eiusdemque per adoptionem patris eXemplum: quod in omni studiorum ratione imitari volebat. Inuenio, scribit e) apud sapiemus, honesti nium esse maiorum vestigia sequi, si modo
bo Sic quoque Traianum fabulantur S. Grcgorii l. papae preci
hus tu vitam reuocatum, peccatorum veniam impetrasse. Descriptis ad utramque fabulam pertinentibus ci uti inque vulgatis vid. Fanni civM hibi Lat. l. a. c. AI. P. AT 8. seqq. c) L. a. epist. I s. et L. q. ep. IO.
