장음표시 사용
151쪽
1O APPARATU snem haberent ad populum ; ut in Actis. Die autem Sabbatorum egressi ui foras portam juxta flumen. ubi videbatur oratio πλ
i est synagoga, quam significati iam he
apud p tam Juvenalem: in qua te quaeram proseucha. Locabantur sttacta flumina, ut commodius Iudaei lavarent se Ancis xosi testimonio Prophetarum osten ol ,ri ri T..c ' 'P. ex ethnIcis frequentabant synagoras amolexati fi J I arum, ubi didicerunt ab Aoostoli, iticis, A , I Jμβ'
152쪽
Tempus est mensura durationis rerum , quas comparando cum sideruna motu , plus minus-ve durare dicimus , dum coagitamus harum durationem his vel illis fiderum motibus res ἱondere ; hoc cst, certos circuitus abselvisse sidera, dum restae subsisterent. Multiplici motu moventur sidera, aut videntur moveri ι primum circa terram, quo totum coelum una cum
omnibus sideribus abripitur, aut videtur abripi. Mensura durationis rerum, dum hic motus conficitur , dicitur dies quo nomine non significatur Glisa intervallum temporis, quo sollucet nobis consipicuus, sed illud quo totius coeli fit d icta revolutio , sive realis sive tantum apparens. Hujus revolutionis initium alii repetunt a meridie, alii a media nocte, alii ab omtu selis,alii ab occasu eius; C im set occidit, dies incipere censetur ab Hebraeis,quibus subsequente occasu finitur. Ita sabba tum quod incipiebat post istis occassim, finiebatur sole occidente ue unde videre est in Evangelio , fabbati diebus, cum seloccidisset, delatos ad Christum multos aegros , quod ne antea fieret impediebat resigio Sabbati. Diem civilem integram revolutam significant Hebraei his
duabus vocibus mane & vestere r vel illis die ac nocZe. Graeci dicunt ν χρη- ρ- , cujus vocis significatio ea est , ut scut pars diei dies dicitur, ita nox & dics sve dicatur de parte diei. Quapropter etiam si duae noctes & unus dies tantum cum parte diei praecedentis Sc subsequentis emuxerint, dum res quaepiam fieret, non ideo minus trium noctium totidemque dierum intervallo, haec facta diceretur. Pendet ex hominum arbitrio, in quascumque volucrint pa tes dividere intervalla temporum, sicut locorum, Caet rarum' esque rerum, quae divisonis capaces fiant. Olim Hebraei de Graeci non alias diei divisones habebant quam quae sensibus deprehenduntur, cum sol oritur, Cum imminci vertici nostro,& postea ad occasum vergit de occidit. Harum divisionuni nomina fiant mane, meridies, veste in veteri stament0 uῖtata sunt. Nondum in viginti quatuor horas rem pus diurnae revolutionis coeli circa terram, divisum fuerat. Romani, pariter ac Judaei partiebantur diem in quatuor quadrantes, quo-
153쪽
rum unusquisque haberet tres horas , a nostris horis in eo divorsas , quod nobis hora: omnes per totum annum aequatvi sint, pars cnim sunt vigesima quarta temporis illius quo cc luna circa terram revolvitur. Honae autem singulae Romanorum & arorum pars erant duodecima temporis illius quo sol conspicuus cst : quapropter quoniam per aestatem longiori tempore impra horizontem commoretur , longiores erant hora: a stivae hibernis. Prima itaque hora incipiebat cum ortu solis, sexta in meridic, dc duodecima absolvebatur cum sol occidei. t Ct. Unde dicebat Dominus. Nunquid sunt duodecim hora Lei 8Sic tertia. hora medium illud tempus indicabat, quod est inter Olis ortum & meridiem ue scut nona quod messium est inter meridiem occasum solis. Undecima, media inter decimam cc duodecimam. Tanta non cst inaequalitas dierum Iudaeis, quanta est nobis, qui longius absumus ab aequinoctiali circulo , ideo horarum lubernarum & aestivarum, in quas illi diem div1debant; non tantum est discrimen. Longiores enim illis
ictui Desti funtParisiis sexdecim horarum, non exccdunt i Vςymb0yM i idςQ per totum annum videntur fere Duplicem vespcram distinguimi Hebraei. Prima postmeria diem Incipit , sole inclinante ad occidentem, a sexta honi sive
' Udo , inquam, sol incipit de esst 'pe uina: post occasum solis, in vesperata. - Np. 'μ'd ςVNix medium inter solem inest
'is ςςiden sim mellarat Fe Haim quasi dicas inter Noctem pariter in quatuor partes dividebant Iudaei ouae
. In lamentationibus Jeremiae. Secundam dicebam meam , non ideo quod cli et media inter tres noctis visitas sed quod ca flueret usque ad adultam seu mediam noctem '
, desinens ista matutina. Hae vigiliae & aliis nominibus designantur Diqiligod by Coosl
154쪽
designantur in Scriptura, quae respondent iis noctis partibus,
quas quae vis vigiliarum describit I. Vocatur Sero 1 .media nox. 3. Gallicinium. q. Mane. Septonarius dierum numerus emciebat hebdomadem, quae Hebdomadi vox Graeca est, indicans hunc numerum septenarium. Per
sex dies Hebraeis licebat operari; septimo quiescebant, qui ideo dicebatur sabbatum, Latine quies. Sabbati religio videtur M. coepisse ab origine mundi, quem clara sex diebus creasset, septimo quievit Deus ι cujus rei memoriam religio Sabbati non sinebat deleri ex hominum animis. Deus nos oc omnia e nihilo fecit de absolvit primo dierum septenario; post a vero nos resecit primo die hebdomadis ; ideo conversa est religio Sabbati in sequentem diem , qua JEs Us CHRIsΤUs auctor vitae
Originem Sabbati quidam sentiunt non altius repetendum quam . Moyse, qui illud servandum praecipit, sed his diei
potest, verbis Domini ad Judaeos apud Joannem. Moses o v his dedit circamcisionem non quia ex Moyse es , sed ex patribus JAbraham circumcisus est. Ante Moysem , & Hebraei, imo pleraeque Gentes observaverant Sabbata, in quorum periodo sive in his numerandis conveniebant cum Judaeis ue quod non mirum est, siquidem omnes populi ex filiis Noe orti sint. Quae dies sequitur Sabbatum , a Iudaeis dicebatur una Sabbati , quod idem sonat ac prima Sabbati. Tota hebdomas nomine Sabbati significatur. Vox autem Graeca , una, in novo Testamento interdum pro prima ponitur. Ita ex ordinc secunda Sabbati, tertia, quarta , quinta sexis, quibus nominibus singulae dies hebdomadis notantur. Sexta dies a Judaeis Graece loquentibus dicebatur πα-ου ori paraseve, id est, pr.eparatis , quia in illa paranda crant omnia victui necessaria in sequens sabbatum , pcr quod jubebantur
quicscere ι ita ut nec coquere cibos, ncc etiam ignem accendere illis liceret. Quod Judaeis Hellenistis, id est, Graece loquentibus, dicitur parasime sabbati, appellatur ab iis qui non nisi Hebraice loquuntur, Ereb sabbat, hoc est, vehpera sabbati.
Parasceves enim proprium tempus nona hora seriae sextae inc,
155쪽
piebat: quod constat ex illo decrcto Imperatoris Augus L quo post horam nonam in die veneris prohibuerat ne quis in jus
vocaret Judaeos; qui hoc tempore vacare tCnebantur apparandis cibis, caetcrisque rebus, quarum usus futurus erat in
sabbato. In hac sexta die iter non suscipiebant, quod ante casum solis facile confici non posset. Sabbatum non denotat sollim diem septimum hebdomadis, ut diximus, quod quiescendum erat ab omni opere , sed Sctorum hebdomadem , id est, septem dies; unde illud Pharisaei apud Lucam i jejuno bis insalbata, id est, in hebdomade.
Hebdoma- Pariter dc nomen Hebdomas non sollim usurpatur pro numero
ἡ. . ,. '' septem dierum, sed & septem annorum. Ita nomen illud aequivocum est, dc quoties occurrit decet expendere de quo septenario sit intelligendum , an de dicrum numero , an de annorum s an denique de certa periodo quae septem annis Constat: nam post septem annos, seu septimo quoque anno terra quiescebat, qui annus dicebatur sabbatarius dii septem autem sabbatariis annis , id cst, quadraginta novem annis elam sis, colubrabatur Iubilaeus ipso anno quadragesiuno nono, dc non anno sequenti, ut quidam sentium, opinantes quinquagesimum fuit Ic Jubilaeum. Annus quidem jubilaeus in Scripti
ra dicitur quinquagesimus: veram sic nominatur eodem sensa quo dies Sabbati appellatur quandoque octava dies, quia sabbatum praecedens comprehcnditur; in Evangelio pos dies Octo, pro die sabbati. Sic Olympiades , quae constabant quatuor amnis , dicuntur quinquenniam, quia nomine Olympiadis significatur intervallum in quo numcrantur duae olympiades , quae
hoc intervallum terminant. Ita olim ambigui, nunc certo tenemuS annum quadragesimum nonum fuiste Jubilaeum ι dici autem quinquagesimum, cum indicatur intervallum quinquaginta annorum, in quo duo anni jubilaei occurrunt , quod repostea adstruetinuS. In sigiaa dc distinctionem temporum, coelo apposita sunt luminaria illa magna, quae solem & lunam vocamus. Praeter hunc motum quo sol dc luna singulis diebus girant circa terram, abortu in occasum, proprium habent, quo progrediuntur versus
156쪽
Sol 36 1. diebus, horis quinque, & '. minutis totum illum solis &Lunae circulum, in quo suum cursum conficit, peragrat ; luna vero ψ diebus septem & viginti horis septem , & minutis aliquot pariter emetitur orbitam suam, quae obliqud secat circulum illum quem sol annuo motu percurrit, & zodiacum dicimus. Ergo quem sol annuo spatio, luna singulis mcnsibus zodiacum
Cum autem luna sole sit celerior, non simul iter faciens ,
nunc cum illo conjungitur , nunc separatur. Una autem conjunctione ad alteram conjunctionem fluunt viginti novem dies cum horis duodecim & aliquibus minutis , quia dum emetitur orbem suum luna , & redit ad illud coeli punctum in quo fuerat conjuncta cum sole, ille jam ec aliquantisper progressus est in Orientem, ita ut non cum assequatur luna nisi post unum& alterum diem cum aliquot horis. Hoc temporis intervallum quo luna sole digressa ad eum revertitur, appellant Hebraei, jarcha , quod nomen significat de lunam 8c tempus illud quo a sole digreditur & ad illum redit. Illud temporis intervallum a Graecis dicitur Ha M. . luna. Unde facium est latinum nomen mensis. Menses iuxta lunae cursum primum fuisse distributos, iiseo verisimile est quod temporum intervalla lunae cursu facilius distinguuntur.Etenim quae seli conjuncta non apparet, ubi ex illius radiis emergit ab eo digrediens, sub diversis fisuris conspicua fit ue corniculata, falcata, dic tomos, sib sa , & tandem similis disco ; post quod tempus iterum gibbosa, dichotomos, falcata, corniculata est, & rursus immersa radiis solis latet aliquantisper. Nunc annum, scilicet tempus illud quod sol orbem suum absolvit, partimur, nulla habita ratione motus lunae, in duo decim monses, in quot partes dividitur Zodiacus, qui cum duodecim coeli η-λα animalia , sive signa recipiat, inde nomen habet. Singulis mensibus unum ex illis sol percurrit. Haec n tantur in ii distico i
ni Aries, Taurus, Gemisi, Cancer, Leo, Virgo, . Libraque, Scorpias . incitenens, Caper , Amphora, Pisces.
Hebraei m strua tempora lunae circuitu describebant, ut
157쪽
indicat ipsum nomen quo menses significabant, quos appella bant , jarchis abjareae luna. Quidam opinantur ante diluvium menses omnes fuisse juxta solis cursum ordinatos; Zc quemque anni solaris futile partem duodecimam. Verum Conveniunt viri docti menses Hebraeorum a primis temporibus fuisse lu
Mensium Initium autem mensium suorum non sumebant a coitu i inix , minarium , sive ab co temporis puncto, quo luna conjungitur
cum sole, sed a phasi sive prima visione lunae. Cum luna silcm assecina est, non potes h a nobis statim conspici, radiis ejus
adhuc tota immersa latet aliquandiu ; quia vero celerius movetur quam sel, protinus ab co sejungitur , versiis orientem properans, itae tandem post solis occasum conspicitur in occidente. Prima illa lunae visio initium crat mensium Hebraeorum , quod dicitur Neomenia, id est, nova luna. Novissimis temporibus Neomenia sive nova luna censita est cum de novo conjuncta fuit cum sole. Apud veteres Hebraeos Neomenia crat cum luna jam incipiebat a solo scparari, cmergere e radiis
ejus, de jam sensibili splendore illuminari. Elongatio lunae a
sole quae nccesIaria ut oculis conspicua sit, appellatur ab Astronomis arcus et lysonis; qui cum oculis deprehenditur, inensis initium est. Vulgatus interpres initium mentium aliquando appellat Kalendas, more Romanorum loquens; Kalendas enim Latini appellabant inciasium suorum primam diem. Tempus coitus, sive conjunctionis luminarium dignosci non potest, nili calculo astronomico: non mina apparet luna seli conjuncta. Ideo cum Hebraei rudes client Altronomiae, copraesertim tempore quo in Rempublicam congrcgati sunt, Voluit Deus ut a sela visione lunae initia mensium sumerent : &quoniam intererat sacra suis peragi temeoribus, & totius Rci- publicae tempora esse ordinatissima, cum illa pendeant CX mensium initio, volucrat Deus illud religiose observari, simul de
omnibus in tescere. Idcirco praeceperat ut mitterentur in altos montes lcgati qui prima lunae cornua deprehendcrent, ex quorum lcstimonio indicarentur tubis neomeniae. Buccinare
U. o. 6-ἰ in neomenia tuba, in insigni die solemnitatis vestrae: sive in tem-Disiligod by Cooste
158쪽
pore instituto, dc die solemnitatis vestrae. Praeter tubarum sonum solemnem , tum peculiare sacrificium praestituitur in Numeris de Levitico. Unde prae caeteris diebus sanctificati diesucomeniarum , qui principia, sive capita mensium nuncupantur ab Hebraeis. Huic-ce mi, quae tanti momenti videbatur,praeerant magni synedrii Senatores.Eiant inter cos,qui ea de causa studioAstronomiae vacarent,& in ipsa Synedri i sede extabant descriptae omanes lunae phases. Multo in delectu eligebantur speculatores idonei,& irreprehensibiles testes,qui ubi instabat tempus primae apparitionis lunae, mittebantur, ut dixi, in loca montana editiora, Sc ubi novam deprehenderant, id est, eam apparuisse adverterant, ccleri cursu rem ad Syncdrium referebant. Senatores qui in Synedrio horum speculatorum expectabant rc-ditum , ubi lunam nascentem visam audierant, succlamabant
Mechudas, Mechadas . Hoc est, sanctificata es, sanctificata es Neomenia, quae illico tubae clangore indiccbatur. In Judaea purior aer est, ut dilficile sit lunam latcre per multos dies ;quod si contingeret, aut error sesellisset, mensem reicXcbant, dc sic calculos corrigebant, ut error unius mensis non refunderetur in alterum. Solum autem Syncdrium jus Neomenias
indicandi habebat, cujus decretis, etsi crraret, standum csse Judaei credebant. Luna orbitam suam sive circulum suum peragrat diebus viginti septem , horis septem, cum aliquot minutis. Hoc intervallum temporis dicitur mensis lunae periodicus. Alter cstsnodicus, quo luna a solo digrcssi , cum denuo asscquitur patio viginti novem dierum, horarum duodecim dc - . minutorum cum aliquibus secundis. Menses periodicos soli possunt Astronomi observare dc calculis suis notare. Populi utuntur svnodicis, quorum initia, progressus , & finem diversis
lunae figuris distinguunt.Glim crgo sint viginti novem dierum& horarum duodecim, efficitur ut alii esse debeant dierum visinti novem , alii trisinta dierum. Olim , dum stabat Syne-drium magnum, definiebant huius conseissus judices quot diebus quisque mensis constaret. Cim autem ista definitio statim.
159쪽
Annus Juliaeorum. γMensium omina.
pervenire non posset ad omnes extremas Orbis partes , per quas dispei fi Iudaei, sanciverunt eorum doctoreS, ut per biduum festum quodlibet celebraretur , ut saltem in aliquo convenirent cum populo Hierosolymitano. Ita non solus dies, in quemptaecise incidebat neomenia , haliabatur pro festo, fed dc tricesimus dies, ut patet ex ho Ce versu Horatii. Hodie trices masabbata. Videlicet hac-ce die tricesima Iudaei diem festum agunt in synagogis suis. Postquam desiit Synedrium , nec habuere Iudaei per quos prima lunae phalis observaremr , aliam
rationem inierunt in inchoandis S finiendis suis mensibus. In novissimo, inquam, computo suo constituerunt, ut menses sint alternatim 19. dierum dc triginta dierum ι hos plenos ainpellant , illos cavos, quibus unus dies deest. Rem diligentius tractare noci est hujus loci, nec quomodo caveant ne in cortas
quasdam serias incidant festa, religione quae priscis ignota
Jam de anno ut agamus, sciendum quod Iudaei satagerent imprimis, ne eo tempore quo annus solaris revolvitur, bis easdem solemnitates celebrarent , ita annum inchoanteS, pintissimum rationem habebant aequinoctiorum, quae aequalitate dierum & noctium facile distinguuntur. Antequam Israelitae cxirent de AEgypto, domo servitutis, inchoabant annum abca prima lunationc , cujus plenilunium sequeretur, aequino tium autumnale post collectas fruges ι quo tempore mundus censetur conditus. Illa ergo lunatio habebatur pro primo mense. Postea cum cgressi sunt de AEgvpto , ea tempestate qua aperitur terra dc segetes crescunt, in memoriam accepti beneficii mensem illum statuerunt primum mensium , nempe illum cujus plenilunium subsequitur aequinoctium vernum. Spatio illo annuo, intra quod fiunt duo aequinoctia, duodecies luna renovatur , sed cum duodecim menses lunares non impleant numerum dierum quo sol revolutionem suam absolvit, singulos annos Judaei constituebant duodecim mensium ised post tertium annum addebant unam lunationem, sive unum
Menses ab ordine suo appellabant, ut qui primo succederet Disiligod by Gooste
160쪽
diceretur secundus t alter tertius, dc sic de reliquis. Primus tamen ille quo vires cere incipiunt segetes, appellabatur Mibaut Abib, id est , mica virens. Pariter & nomen proprium lia bebat mensis ille, qui scquitur fruges collectas ; quique primum dicebatur Ethanim. Circa tempora captivitatis Babylonicae, hi ce sicquentibus nominibus menses appellati sunt. Primus cui nomen Avib dictus est Nisen, secundusJar, icrtius
Sisam, quartus Tam s. quintus Ab , sextus Elul, septimus Tisii cui olim nomen Ethanim , octavus M uhesiam , nonus Minu , aut Lasleu, decimus Thebet, undecimus Gebet, duodecimus Asar. Cum annus fiebat tredecim mensium, qui
addebatur, appellabatur Veadar, quasi dicas , ct Adar sive fe
Non sol a diversi tempora distinguimus motu siderum, sed & ipsa rerum diversitate. Diversae tempestates sibi invicem seccedunt ι etenim postquam terra gelu constricta est , silvitur , aperit se , dc herbas producit, deinde aestuat calore, quo maturescunt segetes &. fruges , ut possint colligi, antequam hyems redeat. Has tempestates efficit sol, prout accedit aut recedit , & longior vel brevior est mora illius supra Horizontem. His & illis Horisentis partibus oritur & occidit, eundum tamen tramitem insistens, nempe percurrenS Zodiacum , cujus obliquitate efficitur , ut per aestatem dies longiores sint, re breviores tempore hyemis-In Zodiaco notantur quatuor puncta, quae illud in quatuor quadrantes dividunt. Astronomi inter duos polos sive puncta, Circa quae vertitur mundus, excogitant circulum in duas parteS secantem coelos, quem ideo nominani AEquatorem. Ille bis
secat Zodiacum duobus in punchis, quae ut sol attigit bis in anno , dies fiunt aequales noctibus. Primum punctum initium est veris, aliud initium Autumni. Cum ab his punctis set remotior est , si nobis tunc proximus sit, aestas est. Si ultra AEquatorem tunc versetur , fit hyems. Illa vero duo puncta radiaci, quibus set masis aberra:
ab AEquatore dicuntur selytisis , aliud aestivum , aliud hybe