장음표시 사용
131쪽
v. s. data erant peAbolo sive lorica, ex lege Deuteronomii ne quis incautus ex illis delaberetur. In fello Tabernaculorum, quisque in domate suo, id est , in tecto domus parabat sibi Sc d
.ca, io o. se mesticis tabernaculum ex arboribus. In Actis. Ascendit Petrus in superiora 'μ . id est, stiper tectum , ut oraret circa horam nonam. Scalae autem quibus in tecta ascendebatur plerumque extra ipsas aedes erant; ita ut ex tectis qui descenderet, non intraret in aedes. Haec observatio lucem assert huic loco Mat- v. . dixi. Et qui in tecto , non desiendat tollere aliquid de domo s)s.
Videlicet statim fugiat, nec intret in domum suam. Denique, Lector mentem adverto ad vestigium aedificii quod cernis in angulo tabulae, quae tibi urbem cibjicit. Ex eo
intelligo aedificia procerum, qualia Caiphae , fuisse similia
Monachorum hodiernis claustris. Spatiosum vestibulum A. excipiebat introeuntes. Deinde atrium B. sive aula, nempe Iocus subdialis occurrebat, circa quod erat peristylium. Nili Hipposita hac aedium votorum dispositione , vix conciperes quae de historia Petri negantis Dominum habciat Evangelia. Ille admisIus in vestibulum A. domus Caiphae penetravit in atrium B. ubi ignis accensiis crat, ad quem se calefaciebant milites. Agnitus ab aliquo in luce ignis regressus est in vestibulum A. ubi Iesum stiterant Sacerdotes, qui ideo Petrum respiccre potuit, Sc cum audivit durantem se de numero discipulorum cjus non esie ue tunc de cum alia ancilla agno-Vit. Nulli mirum videatur nos traditi Hierosolymis immorari , Cum in ca completum sit opus, cujus causa stribi
132쪽
De locis scris. Primum de Tabernaculo quod in deserto in me aio caprorum Mnses erexit Iaxta exemplar quod ei in momemm monstratum est. De Templo Hierosolymitano, tum se de Sy gogis, in obus Iudaei vacabant precibus se lectioni Sciam
MUndus Dei opus, ubique dignus est in quo homines Quae loraeciant Indicia 1ui erga illum obsequii. Antequam Deus 'si Da popultim collegit posteros Abrahae, nullus certus locus addictus erat cultui divino. Eligebantur tantummodo loca maPS conspicua, vel quia excelsiora, vel ob insignis arborisulcanaam. In collibus. sub arboribus fiondosis, iter faciendo, pro occasione olim viri pii secra faciebant, quod postea etiam
Deus heri per sit, ut Gedeoni. Attamen Reges Commemdantur qui excelsa abstulerunt, hoc est , non fuerunt ut passim altaria extruerentur in locis excelsis, & extructa everterunt , postquam Deus prohibuit ne extra locum electum quis sacrificia offerret. Deus voluit conjungere Israelitas Re ligionas vinculo, definiens unum locum in quo omnes convenirent, ut ostenderet illam unionem charitatis, quam resciderat peccatum ue aliquando in nova lege resarciendam. lirutianorum enim, si non nomine tentis Christiani sunt , unum cor est & anima una. Praeterca providcbat Deus ut
typis impletis, cum jam inutilis foret omnis ille veteris Legis apparatus, cito lex ipsa posset distitavi I cum enim factis cra, Judaeorum alibi qtiam in Templo fieri non possent , ubi illud eversiam cst, continub religio eorum concidit. Donec quietas sedes daret Judaeis Deus, δc eligeret locum Tab η cu in quo ci stabile Templum poneretur . Tentorium conflari '' praecepit, quod esset veluti Templum portatile, apris partibus nitans, ut in co sacra omnia fiurunc, quod oc cito dilidivi aut
133쪽
compingi posset, prout sedes mutanda aut figenda erat, tum S suae multo labore portari. Ideo compositum cst variis alieribus, quorum singulorum pondus non esset nimis onerosum: velis, pellibusque , quae illicd consuerentur vel dissilerentur, nec oncri essent. In medio castrorΗm erectum est illud Tabernaculum , circa quod prim im Levitae castra metabantur , dccirca illa duodecim Tribus. Castra tum Levitarum, tum caetcrarum Tribuum quadratu erant. Sic dispositae Tribus, ut Juda, liIachar Ec Labulon orientem respicerent et Ruben , Simeon, de Gad austrum : Ephraim , Manaisse, dc Benjamin occidentem : Dan , Aser, dc Ncphtali boraealia. Quaeque aer-. o Gh f Tribuε ς 4iri tana, pistri δ castra ira quatuor --,Isivibuῖ ternariis praeerant quatuor
Tribus , videlicet Juda, Ruben , Ephraim dc Dan habentes
propxium vexillum, cui, ut tradunt Hebraei, impresthim erat
.mus orgo residens in Tabernacillo, quasi Imperator cucumdatus Exercitu suu , incurrere voluit in mentes hominum iub haψ Grina, idoO in visionibus , sive apparitionibus Fraex, rius , inhibet tur dina queuusex Apiniatui, ut videre est apud ' I Script es sic; lapsic tur is vexilla dive haec quatuor cas- μι ο- tra Psaltes vir, Raneis ris . Eis per cis Mim. manifes rercoram Ephra m . Benjamin se Manasse, excita potentiam se veni ut salvos facias non Quasi petat a Deo , ut ipse praeeat qua
3. IV. bio delineandum curaν ijnuMTt bernasulum , ut totum in prima parte tabula extub mur, quis Opertum integumentis; in alia vero, tum Tabernaculi proprie dicti vestigium , tum Tabulae quibus compingebat siae 'ultu velamine, Columna: quibus appendλ ntuli vela , tum supellectilia ejus repraesentaretur. Tabernaculum. erat in medio atrii , sive loci siti, e dialis , circa quod tendebanxia tapetia ocellara. Atrium illud longum erax centum cabitis , latum quinquaginta. In introitu ejus oppendebatur velam caeteris vestis atrii, precitaua. In hoc
134쪽
introitu proximior, patebat singulis Israelitis, dum osserrent victimas , dc his imponerent manus. Pars caetera solis Sacer dotibus ccdebat. Ibi videre est: altare aeneum , quod superimponitur crepidini lapideae , ita ut colle ad altare ascenderent ministri ad alendum in eo ignem 3c socos struendos, quibus
holocausta consumcbantur. Ultra altare occurrit vas aeneum 'capax, dictum ideo mare aeneam ; cujus aqua Sacerdotes pedes& manus abluebant sacra facturi, aut ingrcssuri in Taberna
Tabernaculum ipsum operiebatur quatuor integumentis. Duo interiora leviora crant , seu subtenuiora ; tertium Mquartum ex pellibus , quae defendebant ab imbribus interiora Tabernaculi. Ut haec quatuor integumenta pictor distinguoret, ea adduxit sive advolvit, & appositis numeris notavit. Longum erat Tabernaculum triginta cubitis, latum decem. Partes duas habebat. Quae magis intima ei erat, lata & longa decem cubitis, dicebatur Sanctum μnctorum. Altera pars a' pellabatur Sanctum. Utraque distinguebatur velo. Ante primam partem pariter oppansum erat velum. Sed haec clarius concipientur ex sequentibus formis. Litera Z notat formam totius compagis Tabernaculi, nempe tabularum suarum de columnarum. Cernere est seorsim illas tintilas , cum manibus suis m. m. quibus una ad alteram adjungebatur, & annulis n. n. per quos interebantur vectes, quibus totum opus colli gabatur. p. p. sunt bases quae tabulis subjicicbantur , ut erectar
X. Ichnographia est sive vestigium praedicta compagis ,
nempe totius Tabernaculi, tabularum, basium, columnarum ejus. Indicatur id locus paxillorum , quibus illigabantur inb li confirmantes Tabernaculum advervis vim ventorum. In sancto Sanctorum A. locus es: Arcae faedet L. Arcam autem A separatim Mucriptam vides, cum operculo sbo, quod dicitur Hebraice , c phoret, a verbo captar , quod significat operire& expiare , unde & illud operculum dictum est Propitiatorium. Proputat. Formam ejus adverte. Supra propitiatorium erant Cherubin RN
quorum forma ignota est. Sunt qui nomen illud per inclath
135쪽
sim factum putant a Recab . quod Hebraeis sonat idem aemehiculum, quod Arca Dei esset veluti vehiculum Deli unde dicitur in Scripturis Deus equitare dc sedere super Cherubim. Ut pictor distingueret Propitiatorium sive operculum ab Arca , exhibuit illud quasi manu Cherubinorum elevatum. In Arca autem duae erant tabulae lapideae, in quibus Lex scripta fuit digito Dei. Juxta illam virga Aaronis apposita erat , & urna
in qua Manna. Pars reliqua Tabernaculi dicebatur Sanctam . ubi erant G. Candelabrum septem.lucernas habens, quod & seorsum delinearum vides. B. Altare aureum sive thimiamatis, quia in eo incedebantur thimiamata, sive odores. D. Mensa panum, quos Hebraei vocant 8 nes acierum, quod clim essent quadrati, haberent diversas facio ι sive quia erant ante faciem Arcae, inde a Graeco & Latino interpretibus appellantur panes pro
positionis, quia nempe proponerentur ante Deum. In mensa
illa quam HV icimus oculis tuis, considera , lector, juxta tra ditionem Hebraeorum inter panes propositionis dispositos cal
mos aureos filios. Κ. repraesentat unum ex illis calamis. Usus eorum erat, ut ventus perflaret inter dictos panes, ne naucesicerent.Observandum est mensam horum panum fuiste ad latus septentrionale, &candelabrum ad meridionale. Singulis diebus Sacerdotes hanc partcm Tabernaculi ingre dictantur ad lucernas candelabri componendas, ad adolendum , dc ad removendos dictos panes singulis Sabbatis, cum novos inferrent. In Sanctum Sanctorum solus summus Ponti
sex , di hoc semel in anno, in die festo Expiationis intrabat.
Quoties movebantur castra, cuique Levitae assignatum erat, quas paries Tabernaculi portaret. Alii tabulas cedrinas auro inductas, quibus compingebatur Tabernaculum , alii bases argenteas, quibus sustinobantur tabulae ue alii vectes sequita cum dc per incastraturas illae cohaerebant; transibantcnim vectcs per annulos aureos qui his tabulis inhaerebant, ut notatum est. Alii diversa vela, quibus Tabernaculum tum operiebatur , tum defendebatur adversus imbres, & atrium
praecingebatur. Alii denique columnas quibus appendebantur Disiligod by Gooste
138쪽
torum columnae illae dc tabulae firmabantur Haec per αclara sunt in Exodo. Jam animadvertimus Deum non tantum generali provi- Tabernaeulidentia, sed & speciali imperio Israelitas rexisse. Hos soli suo u Uεi
dominio subjacere volebat , usus quidem Moyse per quem suas leges ediceret: inter quas illa praecipua fuit, ut sibi, tanquam summo Regi, Tabernaculum illud, de quo sermonem facimus , instrueretur, quod nimirum instar ellet palatii sive regii
habitaculi. Facientque mihi, ait Deus Moysen alloquens Sanc- cap tuarium , ct habitabo in medio eorum, juxta omne imilitudinem Tabernaculi quod ostendam tibi se omnium vasorum in cultum ejus.
Hoc est, ut interpretantur Judaei, facient mihi Israclitae domum M vasa quasi sanctuarii Regis, domusque regue, dc ego in medio corum habitabo , in domo nempe solioque gloriae, quod mihi facient. Voluit Deus dc haberi Imperator, sive bellator fortis , ut nominis sui terrore impleret animos. Ideo mediis in castris Tabernaculum erectum est, circa quod, ut in exercitu fit, Israelitae tenderent juxta cognationes suas & vexilla. Ita cum Tabernaculo conjuncta castra decet cogitare.
Quin verisimile est , quoniam secundum exemplar, quod viderat in monte, jussis sit Moyses erigere Tabernaculum. Verisimile, inquam, est Deum apparuiste residentem in Tabernaculo cum exercitu quo illud circumdabaturo Certum cst nullam digni cm divinae majestatis cogitationem olim animo occurriisse, quam Dei in Tabernaculo habitantis , in medio castrorum. Sub hac imagine non semel se conspicuum praebuit Deus Prophetis, ad quorum visiones intelligendas interest cognoscere quae suerit dispositio castrorum Israelis.. Jam diximus castra Israel fuisse in quatuor partes distributa, sive quatuor minora castra, quibus praefuerint quatuor primariae Tribus, nempe Juda, Ruben, Ephraim dc Dan. Cuique ex illis quatuor Tribubus, tres aliae Tribus parebant. Quatuor dicta pii ncipra Tribus occupabant laterum castrorum praecipuas sedes , omnes autem propria signa ha b. uit,
ut diximus, Juda leonem, Ruben humanam faciem, Ephraim Diuitiam by Gorale
139쪽
bovem , &. Dan Cum ierpentC. Haec animalia caetcrispi stant, leo Inter feras, bos inter jumenta, aquila inter aves,
homo vero super omnia. Cimi crgo Arca Dei esset veluti quadriga, sive cuinis Dei, appolita sunt ei Cherubin , quibus veluti traherctur. Illa autem referebant faciem quatuor dictorum animalium: nimirum qui illa corneret , ut Ezechieli contigit , sibi videbatur videre simul leonem , bovem, aquilam, dc hominem. Ita Cherubin videntur symbola sitisse , quae exhiberent quatuor signa quae inerant vexillis quatuor praecipuarum tribuum , ita ut Arca cum Cherubinis fuerit veluti thronus Dei, in quo , quoties visus fuit Prophetis, apparuit sedens. Deus qui sphitus est, cum vix aliter cogitari pollet ab hominibus carnalibus, ingerebat se animis S: oculis sub conspicua forma, qua nulla est Deo dignior, quam potentis bellatoris.
Mos erat antiquitiis ut e curru bellatores pugnarent, ut videre est in Homero. Bellator ille egregius est, qui virtutibus pollet, prudentia, robore , sagacitate, industria; quem nulla reS lateat; omnia pervideat , quocumque feratur incredibili celeritate ι qui ubique praesens sit 3 cui nulla vis valeat obsistere. His-ce omnibus virtutibus ornatum Deum exhibent Scri' tum , dum enarrant ejus apparitiones. Ad id idonea quatuor animalia ex quibus constabant Cherubin, & harum virtutum crant symbola. Conspicuis autem miraculis Deus se in Tabernaculo pr. sentem testabatur. Nubes interdiu opericbat umbra sua T bernaculum, noctu vero instar columnae ignis colluccbat. Dcus respondebat summo Pontifici dum consulebatur. Voxcjus audiebatur ex Sancto, quasi egrediens ex Arca. In Altariaenco , quod sub dio positum erat, ignis de coelo delapsus a sumebat membra holocaustorum sive victimarum quae huic stiperponebantur.
T A g. V. Ubi contigit Israclitis summa pace frui sub regno florenti Davidis, tum de Templo stativo cogitandum fuit. David in
oce opus serio animum convertebat ; sed ei tantum conce sit Deus, ut apparatum construeret, delinearet formam , bc
materiam pararet. Salomon filius ejus Templum inchoavit Disitigod by Corale
140쪽
miris impensis, & septem annorum spatio aedificavit in monte Moria. Tunc crgo Arca Dei,quae hachcnus fuerat in Tabernaculo , quod diu in Silo substitit, deducta est Drolblymam in
Templum ι quod dedicatum est cum celebri pompa. Hae-ce Deus manifesta signa edidit praesentiae suae, significans quod vero locum illum elegisset, in quo colerctur. Nube impletum est Templum , quo signo prius collustratum fuerat Taberna
Salomon in aedilicio Templi conatus est, quantum potuit, exprimere Tabernaculum, efformans ex lapidibus quod primum ex pellibus erat. Conjice, studiose lector, oculos ih.vςstigium hujus aedificii: simul animo cogita totam orthographiam eius, hoc est , ipsa aedificia super hoc ce vestigio extructa. Clim mores Moria, ubi aedificatum Templum, non haberet in vertice suo aream satis patentem , erigendi fuerunt aggeres, ut sussiceret his omnibus capiendis aed jiciis & atriis quae necessaria crant. Vertex Moriae tercentum M ampli ςubitis Eperabat subjectas valles , quapropter pluribus gradu bus ad solum Templi perveniendum erat. Mira erat horum graduum dispositio , mira structura, 'μη , ut loquuntur Evangelistae : admirabilis prospectus totius aedificii, quini positum supra montem extabat. In sitis quatuor lateribus circumdabatur altis porticibuS. Igitur amovenda est animo opinio simile suisse Templum Hierosolymitanum templis nostris. Haec una constant aede; illud , ut dixi, multa aedificia εc atria habebat, quae capere possent infitatam hominum multitudinem. Verum pars illa
quae repraesentabat Tabernaculum, in quo Arca, altare aureum , candelabrum, mensa panum propositionis , parva erat, comparata majoribus nostris ecclesiis; non enim patebat ultra
sexaginta cubitos, quae magnitudo sulficiebat; soli enim Sacerdotes intra illam admittebantur. Sanctum Sanetorum, quod raculum id est, loquutoriam dictam est , quia inde Deus alloqueretur summum Pontificem a quo consulcbatur , habebat viginti cubitos in longitudine , viginti in latitudine. Velo pars, uuaque separabatur. Arca, candelabrum, Altare aeneulia. D