Ioannis Fernelii Ambianatis Monalosphaerium, partibus constans quatuor. Prima, generalis horarij & structuram, & vsum, in exquisitam monalosphaerij cognitionem praemittit. Secunda, mobilium solennitatum, criticorumque dierum rationes, multa breuitate

81쪽

bare corpus

Exemplum Quid radix

cubica. Regula inprimis oboinuanda.

Exemplum

PRAXIS GEOMETRICA.sΤEREOMETRI A. Uemadmodum cuctas areas etiam laterum diuersorum, eommensurat metitu rip quadratum: sic propemodum αsolida cuncta trina dimensionem complexa, indicat quasdratum corpus 6 conclusum superficiebus quadratis: in quod sane illa resoluutur. Hoc corpus ex Euclide cubum vocamus. Ouare corpus quoddam solidu metiri, in ida Ipsum cubare,seu cubum qui similis sit capacitatis,reperire. Et si ea in figuram prorsus consimilem redigantur,aequalibus superficiebus Se locis recipi necessum est, ac diusdem capacitatis esse si concaua sint. Proinde ad haec asquadratum componendum est,quod certae familiaris ἐν mensurae sit capri: eritq; hoe caeterorum quadratorum mensura εἰ declaratiusi. Velut si nouercivas quadratu, ius quoibet interior facies,loga las ve est quatuor digitos. ei mesurae quam copinam dicimus a quipollere:id proculdubio in reliquo,

rum agnitionem nos prouehet. Quampiam autem id genus mensura exprimere negleximus, quocknon omnium regionum eadem sit,paucisq; accommodaretur. Decet itaque quentas suo vita quadratu idoneum instituere. A quadrato igitur corpore,exordiemur. PRIMA REGULA. Vadrati corporis obtinetur capacitas,si cuiuspia costar cubice mulariplicetur quantitas: aut eius aliqua area ex halometria cognita, r

ost elogitudinem.Velut si quadrati solidiq; corporis colla sit spe,dum,hanc in seducens,produco unam laeserum is pedum:quam rursus cricubica compleatur multiplicatio per s seu costam duco,otitu totius cor poris quantitas,tiusve capacitas si concauum si iis pedum. Hic ergo n merus cubus,com p radix esusdem Obica. Quum itaq; sequenti quapiam regula,cubum numeru inveniemus,stium cubica esus radixquaerenda est, ut quadratum corpus,cuius est,promptius dignoscatur. At si nosse deside ras,quovis oblato numero cuboriuantae capacitatis sit id corpus cuius est, cubum ipsum ad cubum corporis quadrati notae familiarisq; capacitatis copara. Qus enim cuborum reperietur proportio,eadem erit 3e capacitatum quare ex nota mensura de proportione altera dignoscimus cuius prius ignota manserat capacitas.

SECvNDA REGULA.I quadranguli corpotis,area lautudinis ex halometria percepta in eius longitudine ducatur,crassities esus seu capacitas exurget.Von Ilut si columnae cuiusquain quadrilaterae, rea basis cognita sit spe dum,longitudo autem columnae s pedum iram totius crassu seu capacitat sepedum esse. Ae ei quadrato corpori anualem, cuius quailibet a rea est is pedum:seu quodlibet latus est pedu . Rursum & esus capacitate sexdecuplam esse ad eam qua loco exempli assumpsimus: in qua quodlibet latus vasis erat digitorum. Quare Se csexdecim copinas complestitur. Horu demonstrationes x his quae aut in ma metria aut halometria tra ditae sunt,euidentiam consequuntur.

82쪽

eiusdem longitudinem conscitur. Et in paucis cuneta complectar: Generalis euiuslibet corporis obtori ,siue trium,siue ,plurisimve me in eoon,eiusique crassitudo secundurniungitudinem uniformis,easpia longis H, in basis aream ducta,totius aperit δέ crassitudinem δύ capacitat instdo nuper citato dignoscendam. VARTA REGvLA. Vum corporis commensurandi crassitudo seu eius basis area no De uni sol

i omni parte fuerit aequalis: veru ab ima parte in superiore minui

tur undormiter,extremora areas ut eosnoueris iunget luctaru I; nedietas,ea est areasiluae Perlongitudinem multiplicata, totius p et crassitudine Se capacitatem, Ut si alterius extremora area comperias

tur io piau,reliqua vero seri peda: area media in s pedu qua in lonstitudine duca,pro doctrina secudae reguis Haci ratione dolii capacitas discutietur,

extremorum panisa mediae,quae latior est,area per eius diametru cognita.

Yramidalis corporis,cuius unica est basis,a qua partes omnes in a. De pyrami Iliud extremu tendunt in acutiem,basis aream perceptam,duces in didiv ' longitudinem:productiq; tertia pars, totius erit capacitas exquisiεα:liue inlatera,sive quadrilatera fuerit. Exemplum peruium est. Nullum igitur superessecorpus pluribus clausum supersi iebus video,cuius non possit quopiam expositorum modoru crassitudo capacitasve expedite deduci. s EXTA REGULA. mes eormiis diameter in se cubice ducta,quadratum corpus Splina m. t siphitico maius. Cubu hune per ii distribuciac rursus quos batur.entem per undecim multiplicans , siphaetici corporis quantitate mul & capacitate procreabis. Vt si diameter sphsre septem pedu Exempliansuetit,ex eius cubica multiplicatione sic,septies τ septies, M 3 pedes proueniaunt. Hoc per ii distribuoHuotiensque repetitur 36 pedum I cu:quos statim ut per undecim multiplicauero, τ' Pedes cum orientur, qui sunt propositi sphaerici corporis capacitas. Ei d 3 aute corporis convexa, quae sphaerica Sphinae sua est super es,diametro in circunferentiam ducta,minestatur. Nam si dia, meter septem pedum est,esus circuserentia xx pedum iudicabituriquibus in se ductis,is pedum erit tota supersicies .Hae cuncts operationes,si potissi,mum aut vulgaribus ut astronomicis stactionibus misceatur, exaetasipisputandi cognitionem supponunt:quam prorsus omisiinus quod ad praesemita deductinorum non vulgarem debeant δc perium εc exercitatione o tinuisse.His ital contentus libellu sua adornans coronide, rei finem facio.

Mones pharii panibus quatuor declarati, Ioanne Femelio Ambianate authore, FIN PS- . - EXCUDEBAT SIMON COLINAEUS ANNO VIDGINEI PARTUS M.D. XXVII. NONIS MARTII.

83쪽

Ad omnimoda vi te praedit . iuuenes , Ioannem rumeno, Emanuele de T leues,caeteros condiscipulo Ibannis Baptist Lusitani exhortatio. Haud vestros vilis iuuenes situs occupet anus: Promite Dircaea carmina digna cheli. Nam quae clara tulit partu incerussiaprimo: Quae dedit aut quondam corpore pictus ArabstFemeli, recte vos aurea scripta docebunt:G. . , . Quem patre cum Phoebo sacra Minerua probat. η Frigidus,is nouit qua sede moretur Orion: Nec latet hunc,teneat quem Cynosura polum. Et quem possideant pluuiosae Pleiades orbem: Et quot venatrix Luna vehatur equis. Τellurem noua didicit metirier arte: . Et duodena breui fingere signa polo. Doctus in exigua cailos inonstrare tabella: Quisque habitent sedes Indus & Aethiopes. Diues Se unde fluat spacioso gurgite Ganges: Et quot prorumpens ostia Nilus habet. Promptior in logico nemo est certare duello: Et Stagiritani pandere scripta septis. Ergo sophismatibus pauco post terga relictis Temporaesunt alio regna terenda pede. AD INVIDUM. Tota tus periit mordax occasio risus, Socratis alterius quam superauit opus 2