Ioannis Fernelii Ambiani Vniuersa medicina ab ipso quidem authore ante obitum diligenter recognita, ... Postea autem studio & diligentia Guliel. Plantii Cenomani postremùm elimata, .. Ioannis Fernelii Ambiani ... Theraupetices vniuersalis, seu Medend

발행: 1597년

분량: 627페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

351쪽

METHODI ME DENO I

ris. V. stices in tybi satiui & apij an .lb. ij. succi lupi salictari j & bu glossi an . ib. j. coquendo purgen tur dum inclarescant, & cum sacchari lio. tribus syrti pus fiat.

PLANTIUS.

Interpres Mesuae negat in febribus ante diem septimuin syrupobietantino utcdum elle, sed communiter in comio sitis febribuq statim initio apparandae materiae usum fore syrupi acetosi simplicis cum seniculi decocto & tertia parte mellis rosati. Post purgationem vero, quia hepaticorum .& splenicorum reliquia; valide expurgat curationemque complet, vidissimus futurus est strupus hic bietantinus per- curandis utriusque visceris morbis solutu contumacibus, qualis icterus est & arquatus niger, addito praesertim syriapo e ra8icibus. Compositus praetermissus est,quod simplicis Vim Peruertat, nimiumque habeat aceti.

SYRup vs scolopeiadrij crassam terrenamque melancholiam extenuat,mollit,fluxamq; reddit, liene obstructione liberat, tumentemque soluit, melacholite, quartanis diuturnisque febribus apprime utilis. c. polypodij e quercu, radicum utriusque bu glossi, corticis radicu capparis, corticu

t hamarisci singuloru j ij. scolopediij veri. m. iiij.

lupi salictari j, castut hae, capilli veneris, mellilophylli singui. m. ij. coquatur in aquae lib. ix. dum ad quinque redeant. Colato adde sacchari albilb. iij, percoquantur in syrupum expurgatum

Syrupuni scolopendrij recte& magno usu compositum huc retulit, quo nullus apud pharmacopcros extaret veterum descriptione ad terrenae melancholiae praeparationem accommodatus. Est autemverum scolopenditum asplenum. Dioscor-

352쪽

LIBER VII.

Dioscoridix,& ossicinarum ceterach.-SYRupus e radicibus lentam crassamque p, ruita tergct & extenuat praeparatque. Iccoris Omniumque viscerum obstructiones soluit, tumo resque summittit,scedos virginum colores expuFgat, urinas ciet, febres quae a grysolutatur inuete

ratosque affectus finit. radicum apii, iliculi, petroselint,rusci dc asparagi an . j iiij. radicia capparis & rubiae an. 3 ij. coquantur in m. X. hydro inclitis diluti duin redeant ad id j. &cum fac chari m. v. clarus fiat syriapus.

Quum duo tradantur struti ἡ radicibus, unus e duabus petroselini & feniculi, alter e quinque: priorem consulto praetermisit ut parum essicacem & paratu facilem si res postulet, posteriorem ut eficacem seruata dum putauit, cui ut eis cacior existeret, & ad plures affectus utilior, capparis α biae radicem recte adiecit. Acetum reiecit quod plerumque sine eo desideretur: quodq, si res postulet sicile et sympi a cetos portio pr scribendo admisceri possit,& interdum aliorum quosve permistione temperari. SYRvPus adiantinus moderato calore0mnes

aequabiliter humores quacuq; corporis sint parte leuiter incidit atque detorget cuiuis incipi cnti morbo & cuiuis naturς, stati, regioni, atquzetiam praegnanti familiaris. N. adianti albi m. iij. adianti nigri, adiati simplicis, saxi fragi,betoni cs, pina pinellar, aspiciiij an. m. ij. coquantur ex aquae m. viij. du ad quin l. redeat. ln exprcsso solue sacchari albi m .iiij mellis optimi expurgati m. g.

Syrupi capillorum veneris artificiosa descriptio quum

353쪽

3Is METHODI MED TNDI nulla extet, his utiliter haec inserta est: quae lectissmorum limplicium in varios affectus tum substantia tum temperamento conspirantium delectu absoluitur. Vnde praeparantium struporum hic omnium maxime est a vario & multiplici usu polychrestus, ad quarumcunque partium, praecipue Vero thoracis,iecoris,lienis, renum & uteri quos uis antectuς, omni aetate & natura utilis. Sed & ipsus ea est praerogatiua ut aluum in eius usu aliquandiu perseueranti soluat,& humores non solum praeparet, sed praeparatos etiam exigat impri in isq; crassam pituitam & bilem, quemadmodum recentioribus medicis quibusdam & nobis ipsis artis tractaris operibus f penumero obseruatum est,quem quidem e ctii in pariter praestat quum adiantorum omnium decoctum, tum albi maxime: quamuis contra Dioscoridi tradatur aluum sistere. Caeterum qui vel uvas pastas vel glycyrrhietam adiantis periniscent in syrupum, ij quamplurimorum assectuum alioqtii communem , paucorum proprium e sciunt, eiusq; arctant usum quam latissime alias patentem : ac tenuandi & detergedi vim ;psius istorum permistione obtundunt. Rectius itaque ex solo adiantorum decocto syrupum hunc conficerent qui ceu communis materia ipsis asseruaretur ad cuiuscunque generis affectus, de

inde quum res postularet peculiari decocto ad huius aut illius partis assectus accommodarent: ad thoracis lexempli causa , passularum aut plycyrrhietae decocto: ast iecoris , agrimonii aut cichorij:ad lienis,aspleni aut tamarisci: ad re

num,Vrinas aut arenulas promouentium. Ita enim decocta

couenieti syrupi vis c5munis parti cuipia si inui destinatur& augetur, quq in descripto syrupo inest loge essicacissima.

HAE syruporum csi positiones praeparandis ad purgationem humoribus sunt aptae.Nunc aut in

qui syrupi partium singularum expurgandis r cli

qui is conserant tradendum. SYRvΡvs e stoechade cerebri atque neruorum

affectibus stigidis,ut paralysi, epilepsiae,conuulsioni,tremori & destillationi e capite quouis pro

Divbenti mire conducit. forum stoechados

3 iiij. thyini,calaminthes, origani an j j. s. salui

354쪽

betonicae florum roris marini an . J si seminis ruis, paeoniae, seniculi an .s iij. coquantur Ux aquarm. X.ad dimidias, expressum ius cum sacchari &mellis singul. lib. duabus denu 3 coquatur in syrupum. Condiatur cinamomi,aingiberis, calami o

dorari an . 5 ij. que raro linteo illigata in syrupum sint appensa.

Syrupo δ stoechade quὁd parum capitalis esset, alia quaedam non praeter rationem adiecit fluiam, betonicam rosemata uiam,semen rutae,paeon tar & seniculi, variis cerebri &neruoruin a lectibus inultum profutura. Alias non video

quamobrem capiti et affectibus destinari debeat hic syriapus, quum stoechas, quae primas in hac descriptione tenet est hevehit basis syriari, veterum auctoritate hepatica sit potius aut splenica quam cephalica. Ad viscerum enim omnium ob ultiones imprimis commendatur, quas substacitia tenui di igitea facile aperit, si imitque altera sit,adstringeli te

terrea interiora omnia roborat. Ad condituram autem si calamus aromaticus deerit, substituatur nux inqschata,quae roborandi cerebri vina habet Praecipuam.

. SY Rupus iusserit siccarii calidos cerebri affectus teperat, sitim extinguit,vctricti tu roborat, si,mnucociliat, ic mi es deuiixi Oes cohibet. V. a ius timplicis li. iiij in qua tepida macera horis xxiiij. rotaru rubraru arefactaru li. j. In ex pretio solue fac-

chari albi lib.ij. coquatur in syrupi coiiitcntiam.

Aridarum rosarurri macerationem sectis do & terti se plerique renovandalia esse volunt,quo ut ipsi arbitrantur augeatur vis syrupi , unica tamen efficax non minus fuerit. Terna si . luidem in susione longὰ copiosissimam aquam an fundi necesse est, vel lixi pro siccatarum rosaria L. Vna aquae libras octo , alioqui multiplici maceratione vel exhaurietur vel valida expressione nimium crassescet: sed & singulari infusione rosarum facultatis non minus combibet quam pluribus,quemadmodum iu sale accidit aqua soluendo : in omni autem alui fluore utilis est hic syrii pus confirmandis

355쪽

METHODI MEDENDI

corroborandisque partibus,& ulceribus agglutinassis blan ἀEque detergendis tum po se tum aliis excipiendis iacies tatis eius dein.

SYRVPus nymphaeae capi sardores,phrenitides, vigiliasque compescit, & Gmnum conciliat, destillationum asperitatet lenit. N.ssorum nymphaae recentium ib. 6. storum violarum S ij. soliorum lactucae m. ij. seminis lactucae, portulacae de cucurbitae an .3 g. coquantur in m. iiij. aquae dum tres supersint, expresto adde aquae rosarum stillaticiae lib. f. sacchari albi lib. iiij. percoquantur in svrupum.

Surupus nymphatae simplex omissus est ut parum utilis, compositus descriptione Francisci Pede motani propter semina quamplurima, acetum & succum granatorum prorsus alienus est,& ad ea inutilis quae desiderantur. Quocirca iure hic alius descriptus est perfacilis & utilis ad ea quae in-icriptione proponuntur. Alterius autem nymphaeae quae fore est luteo & radice candida, flores sunt hoc strupo componendo praeserendi.

SYRvΡvs de papauere cadem conseri quae nymphsae,ac peculiariter molestam tussim compescit & destillationes quae fauces gutturque e'Σasperant. capitum papaueris albi mediocri ter maturorum & recentiam j iiii. capitum papaueris nigri recentium 3 vi. aquae coelestis lib. iiii. coquantur ad medias, deinde adiectis sacchari & penidiorum an .3 viii. coquanturcin syrupi

consistentiam.

syriapo de papauere simplici minus inditum est capi

356쪽

tum papaueris nigri,quod eius non aequὸ tutus sit atque albi usus. Compositus autem strupus e papauere complura habens lenientia praetermissus idcirco est & ab usu reiectus, quod talis re exigente facilE comparari possit, addito stri Dpo iutubino aut violaceo.

DIACO Dio N praeterquam quod somnu accersit, cerebri quoque deitillationes quocunque

irruant arcet, ventriculuna firmat, dysenteriam a

liaque alui profluuia sistit. capita papaueris

albi tum magnitudine tum maturitate mediocria xii. num. aquae coelestis lib. ii. coquantur ad tertias, colato adde sapae optimae ad tertias coctae

3 iiii. mellis optimi 3 ii. Perfecte simul coquan

tur addendo sub finem rosarum rubrarum, balatistiorum,acaciae, rhois culinarii tritorum an . 5 ii. seminis portulacae, corallii albi & rubri an. 5. i.

PLANTIUS.

Diacodo ἄν reiectis quibusdam superuacuis & insuauibus in meliorem formam relatum est, aptam sistendis d stillationibus.In eundem usum Dioscorides capita papaueris in aqua ad dimidias per se decoquit, dein adiecto melle& hypocistidis iucco in eclegmatis consistentiam redigit. Capita autem papaueris neque perquam viridia, neque etia iditate exucca esse debent, sed quum viridi adhuc mali ritate sonare incipiunt ad compositionem decerpeta sunt, propterea κο- & Graecis dicuntur,id est, strepentia papauerum capitula. Compositio haec prae nimia rassitie quia instauior quibusdam esse queat, usus tempore poterit hordei decocto aut alio quouis accommodato dilui, Quinetiam si vel conciliandus somnus erit, vel ab acri &tenui fluxione exulcerationis periculu impendebit,ad eam tum inhibendam tum etiam temperandam, recuti seminis papaueris decocto , aut eiusdem cremore E decocto hordei expresso.Diaco iij vim augere licebit. Neque metuendum est ne noxa ab his vlla corpori oriatur, licet quarto excessu frigefacere tradantur ab auctoribus: quum tenera papau

357쪽

1um germina nationes pleraeque olerum modo in cibis adhibeant , & expresso e semine oleo vescantur semenque ipsum operibus dulciariis ivt placentis & panibust ad gustus

& saporis gratiam aspergant citra ullam omnino ostensam aut lonanum frauiorem : quo utique modo AEgyptij sesa-Hino oleo & sesamo palati gratia utuntur. Ex qua consu tudine omnia dicta factaque quasi papauere & sesamo sparsa pro eleganti dulcique oratione dixit Petronius. Nam &papaueris lacryma ceu liquor optum Graecὰ dictuς, & su cus e soliis & capitolis expressus meconium Graecis appellatus,non unica, sed multiplici substantia constant, una a-quea valde frigida, altera aerea temperata, & tertia calida amara & odorata. Illa in virentibus & teneris, in aridiu hae magis elucent. At vero optum vel potius meconium quod ad nos convehitur, adulteratu plane est & occulta quadam ui nobis insensum, ide6que minimὸ utendum, quacunque id arte cor matur. Quum enim opiti ex lacte ipso capitum papaueris Φluatici cum maximo labore exi suum coficiatur me nium Vero sine inolestia & abundanter ex solii; teratur , , nimii institores qui compendium & lucrum quar-rut,opium adulterant, aut pro eo meconium ex Apulia aut Hispania comportant.

S Y R v P v s violarum compostus acrem de stillationem temperat, raucitatem, tussim graue,

arteriae asperitate, pleuriumque lenit & sitim Comphscit. T. florum violarum recentium j ii.

seminis cydoniorum,seminis maluae an. i. Zi pha, myxaria an . XX. num. decocti cucurbitae vel seminis cius lib. v. coquantur ad medias, cum

sacchari lib. ii. syrupus fiat.

In composito hoc syriapo nihil est immutatum,quod

te coinpontus videretur, leniendo,refrigerando,humectando ad omnem arteriae ardorem & asperitatem utilis, sed &ardentem urinam & nephreticum cruciatum demulcet,

viola autem herba & solia cocta maturandi vim habet: semen cholagogum est ad modum rheibarbarici: habetur &florer

358쪽

fore medio sub croceum quiddam, quo anginae & puerili epilepsiae succurri tradunt si cum aqua bibatur. viola pos& ex eo una aut altera infusone simplex sylupus comparatus servidos acrEsque humores temperat, lenit at ue lubducit,idcirc6que in pleuritide utilis: atram retorridamq; bile& ab hae fuliginem domat, indEque suscitata symptomata capitis dolores,vigilias, insomnia consopit, & cordis taedia depellit: Calidiora siccioraque medicamenta commodὰ le- niendo, frenat. hae dotes cum magnae sint lyriapus ex violarum recentium diluto conssus eri id inter polychrestos censendus est. Hoc e fragrantibus violis, aliquantulum in Vmbra, ut decet, siccatis, & aqua tepida maceratis expressum,cum primario saccharo si percoquatur in syrupum, in

annum & eo amplius citra rancorem ullum,aut corrupti nem asseruari potest ad commemoratos ulus, ante & post corporis purgationem utendus.Frustra autem quidam tum violaceo tum rosaceo strupo conficiendo violarum & ω- sarum macerationem nonies renouant,quum una & altera

tertiave aut ad summum quarta infusione nihilo inciscaciores suturi sint, quemadmodum conficiendo se legicamentorum formula ad pharmacoporos' in in hi sumus. At syriapus e glycyrrhi Ea parum necessarius visus est, quod parum sit efficax, quodque in syrupo de hyssopo sit corre-bensus, neque tanta alioquin varietas quicquam conserat, sed confusionem potius tyronibus adserat.

SYRvPus Zizyphorum eadem quae syrupus violaru & multo eis cacius prae stat: uterque morborum initiis aptus. .etizypha lx. num. myxaria . num. florum violarum,adianti albi, hordei cortice liberi, glycyrrhietae an.3 vi. seminis malia Uae, cydoniorum,seminis papaueris albi elonii ει lactucar,tragacanthae an. 5 iii. Semina cydoniorum & maluae de tragacantha linteo raro illigata cum caeteris coquantur in aquae m. v. ad medias,

dc cum sacchari albi m. ii. percoquantur in syru

pum.

Synvrvs de hyssopo thoracis pulmoniique

359쪽

vitia tum calida tum frigida leniendo blande ac leniter expurgat, seu tum attenuando detergendoque concoquit faciliusque reddit: peripneumoniae atque pleuritidi inualescenti & inclinanti aptus. V . hyssopi arefacti J i. g. radicum polypodii quercini,seniculi, glycyrrhigs,seminis carthami an .b i. hordei expurgati, adianti albi an . Is. pastularum purgatarum i. g. ficus siccas, palmulas pingues an .X. nil m. coquantur in aquae m.

vi .ad dimidias,expressum cum mellis & saccharilan.lib.i. s. percoquantur in syrupum.

Syrupi de hyssopo descriptio eadem permans nisi quod pro radice apii substituta est radix polypodij, & pro radice

petroselini lemen carthaini, quae multo aptiora sunt & a commodatiora. Subtracta sunt quaedam lenientia, quae in strupo violato & Ei Zyphorum satis habentur, ut huic vis esset paulo detergentior.

nuat,detergit,expurgatque thoracis pulmonumque vitia: strenue cofert inueteratis affectibus ex crassa lentaque pituita, ut ast limati,tussi veteri, empycinati: quinetiam peripneumoniae & pleuiitidi iam inclinatae consert. prassii albi rece

ris j ii.glycyrrhiaae,polypodii quercini, radicum apii & feniculi an. 3 g. adianti albi, hyssopi, ori

gani, calaminthae,thymi, stoebes, satureiae, tussi larginis an. 3 vi. seminis anisi & bombacis an. 3 iii. Vtiarum pastarum expurgatarum 3 ii. ficus passas pingues X. num. coquantur in lib. viii. hydrome litis diluti ad dimidias: expressum percoquatur in syrupum cum mellis & sacchari albi an . lib. ii. condiatur

360쪽

eondiatur j j.radicis iridis florentinae trita.

Syrupus de prassio veteri descriptione Ioannis Mesiue ex tanta permistione lenientiu detergentiu,& incidentium confiisus, videtur,ut dici vix possit in quos praecipuE usus reseredus sit: quod & de aliis plerisque, qui nulla methodo nullaque ratione ex variis undique authoribus cogesti sunt dici etiam potest.Quocirca cuin propositi iam essent syr ius violarum & etietyphorum pro humectantibus & abune lenientibus,& strupus de hyssopo pro moderatὸ detergente,incidente,& expurgante pectoris vitia, ratione optima hunc de prassio syrupum summὰ incidentem atque dotementem esse voluit ut extremis & inueteratis medetur assectibus: quem tamen quisquis volet superiorum permissione temperabit.

SYRupus symphyti tabidorum & ulceratorum pulmonum laniem & pus blande ac leniter expurgat sine metu erupturi sanguinis, pulmonόsque pariter corroborat. U. radicum & cymarum symphyti maioris & minoris an .m.iij. rosaru rubrarum,betonicae, plataginis p impinetis, polygoni, scabiosae, tussi laginis an .m.ij. E lusis omnibus

recentibus exprimatur succus, coquatur & expu

metur ad lib. iij. addendόque sacchari albi lib. ij. strupus sat.

R 'NT I v s. Qudd strupu nullus V siquam extaret aut esset in usu descriptus ad tabem eurulentosque pulmones in tanta penu ria hic e symphyto villis sane & arte sucinia prcstituendus

erat.

SYRupus e succobuFlossi cor praecipuὸ co roborat & exhilarat, eiusq. palpitationem & ssti cophn discutit, melancholicos & maniacos iuuat.

a Succi buglossi desecati lib. iii.sacchari albi lib.

SEARCH

MENU NAVIGATION