Ioannis Fernelii Ambiani Vniuersa medicina ab ipso quidem authore ante obitum diligenter recognita, ... Postea autem studio & diligentia Guliel. Plantii Cenomani postremùm elimata, .. Ioannis Fernelii Ambiani ... Theraupetices vniuersalis, seu Medend

발행: 1597년

분량: 627페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

321쪽

is 6 METHODI MEDENDI

na aut etiam lentiscina dura mollit & cocoquit eruda. Ela: tae omnes, acrimoniam deponunt & adiecta cera & bim N,vel oui vitello , vel oleo quopiam accommodato, puri mouendi facultatem adipiscuntur. Thus molle , album &pingue moderate calidum, mediis ac temperatiis naturi consentiens, insignem puris mouendi facultatem obtinet, utpote nulla siccandi aut adstringendi vi praeditu in. Ladanum ad primi excessus. finem calidum. emoli it &inoderatὸ eoncoquit. Styrax liquida seu rubra calfacit quoq; emollit& concoquit. In hoc quoque censu habentur bd ellium Mammoniacum , & quaecunq; moderato quodam calore molliunt,eadem quoque pus mouent. Iam vero unguenta ab his extant in turantia basilicia iminus,basticum maius, unguentu de althara , unguentum

Agrippae,& quod resurn ptiuum appellant: emplastru quoq; diachylon simplex,diachylon compositum, & emplastrum

e mucilaginibus.

Itaque si qua collectio aut tumor praeter natura partem obsedit isque calidus cum robore, calore & dolore lancunante, cuius materia non dii soluenda, sed in pus vertenda videatur, ut in phlegmone, runculo & carbuculo flucti ne cohibita repressisque ardore atque dolore, maturatio

atque suppuratio iuuabitur primum quidem solii ex hydrelaeo tepi)o, aut ex eorum decocto quibus emolliendi pari, terque maturandi facultas inest: quibus pariter & dolor leniri dc calor obtundi possit. Protinus a fotu conseret illitus facultatiς eiusdem: m6xque cataplasma pultis specie ex mucilagine althaeae lini & scenigraeci desumpta ex decocto caricarum,in quo farina tritici soluta coctaque sit, adiecto

oleo α oui vitello. Si minii; calid est phlegmone & orgxε

suppurat,vt idcirco maturantia validiora postulet, tapi sina fiat ex radice altharae, liliorum & cepatum cum Oxalide, malua, acantho, chamae melo & meliloto exquisie eo- 'ctis atque cretis: quibuς deinde farina frumenti lini & DE- nigraeci adiecta sit cum buum& axungia gallinae vel anseris, bis rursum validius est unguentum basilicum utrumq;& emplastrum diachitan compositum & emplastrum . mucilaginibus, quorum utrumq; olei liliacet vel irini pedimistione emolliendum est,quo altius subire possit viretque

322쪽

OVA x extrinsecus inducta abscessus & vicera mundant

ordesq; expurgant, emplasticis contraria, non aliam natura sortita sunt quam quae intro assumpta diximus lentos atque glutinosos ductuum hum pres detergere & expurpare. Ea Graecis' idcirco ἐ- μα Sc καθαρτικα nuncupantur. Ordine autem & viribus plurimum disitant: leniora enim apertarum phlegmonarum pus cluunt & euocant, his valentiora sunt quae erassiorem ulcerum sordem detergunt, valentissina quet malignorum ulcerum corruptam carnem exedunt atq; etiam fistularum callos blande exterunt, quae sane sunt cathaereticis proxima. Sic autem digerenda sunt. Cichorij, indiuiae, omniumque intuborum succus licet frigidus , quia tamen amarus tuth detergit & ulcera non minus quam viscera purgat. Rosarum praesertim rubrarum succias cum adstrictione leni detersionis tamen & amaroris particeps est, hiric melli rosato & ex aridis ross strupo detergedi sacultas insignis Plantaginis folia vel integra ulceribus inducta sordem

lyiculenter extergunt: succus ulcerum malignitatem emendat, expurgataque ad cicatricem perducit. Sedi seu semperuiui maioris succus licet refrigeret ac leuiter adstringat, omnia tamen quae de plantagine protuli potentius. efficit H c igitur tuta admodum & utilia sunt cum nondum tot ruptae phlegmones restincta est inflammatio: aut cum vicus ardore atque dolore distorquet. Agrimonii & betonteae succus aliquantulum calidus detergit, omniaque vulnera & ulcera capitis praesertim sanat, nec quicquam putrescere aut in fistulam coalescere sinit, Apin succlim ad exter pendunt non minus emcacem iuniores experti sunt,.quei idcirco passim in id usirpant. Fabacea farina leuiter abstergit ut idcirco cutis sorde masculaς E sole contractis& lentes in fiamma cute exterat. Hordei sarina uinodice quoque abstergit & paulo plus quam fabacea siccat. Cicerum farina incidit & exterget, scabies, in tetigines, malisna etiam ulcera cum melle purgat. Orobi farina cutis aspredinem, pruritum, lentigines in facie atque etiam

323쪽

METHODI MEDENDI

maculas & ulcera eum melle detergit : nomas gangraenasique cohibet. Lupinorum sarina exterget valide , alphos, liuores, achoras, exanthemata, scabies, gangraenas Vlcer que maligna partim extergendo, partim digerendo siccangoque citra acrimoniam iuuat. Foenigraeci farina sulfures, achoras,lepras & lentigines emendat, & ex vino aut mellesbbacta carcinomata purgat. Seminis lini sarina vatos,sauos, ungues scabros cum ni intro & melle eximit: ex vino cocta herpetas p serpentia vucera collibet. Mel calidum siccsimque ordine secundo, perit,putredini obsistit, siccat, deterget, expurgatque me tus & v uera nec ut sal corporum substantiam coarctat: craquin cocto despumato detergentius quidem multo est &mordacius,se i eo minus agglutinat.Saccharum mellis spe- .cies cum sit,siccat quoque & abstergit,sed quod rubrum est potentius,utpote calidius & acrius. Terebinthina licet substantia tenuis , quia tamen subamara blande abstersit, Mium sumpta tum admota sordes expurgat. Aloe vehemen- , ter amara , moderatὰ tamen terget ut ne puris quidem Maperistatis viceribus sit molesta: peculiariter serpentia vicera cohibet putridis genitalibus medetur & oculorum me dicamentiti permiscetur. Thus extergit quoque, sed quam aloe ignauius. Myrrha vero quod cum amaritudine summa tenuis sit substantiae potentius quain aloe extergit, pro' priε autem impetigine ex aceto rurgat , albugines tolliti caliginem discutit, scabritiem licuigat. Qiaae porro sequuntur valentiore detergendi facultate praedita, maligniti pervicacibusque ulceribus accommodantur. Marrubium siccat detersitque valide adςo , ut solia ex melle istita sordidis medeantur ulceribus noni isque cohi, beant quod efficaciuς expressus succus ex melle confert, illitus oculis videndi vim exacuit. Melissophylli succus ut marrubii maligna etiam ulcera, proprie vero thoracis & pulmonum sanat,& cum melle oculorum caligines delet. Absynthij succus callicit & vali, de deterstet & expurgat, sordemque.ulcerum eluit, ac in fistulam abire prohibet,& a putredine vindic t eadem decocti ius, sed inessicacius praestat. Anagallidis viri que succus siccando & extergendo putrida iuuat ulcera,&cu melle oculorum caliginem discutit. Scordium veter xlcera pii

324쪽

gat, siccat & cicatrice obducit. Hypericum arefactum atque tritum inspersu inque humida atque putrida ulcera per

sanat. Vrticae semen sordida ulcera quae citra acri mouiam detergi exiccarique posti: lant comaenienter sanat carcino

inata & serpentia ulcera ad ito sale sistit. Cyperi radix secat ex sine morsu ab git,arida tritaque ulceri omnia prae humida, qualia sunt oris, genitalium , atque sedis etiam si aepaicant sempescit. Aristolochiae utriusque radix strenue abstergit, sed rotundae potentius : putredines sanat & exest,ulcerum sordes expurgat, verme que necat & extrahit. His vero quae sequuntur ad exedenda in putredinem &sstular in callos xterendos vis maior inelie comprobatur. Centauri j & chelidoni j succus exiccat detergetque Ualidὸ adeo ut vetera malignaque ulcera sinus quoque & fistulas ex purget,det igat tandemque persanet. Iridis radix caliacit, exiccat, abstergit, arida tritaque cum melle ulcera capitis praecipue expurgat: eius vero sue- ciis insusu fistulas & sinus detergit & carne explet. Sabina calida siccaque ordine tertio , vehementer abstergit, cum sensu quodam acrimoniae oc exesonis: vicera quae atra ce

nuntur & admodum sordida cum melle expurgat, exedit sinuum fistularumq; callos exterit, ii modo citra noxam perserri potest. Gentianae radix impensὸ amara , expurgat abstergitque alphos delet, vulneribu sinuatim depascentibu medetur. Asphodelus radice efficax,calida sicca extergete & disci

tiente: ulcera sordida purgat fistulosa ianat, depastentin sistit. Ari radix calida sicca & detergendi facultate ii, signis, ulcera omnium generum sue phagedaenae sint , sue carcinomata, siue serpentia siue fistulosa commodissimo expurgat. Draculati j radix ut acrior & amarior, ita efficacius maligna & phagedaenica ulcera una cum melle expurgat, fistulasque & unus exteri t. Cucumeri; agrestis radix arida tritaque ut alphos lepra ,

impetigines,cicatrices nigras, & in secie maculas abstergit, ita Sc veteres sinuq fistulasque expurgat. Elleborus potenter exterget, ad alphos quoque , impetigines & lapras accommodatus : si in fistulatur callo obdulatam immittatur,

duobus tribusve diebus callum detrahet. Misy, i I, chal-pumda, is eius

325쪽

LIBER VI.

sorde expurgat. Si iam ulcus sordidum est,& mali motis siue id sponte natum', siue ex vulnere aut ex phl gmone negligentius curata factum , ex his quae secundi sunt ordinis unguentum comparabitur hac sormula. V. Plantaginis, ab synthij, marrubi j scordi j, naelissophylli,h perici recentium & contusorum an .na. i. coquantur aliquantum in

vino albo & olei st, j. f. in quo expresso dii solue radicu cyprii, iridis & aristolochiae rotundae tritarum atq; cretarum m. ι i,. cerae J iiij. rursumque coquantur dum crassescant, actum adde resinae 7 ij. thuris, myrrhae .aloes, arcocollaean. I 1.& postremo terebinthinae I j. i . Quaecunque validiora desiderantur, ea insuper nonnihil habent aeruginis : cuius modi sunt emplastrum diuinum remollitum, unguentu in Apostolocum ci unguentum AEgyptiacum, omnium certa quae extant praestantis Eina. Si voro e sinu aut fistula exterengus est callus, iniicietur L coctum,quod habeat plantagini absinthi j 'centauri j minoris sabinae,soliorum olivae de .igrimoniae an. m. j. radicii gentianς contusae J q. fiat decoctio in vino albo in quo colato ad 2,.j. dis lue mellis rosa ti,strupi ab Inihil an. Ξ j.f. Si non id praestiterit quod postilla , vel myritiam,vel aloen, vel unum quodpiam ex his postremi redicamentis dii lorumut unguenti AEgyptiaci 3 f. seque sensim augeri vis potest dum optatus exiliat ei lentus. Exposita eorum medico mentorum materia quae partium externarum inflammationes praeduros tui nores phlegmonas,abscessus, ulceraque

sanant,deinceps ad ca pergendum quae vulneribus ined tur,eaque ad cicatricem pcrducunt. Frementem sanet in in cohibentia sex μμ Graecis '

appetrata. CAP. XIII.

. V A et sanguinem uberiuς prorumpentε siue er aper--. t. ezesavc sponte vena 2 suc ex rupta aut in vulnere

praecua,alia quadam proprietate alia vi emplastica alia causica id ipsuin praestant.Quae primi sunt orgini , non stuim frigida sunt omnia aut adstringenti sed ex his quaedam calida de acria, ut urtica. Quae secundi, venarum exitus in seseciunt atque implent, moique arefacta nitui essivere sinut. Quae teriij ordinis, urendo venas com iuint, crustulaque

326쪽

Mum qui proprietate fistunt,aut in pulueris inspergendi aut

in cataplasmatis formam aptabuntur ovi candido excepta

ut T. Doli armenae, terrae lemniae Iotarum in aceto an . 3 j. mastiches, sensuinis draconis an . I g.tbuiis. myrrhae radicis consolidae maioris p impinellae & urticae an.: ij. fiat pulvis. vel V.boli armenae,sanguinis draconis an . 3 f.thuris, mastiches, aloes an . 3 ij.pilorum leporis minutim incisorum 3 iij. pul. succini A corallij rubri an.3 j. s. oui candido exeipiantur & turunda oblonga in dantur in nares. Causticorum usus si quando sorte ad cohibendum sanguinem ne cellarius fuerit, posthac tradetur.

GIMinantia medicamenta. CAP. XIIa I.

GLvTi N A Ns meaicamentum riuaniam Graecis appeblatum est, recentia vulneris labra adducta coniungit& ad pristinam reducit integritatem. Id autem efficit quia prohibet ne inter coitura labra aut influat aut succrescat numor.Adstringens id esse Nortet, crassae terrenaeque substantiae ac siccum ordine fecitdo,caloretemperatum, Ut nec ἡetersione nec acrimonia seriat. Arnoglossum quae plantago,siccat & adstringit sne morsu, recentibus vulneribus Mptum, quae citra metum inflammationis glutinat, vetera quoque ulcera sordida,maligna & elephantica expurgat,&inaequalia cicatrice obducit. Cynoglossum seu lingua canina ut oris sauciumque ita& cetterarum partiti ulcera terget,recentiaque vulnera glutinat, horumq; calorem temperat. Myrtophyllum seu millefolium adeo. exiccat ut cruenta vulnera protinus glutinet,& ab inflammatione vindicet seu viride seu siccum, ex aceto oblitum. Salicis tum soliatum flores citra morsum ccant M adstringunt, cruentsimq; xulnus glutinant Oe in- fiammationem arcent Vimi soli a & cortex medianus spis sandi vim obtinent mult6q; magis succus E pomis exples sus, recentia vulnera celeriter his admotis coeunt atque solidescunt.Verbena siccat & adstringit,glutinandis vulneriabus familiaris, vetera quoque putrescenua ulcera cohibet, sordida ex melle purgat,& cicatrice obducit.

Myosotis quae pilosella adstringit atque siccati soliorum

riua vulnera n irum in mudum glutina .

327쪽

1'. METHODI MEDENDI Anagallis citra morsum siccans, tusa & admota recent, bus vulneribus praesertina senum essicaciter medetur.Betonica vulneribiis quoque recentibus prat sertim capitis acco i. modatur. Stoebe quae & scabiosi,omnibus q)ioque vulnerbbus & maxim) pectoris succurrit. Bugula & sanicula receiitioribus primum cognitae inter vulnerarias herbas primas tenere creduntur.Hypericum siccat moderato calore,Alia, flores fruinis tutis glutinantis vulnexibus imponuntur. Atrachylis in sanandis quoque vulneribus efficacissina, eade, ulceribus fistulisque diuturnis mede ur. Lumbrici terrae triti & admoti vulnera omnia praecipuε-que neruorum glutinare traduntur. Cochleae pusillae tritae iisdem quoque viribus esse creduntur, quas de ad intcriora ulcera praesertim pulmonum usurpant. Sarcocolla emplastica & iubamara citra morsum siccat, & ulcera gl utinat Myrrha, thus magis'; thuris cortex, aloe, muni ia, & omnia

serὸ quae sanguine cohibere diximus, glutinandis sunt vulneribus aptissima. Terebinthina resina, atque etiam abietina quae nobis frequens est omnibus medicamentis vulnera'

glutinantibus utilitor permiscetiir: nec sola aut otii luteo' excepta parum condi cit. Pix mollis & liquida iisdem quoque medicamentis adiungitur:& pix sicca atque risina ares acta sed hae durioribus corporibus aptiores. Lithargyro uti quod emplastici sit & sere omnis qualitatis operi n5 modo glutinantibus, sed & caeteris quoque emplastris ut communis quaedam materia substituitur. Quum igitur recentis vulneris suppressiis ia sangui; suerit idque citra phlegmones metum, labris propius adductis atque iunctis, instillanda aut linamenti; inducenda erunt

unguenta carptis linamentis excepta, varie ex iis cocinnata

simplicibus: laisque superponenaa lintea vino rubro tepidc .imbuta expressaque leniter.Si exiguum est vulnus, satis fierit teri binthina lota adiecto ovi luteo & sarinae momen to. Efficacissimum quoque est balsainum artisciale ita co cinnatum. V. v triuique plantaginis,semperviiii utriusque, symphyti utriusque, betonicae, verbenae, pimpinellae, pilo- sellae,pentaphylli, absynthi j centauri j minoris mille lis cynoglossi,equisseti atrachitidis,hyperici an. m. i. recentibus contusis affunde aquae vitae I viij. sinantur macerari di bus quatuor, quinto succus ex his tepefactis exprimaturita

328쪽

iar in quo dissolue olei optimi toti in aqua rosarum stillaticia th ij. coquantur vase duplici dum succi dimidium ab-lumptum sit,ac tum adde terebinthinae lucidae ibi percoquantur in reliqui succi consuinptionem pure, coletur at- qua recondatur ampulla vitrea. Potest & oleum tusis herbis cum aqua vitae pariter assim di atque quatriduo macerari ac deinde coqui & liquor totus ex prina i, purumue excolari, ut in eo ladein tercbinthina vase duplici percoquatur. Hinc&vnguenta quibus iam adiectis comparari possunt in primas cis cacia, ut V. balsami praedicti is f. cerae albae resanae an .3 ij. farcocollae t j. thuris, mastichrsan .i s. fiat unguentum in vase duplici. Rursiuin quoque validius ita comparabitur ad neruosarum partium conglutinanda vulnera& carne implenda, V. Lumbricorum terrestrium expurgatorum atque tunsorum it .f. macerentur diibus sex in olei optinat Ib h diis deinde seruefactis exprimatur oleum eiq.

adde balsami praescripti 1 g. sevi arietini mundi L.F. picis nigrae 3 iij renuae I ij.aimnoniaci, galbani opopanacis aceto solutorii in & calatoriun an .j 3. t lauris,masEches an . r. h. coquantur vale duplici in unguentum, vel etiam si voles in cmplastrum. Ex his quae ad balsami compositionc protuli,potio quoque perutilis sit ad vulnera quae vel in pectoris vel in abdonianis caua penetrant cum viscerum offensione,& ad inueterata ulcera praesertim renum atque pulmonum si amaror metuitur nimius,subtractis ab synthio & centaurio minore substituantur si be seu scabiosa agrimonis & brassicae c) in .Tunsae omne; aut ex his quaeda vino asperstati tralbo ct tenui dum prorsus nursi in adescam, S mellis cola' quadranxe.Macerentur diebus sex,tepc facti; hix aut modice ferme factis vinum exprimatur, denturque ieiuno 3 iij.

reotica medicamenta. C A P. XV.

Aρκωπιγ ex medicamentu in est quod deficientem car--nena in vulnere aut in vicere crato progignit, ipssimq. cauum carne implet. Id quidem proprium est naturet opus: lii odcumque tamen medicamentu in ulcus moderate sc car,citisque iordes blande ac mediocriter citra morsum detergit. quoniam sanguinem qui gignendxcarnis est materia tuetur,& impedimeta subtrahens x lcus puru aut quale

329쪽

METHom Munx uda saltem acceptum est conseruat arcoticum dixerunt.Est autem id substantiae mediocri , moderate atque insta ordine secundum tum calidii tum siccum,ut acrimoniae si eapers. Calidius enim aut tenuius carnem colliquat, crassius at

tem aut frigidius nimium siccat & adstringit. Herbae quibus sola sit progignendae carnis facultas,

paucae admodum sunt, sed quae recentia vulnera conglutinant,& quae sordida ulcera leuiter expurgant, eaedem quoque carnem gignunt,si modo mitiorum quorundam per auistione temperentur. Fce nigraeci orobi & lupini sarina,siue sola siue melle & Cui liueo & terebinthinae momento excepta, mitissime carnem generat. Thus peculiari se cultate sarcoticum est. & in mediis corporibuς carnem g gnit: in aliis vero tum ccc xibus tum humidioribus non vibit additur his cossentaneu. Manna thuris vulnera quoque caua & ulcera conue

nienter captet.

Pix liquida atque etiam sicca mannae thuris commodo iungitur vovicera vulneraque caua impleat. Terebinthina blande tergendo l. sicca loque efficit ut ulcerum caua carne

impleantur.Sarco colla quae praesertim in aqua rosarum stillatitia aut in lacte soluta si citra morsum desiccas & vicera commode detergens,ca quoque sacile carne implet. Aloc praecipue lota paulum extergit ut ne puris quidemulceribus fit molesta: hinc ad ulcera carne implenda apprime utilis. Myrrha siccans atque detergens: ulceribus carne implendis aptissima. Si quod igitur vlaus est aut recus vulnus cuius portio quq d alia ii:blata si, ut idcirco non protinus agglutinari queat, sarcoticis primum caro gignenda est, deinde ulcus gluti-xuntibus committendum. Sarcotica autem medicamentatum ex his sua protuli tum ex agglutinantium, detergentium atque suppurantium temperatione sunt. Sic quidem tot rapharmacum quod & basilicinia appellant, ad gignendam carnem pallim extat,& basilicum magnum,& unguetum aurei ci emplastrum gratia Dei,& de ianua & einpi serum diuinum. Potest & pr scriptum supra baicam uiri ad vulnera implenda atque glutinanda ira comparari, . bal sami spraescripti st, si in quo liquentur vale duplici cerae al- v. ae,rcsin. X, ain Oniaci, an . J.j. galbani, olibani mastici e , myrrhae

330쪽

myrrhae an. I s aristolochiae rotundae tritae a. ij.fiat unguen tum,aut si voles aucta cera empla licii .Puluis quoq; in eundem usum hac forma pr scribitur: V. sanguini, draconis, boli armenae an. J s. mastiches, olibaui sarcocollae an. 3 iij. alori lotae,aristolochiae rotundi , radicis tr os an .5 l. b. fiat puluis . huic etiam addi conuenienter possunt ambrae g vj.

Epulotica medicamenta seu cicatricem inducentia.

CAP. XVI.

Emedicamentum Graecis est quod impleti

iam viceris summam carnem Vehementer siccat & ob durat, de in cicatricem cuti simillimam cogit. Id aute abunde siccum est, ut humorem absumat: est & crassioris materiae ut carnem adstringat,contrahat, atque denset. Nullius

caloris sed frigoris cuiusdam parti ccps,omnique morsu destitutus n. Terra armena putrescentia oris ulcera sanat, caeteraque

siccat At cicatrice obducit.Terra lemnia eadem quoqur,sed imbecillius effcit.Lithargyros modera e siccat & adstringit ulcera cicatrice obducit. Ccrusa siccans quoque de adstringens, excrescentia leniter reprimit,& cicatrice claudit. Malicorium & balaustriim adstringunt, humida ulcera siccant hisque cicatricem inducunt. Myrtus siccat quoque di adstringit, trita & ulceribus prae ni inio humore cicatriccnon recipientibus auxiliatur. Haematites lapiς siccat adstrictione leui qua tamen excrestesia reprimit & obdurat haec quidem leniora sunt & lenioribus ulceribus tenerisque corporibus apta. Lapis calaminari; qui cadmia est lapidosa, pe ustus acet6que extinctus vehementer siccat: excrescentia roprimit & cicatrice munit. Cadmia vela siccat & adstringit sed non sine acrimonia, quam tamen lotione ex aqua rosarum & plantaginis deponit sicque utilior ad cicatrices inducendas evadit. Spodium & pompi, olyx acria quoque existunt,sed lotione mitia adeo redduntur, ut citra

mortuiti excrescentem carnem coerceant di cicatrice obducant. Concepta etiam linamenta sola tum sicca tum

madefacta in styptico rubro vino, ut in quo abi ynthium, rosa α aluminis pauxillum sit incoctum, inter epulotica merito sunt habenda. Scoria ferri, plumbum ustum,strbium quod & antimo-

SEARCH

MENU NAVIGATION