장음표시 사용
331쪽
3i METHODI MEDENDInium ustum,calx uiua,alumen ustum,vitriolum ustum, rris squamina, aes ustum, omnia quidem acria sunt, & ver catha retica,sed quς tamen sipius lota dii omnent acrim niam depotherin epulotica redduntur, optima sane malignis ulceribus cicatrice obducendis in aurioribus corpor,bus: idque modo trita & inspersa, modo excepta cerato ex oleo roliceo, melino, myrtino, omphacino, aut mastichino. Ex eorum leuioribus extat unguentum album, e cer sa quod & in emplastri formam aptatur, unguentum rubrum exiccans. In id quoque valentiora sunt, unguentum diachalciteos austero vino subactum & myrteo emollitu, Unguentum diapompholygos, & unguentum quod proprie adstringens appellauimus. Possunt & alia in rem praesentem ita comparari. Calx viva toties in aqua frigida aut in aqua plantaginis lauetur dum omni destituatur acrimonia,& ex oleo rosiaceo quantum sens ni combibere poterit diu in mortario subigatur in unguenti formam. Aliud v,
sato & aceti momento excepta in mortario diu subigantur in unguenti speciem. Ex iisdem quoque puluis tenuis sinus confici potest, addendo lumbricorum terrestrium Mrefactorum sanguinis draconis an . t j. f. Cum plumbi crudi lamina tantopero coimendetur non ad simplicia modo verum etiam ad maligna & cacrosa ubcera tum fananda,ium etiam cicatrice tegenda: cuinq; ad cadem omnia multo praestantiorem crudi plumbi tenuissimum puluerem sim expertus, inspersum malignis ulceriabuς illa blande citra ullum doloris sensum corrigere, cxpurgare,& ad cicatricem perducere, cius conficiendi rationem subiicere nolui. Plumbii in laminas quam tenuissimas ducitur,liae minutissime cociduntur, aceto quam acerrimo immerguntur, maceranturque triduo, permutato quotidies vidutur aceto, postea exemptae & igni siccatae citra ustionem,in mortario laboriose teruntur, sic tandem in tenuissismum leuissimumque puluerem reaiguntur, cuius vis est ad ea quae dixi,& ad multo maiora singularis & exilitia.
Cathaeretica medicamenta. CAP. XVII.
EXEDENs medicamentum υιθα ρε - Graecis appellatum est liod iuutilem tum putridam tum excresse
332쪽
rem carnem absumit, & polypos, tubercula,verrucas, cal-l6sq; detrahit: non quidem uniuersim ac repent θ, sed quasi liquefaciens ac sensim tabefacie; citra ullam vicinc carnis corruptionem aut putredinc. Id autem vehementer & iam quarto ordine calidum est atque substantiae pertenuis, quae se altius in absumendam materiam insinuet. Quod igitur epuloticum medicamentum siccando comprimen d c, lite fine doloris sensu facit, id cathaereticum no sine acrimonia& sensu doloris exedit hoc genere continentur, testarum, concharum & rerum causticarum ut tithyinatorum cinis, pumex crematus, sal torrefactias aut melle duplo exceptu , ollaque noua exustus:alumen ustum, pompholyx, plumbiivstu,stibi j seu antimoni j cinis, qui peculiariter cancros ab se init.Vitrioli genera quae pro cnalcantho chalcitide, mi & sory usurpantur adhaec aerugo α aeris squamina. hydrat-gyrus sublimatus & idem praecipitatus atque cinabrium. Quum igitur in vicere aut putredo aut mollis fungosaque caro tantopere luxuriat, ut neque detergentibu ,neque vehementer adstringentibus eximi tota pollit, necessarius est cathaereticoru usu ς, quae quicquid superuacuum est sensim exedant. Ex his simplicibus compositiones extant: vnguentum Apostolorum, unguentum bEgyptiacum: possunt& trochisci ex calce viva trita & melle excepta confici qui acriori igne siccentur , & trochisci asphodelorum hac sor
mula: ta succi radicis asphodelorum I iiij. calcis vivae I ij.
aeruginis j. permista in trochiscos concinnentur qui sole seruente siccentur vel igne.
Septica messicamenta. CAP. xv III.
PVTR 'FAci ENs medicamentum Graecis mi θικήν, est quod tum humorum tum corporiς materiam labefactat, & cum se2tore quodam corrumpit. Est autem id insto nobic calori aduersissimum, ut cuius vim atque substatiam prorsus demolitur. Quod frigidissimu veluti quarto est ordine, naturalem certc calorem extinguit, interimitque partem idque sensim ac plerumque sine sensu. Se--pticum tamen id appellare non licet,sed id illi quod summa caloris acri in ta insitum nobis calorem aut dissipat, aut in igneum conuertit simulque qualitate maligna humidum primigeniti dissoluit,& omnem partis substanticun
333쪽
tabe sicit atque colliquat & putredinem cum foetore indu cit. Id igitur summi est calori; in substantia moderatὰ crassa: na in tenuior a nostro calore euinci sacile dis sparique posset. hoc genere sunt auripigmentum seu arrhenicii tum purum tum sublimatum , sandaracha, chrysocolla, aconitum dryopteris,pythiocampe. Haec qui lena licet vehementer calida, nec ramen caustica sunt, neque escharotica , nec crustam in nuda carne gi gnunt : sed qualitate prorsus maligna atq; venenata carnis quam attigerint substantiam corrumput & in putredinem cadauerosam deducunt, quae multo deterior est quam ex gangraena. Venenata autem eorum vis sensim intro subiens praecordia visceraque serit. Quocirca non nisi repressa crobra lotione ex succo portulacae. limo num solatri aut sem
peruiui illi viceri adhibenda sunt, debentque cerato leni permisceri, parua copia & in parte quae a principibus procul absit. Maiore enim copia nec repressa in ulceribds co di propinquis, ut in mammet cancro illa pr sertim arrhenicum & sublimatum mulierem diebuς sex iustulisse notaui perinde ae si id hausisset. Horis circiter tribus ab insperso
puluere vehementi rigore cocussa, vomitione mox tentari coepit,& crebris animi desectionibus corripi, cuin pulsul inguido quae dein sensim aucta, oborto extremam partiti frigore, & facie reliqu6 l; corpore supra modii intiti nescE-
te, misere illam iugularunt.Periculosus omnino istorum v-sus,nec certh ad chirurgiam neces' ritis cum sine fructu vllo rei niciosa sint: nec enim partem quam attigerint ut caustica urunt,nec crustam inducunt, sed quam corruperint i ta relinquunt arte excidedam .Quocirca eiusmodi remedia prorsus exterminanda sunt, omniaque vel detergentibus
vel cathaereticis, vel escharoticis, vel casticis citra pernicie eximenda absumendaque sunt. Aut si parum meticulosus est laborans & constanti animo, constantibusque viribus ea vel sectione vel candenti ferro demolienda sunt, quibus nulla in corpus aliena qualitas inducitur.
EXULCERANs medicamentum , quod Graecis est
334쪽
sumit, sed & cute ipsam diuellit.Vesicam id quod1 modo
eficit sed leuius &ignauius 'ludd ardoris vi humoic proliciat & solum pustulas excitet. Escharoticum inulto vehementius urit ut iam crustas inducat nec tam n insta cutem subit. Vtrumque summo & quarto est calidorum ordine, sed vescans in tenui, escharoticum in crasia dei, aque substantia,hoc ordine sunt,cortici fraxini cinis qui salma dilutus & parsi cuiuis imposituς cutem urit sine pilistula. Sabinae crematae cinis verrucas & duriora cutis tubercula cxest: cinis e cremata vini sacce id ipsum quoque praestat e xiguo humore liquatus. Sapo niger inimis pari portione salis marini triti, i inpositus cutem quoque vrit, ruptaque crustula sanies copiosa manat.Nitrum atque etiam eius luccedanuri
quod est fal petrae exquisitus, instar pis loco madido indu-cium cutem diuellit Sc urit inducta crustula. Fit autem sapor nig r e calce,sale,oleo & leuo. Sapo autem albus e calcecinere es scuo vervecinD. , Καυτικὸν medicamentum est quod non modo suin matrientem ut escharoticum , sed & veram quoque soluit atque disrumpit: nonnunquam & in subiectam carnein cauterii instar penetrat,non id quidem sensim colliquanς & exedes sed repente exurens, crusta densiore inducta. Id quam encharmi cum vehementius est, feruentissimo calore' praeditum in crassa terrenaque substantia. Tria haec igitur,causticum,escharoticsi, de vescans,qubdvires in cutem exerant, uno eodemq; genere contineri par est,& solum agendi vi distare. Quae vero non ipsam cutem sed solam nudam carnem assiciunt diuersi plane sunt generis. amam igitur qnauis ex causa cutis aperienda suerit nec laboranς sectione vitionemve tolerare potest inducto caustico medicamento uri rumpi , debet. In causti corti autem censi praecipua smat calx viva, vitriolum ustum, aes usta &quae ex hiς sit aqua sortis alchymistica.Ex his quoque lapis fit ruptorius qui sesquihorae spatio cutem penetrat. V. vltrioli vili 3 ij. salis armeniaci 3 j. calcis Vivae, cineris e vinis arce an. I iij. Tritis atq; per in istis affunditur lixivium ficulneum aut tith3mallinum, quod subinde colatur dum istorum materia tota fere dissoluta sit: lixivium deinde in olla
noua aperta coquitur ac seruescit dum crassescat atque la-'yidescat. In ampullam vitream & obduratam reconditu.
335쪽
loco sicco, ne humiclioris aeris attra mi liquesca'. Cinnabrium, mercurius sublimatus& praecipitatuς eius puluis integram cutem nec exulcerant, nec diuellunt, neq; in hunc ordinem, sed solum inter cathaeretica valentiora Laberi pollunt-
SE v igni seu aqua oleo ve seruente ambusta est corporis
pars quaepia ira,alia inflammationem sedant simul 1; extinguunt empyreuma, aut euocant, alia pullulas prohibent& reprimunt dolorξmque leuant, alia ulceratas partes aut excoriatas dolentes leniunt & ad sanitatem perducunt. Primi generis sunt potestate frigida omnia ut aqua,ac tum & ex his oxycratum,oui album en, succus se in peruiui,
lamicae .endi ui , solani,hyoscyami, plantaginis & portulacae,& horum aquae stillatitis terra ou quis obuia, sed maxime Cimolia & quaecunq; leuis ut Dolus armena commemoratorum succo aquave destillata, aut oxycrato soluta αprotinus illita,coriandrum viride, lenticula semicocta,cerusa alumen aqua solutum cum oui candido, atramentum scriptorium ex aqua, capitura. Atque haec ab ustione protinus arripienda & tepida applicanda quia actu talia anodyna evadunt & et D pyreuina foras euocant,deinde qua valet potestate ardorem extinguunt & inflammationem sedant.
Vt enim ignis,si propius ipsi pars usta admoueatur, proprij
inusti mali sit alexiteriuin , eamque reuocato empyreuma te dolore leuat: sic nonnulla impressum partibus ardorem ra calore prolectant,atq; ita tedata inflammatione an
bustis medetur, ut ari & porri irrita soli a praesenti sunt an bustis remedio. Caepς cum sale contuis gna bustae parti impositae miraculo per sanant. Oleum quoq; sale addito idemessicit.Sambuci 3c ebuli contusa solia & apposita idem prPssant. Radicis etiam asphodeli decoctae in oleo succus pe niones & ambusta fanat. rigidorum v su quit partis ambustae ardor repressus statim initio fuerit & mitigata inflamatio, tum ea inducenda qu. e pustulas prohibent simulque dolorem leniunt. Gluten quod ex tergoribus bou fit pellucens & candida , dilutum aqua ambustis utiliter allinitur 5c pustulas prohibet. Ligu
336쪽
itri, salutae, myrti singulorum cruda solia cerato vel adipe suillo excepta , quia & sedandi doloris & reprimendarum
pustularum vim habent ambustis utilissimc imponuntur. Eadem viridia contusa, & maluae do papaueris corniculati, admista axungia aut terato emcaciter quoque ambustis it linuntur. Mori solia ad ambusta teruntur, ex oleo vel aceto linenda: se maluae solia oleo incocta & trita sacri; ignibu & ambustis utiliter imponuntur. Lactuca chi sale illita prodest reces ambustix:& sel xin' admota. Hyperici solia cum semine & althaeae cum pauco oleo illita sanant ambusta. Pult icula ex hordei farina ambustis ex vino prodest, Rex oui quoq; candido.Ouum crudum cum sua testa tritu &illitum , & virides platani pitulae cum axungia sanant ambusta. Alba & nigra oliva prodest a inbustis trua & oblita, quod empireuma eliciat & pustulas reprimat. Gummi spinae aegyptiae ambustis quoque prodest, quod dolorem leuet& pustulas gigni prohibeat illitum cum ouo. Arctium &verbas cum & ex floribus huius destillata aqua pernionibus& ambustis commode tinponuntur.Lilij radiccs tostae cum rosacco ambusta persanant,idem decocta solia praestant. Herba cucullus vulgo appellata charta conuoluta & subcineribus cocta, dein contusa & abdito oleo ambustis in lucta intra triduum persianat.Thus quia anodynum & astringens ambusta pernici csque cum pingui suillo aut an sesino subactum percurat. Ruta in olei libra viniq; sextario cocta commode fouentur p*rtes quas penetrabile frigus adusserit. Ambusta aquis serit; dis ii statim ouo occupentur pustulas non sentiunt admista praesertim hordeacea farina & salis momento. Chrysanthemi flos utiliter ambustis cum melle imponitur. At vero pars si la pustulosa aut ex curiata ulceratave est, quae leniunt & moderatς siccant usurpanda crut qualia metallica usta & lota leni & blado liquore excepta. Calx aqua rosarum aut plantaginis lota & rosaceo unguento si bacta, blandum si pustulosis & ulceratis remedium: emoctu; fiets vivam eam & illotam cerato liquido exceptam, parti pustulo lae inducas, aut myrrham tritam cum vino rubro adhibeas,aut hyoicyami viridis succum contincter illinas. Magnes quoque crematus & tritus,& haematites, & ostreorum cinis commodissime ambustis insperguntur. Ouis in aqua
337쪽
duratis & putaminibus in pruna exustiς,tum Iutea ex rose-ceo apte illinuntur. Frumentum tostum in serro & tritum e vino ulceratis praestantissimo est remedio. Bela: solia in vino cocta & trita utiliter excoriatis illinuntur, eius de se cus rosaceo liquido paulatim instillatuς quantum combiabere potest, illis quoque remedio est. Folia myrti puluerata, aqua rosarum persula blande exiccant & cutim nutriunt. Hordeum tostum, tritum ex oui candido utiliter illinitur. Ficus cum cera & rosaceo subacta ambustis cicatricem ob- Aucit. Cinis sarmentorum vitis & vinaceorum ambustis cum rosiaceo prodest, idem brassicae radicum cinis & solia decocta,& coriandrum cum i cte muliebri praestant. iCyclamini radices cu se .uperuiuo tritae ambusta sanant, ita ut cicatrix fallat: iqein quoque praestat calida admota plantago, & beta. Gallarum puluis intertrisines & ambusta excoriata inspersus sanat. Cinnabaris chi sanguine draconis illitus.Hederae flores ex cer .Lactis cremor cum ho dei combusti cinere. Laridum ad flammam liquatum dum destillet, aqua rosacea exceptum. Oleum ex induratis ouorum vitellis & mortario plumbeo contritis, tandemque in sartagine frixis,ubi crustae deciderunt pustulara, eruo cum melle aut iride ulcus expurgandum, tandEmque sicco lin
Ad haec compositiones paucae eaetant, oleum rosaceum, oleum ἡ tartaro,oleum myrtinum, Oleum ex ouis,Vnguentum populeum, unguentum rosaceum,album rasis,diapompholygos M , emplastrum e cerusa,de minio, di
chalciteos & nutritum rolaceo aut aqua plantaginis soluta. Ex tempore vero ex ceruis,oleo mystino, adipe suillo, spuma argenti x cera optimum ad petitiones & ambusta comparabitur unguentum: vel sic: V . mucilagini; seminis cydoniorum & tragacanthae n. Issi, olei ouorum & nenii faris an . I i. misce in formam unguenti. Item V. ficus aridas quot voles,cum cera eliquata subiguntur in ceratum.
338쪽
RAE CLARIs olyn viris qui tum me- praefati adicinae tum chi rgiae visse 2 exercitatrone celebres creaserunt, praecipuam cura ummumque Liudium se comperimus, viad Assiciles quos ue asse-eculiariasibi remedia quasi thesauros reconde' rent,dt febri operumsuccessu, nominis sui dignitatem
2 gloriam augerent atque tuerentur. Ea licet unusquisi ue domi conscienda curare , 2 tanquam arcana haberentur,tempore nihilominus annorumJue numero,aulmine,aut precibus,aut precro,aut commutatione , aut aliis plerisque modis cognita invulgatoue fuere. Hinc tero ali' publicis mortalium commodis potius addidit,stansas medicamentorum compositiones quae iam pastim innotuerant,congerendas esse du- '
xerunt,opera isse nauarui ut e celeberrimis authori
bus optimas ct qa lurimas in libros quosdam medicamentarios referrent. Ita quidem Scribonius La gus es II uarius ct Nicolaus Atre us ct Nicolaus Praepositus opera sua concinnarunt. Hoc labore fieri haud potuit quin ex variis authoribus complures non admodum disiimiles in eundem usum compositiones adducerentur,ut frupi esseclus eiusdem,oephama-
339쪽
O multa ex aloe,nec pauciora escammonio, aut e o
locynthide aut turpet O.quae la componendi ratione, aut simplicium quorundam varietare ditiant, mr lediaria quoque ,2 emo lentia,2 detergentia multa, quorumpraecipua vis ex aerugine eri , ct quae aliorum s impliciumsola immutat me variant,ut est, cuiusque aut horis arbitrio concessum. Sic igitur multa tandem congesta fuere, quorum pars maxima ociosa ct super uacua. Conducibilius autem erat in quovis genere optiMa quaeque seligere, caeteris ut inutilibus praeter misiis.Sed Er hac remediorum congenione assectus complures omni ope dessituti manent, ad quos nimiarum non satis accommodata remedia inuentaDissent. Ea siquidem multorum hinc inde colligendi cura empirices quodammodo imitanris 2 aemula, nutu dele diu nud . methodo adhibita,nec morbis, nec Niomatis, nec eorum causis remedia accommodauit, nec
eo rum genera ex iliorum disterentiis constituit. Neque praeterea quid unaquaeque compositio aut utile,aut superuacuum, aut gna um, aut insuaue contineret, et squam expedit sed quales ab indositisplerunque viris usurpataefuerunt,nullo adhibito iudicio recepit atque comprobauit. Ex his quoque plurimas nonu inuo quiaque arbitrio inverterunt atque deprauarunt e vix ut nunc via restet pharmacopoeis certa component ratio, ct nondum nata autHabilita sit ea medicinae pars νιae in primis est ad curandos mombos necessaria.Hoc quum multi pasiim reformandam esse iudicarent, δε- ῶ operam ut compositiones quemadmodum Ursup riore librosimplicia arte traderetur 9 quaecunque τ' riles usuque faciles existunt, pristina formam retin rem quae vero diuorta recta censura tu meliorem Dr- .
340쪽
mam aptarentur,nec quicquam ausuperesset aut deesset aa morbos eorumque causin GP tomata profliganda necessarium. Itaque non omnes veterum monumentis tritas compossitiones, sed praecipuas μου Molpersequo r, nouab plerisque adiicio, ut opus Ni medicamento rum genere compleam:plurima, circumcido quae sub his comprehensa confusam ct i digessitam multitudinem reddunt. Inuulgata earumno ina retinui, sed non iisdem ubique aut simpliciabus aut ponderibin, quandoquidem ut curandis mci bis aptiores essent atque suaviores , quadam inpi risenue commutanda fuerunt. Vt tandem pha a puro m commoditati quodammodo re*onderem, is classem unam frivos, in alterampharmaCa, in
tiam electaraa,2 reliqua insuam quaeque cla seni digesibi: unde rufim depromptas olepsint in medendi ν-