장음표시 사용
581쪽
ξιο Dg Lvis vaNEREA Eeionis decursu abstinendo ii censuimus,la nimirum Veruus esse experti, quod lain temet admonui Guaiaci & aliorum alexi pharmacorum beneficio neminem qui vino utatur facile posse restitui. Eius loco Guaiaci decoctum, quale in legitima curatione descripsi tum in pastu, tum insiti extra
pastum v iurpabatur : cui inter coquendum cornu ceruinixasurae I sῆ.addebatur. Mane hora sexta & a prandio hora quarta 3 vj. sequentis decocti exhauriebat: neque tamen sudore ,qui e corpore exsangui & praeuido nullis praesidiis elici possunt exspectabatineque si erumpere potuissent, vi-xes serendo fuissent.
Is rasurae Guataci interioris ni Fri, odoriseri,resinacei quart. ii. corticum eiusdem puluerisatorum. 3 j. infunde in E V aquae tepidae fiat decoctum addendo rad. helenii, polypossit querni gran .iuniperi radicum cichorei an .ij. passularum enucleatarum i j f. seminum cardui benedicti radicum tunicet tormentillae an. I S. sinpin. llae,morsu scabiost an . p. . Semel in hebdomade repurgabatur sequenti aut simili medicamento : quod licet languido videri posset validius paulo, si quis tamen quae alibi diximus memoria repetat, corpora nempe quae hydrargyro suerunt in uia hi,duplo validiora medicamenta perferre,nec facile iis continoueri, a- Iiter iudicabit.
Nee hoe vivioris ni dicamentum purgans nancisci p
Haec dum sunt,cataplasmata institui ad scirrhos remol liendos discutiendosque essicacissima huiusmodi. 2 sem.sinapi in aceto macerati per horas xx. dein cor
iusi I ii. radicum bryoniae crud ae I ij. radicum sigilli beatae
Mariae crudi I vj axungiae porcinae veteris omnium aequale pondus: croci 3 g. malaxentur simul in formam cataplasmatis pro partibus dolentibus. renovetur semel quotidie α ad multos dies perseueret Fiat &cmplastrum nostrum , quod capiti toti quidem insideat per tre; aut quatuor hebdomadas,1 ed ea lege. vi l uetur quotidie semel,dum totum caput oleo nostro es fi μcissimo obtingatu renovetur vero sexto quoque diu.
582쪽
V. sem. snapi per noctem in aceto macerati I ij. piperis, pyrethri, caryopbyllorum an . 3 ij. maceris 3 j. hellebori nigri,rad. ireos Florentinae hermo dactylorum an . 3 iij. sem. staphis agriae 3 i. g. gummi pini &ammoniaci an. 3j.fi.malaxentur si inui cum oleo de euphorbio,addendo in fine terebinthinae q. s. ut bene cohaereant omnia, fiat emplastrum per magdal. extendatur portio super alia tam pro nodosis tumoribς aut doloribus diuturnis cavitis a Lue,aut Mlia caussa frigida circum peti cranium collectis.
V. rad.acori Galangae, cal. aromatici an.3 iij. nucis mo-schatae, caryophyll. cinnamomi piperis utriusque pyrethri, maceris an.3 In soliorum siccorum lauendulae, maloranae, rigani, salutae, pulegi j,mentae,roris marini au. p. i. florum anthos,salutae, lauendulae, an.p. f. olei communis L j. vel amplius si voles, aquae vitae I ix. reponantur omnia in phiala vitrea, bulliant supra cineres calidos ad aquae consumptionean, deinῆς exprimatur oleum in torculari ad xstim dictum in euratione. Cum primum horum remediorum usu dolores aliquantum coquiescere coeperunt: non modo lenta illa febris, luchectica putabatur,euanuit: sed corpus cum carne sensim ita vires recepit,ut in lecto sedere possiet. AEstuarium tum temporis parari iussi,in quo tertio quoque die semel intromitteretur, ac illic sederet, quamdiu vires facile serre possent.
sed prius decocti 3 vj. exhauriebat,praemissa optatae 3 j. Deinde ad ignem totum corpus oleo nostro calente inungebatur molli frictione. hoc enim si quid aliud infestas hydrargyri qualitates venoso generi impressas debet, & natiumn
recreat calorem , omnium quae in nobis sunt functionum auctorem. In aestuario exiguus aliquis sudor statim eliciebatur: quem imbecillae vires cum sustinere haud possent, aperto aestuari j ostio, ac lectum repetente laborante, statim sistere cogebamur. In hanc mudendi rationem dum pertinaciter insisto, ita aegri iacentis vires paulatim recreari in dies vice sunt: ut tandem circa quadragesimum diem certa nobis salutis fres affulgeret. Nam non modo
583쪽
dolores illi capitis inueterati resoluto humore extincta'
causa evanescebant: paulatiinque scirrhi omnes nodosi dil- soluebantur: sed & quae cruda & cinoicia initio fuerant abui excrementa, bene figurata & rufa reddcbantur: simulque pro aquosis & tenuibus urinis crassiores & fauiotes effluxerunt, ipseque aegςr, qui duos annos fuerat peruigil,noctu aliquantum dormitabat. Hinc pulsus statim meliores citaserunt,& vos initio ita exilis ut vix obaudire- ur,validior ac plenior edebatur. Se & seruo & baculo innixus ad Lx curationis diem corpus erigere coepit,ac tandem incedere,quo tempore sudorem satis copiolum semel die per vires elicere licuit,nonis aestuario solum sed etiam in eius egressu in lecto,non quidem diebus continuis, sed triduum interquiescendo, dum validior natura quotidie eorum eruptiones perferre posset. Iam vero cum corrus initio osseum, carne iam satis vestitum videretur: sorbitiones & elixa omnia circumcidimus,assis solis eum commisetentes , ne quod in fine aliorum multorum diuturnorum morborum nimio potu aut hinniatorum ciboru usu fracto iecoris robore contingiti in huius quoque, declinatione, tumor aliquis cedematosus in pedibus ac tibiis irreperet. Huius enim rudimenta vesperi iam in pedibus cernebantur,cum praesertim aliquantisper stabat aut incedebat Sed& electuar.trium santalorum quadruplicato Rheo parari curavimus,cuius tabellam unam mane bis in hebdom ge ad iecoris robur potioni Guatacinor praemitteret. Com-que omnis doloris expers fuisset dies iam quindecim, ac bene aded omnia iam)nembra nutriri viderentur, ut paulatim magis ac magis omnes eius artus corroborarentur,
die tandem curationis xxx. Guaiaci decoctum validius aliquot menses intermittendum, censuimus, si quid int rim non prorsus exstinctum dolores tuberave protulisset, nos id vero nouo tutius faciliusque remediorum usu repetito exstincturos, roborata nimirum quiete & natura serente. Urendum enim ne iisdem remediis natura diutius assitefacta illorum vim tandem non sentiret, aut certὰ spernaretur. Neque vero hic,ut in recenter contaminatis metuendum ne interim radices altius morbus agat: redda-tsitque dissicilior. Immo qui in tam calamitosum corporis statum aut sua nezligentia aut medicorum inscitia praecipitati -
584쪽
cipitati sunt, vix unquam nisi in annum iterata curatione modd proposita restituuntur. Verum cnimuero Guataei imbecillius decoctum in ipso etia interuallo vini loco prudenter me consultore usurpauit, ne vaporem quidem vini admittens. Mense exacto belle adeo habere coepit, ut consueta munia omnia obire posset. Idcirco & aeri die Februari j xii. se committere coepit & quoquoversum discurrere, nullis dolorum vestigiis, ne in iis quidem locis in quibus ante curationem tubera discruciabant, remanentibus.
Tantum capite & artubus grauis sibi videbatur, & veluti lassitudine quadam pressus, idque praesertim cum c sereno in nubilum aut pluuiosum coelum mutabatur,& post exercitationes cedemate quodam pedes vesperi dolebant, sed
Quanquam post exactos quatuor menses neque dolor, neque aliud extimescendum quidquam superueneri quod latentis sermenti suspicionem ullam mouere posset: visiim est tamen curationem repetere seliciter antea usurpatam, ut si sertὰ lentus crassusque humor aliquis,alisidve Luis fermentu circa periostea supererat, prorsus huius remedij co-tinuatione attenuari, paulatimque in sudores resolui roseset: simulque malignitas si qua loli/is partibus infixa deli- tesceret, exstingui , atque ita omnium tuberum dolorumque causa exstirpari ac sunditus euelli. Infrediebatur po ro semel in die aestuarium , inungebanir quoque oleo nostro:in quo aestuario, ut & ab eius egressit sudores in lecto excipiebat pro viribus. Vesperi vero hora quarta sordebat quidem decoctum , sudores tamen minime promouebat, nec lemini repetebat. In pastu utroque mediocriter allis o-
mnibus alebatur ac biscocto pane utebatur, quem in hunc
modum parari curabam: V .sem. card. benedicti mundati, pimpinellae mundata misi & seniculi an. 3 j. misceantur adigenter cu quantithis sufficienti pastae ex optima sarina , seu ex qua fiunt panes ciuium Parisiensium sermento adiecto. Dein fianx panes bene cocti, qui ubi refrixelint, in tesseras secentur, ac saccharo in aqua rosata soluto abluti, in sorno tepido diu
siccentur,atque ita ad usum reseruentur. Istorum tande remediorum usu salubriter adeo vivit, ut nunquam laborasse
se videri Possit. Quam Deus mentem omnibus indat, ut
585쪽
ita curari velint, antequam tam crudeliter sierint excarn, sicati. Quidam non ita pridem ad me venit, cui ulcus ingens a penis radice totum imum ventrem &inguina atrociter depascebat,umbilicum etiam supergressum, quod neque et 'plastris de Vigo cum superaucto Mercurio, neque ullis inunctionibus sputationem & alui suorem mouentibus co- Erceri potuerar,adeo interim extenuato corpore,Vt qua Ossa tegerentur, nihil praeter cutim superesset. Alius saucium malignum adeo ulcus & omnibus remediis ex hydrargyro rebelle gerebat, ut columella iam exesa radice decidisset, eaederenturque omnia tenella nasium & palati ossa. Vterque curatione supradicta se I v. diebus conualuit, nul lius alterius medicamenti ope, nisi quod exesie & viceratae particulae aqua nostra diuina bis aut ter quotidie aia mouebatur. I
gani , calaminthae, hyperici, centauri j minori stoechados, chamaedryos, chamaepityos, spicae nardi an. 3 ij. seminumanis, seniculi, petroselini, dauci, sileris montani, rutae, Q-ermi, hormini, inlaspi, baccarum lauti, sem. paeoniae maris an . 3 j. f. rad. aristolochiae rot. gentianae, dirtamni, V lerianae , astri, an.3 j. etinetiberis, nucis mos cnatae, cary
phyll. piperis , croci an. 9 iij. cinnamomi electi, my - - a iij. mellis b hi q V. scordi j in. h. lendulae, morsus, pimpinellae, hyporici, betonicae, maioranae, buglossar, scabiosae, salutae an m. j. hyssopi, melissi an . m. j. g. contundantur & in vase
terreo nouo ad solem exponantur, adiecta ea aquae qua titate , qua omnia bene mergi possint, ita t aqua superet. Vbi se septem ve dies in sole enerbuerint,exprimem vel 'menter ea oportebit: deinde in remanente liuinore simi lis herbas contusas reponere,& rursus soli exponere, ut si
pra, tum octo aut decem dies efferbuerint sed interim se
Opiata antidotus alexipharmaca.
586쪽
dim quoti8ie ista moueri debent baculo) actum ex Deinde in manente liquore sequentia miscere. 2 icae tormentillae,sem. carae nenim an . I I,. zedoa- is moschatae, caryophyllorum an. .macis 3 n. lem. illae 3 ,.s croci 3 j Mithridati; op. L.j. theriacae vete. commista soli exponantur ad s. aut 6. dies aut a dialembico obturato. Deinde fiat omnium dii tilia-
CO PROSCRIPTUM. apuὁ eruilitos operientesque viros scholastica & minutissima quaeque perle- qui indignum videatur,& superuacaneuin, operae precium & vestra exuditione dignum cie affectione proposita duxeram, etiamsi apprime grauis & curatu sit Assicilis, paucis multa complecti, & lii minas rerum sententiasap site apud vos proferre.At quoniam ita nunc vellia e igit sedulitas,ut non contracha,sed effusiore qua3am orationis serie rem totam particulatim explicem: obseruata qua dam styli moderatione, neque teriphras,neq; metaphoris, neq; iocis,sed seriis nudisq; verbis orationem aliquantum dilatare contendam: non tam vobis,quam laboranti, & ira qui ingentem admirantur scriptorumvocem fatis facturus. Sequar autem non eum quem de exponendis naturalibus, non naturalibus & contra naturam. rebus artificiose orc -
587쪽
nem proponitis, sed quem tandem resolutione ad curationem tenendum existimavi. Primumque quae propositi morbi aut symptomatis notio sit & ratio,& quae vis attingam. Morbus,item symptoma quod in consultationem & deliberationem venit,epilepsia est, quae annos decem insedit, ac inueterauit. Haec licet a leuioribus orta initiis, olim in vertiginis potius quam in epilepsiae genus diuertisse videbatur , progressi tamen dierit vςra & ex quifra epilepsiae speciem est consequuta.Tanta assinitate hi affectus connexi sunt , ut recte Avicena vertiginem diminutam epileps ex eaque in hanc transitum fieri notauerit. Cum etia in co- summata epilepsia oblecitemus non semper frauiorcs illos& immaniores,sed & interdum lotiores quosdam & irritos insultus fieri qui ut in verti sine nulla conuulsione, sed sola sensuum & visus hallucinatione cerebrum impetunt. Cum nimirum proxima illa contii iisque mali causa leuius ex- eandescit,& exiguum de se vapore effert. Hanc autem quae illustrem & magnificum virum diris modis exercet, & exquisitam & consummatam epilepsia esse recipio, quod in eius paroxysmo absoluta fiat totius corporis conuulsio, qu6dque spuma stridore quodam elidatur ab ore, & senius
omnis atque cognitio cum memoria pereat. Imo vero si
neque ullum eius signum de scpiberetur a vobis, vestra tamen authoritate innixus, hanc pro erilepsa habendam esse non dubitarem. Sed quum tamen tria a Galeno tradantur, Vsuq, note tur epilepsae genera: Vnum ab extremis suscitatum corporis partibus, ut a manuum pedumq; digitis: Alterum ab ii terioribus visceribus: Tertium a cerebro, quod primarium
est & ipsi proprium : Optarem sane a vobis indicia tradita
pathognomonica,tu in epiphaenomena, quibus certo & luculenter intelligerem in quod Sentis epilepsain hanc reserendam putetis. Id enim tum as meden i rationem,tum ad remediorum inuentionem imprimi; necessarium videbatur,quum non una omnium, sed sua si cuiusq; generis ci ratio. Aliis multo ante paroxysmum tempore caput artus', Omnes ingrauescunt, aliis nausea, aut etia vomitio molesta
est, aliis stupore quodam refrigescunt artus: alij instantem paroxysmum praesentiunt, possuntq; impendentis re pluent casus pericula vitare: alij derepente prehenduntur de
588쪽
soncidunt,nulla praesensione suturi mali. Sunt qui paroxysmo soluto protinus surgut nullo assecti symptomate: no- nullis vero lymptomata quaedam ab accessione grauia manent. Horum igitur animaduersione propriu epilepsiae genus designari internoscique debuerat. C teriam in hac riticentia coniiciendum nobiς & disquirendum in quod haee genus maxime pertineat. Comitiali morbo intercipiuntur mentis sensuuq; sunctiones, hinc cerebri censetur affectio, At quoniam ea interceptio interdum fit consensu aliarum partium,ut duobus prioribus generibus: interdum vero per se affecto cerebro, neq; ex his quae describuntur vlla priorum generum anilio pathognomica signa, in postremum,
diuertendum puto,& recipiendu cerebrum ἐδει ταλι atque
etiam concuti. Nec enim venenatus vapor instar aurae frigidiusculet,aut E pedibus aut e manibus sensim
partium continuatione in caput aut cerebru obrepere per cipitur,nec ventriculi cordisve subuerso, aut praecordiora molesta coarctio paroxismum anteuertit, aut ob oculos
non ulla quasi spectra obuersari videntur. Sed cum illustrissimus derepente quasi attonitus, aut fulgure percussiis corruat, neceste est cerebrum, & ipsi in mentis ac sensuum asecem obsideri,in eaq; proximam Sc continentem huiuς epialepsae causani contineri, ac proinde in tertium hanc genus esse coniiciendam. Hanc denique epilepsam esse primariam, & ut appellant, essentialem.
Percepta iam affecta sede, & quod cerebrum non aliam partium consensu, sed per se & primario laborat,disquirendum quae in ea sit causa. Galenus tertio de locis assectis, &libro de symptomatum causis, epilepsiam , quae praesertim
primaria sit, contendit ex obstructione quadam omnium v ctriculorum cerebri proficisci, ob quam animalis spiritus obstrum..1 libere nequit in sensuu motiisq; neruos influere, & omnis Miri urά legitima tu in mouendi tum sentiendi, atque ratiocinandi 'ρ'
sunctio perit. Impedita vero natura arctius oppressa nondum tamen prostrata onus quasi excutiens, caput corpo Sq- ρd quali avehementer concutit, dum obstructione soluta in farctum rem quan- humorem expellat. Hanc causam, quam vos recte serma
lem nuncupatis, magnae licet rationum probabilitati inniata ira,& Galeni decreto passim comprobatam, Validis tum f.,ὸhi
argumentis tum experimentis in pathologia & in dialogismori.
589쪽
ge abditis rerum causis infregimus,aliam statuentes,nempe malignam & occultant qualitatu cerebro cunctisq; facultatibus animalibus perinde atq; venenum infensam, luet ut ope de percipitur specie quadam frigidioris & malignae aurae per continuatas partes sursum in cercbrum esserri: ita ex ipso quoque cerebro suscitari potest, idq; protinus sua in lignitate serite nulla praesensone paroxysmi suturi. Hane
vero qualitatem malignam & aduersissimam cerebrii multo validius excutere contendit, quam humorem simplicem seta mole obstruentem,neque tamen concussioni aut conuersioni finis est donec qualitas illa vaporis specie suscitatai dissipetur, aut sponte sua evanescat. Causa haec non admodum ei dissimilis est quam vel ipse Galenus libro sexto de locis assiectis de uteri strangulatu satetur. Vt enim e sanguine menstruo, atque e semine corrupto vis quaedam venenata prosertur, quae in praecordia,in fauces,atq; in ipsum cerebrum prorumpes paria stragulatus symptomata gignit: ita sane & alia quaedam venenatae & malisnae qualitati cspecies epilepsiam facit. Propriὰ autem epilepsa θmpto-ma est: qualitas vero maligna cerebro inlidens ipsa mo bus est, isque partis sit nilaris, & quem alibi demonstrauiamus totius substantiae morbum appellandum esse.His ergo
principiis firmius innitendum, haec stabilienda sunt nobis fundamenta, si quae tam diri & inueterati morbi curatio
causama. Qu/nquam autem huiusce qualitatis ad excitandam eieriatureis. pilepsiam summa atque etiam praecipua vis est, non paruarinem . stu tamen existit & eius materiae,e qua tactum e sonte qualis p x tas illa prodit, & sine qua vix illa subiistit. Eam quidem esse crassam lentamq; pituitam cuidam melancholico Eu- mori permixtam , & in cexebro contineri eique pertinacius adhaerescere, multis complector indiciis. Ac quidem Vetus illa dextrae naris obturatio,ante annos quindecim n ta, oculi quoque dextri obtusor acies,dext ae auris grauior auditio, dextram ipsam cerebri partem,non parum ossen-At,luculenter demonstrant. In ea autem cerebri parte dextra, pituitae lentae magnum esse prouentum ostendit, insita cerebri temperatura humidior, quam deinde supra in dum auxerunt ingluvies crapula,cruditates, & aer impen- . se frigidus ac Eqmidus.At vero melancholiam pituitae per misceri,
590쪽
PRO EPI LEPTICO. l. misceri, testantur aetas in eum humorem gignendum propense,curae,in rores, & graues cogitationes quibus dominii; implicatur. Quoa etiam nobilissimuς vir plerunque citra occasionem metu atque incestitia iactetur, Hippocrati indicium est iam obsidentis melancholiar. Hic certe ame-ctus illos tanta affinitate coniunxit, ut ex eo eodemq; melancholico humore nasci putet: qui ii in cerebrum insideat, epilepsiain: si in nactitem,melancholiam facit. Itaque pituita ac melancholiae non exibua est redundatia in parte dextra cerebri. Sed haec si simplex sit, minimὰ epilepsia insere,
his & ea quam dixi externa qualitas accedat. Quocirca varia haec cerebri excrementa diutius cohibita.& inhaerentia, dieria numero, progrellaque tepori et corruptione nacta sunt externam illam ac prorsus malignam qualitate in qua dixi mali essentiam haberi. Ad haec multu mihi contulisse videtur tuberculum dextro tepore instar oui columbini exortu ipsi comitiali morbo coetaneum. Memini iis disiectis
quos viventes morbus comitiali aliquando immaniter corripuerat, ine alias circa men inges, alia; in cerebri substantia putridam quandam & glutinosam saniem quantitate fabae aut nucis iiislandis inuenisse, quae crudelis huiua& immanis affectus fomes fuerit. Ita igitur de continenti mali causa,deque primaria assecta sede statuendum. Quoniam vero continentem illam & proximam morbi causam,alia quaedam antecedens appellata sotiet, quae & ipsa interior existit,& sine qua su in moueri illa integre non possit, te hac quoque dicendii. Ea est totius corporis caco-chymia & impurita; ex praua viscerum constitutione prosecta. Magna haec quide & in primis obseruanda, quod an seciae sedi ipsique cerebro primo Hiali sonti nouam assidue materiam luppeditet. Illustrissimo igitur viro iecoris, cordis cerebri,& renum insita temperatura, ex parentum semine,& primo ortu calida humidaq; est ac deinde simili reliquo corpori est impartita. quandoquident totius temperatura Principum partii si, ut autor est Galenus constitutionem fere sequitur. Optima quide in illa,& ad probum sanguine, & bene quadratum corpus cos arandum apta: at Vero postea in frigidiore humidiorique coelo frequens habitatio, paludum, lacuum, & stagnorum expiratio foetida, victus omnium quos audiui intemperantis limus, omniu obsonio-