Henrici Rantzovii ... de conservanda valetudine liber .... editus à Dethlevo Sylvio Holsato.

81쪽

capite educerent. Circa meridiem autem hyrudines sunt capienda , propter virulentiam ante horam sextam vespertinam, non sunt admouendae, quae adhibitae langliine essi uente trahere non desinant, donec ipsae sua spon te decidant. Quibusdam vero quae sua sponte haud cadunt, aliquantulum salis capiti aspergendum est, ita mox delabentur. Ea autem pars, unde sanguinem e traxerunt, iniecto linteolo e spongia fovenda est. Nam nonnunquam e foram, nibus cutis cruentae lacrymae emuere so-Ient Hyrtiduae decidentes in pelvim in-ηcere' necare, postea juna cum sangu ne extracto terra obruere oportet, ne in

aquam reuerti queant. Sunt autem capi

endae tempore aestiuali sole radios suos fortiter exerente, ex piscinis aut uuiis graminosis ix enim sunt leves, plana:&rtigra mediocris magnitudinis. Quaedam vero hyrudines paruae sunt, quae dicuntur palustres Moli iliten, quarum ad hanc rem nullus est usus Rhaaedam habent acutum dorsum dicunturi equ- , quae iticem nisi cndae striat Nam sunt venenost. haae de sanguinis missione, appositione cucurbitularum hyrii diuum monuisse satis

latet leui i ita id

82쪽

VALETUDINE. 6 3 satis est. Restat ut reliqua etiam excretionis genera persequamur.

MClysteribus,

PURGAτro Nas, ut interdum sunt

necessariae, ac frequentes periculum afferunt Ii qui exquisiitis utuntur purgationibus,cito senescunt. Nulla enim purgatio absit admixtione veneni ministrari potest. Et sit fuerit vehementior, comitatur hanc repentina deiectio, quae stomachum&cor debilitat, spiritus multos exhaurit, confundit humores,ita ut qui hanc crebro adhibent, penitus contabescant. Et merito hac in parte dictum Hippocratis laudatur, qui inquit Qui corpore bene se habent,lios purgare periculosum est. Quapropter o filii, omnium purgationum cpraecipue vehementium usum vobis omnino interdico. Si quis bonam diaetam invita adhibet, purgationibus non eget CC- reuisitam amburgensis vim purgandi, alueum i emolliendi satis euidentem obtinet. Liquidiores quot epuliae in principio

sumtae aluum mouent. Vinum item Ne

ctarites siue Inulatum eandem virtutena praestat.

83쪽

praestat. Folia quoq; Senae in cere uisia Vel aqua pura cum prunis amascenis decocta aluum soluunt. Sed subsiciam medicamenta quaedam aluum emollientia & lenientia, quae, si necessitas ita feret adhibere poteritiS.

Iro Ra vi, vo pug ri etiam tuto possunt uti. Sume recentem otii tosti vitelliam, que sale conspersum, cultroq; una cum sale in tenuissimas concisum particulas commisce. Huius partem aliquam magnitudinea uel lanae linteolo tenui insere, alollongiore constringe, id quod propter commoditatem extractionis minime pracidas Postea in oleum feruens iniice, ex quo rursus exemtum mox in loca secretiora, dum calet, insere. I D. Confice ex melle aut sale, aut ouis Earina, aut ex lardo fumo indurato balanu, aut etiam ex stercore muris, vel decoque hordeum in aqua calida, Mius illud cum siccaro bibe. GLANDE s. . V Invs PATER me is te nil ore morbi uti con

84쪽

VALETUDINE. Frus C. Mel decoctium ad spissitudmem, misce cum farina triticea Postea mitte inmensam, addito recenti butyro, non salito ii teretem longam P formam finge. Deinde immitte in oleum , ex quo rurius exemtum loco secretiori insere.

R C. Radicum Cichorij liquiritia an avnciam dii id iam. 1ntybi satiui drach. h.

Herbarum Cichoreae, Maluae, Bismaluae ana manipulum unum de dimidium. Mercurialis manipulum unum. Sem Cichorij, faenicul ana drach. . Foenigra ci, lini, ana drachmas h. Florum camo millae tertiam manipuli par

tem.

Fiat decoctio proin emate. RE C. Colaturae uncias, I. Quibus adde oleorum violarum unciasii. Camona illae unciam unam.

Mellis rosati colati unciam dimidiam. Saccari rub unciam dimidiam. Electuari lenitivi, cassiae pro clysteribus,

ana drach. V I. Misce stat en ema. . .

Aliud

85쪽

purgatiuum cuiusdam Medici Friderici Regis Daniae, quo Rex ipse S multi nobiles uti consue

uerunt.

Ri c. Foliorum Sena Alexandr recentium abiectis stipitibus unc j. Rhabarbari optimi drachmas ij. Agarici electi drachmas iij.

Cinamomi electi unciam unam semis. Infundantur per horas xi I secundum artem in sextariis trobus cpentis vini Rhenensis optimi. Deinde colentur per saccum laneum quem manicam Hippo cratis vocant sexies aut septies,4 dulc0rentur lib. semis saccari optimi in modum Necitaris. Vt autem compositio huius medicamenti tanto melius intelligatur, bre item declarationem ad cieramus. Sumantur de eligantur folia Sena minutissima ac viridissima, Rha barbarum non contundatur, sed acuto cultro in tenuisist-mas particulas conscindatur, Agaricumcligatur albissimum , nullis auis aut nigris maculis interspersum, idque ad tyr0

cnesten atteratur Cinamomum vero tun datur.

Haec omnia misceantur in duo b. sexta-

iliano ait sibi vis trigenii

86쪽

riis vini Rhenensis, ac stipe calidos cineres, vel ad fornacem ponantur per pactu XII horarum. Deinde colentur per lane- una saccii septies, postea addatur lib. S. Saccari optimi contusi tene misceatur. Quotiescunque igitur quis se purgare voluerit, sumet vel exhauriet dimidium sextarium huius potionis. Relliquum in vase testaceo bene obturato ad usum seruabit. Alius quidam Medicus hoc medicamentum in syriapum laxatiuum durabili orem mihi conam utauit hoc modo, quem ,obis utiliorem iudico. RE C. Folior Sena Alexandr recentium abiectis stipitibus uncias ij. Rhabarbari optimi drachmas iiij. Agarici albissimi leuissimi unciam j. Cinamomi electissimi uncias iij.

Cubebar selectarum drach j. Seminum foeniculi, Anisi, utriust drachmas ij. Spicae Nardi scrupulum unum. Zingiberis drachmam dimidiam. Vini Rhenensis optimi ilibras . Ferueant omnia lege artis in duplici vase per horas cx. Deinde permaneant in infusione per horas a. pilea falsortis expressio et colentur per saccum mundusexies aut septies. Tandem adde saccari puri

87쪽

puri albissimi dissoluti lib. I S. si alia modum Nectaris, ait detur in usu in . Dosis potest esse pro adultis ad uncias quatuor. Pro infantibus ad uncias tias. Vna autem uncia huius syriapi sumitur duobus cochlearibus mediocris magnitudinis. Nam in qua libelli bra sunt drachmae laxatiuorum. Parum igitur praest, bunt uncia quatuor pro nidosi.

R, C. Eleetuam; rosati drach. iij. Diaprunis Laxatiui. Diap eniconis ana drach. i. Saccari albissimi drach. vi I. Misceatitur i fiat boluS.

R, C. Mannae Calab opi drach. sex. Rhabari, clectissimi scrupulos duos. Spec hiera picis napi scrupulum dimid. Aquae Endi uice uncias Quatuor. Syrup. de Bugloss. iaciam dimidiam. Misce diligenter. Nonnulli etiam iniectione clysterium Utuntur, quae in erdum vicijs intestinorum medentur, quibus purgatio per assumta succurrere non poteli. Horuna descriptio

nes cae

88쪽

die illi

nes ex Medicis sunt petendae, duas tameniana praemisi.

FRis ci vomitus sanitatis indicium est. Est autem vomitus materia c6- tenta in stomacho per superiora expulsio, de omnium purgationii saluberrima censetur. Noxios humores ex ipsis fontibus haec elicit at 3 expellit, omnem pin Ventriculi capacitate, eiusque tunicis haerentem illuuiem expurgat. Quanquam autem primum ab inferioribus reuellit, consecutione tamen caput, reliquum P corpus leuat. Et ea, quae purgatio non eluit, extir patio mitio. Si quis gulae indulsit,haec maxime noxae medetur. In aestate totum compus purgat, in hyeme phlegmaet stomachum Singulis itaq; mensibus bis vomendum, idq; duobus continuis diebus. Nam quod prima vice relictum, id altera eiicitur. Tradit cum Diodoro , Herodotus, Aegyptios chaldaeos, quouis mense tria duo e vomitu purgare, e clysteribus intestina eluerc, sanitatis conseruandae ergo. Arbitrantur enim nanc corporis languorcs ex cibis, aeris mutatione oriri.

89쪽

7 DE CONSERVAN.

Qiiod si quis uauseam habet,& tamen vomere nota possit, obseruet vomitum excitari infusione a qui e calidae, salis ivtyri, vel immissione digiti in os . Quia retentio cibi corrupti in ventre es valida corporis destructio Adciendum facilius vomitu in facit, brup aceto sus vel oximet, si aliquo ante ornitionem tempore accipiantur,ti m ciendus vomitus tepente aqua, cui sita cimixta particula butyri, vel decocto paulo inferiusic scribendo. Ego quoties con uiuiis amicorum interesse ventriculum bvino, cere uitia, varijs obsoniorum ge-ncribus, plus aequo distendere cogor, at quanto liberius cnio indulgco, ut eo facilius per vomitum haec escere possim. Deinde insertione digiti in os vomitum

Moueatur autem vomitus in locis calidis, vultus, facies, os oculi fauces, dentes labluantur aqua, cuius supra facta est menti O , qui videlicet aequales part ccxini aceti aquae rosarum continet Sinister pollex cauo manus inseratur Sequuntur iam quaedam , quibus mouendi sio machivis incst. Poterit hoc pacto non inutile vo- initorium parari. R C. Seminum Anethi, Atriplicis, i aphani, ana drachmas iij. Aquae fontana libram unam .dimidiam.

90쪽

diu, iii

v ALE Tu Da Na. 72 Decoquantur omnia stimul, sic dum maneat libravna , postea coletur Tepidum exhibeatur. Si vero post dimidiam horam non elicitur, tunc digitus aut penna oleo tincta in fauces c mittatur, latim se quetur vomitu S. Vomitum sine magna molesti luocat potio dimidiati scyphi in albi, in quo maceratus sit cortex medianus iuglandis iuxta radicem , sumendo huius corticis Dainutim in Cis drachmas duas vel tres, maceranda per totam noctem. Bibatur mane post cibum , aut paulo ante cibum. Vomitus autem , qui iteratur frequentiusquam bis in mense, est noxius Scit qui ne in die critico cum alleuatione, it bonus. In febribus vero cstilentialibus semper malus. Immodicus aulcm vomitus, qui vires corporis plane prosternit a oc Ociorestringatur. Vom PS auctur Uricetur,ac extremae corporis partcs vinculis vi O lenter cohibeantur, pedibus vero aquae calida inantis sidor iamcnta frigida ad hi beantur. Quod si vomens cibi denuo iecerit, cucurbita ori ventriculi applicetur.